LỜI CẢM ƠNSau một thời gian học tập và nghiên cứu, nay em đã hoàn thành bài báo cáo thực tập tốt nghiệp với tên đề tài: " Tìm hiểu tình hình sản xuất và kết quả áp dụng kỹ thuật tiến bộ
PHẦN MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết
Khi xã hội ngày càng phát triển kéo theo nhu cầu của con người ngày càng tăng Trước kia nhu cầu của con người là “ăn no mặc ấm” ngày nay là
Ăn ngon mặc đẹp không chỉ là khẩu vị mà còn là sự an toàn và vệ sinh thực phẩm Nhu cầu ăn uống của con người ngày càng đòi hỏi chất lượng và an toàn cao, đồng thời phải tin cậy về nguồn gốc và quy trình chế biến Để đáp ứng nhu cầu đó, các nhà khoa học và nhà nghiên cứu phối hợp với nông dân không ngừng tìm tòi và đưa ra các tiến bộ mới trong nông nghiệp, đặc biệt là những đột phá trong nghề trồng rau nhờ áp dụng công nghệ và kỹ thuật canh tác tiên tiến, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Rau xanh là loại thực phẩm không thể thiếu được trong mỗi bữa ăn hàng ngày Người ta thường nói “cơm không rau như đau không thuốc” để nhấn mạnh tầm quan trọng của rau Rau là loại thực phẩm cung cấp các loại dinh dưỡng thiết yếu như: vitamin, lipit, protein và các loại khoáng chất quan trọng như canxi, photpho, sắt, rất cần thiết cho sự phát triển của cơ thể con người Rau còn cung cấp lượng lớn chất xơ, làm tăng nhu mô ruột và giúp bộ máy tiêu hóa hoạt động tốt Trong mâm cơm, rau quả tươi góp phần quan trọng để tăng sức hấp dẫn của các món ăn Vệ sinh an toàn thực phẩm đối với các loại rau xanh đang được xã hội đặc biệt quan tâm Việc ô nhiễm vi sinh vật, hóa chất độc hại, kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật tồn dư trên rau xanh, đặc biệt là rau ăn lá đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người tiêu dùng.
Bắp cải là loại rau được ưa chuộng, có giá trị dinh dưỡng cao Người dùng có thể chế biến rất nhiều món từ bắp cải như: luộc, xào, muối chua, làm kim chi… Các nhà y tế đánh giá rất cao về khả năng chữa bệnh của bắp cải, sử dụng loại rau này cho người bị tim mạch, viêm dạ dày và ruột.
Việt Nam có điều kiện khá thuận lợi cho sản xuất cải bắp và được thị trường ưa chuộng nên bắp cải được trồng rộng rãi Tuy vậy năng suất vẫn còn thấp và cũng chưa đạt tiêu chuẩn về chất lượng rau sạch Việc sản xuất vẫn theo lối truyền thống, chưa áp dụng kỹ thuật sản xuất mới, các vấn đề ô nhiễm đất, nước, các loại hóa chất độc hại, thuốc bảo vệ thực vật tồn dư trên rau đã ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người tiêu dùng và cũng như người nông dân.
Trong những năm gần đây, xu hướng xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng cây trồng đồng thời giảm thiểu chất độc hại cho môi trường tự nhiên đang hình thành mạnh mẽ trên toàn cầu và tại Việt Nam Làng Kawakami của Nhật Bản được xem như một ngôi làng thần kỳ khi từ một nơi nghèo nàn, lạc hậu nó đã trở thành vựa rau sạch cung cấp các loại rau cho toàn nước Nhật như xà lách cuộn, xà lách tía, bắp cải và củ cải Quy trình sản xuất rau tại Kawakami được coi là biện pháp và hướng đi mới cho nền sản xuất rau sạch nói chung và cây rau bắp cải nói riêng Mô hình này nhấn mạnh các kỹ thuật và quy trình canh tác xanh, quản lý chất lượng nghiêm ngặt và tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, giúp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và tăng niềm tin của người tiêu dùng vào rau sạch Thành công của Kawakami cho thấy việc áp dụng nông nghiệp bền vững và quy trình sản xuất rau sạch có thể biến một vùng nông thôn nghèo thành một nguồn cung cấp rau sạch quy mô quốc gia.
