Sự thiết lập trật tự thế giới theo Hệ thống VersaillesWashington và những tác động của trật tự này tới quan hệ quốc tế giai đoạn sau. Thông qua bài luận này cùng những thông tin cần thiết, sẽ giúp cho người đọc cũng như những bạn gặp khó khăn về mảng đề tài này sẽ hiểu hơn và đạt được kết quả cao.
Trang 1HỌC VIỆN NGOẠI GIAO KHOA CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ VÀ NGOẠI GIAO
Học phần: Lịch sử quan hệ quốc tế cận - hiện đại
ĐỀ TÀI : Sự thiết lập trật tự thế giới theo
Hệ thống Versailles-Washington và những tác động của trật tự này tới quan hệ quốc tế giai đoạn sau.
Hà Nội, tháng 6 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
A LỜI MỞ ĐẦU 3
B NỘI DUNG 6
I PHẦN LÍ LUẬN 6
1 Hoàn cảnh ra đời hệ thống Versailles – Washington 6
2 Hệ thống hòa ước Versailles – Washington 7
c Hiệp ước với một số nước cụ thể: 11
d Hội quốc liên 12
e Một số hòa ước khác: 13
3 Nguyên nhân dẫn đến việc tổ chức hội nghị 14
4 Hệ quả của hòa ước Versailles – Washington 15
5 Những tác động của trật tự này tới quan hệ quốc tế giai đoạn sau 18
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN 22
1 Đối với nhà nước 22
2 Đối với cá nhân: 22
C KẾT LUẬN 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 3A.LỜI MỞ ĐẦU:
1 Giới thiệu đề tài:
Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã mở ra một thời kỳ mới trong quan
hệ quốc tế Kết cục của chiến tranh đã tác động mạnh mẽ đến tình hình thế giới.Chiến trường chính của cuộc chiến tranh diễn ra ở châu Âu, vì thế các cường quốcchâu Âu đều bị suy yếu Hai nước tư bản lâu đời Anh và Pháp tuy chiến thắngnhưng nền kinh tế bị kiệt quệ sau chiến tranh và trở thành con nợ của Mĩ Italia,một đồng minh ốm yếu trong chiến tranh, bị xâu xé bởi cuộc đấu tranh gay gắttrong nước và khủng hoảng kinh tế Ba đế quốc rộng lớn ở châu Âu là Nga, Đức,
Áo - Hung lần lượt sụp đổ Đế quốc Đức và Áo - Hung bại trận, bị tàn phá nặng
nề và những cuộc cách mạng bùng nổ đã đẩy các nước này vào tình trạng khủnghoảng nghiêm trọng Trong khi đó các cường quốc ở ngoài châu Âu như Mỹ vàNhật không bị tàn phá bởi chiến tranh đã vươn lên nhanh chóng, vượt qua nhiềunước tư bản ở châu Âu Tương quan lực lượng giữa các cường quốc thay đổi rõ rệt,ngày càng bất lợi cho các nước tư bản châu Âu vốn chiếm vị trí trung tâm trong thếgiới tư bản chủ nghĩa trước đây Đồng thời thắng lợi của Cách mạng tháng MườiNga năm 1917 cũng tạo ra một chuyển biến căn bản của tình hình thế giới Chủnghĩa tư bản không còn tồn tại như một hệ thống duy nhất thống trị thế giới nữa
Sự tồn tại của Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới đã trở thành một
thách thức to lớn đối với thế giới tư bản chủ nghĩa.Như ta đã biết, trật tự quan hệ quốc tế được xác lập bởi sự tương quan sosánh lực lượng thông qua tiềm lực tổng thể của các quốc gia, chủ yếu dựa trên sứcmạnh kinh tế, chính trị và quân sự Chủ thể nào nắm tiềm lực tổng thể lớn sẽ giữa
vị trí vô cùng quan trọng trong trật tự đó Mà cụ thể ở đây, sau Thế chiến I, trật tựthế giới được thay đổi theo hướng chia nhỏ các lãnh thổ, các đế chế lần lượt bị xóa
bỏ và thay vào đó, các quốc gia mới được hình thành, ranh giới được vẽ lại và các
tổ chức quốc tế được thành lập Từ đây, quan hệ quốc tế chuyển sang một giai
Trang 4đoạn mới giải quyết các mâu thuẫn mới nảy sinh giữa hai hệ thống xã hội chủnghĩa và tư bản chủ
Trang 5nghĩa, giữa phong trào công nhân với giai cấp tư sản, giữa phong trào giải phóngdân tộc với chủ nghĩa đế quốc Sự tranh chấp giữa các nước đế quốc cũng khôngkém phần quyết liệt Tất cả những mâu thuẫn phức tạp và quan hệ chằng chéo đóchi phối quá trình hình thành của Trật tự thế giới Versailles–Washington Có thểnói rằng, Hệ thống Versailles – Washington đã lập lại hoà bình trong một thế giớichứa đựng nhiều mâu thuẫn và bất ổn, nhưng cũng trở thành mầm mống cho nhữngcuộc xung đột quốc tế tương lai do những nước bất mãn với hệ thống này.
2. Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài trong bối cảnh hiện nay và sau này
Để đạt được những thành tựu to lớn trong tiến trình hội nhập quốc tế thì việchiểu biết về lịch sử Quan hệ quốc tế là thực sự cần thiết Việc nghiên cứu về Hộinghị Washington và các Hiệp ước khác (1921-1922) sẽ giúp chúng ta nắm đượckhái quát tình hình thế giới sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất với đặc trưng cơ bản
là sự thay đổi trong mối tương quan lực lượng giữa các cường quốc và trong bốicảnh ấy thì một hệ thống hiệp ước được thiết lập – Hệ thống Hiệp ướcWashington Qua việc tìm hiểu về Hội nghị Washington, chúng ta nắm đượcnhững kiến thức cơ bản về những diễn biến quan trọng trong sự kiện lịch sử mangtầm quốc tế này và nhận định rõ quan hệ đối ngoại giữa các quốc gia, các dân tộc,nhằm nâng cao nhận thức về sự vận động của cách mạng thế giới và Việt Nam.Trên cơ sở đó hiểu và quán triệt đường lối đối ngoại đổi mới của Đảng và Nhànước ta trong hoạt động thực tiễn
Ngoài ra, việc tìm hiểu này còn giúp chúng ta có khả năng phân tích, đánhgiá và dự báo về các diễn biến quan trọng trong lịch sử quan hệ quốc tế và quan hệđối ngoại giữa các quốc gia, các dân tộc; hình thành tư duy và bản lĩnh chính trịvững vàng; có thái độ tích cực, khách quan, đúng đắn trong việc phân tích, đánhgiá, dự báo về diễn biến tình hình quan hệ quốc tế giữa các quốc gia, dân
Trang 6tộc.Chính vì những lí do nêu trên mà sinh viên đã quyết định chọn “Sự thiết lập trật tự thế giới
Trang 7theo Hệ thống Versailles-Washington và những tác động của trật tự này tới quan hệ quốc tế giai đoạn sau” làm đề tài tiểu luận cuối kì của mình.
Sinh viên thực hiện
Trang 8B. NỘI DUNG
I PHẦN LÍ LUẬN:
1 Hoàn cảnh ra đời hệ thống Versailles – Washington:
Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) kết thúc đã mở ra một thời kỳ mớitrong quan hệ quốc tế Hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất đã chứng kiến sựthay đổi mạnh mẽ về chính trị, văn hóa, kinh tế và xã hội trên toàn thế giới Trật tựthế giới được thay đổi theo hướng chia nhỏ các lãnh thổ, các đế chế lần lượt bị xóa
bỏ và thay vào đó, các quốc gia mới được hình thành, ranh giới được vẽ lại, các tổchức quốc tế được thành lập, và nhiều hệ tư tưởng mới và cũ đã tồn tại vững chắctrong tâm trí người dân Chiến tranh thế giới thứ nhất cũng có tác động mang lại sựchuyển đổi chính trị đối với hầu hết các đảng chính liên quan đến cuộc xung đột,biến họ thành các nền dân chủ bầu cử bằng cách mang lại quyền phổ thông đầuphiếu lần đầu tiên trong lịch sử, như ở Đức (cuộc bầu cử liên bang Đức năm 1919),Anh (tổng tuyển cử năm 1918 ở Vương quốc Anh) và Thổ Nhĩ Kỳ (tổng tuyển cửnăm 1923 ở Thổ Nhĩ Kỳ)
Kết cục của chiến tranh cũng đã đã tác động mạnh mẽ đến tình hình thế giới đặcbiệt là đối với châu Âu Hai cường quốc tư bản lâu đời Anh và Pháp tuy chiếnthắng nhưng kinh tế bị tàn phá nặng nề, kiệt quệ sau chiến tranh và trở thành con
nợ của Mỹ Còn Italia, một đồng minh ốm yếu trong chiến tranh, bị bào mòn bởicuộc đấu tranh gay gắt trong nước và khủng hoảng kinh tế Những nước này mongmuốn được hưởng những chiến lợi phẩm của chiến tranh để có thể nghỉ ngơi vàkhôi phục lại nền kinh tế của đât nước Ba đế quốc rộng lớn ở châu Âu là Nga,Đức, Áo - Hung lần lượt sụp đổ Đế quốc Đức và Áo - Hung bại trận, bị tàn phánặng nề và những cuộc cách mạng bùng nổ đã đẩy các nước này vào tình trạngkhủng hoảng nghiêm trọng
Trong khi đó, các cường quốc ở ngoài châu Âu như Mỹ và Nhật, không bị tànphá bởi chiến tranh, đã vươn lên nhanh chóng, vượt qua nhiều nước tư bản ở châu
Trang 9Âu Tương quan lực lượng giữa các cường quốc thay đổi rõ rệt, ngày càng bất lợicho các nước tư bản châu Âu vốn chiếm vị trí trung tâm trong thế giới tư bản chủnghĩa trước đây.