Mục tiêu
Đánh giá hiện trạng sản xuất của trang trại và ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất cây bắp cải tại trang trại Takuji Seki.
Nắm bắt được các quy trình, kỹ thuật trồng và chăm sóc, xác định thuận lợi, khó khăn sản xuất rau bắp cải của trang trại Takuji Seki.
Xác định bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả của việc sinh viên đi thực tập ở các trang trại tại làng Kawakami.
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Địa điểm, thời gian thực tập
- Địa điểm: trang trại Takuji Seki, làng Kawakami, tỉnh Nagano, Nhật Bản.
- Thời gian thực tập: từ tháng 06 đến tháng 11 năm 2019.
Nội dung thực hiện
- Đánh giá hiện trạng sản xuất rau sạch của trang trại Takuji Seki.
- Đánh giá hiện trạng sản xuất rau bắp cải của trang trại Takuji Seki.
- Tình hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất cây rau bắp cải.
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ chuyến đi thực tập tại trại trại Takuji Seki.
Phương pháp thực hiện
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi là kỹ thuật thu thập dữ liệu từ trang trại thông qua các câu hỏi được thiết kế để xác định các yếu tố quan trọng như loại cây trồng, diện tích đất và số lượng máy móc Mẫu câu hỏi cũng thu thập thông tin về thu nhập bình quân của nông trại nhằm đánh giá quy mô sản xuất và hiệu quả kinh tế Việc xác định loại cây trồng và diện tích đất giúp phân tích rủi ro, tối ưu hóa quy trình canh tác và lên kế hoạch đầu tư Số lượng máy móc phản ánh mức độ tự động hóa và công suất sản xuất, từ đó định hình nhu cầu nâng cấp trang thiết bị Tổng hợp dữ liệu từ bảng hỏi cung cấp cái nhìn toàn diện về khả năng sinh lời và tiềm năng phát triển của trang trại, phục vụ cho các quyết định quản lý và chiến lược kinh doanh.
Khảo sát thực địa được thực hiện bằng cách trực tiếp tham gia vào quy trình ươm giống, trồng và chăm sóc cây trồng nhằm hiểu rõ các bước chăm sóc và yếu tố ảnh hưởng đến năng suất Quan sát trên đồng ruộng cho phép ghi nhận cách phân bố cây trồng và kết quả đạt được ở từng giai đoạn khác nhau Tôi cũng quan sát mô hình trồng rau bắp cải tại trang trại gia đình và môi trường xung quanh để quan sát, chụp ảnh và thu thập thông tin về kỹ thuật canh tác được áp dụng cho rau bắp cải bởi gia đình và các hộ xung quanh.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
Hiện trạng sản xuất kinh doanh của trang trại Takuji Seki
4.1.1 Điều kiện tự nhiên của làng Kawakami và trang trại Takuji Seki
- Làng Kawakami có diện tích 209,6 km 2 , ở phía đông nam của tỉnh Nagano Tọa lạc trên vùng cao nguyên với nơi cao nhất có độ cao 2.599m so với mực nước biển và thấp nhất có độ cao 1.110m, lượng mưa thấp, làng Kawakami có khí hậu ôn đới khô và mát mẻ, đặc biệt thích hợp trồng các loại rau đặc trưng của vùng cao nguyên [16].
- Trời rất lạnh do độ cao lớn khí hậu ẩm ướt ở thuộc vùng cận nhiệt đới trong phõn loại khớ hậu Kửppen Nú thường giảm xuống dưới 15 độ dưới mức đóng băng từ mùa đông sang mùa xuân Mùa hè mát mẻ và nhiệt độ trung bình hàng ngày trong tháng 8 là 19,5 0 C, thấp hơn 20,5 0 C ở Sapporo Lượng mưa kéo dài trước và sau mùa hè, chủ yếu là mưa vào mùa thu Lượng mưa trung bình năm 79,7mm, lượng mưa phân bố đều trong các tháng, tháng 7 cao nhất đạt 147,3mm Tổng số giờ nắng trong một năm đạt 1.930 giờ nắng, tháng
Địa điểm thứ năm có tổng số giờ nắng cao nhất là 186,8 giờ nắng Nhiệt độ trung bình năm ở đây là 7,7 °C; tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là tháng 8 với 19,5 °C, và tháng có nhiệt độ trung bình thấp nhất là tháng 12 với -1,6 °C [20].
- Diện tích canh tác, sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình Takuji Seki là 3,7ha.
4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội của làng Kawakami
Lao động ở độ tuổi 30-39 chiếm 14,1%, cao gấp 4 lần so với Nhật Bản; lao động ở độ tuổi 40-49 chiếm 22,9%, cao gần gấp 3 lần so với 8,1% của Nhật Bản.
26,5%, chưa bằng một nữa tỷ lệ 57,4% của nước Nhật Xong nhu cầu lao động của làng ngày càng cao làng đã đẩy mạng việc tuyển thực tập sinh nước ngoài Hiện nay làng Kawakami có 4.080 người (trong đó người ngoại quốc chiếm 1/4), 19,5 người/km 2 Với trang trại gia đình nhà Takuji Seki thì nguồn lao động gia đình là chính.
- Giao thông đi lại, vận chuyển rất thuận lợi Các mạch đường được phân chia và đi đến những cánh đồng rau Hệ thống thủy lợi rất thuận tiện cho việc tưới tiêu cho cánh đồng rộng lớn.
4.1.3 Hiện trạng sản xuất, kinh doanh trồng trọt của trang trại gia đình Takuji Seki
- Trang trại gia đình Takuji Seki trong 3 năm trở lại đây đã chuyển sang trồng, kinh doanh rau sạch theo hướng đa dạng hóa sản phẩm Nhằm mục đích cung cấp cho các thị trường như các siêu thị, các viện dưỡng lão, cửa hàng tiện lợi Tuy nhiên cây trồng chính của hộ là loại rau bắp cải, xà lách (xà lách cuộn, xà lách tía, xà lách xanh) Ngoài ra còn có các loại rau thứ yếu khác để cung cấp nhu cầu của thị trường, tổng cộng các loại cây trồng của trang trại có khoảng 11 loại cây trồng khác nhau như: củ cải, củ cải mini, rau cần, cải chân vịt, cải thảo, cải thảo mini, củ cải kabu, củ cải bi-tsu.
- Với trang trại hộ gia đình Takuji Seki kinh doanh theo nhóm hộ nông dân và theo hướng tự kiếm nguồn đầu ra cho sản phẩm trồng trọt, không tham gia vào hợp tác xã Vì vậy giá của các nông sản hộ gia đình cung cấp cho thị trường vẫn luôn ổn định, ít phụ thuộc vào sự biến động của thị trường Tạo nên một nguồn cung, cầu ổn định.
- Tuy nhiên trang trại gia đình Takuji Seki phải luôn tìm kiếm nguồn cầu cho sản phẩm của trang trại, thường xuyên phải mang các sản phẩm mẫu đi chào hàng tìm kiếm những nguồn cầu nông sản của trang trại.
- Hộ trang trại ở làng Kawakami nói chung và hộ trang trại Takuji Seki nói riêng, họ chỉ thực hiện sản xuất nông nghiệp không kết hợp với các mô hình khác như chăn nuôi hay sản xuất, kinh doanh ngành nghề khác.
- Tất cả các hộ trong làng cũng như trang trại hộ gia đình Takuji Seki có riêng từng loại máy móc làm nông nghiệp riêng Có tất cả các máy chuyên dùng trong sản xuất nông nghiệp như máy phun thuốc, máy rải phân, máy vận chuyển nông sản, xe tải
- Các loại xe máy cày thường được thiết kế các mấu nối để tháo lắp các bộ phận chuyên dụng như bộ phận phun thuốc bảo vệ thực vật, bộ phận cày, bừa chuyên dụng, bộ phận rải phân.