Đồng thời thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã mở đườngcho một chuyển biến căn bản của tình hình toàn cầu Với sự xuất hiện và tồn tạicủa Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Chủ nghĩa tư bản không còn tồn tại như một hệthống duy nhất thống trị thế giới nữa Điều đó không có nghĩa là Hoa Kỳ và NhậtBản là đồng minh của nhau, cách xa nó Các chính trị gia Hoa Kỳ, lo ngại về mối
đe dọa kinh tế và quân sự tiềm tàng của Nhật Bản đã nhắm mục tiêu vào “hiểm họamàu vàng” của người nhập cư Nhật Bản và Trung Quốc (dẫn đến Đạo luật Nhập cưnăm 1924 Nhật Bản, giành được chiến lợi phẩm của mình trong cuộc chiến ởTrung Quốc và Thái Bình Dương, đã nhìn thấy rõ ràng những nguy cơ của mộtcuộc xung đột tiềm tàng với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và tin tưởng vào liên minhquân sự cá nhân của mình với Vương quốc Anh để hoạt động như một đối trọngtrong trường hợp Mỹ can thiệp vào mình lợi ích quốc gia (Trung Quốc và HànQuốc)
Trong bối cảnh đó, các Hội nghị hòa bình được tổ chức nhằm giải quyết nhữngvấn đề bắt nguồn từ chiến tranh Hệ thống hoà ước Versailles và sau đó là Hệthống hiệp ước Washington đã được ký kết nhằm tổ chức lại thế giới sau chiếntranh, phù hợp với tương quan lực lượng mới
2 Hệ thống hòa ước Versailles – Washington:
a Bối cảnh buổi gặp mặt
Những nhà lãnh đạo Đồng minh gặp gỡ ở Hội nghị Hoà bình tạiVersailles (ngoại ô thủ đô Pari của Pháp) hai tháng sau khi chiến tranh kết thúc,vào ngày 18/1/1919 để thảo luận vấn đề dàn xếp hoà bình với các thế lực trung
Trang 10tâm, các thế lực vốn đã đầu hàng vào mùa thu trước Mối quan tâm chính củaquan đội Đồng
Trang 11minh là đặt ra một sự dàn xếp với Đức, dẫn đến Hiệp ước Versailles.
Tham dự Hội nghị có hơn một nghìn đại biểu của 27 nước thắng trận.Năm cường quốc tham gia điều khiển Hội nghị là Tổng thống Mỹ Wilson,Thủtướng Anh Lloyd George và Thủ tướng Pháp Clémenceau Bên cạnh đó, đạibiểu của các nước bại trận cũng có mặt để kí vào Hoà ước do các nước thắngtrận quyết định
Tuy nhiên, nước Nga Xô viết không được mời tham dự Hội nghị, cũngtức là nước này không được đưa vào chương trình nghị sự Điều đó thực sự đãtrở thành nỗi ám ảnh đối với các nước đế quốc Ngay từ trước khi bắt đầu Hộinghị, các nước đế quốc đã thảo luận về vấn đề Nga và đi đến thống nhất vềnguyên tắc là tăng cường can thiệp vũ trang kết hợp với việc ủng hộ các lựclượng phản cách mạng để tiêu diệt chính quyền Xô viết
Gồm có các phiên họp chính: Đầu tiên là “Hội nghị tối cao” có quyền
quyết định và quyền phủ quyết các vấn đề quan trọng nhất, bao gồm đại diện củanăm cường quốc thăng trận Anh, Pháp, Mỹ, Italia và Nhật Bản Dù có đến nămđại diện của các cường quốc như vậy nhưng trên thực tế, những người đứng đầucủa Pháp, Anh, Mỹ đã quyết định những vấn đề trọng đại
Thứ hai là phiên họp của các “Ủy ban chuyên môn”, bao gồm đại biểu
các nước liên quan, chịu trách nhiệm thảo luận các vấn đề đã được Hội nghị tốicao quyết định
Thứ ba là “Hội nghị toàn thể”, bao gồm đại biểu của các nước tham dự
Hội nghị nhưng Hội nghị này lại chả có quyền hạn gì ngoài việc biểu quyếtthông qua các quyết định của Hội nghị tối cao
Qua ba lần có nguy cơ tan vỡ vì bất đồng gay gắt về quyền lợi sau gầnnửa năm tranh cãi, cuối cùng các văn kiện của Hội nghị Versailles được kí kết
Trang 12với 15 phần, gồm 432 điều Phần I gồm 26 điều nói về Hội Quốc Liên, cácphần còn lại gồm 406 điều nói về Hoà ước kí với Đức và các nước chiến bạikhác.
b Nội dung bản hiệp ước với những nước bại trận:
Với cương vị là nước đăng cai, Pháp mong muốn vắt kiệt hoàn toànnướcĐức cả về quân sự và kinh tế, nhằm đảm bảo an ninh lợi ích và địa vị củamình ở châu Âu Nhưng Anh và nhất là Mỹ lại chủ trương phải duy trì một nướcĐức tương đối mạnh để đối phó với phong trào cách mạng đang lên cao ở cácnước châu Âu và âm mưu bá chủ châu Âu của Pháp Đó là chính sách “cân bằnglực lượng” ở châu Âu mà Mỹ rất ủng hộ Đầu năm 1918, một năm trước khi chiếntranh kết thúc, Tổng thống Mỹ Uyn-xơn đã đưa ra:
Chương trình 14 điểm bao gồm:
1 Hủy bỏ các thương lượng bí mật
2 Đảm bảo tự do đi lại trên biển trong thời kỳ hòa bình cũng như chiến tranh
3 Gỡ bỏ các hàng rào kinh tế giữa các nước
4 Đảm bảo giảm thiểu trang bị quân sự đủ đáp ứng nhu cầu an ninh nội địa
5 Điều chỉnh một cách tự do, công bằng quyền yêu sách của các thuộc địa, đặt mối quan tâm tới quyền lợi của những người dân bị tác động ngang hàng với lợi ích của các chính phủ liên quan tới yêu sách
6 Các đạo quân ngoại quốc rút ra khỏi đất Nga và phục hồi các miền đất bị người Ngachinh phục
7 Phục hồi nền độc lập cho nước Bỉ
8 Trao trả 2 miền Alsace và Lorraine về cho nước Pháp
9 Điều chỉnh lại biên giới của nước Ý
10 Phát triển quyền tự trị cho các dân tộc Áo-Hung
Trang 1311 Phục hồi các xứ Rumani, Serbia và Montenegro; Serbia được tự do và đảm bảo an ninh các con đường thông ra biển; đảm bảo về độc lập chính trị, kinh tế và toàn vẹn lãnh thổ cho một số quốc gia vùng Bancăng