Bảng 4.1: Điều kiện cơ sở vật chất của trang trại Stt Loại máy móc, trang thiết bị nông nghiệp Số lượng
12 Đầu máy phun thuốc bảo vệ thực vật chuyên dụng 1
13 Bộ phận cày chuyên dụng 1
14 Bộ phận bừa chuyên dụng 1
(Nguồn: Số liệu thống kê của trang trại năm 2019)
- Trong sản xuất nông nghiệp ở làng Kawakami nói chung và đối với trang trại gia đình Takuji Seki nói riêng luôn có tất cả các máy chuyên dùng trong nông nghiệp Đối với trang trại gia đình Takuji Seki có 3 máy cày, trong đó có hai máy cày có thiết kế tháo lắp bộ phận ở phía sau Phần phía sau thường lắp với bộ phận chuyên cày, bộ phận chuyên bừa, bộ phận phun thuốc bảo vệ thực vật, bộ phận vận chuyển nông sản ở vườn sản xuất đến kho lạnh. Một máy cày còn thường dùng để tháo lắp hai bộ phận gồm bộ phận rải phân hữu cơ và bộ phận chuyên trộn giá thể.
Máy lên luống có thiết kế nhỏ gọn, nhẹ hơn máy cày và vận hành linh hoạt trên ruộng Nó đảm nhiệm cả công đoạn phủ nilon lên luống và được trang bị lưỡi cày có kích thước nhỏ để xới tơi đất trước khi phủ nilon, giúp đất được tơi xốp và lớp phủ nilon trải đều, tăng hiệu quả canh tác và tiết kiệm công sức cho người nông dân.
Máy trộn giá thể loại nhỏ thường được dùng để trộn giá thể với nước và một lượng bột đá nhất định trước khi cho vào khay gieo hạt, đảm bảo độ đồng đều và độ ẩm tối ưu cho quá trình nảy mầm Giá thể đã được trộn bằng máy trộn công suất lớn từ năm trước và hiện đang ủ trong thùng chứa để ổn định chất lượng và sẵn sàng sử dụng cho các chu trình gieo trồng tiếp theo.
Hiện trạng sản xuất, kinh doanh rau bắp cải của trang trại Takuji Seki
- Cây bắp cải được xem là một trong những cây trồng chính của trang trại ngoài cây xà lách Rau bắp cải được sản xuất ở trang trại có hai loại chính là bắp cải Kyebetsu và bắp cải Gurinporu Nhằm phục vụ nhu cầu của các trung tâm và thị trường chung của nhóm hộ nông dân cùng với các trung tâm và thị trường liên kết với trang trại hộ gia đình.
Bảng 4.3: Tình hình sản xuất bắp cải tại trang trại Takuji Seki giai đoạn 2017-2019
(Nguồn: Số liệu thống kê của trang trại năm 2019)
- Qua bảng cho thấy, diện tích sản xuất rau bắp cải của trang trại tăng dần theo từng năm Năm 2017 diện tích đạt 1ha đến năm 2019 đạt 1,2ha trên tổng số 4ha đất nông nghiệp của hộ gia đình Diện tích tăng do nhu cầu của các trung tâm tiêu thụ sản phẩm của trang gia đình liên kết từ trước tăng Diện tích tăng cũng do chủ trang trại tìm và liên kết thêm với các trung tâm khác, trung tâm mới, những thị trường mới ngoài thị trường và những trung tâm tiêu thụ nông sản truyền thống của trang trại hộ gia đình.
- Năng suất sản xuất của trang trại cao đạt 62 tấn bắp cải trên 1ha Năm
Trong năm 2019, năng suất đạt 64 tấn/ha nhờ áp dụng giống tốt và bón phân hợp lý, cùng với chăm sóc cây trồng hiệu quả Hệ thống tưới tiêu và thủy lợi được cải thiện, và việc áp dụng các kỹ thuật bao phủ đất cùng kỹ thuật làm đất tiên tiến đã đóng vai trò chủ chốt trong việc tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.
- Cùng với sự gia tăng của diện tích, năng suất thì sản lượng sản xuất bắp cải của trang trại cũng tăng Tạo nên nguồn cung cho các thị trường liên kết với hộ gia đình.
- Do sản xuất theo hướng nông nghiệp hữu cơ nên tất cả các sản phẩm trồng trọt của làng nông nghiệp Kawakami nói chung và hộ trang trại Takuji Seki nói riêng, đặc biệt là rau bắp cải luôn được các trung tâm và thị trường truyền thống của nhóm hộ nông dân chào đón Với các trung tâm và thị trường tự liên kết của hộ gia đình thì luôn được mở rộng về cả quy mô, chất lượng và uy tín.
Trong quá trình sản xuất và trồng trọt rau bắp cải, vẫn xuất hiện một số loại sâu bệnh, điển hình là bệnh thối nhũn và sâu xám Nhờ quản lý vườn sản xuất tốt và áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý, diện tích bị ảnh hưởng ở mức nhỏ và không làm giảm năng suất cũng như chất lượng của bắp cải.
Bảng 4.4: Tình hình tiêu thụ bắp cải tại trang trại Takuji Seki
(Nguồn: Số liệu thống kê của trang trại năm 2019)
Sau mỗi vụ mùa, chủ trang trại họp với đại diện của các trung tâm và thị trường liên kết để thống nhất kế hoạch sản lượng năm tới, từ đó tính toán diện tích canh tác cho từng loại cây nhằm đảm bảo nguồn cung cho các trung tâm và thị trường; nhờ đó sản lượng bắp cải của trang trại tăng theo từng năm Chi phí sản xuất được kiểm soát ở các yếu tố như phân bón, giống, nhân công, vật tư và phân tích đất Giá bán sản phẩm được giữ ổn định, không bị ảnh hưởng bởi giá của hợp tác xã; mỗi thùng bắp cải chuẩn chứa 8 cây có giá 1.200 yên Nhật (tương đương khoảng 240.000 đồng Việt Nam).
- Thuận lợi: Trang trại nằm trong vùng khí hậu mát, điều kiện đất đai phù hợp để trồng trọt bắp cải.
+ Trang trại có đầy đủ các loại máy móc chuyên dùng trong sản xuất nông nghiệp.
+ Có các trung tâm nghiên cứu về đất, tư vấn về phân bón, tư vấn cây trồng phù hợp với từng loại đất.
+ Có thị trường tiêu thụ rộng lớn.
- Khó khăn: Thời gian thu hoạch phụ thuộc vào nhu cầu của thị trường, dẫn đến rau bị già hoặc tỷ lệ thối hỏng trên đồng ruộng tăng.
+ Đất canh tác còn nhiều đá, khó khăn trong việc trồng và chăm sóc cây. + Cơ cấu cây trồng trên một diện tích đất nhất định không theo nhu cầu cầu của thị trường đãn đến tình trạng thiếu và thừa Như năm 2019 rau cần tây đã bị cắt bỏ đi hơn một nữa diện tích trồng, trong khi đó rau xà lách và bắp cải lại thiếu sản phẩm cung cấp cho thị trường.
Tình hình áp dụng biện pháp kỹ thuật tiên tiến trong trồng bắp cải tại
- Thời gian bắt đầu trồng mỗi năm từ giữa tháng 4 đến giữa tháng 8.
Trong thời gian đó trồng liên tục và cách nhau từ 5-7 ngày Nhằm mục đích luôn có sản phẩm nông sản cung cấp cho thị trường.
4.3.2 Kỹ thuật nhân giống cây bắp cải
Trang trại đã mua hạt giống cây bắp cải tại trung tâm khảo nghiệm giống Kawakami, một cơ sở chuyên sản xuất, cung cấp và khảo nghiệm các giống cây trồng mới, nhằm đảm bảo chất lượng và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho làng Kawakami.
- Thời gian: Giá thể được phối trộn sẵn từ cuối mùa vụ năm trước, được ủ trong thùng chứa.
- Dụng cụ, nguyên liệu: Máy trộn, đảo giá thể Giá thể nhân giống làm chủ yếu từ sơ dừa say vụn, bột đá, đất, phân hữu cơ, nước,
- Cách thực hiện: Cho lần lượt nguyên vật liệu vào máy trộn, các nguyên vật liệu được phối trộn theo một công thức nhất định.