Trang 1412 Phát triển quyền tự trị dân tộc cho Thổ Nhĩ Kỳ, đảm bảo eo biển Dardanelles từ Biển Đen dẫn tới Địa Trung Hải phải được mở thường xuyên cho tàu thuyền qua lại
13 Đảm bảo một xứ Ba Lan độc lập do dân tộc Ba Lan cư ngụ và có đường tiếp cận ra biển
14 Thành lập một tổ chức của các quốc gia trên thế giới nhằm bảo vệ độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ cho các nước thành viên ( hay còn được gọi là “Tổng hội các dân tộc” 1 )
Chương trình 14 điểm của Wilson được cho là nhằm làm suy yếu bước tiếncủa phe Liên minh trung tâm (nòng cốt là Đức, Áo – Hung) và cổ vũ chiến thắngcho phe Đồng minh (Anh, Pháp, Nga và sau này có thêm Mỹ)
Tuy nhiên, khi phe Đồng minh đến Versailles để thành lập một hiệp ước kếtthúc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất với Đức và Áo – Hung thì hầu hết các điểmtrong Chương trình 14 điểm của Wilson đã bị Anh và Pháp bác bỏ Người Anhphản đối tự do trên biển, người Pháp phản đối bồi thường chiến phí Lúc này,Anh, Pháp và Ý chỉ quan tâm đến việc lấy lại những gì mình đã mất và gom gópthêm lợi ích thông qua việc trừng phạt nước Đức Còn người Đức cũng nhanhchóng nhận thấy rằng kế hoạch hòa bình thế giới của Wilson không thể áp dụngcho họ
Các nước Italia, Nhật Bản cũng thể hiện những tham vọng của họ Nhật Bảnđòi thay thế Đức nắm chủ quyền bán đảo Sơn Đông của Trung Quốc, dự địnhchiếm vùng viễn Đông của nước Nga Xô Viết, mở rộng ảnh hưởng ở khu vựcChâu Á - Thái Bình Dương Italia muốn mở rộng lãnh thổ xuống vùng Địa TrungHải và vùng Balkan
Mâu thuẫn và cuộc đấu tranh giữa các nước tham dự Hội nghị Vécxai, đặcbiệt là giữa các cường quốc trở nên gay gắt và thậm chí có đến 3 lần hội nghĩđứng
Trang 15Khoa Chính trị quốc tế và Ngoại giao (2017), Học viện Ngoại giao, Tài liệu tham khảo Lịch sử quan hệ quốc tế
cận hiện đại, Hà Nội
Trang 16trước bờ vực tan vỡ Cuối cùng vào tháng 3/1919, các văn kiện của Hội nghị đãlần lượt được ký kết.
c.Hiệp ước với một số nước cụ thể:
“hành lang chạy ra biển” ,một số nơi khác tùy thuộc vào trưng cầu ý dân, màĐức đã chiếm được trong cuộc phân chia Ba Lan vào thế kỷ XVIII Đồng thời,thành phố cảng Dantzig (nay là Gdansk, Ba Lan) và đảo Hengôlan sẽ do Hội quốcliên quản trị Đồng thời toàn bộ hệ thống thuộc địa của Đức đều trở thành đất uỷtrị của Hội Quốc liên và được giao cho các cường quốc Anh, Pháp, Nhật, Bỉ quản lí
Vấn đề phân chia những thuộc địa của Đức là một điểm nóng trong các cuộctranh luận ở hội nghị Versailles Anh và Pháp âm mưu kí kết một hiệp ước để chianhững vùng đất thuộc dân ở Đức Do vậy, họ chủ trương sát nhập thuộc địa củaĐức vào hệ thống thuộc địa của mình Tuy nhiên, Mỹ phản đối ý đồ đó và chủtrương thực hiện và chế độ ủy trị ở các thuộc địa ở Đức Sau những cuộc thảo luậngay gắt, cuối cùng 3 nước: Anh, Pháp, Mỹ đã đi đến quyết định không sát nhậplãnh thổ của Đức và Thổ Nhĩ Kì vào bất cứ một nước nào, thực hiện chế độ ủy trịcủa Hội Quốc Liên đối với hệ thống thuộc địa này Hội Quốc Liên tiến hành phânđịnh các thuộc địa thành ba loại lãnh thổ ủy trị Chế độ ủy trị là một hình thức cai
Trang 17trị mới của chủ nghĩa thực dân nhằm đối phó với phong trào giải phóng dân tộc ởcác thuộc
Trang 18địa, nhưng về cơ bản nó không làm thay đổi thực chất chế độ thống trị của chủnghĩa thực dân.
Nước Đức còn bị hạn chế vũ trang đến mức thấp nhất; vùng tả ngạn sông Ranh(gần biên giới Pháp) và 3 đầu cầu vùng hữu ngạn sẽ do quân đội Đồng minh đóngtrong vòng 15 năm và rút dần quân nếu Đức thi hành hoà ước; vùng hữu ngạnsông Ranh với chiều rộng 50 km sẽ trở thành khu phi quân sự Nước Đức còn phảibồi thường chiến tranh cho các nước thắng trận số tiền (do Hội nghị Luân đôntháng 4
- 1921 qui định) là 132 tỉ Mác vàng Toàn bộ gánh nặng của hoà ước Vécxai đèlên vai nhân dân Đức
Cùng với hoà ước Vécxai kí với Đức, những hoà ước khác cũng lần lượt kí kếtvới các nước bại trận trong hai năm 1919 – 1920: Hoà ước Saint – Germain kí với
Áo, Hoà ước Trianon kí với Hunggari, Hoà ước Neuilly kí với Bungari, Hoà ướcSevres với Thổ Nhĩ Kì kí Syria
Toàn bộ những hoà ước nói trên hợp thành Hệ thống hoà ước Vécxai Đây làvăn bản chính thức đầu tiên xác định việc phân chia thế giới của chủ nghĩa đếquốc Trật tự mới này đem lại lợi ích cho các cường quốc thắng trận, nhất là Anh.Anh chẳng những mở rộng hệ thống thuộc địa đồng thời quyền bá chủ mặt biểnvẫn được giữ vững Pháp và Nhật cũng giành được khá nhiều quyền lợi
Tuy nhiên, những điều khoản khắt khe của Hệ thống hoà ước Versailles đối vớicác nước chiến bại, nhất là Đức, trên thực tế chẳng những đã không thể thực hiệnđược mà còn làm tăng thêm tâm lý phục thù của các nước này Đó là mâu thuẫnnảy sinh ngay từ khi hệ thống này mới được hình thành Đồng thời, tham vọnglãnh đạo thế giới của giới cầm quyền Mỹ cũng chưa được thực hiện Chính vì thếcác nước đế quốc đã phải tiếp tục giải quyết những bất đồng về quyền lợi tại mộthội nghị tiếp theo – Hội nghị Washington
d Hội quốc liên:
Trang 19Một trong những vấn đề cơ bản được các nước tham dự Hội nghị Vécxai nhất
Trang 20trí là việc thành lập Hội Quốc liên, được thành lập theo tinh thần và nội dung củaĐiểm 14 trong Chương trình 14 điểm của Uyn-xơn.
Mục đích của Hội Quốc liên là “khuyến khích sự hợp tác quốc tế, thực hiệnnền hoà bình và an ninh thế giới”, và để thực hiện mục đích đó người ta đề ra một
số nguyên tắc như: không dùng chiến tranh trong quan hệ giữa các nước, quan hệquốc tế phải rành mạch và dựa trên đạo lí, phải thi hành những cam kết quốc tế Nội dung hoạt động do Hội Quốc liên đề ra là giám sát việc giải trừ quân bị,tôn trọng và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị, giải quyết các tranhchấp quốc tế, thực hiện “chế độ uỷ trị” đối với một số lãnh thổ “chưa đủ điều kiện
tự quản” Nước nào vi phạm công ước, gây chiến tranh sẽ bị xem là gây chiếnvới toàn thể hội viên và sẽ bị trừng phạt dưới hai hình thức: bằng biện pháp kinh
tế và tài chính (do tất cả các nước hội viên bắt buộc phải thi hành) và bằng nhữngbiện pháp quân sự
Sự ra đời của Hội Quốc Liên, một tổ chức chính trị mang tính quốc tế đầu tiên,
đã đánh dấu bước phát triển mới của quan hệ quốc tế thế kỷ XX
Tuy nhiên, một lần nữa, Tổng thống Wilson lại tiếp tục thất bại trong việcthuyết phục Thượng viện Mỹ đưa nước này gia nhập Hội Quốc Liên bởi thamvọng của Mỹ không được đáp ứng trong hội nghị Véc-xai Hơn nữa, các thượngnghị sĩ cho rằng cam kết với Hội Quốc Liên nghĩa là Mỹ sẽ phải đưa quân đội củamình tham gia vào bất kỳ cuộc xung đột nào có thể nổi lên trên thế giới Wilsonsau này từng nói, việc Mỹ vắng mặt ở Hội Quốc Liên sẽ dẫn tới một cuộc chiếntranh thế giới khác trong vòng một thế hệ Chiến tranh thế giới lần thứ hai đãchứng minh điều đó
e Một số hòa ước khác:
Hoà ước Saint – Germain kí với Áo ngày 10/9/1919 và Hoà ước Trianon
kí với Hunggari ngày 4/6/1920, đế quốc Áo – Hung trước kia không còn nữa mà
bị tách thành hai nước nhỏ: Áo chỉ còn 6,5 triệu dân với diện tích 84.000 km2,