+ Năm sau giá thế được mang ra và cho vào máy nghiền nhỏ để đảo điều một lượng ít bột đá, nước tạo ẩm cho giá thể và loại bỏ một số tạp chất lớn như cành cây, đá, sỏi Tạo điều kiện thuận thợi cho việc cho giá thể vào khay ươm dễ dàng.
Trang trại hộ gia đình tự sản xuất giá thể ươm hạt, giúp người dân chủ động nguồn vật tư và kiểm soát chất lượng từ đầu nguồn Việc tự sản xuất giá thể tiết kiệm chi phí và tạo ra sản phẩm phù hợp với từng loại giống cây trồng Nhờ đó, người nông dân có thể chủ động trong quản lý chất lượng giá thể ươm giống cho mùa vụ mới, nâng cao hiệu quả sản xuất và năng suất.
4.3.2.2 Kỹ thuật sản xuất cây con
- Thời gian: Bắt đầu gieo hạt vào đầu tháng 4, gieo liên tục đến giữa và trung tuần tháng 8.
- Dụng cụ: Máy trộn giá thể, giá thể gieo hạt, khay gieo hạt, con lăn tạo lỗ, dụng cụ tra hạt pottoru, máy tạo ẩm.
- Cách làm: Sau khi cho giá thể vào khay ươm, thì dùng con lăn tạo lỗ, tạo lỗ trên giá thể tạo thuận lợi cho việc tra hạt.
+ Sau khi khay giá thể đã được tạo lỗ, thì hạt được cho vào khay tra hạt pottoru có khoảng cách và số lượng lỗ tương ứng với khay gieo hạt Sau khi tra hạt vào khay xong kiểm tra lại các lỗi trên khay giá thể đã đủ số lượng hạt thì mang khay đó cho vào nước Nước không tràn lên mặt khay, khi thấy các giá thể trong các ô của khay gieo hạt đã ngấm nước lấy ra khoảng 2-3 phút để khay ráo nước Sau đó rải một lớp giá thể mỏng lên trên lớp hạt, tiếp đó cho khay giống vào từng ngăn của máy tạo ẩm, tạo điều kiện để hạt nảy mần tốt và tăng tỷ lệ nảy mầm của hạt.
Hai loại bắp cải được phân biệt dựa trên khay gieo hạt có màu khác nhau: bắp cải Kyebitsu được gieo ở khay màu trắng, còn khay màu đen dùng để gieo giống bắp cải Gurinporu Vì loại bắp cải Gurinporu khi trồng có mật độ và khoảng cách giữa các cây nhỏ hơn so với giống bắp cải Kyebitsu, sinh khối của Gurinporu nhỏ hơn nhiều so với Kyebitsu.
Với giống bắp cải, sau 3–5 ngày trong máy tạo ẩm hạt sẽ nảy mầm và phát triển Khi hạt giống đã nảy mầm, đưa chúng vào nhà kính hoặc khu chăm sóc cây giống, trải đều các khay trên giàn và phủ lên mặt khay một lớp màng vải mỏng Khi cây con cao vượt lên mặt khay, bỏ lớp màng vải và mỗi sáng tưới ẩm cho khay giống Việc chăm sóc giống ở khu chăm sóc giúp cây thích nghi với điều kiện tự nhiên, tăng cường sinh trưởng và nâng cao tỷ lệ cây giống xuất vườn đạt tiêu chuẩn.
+ Sau 7-10 ngày từ khi đưa ra nhà chăm sóc thì cây con đủ tiêu chuẩn để mang ra trồng ở vườn sản xuất.
4.3.3 Kỹ thuật làm đất, lên luống, phủ nilon
- Thời gian: Bắt đầu từ giữa tháng 3 và sau mỗi vụ thu hoạch.
- Dụng cụ: Máy cày chuyên dụng, máy lên luống kết hợp phủ nilon chuyên dụng, nilon, xẻng.
+ Đất sản xuất năm trước, sau khi kết thúc mùa vụ dọn dẹp sạch. Những ruộng đó được gieo lúa mạch mục đích chủ yếu là hạn chế cỏ dại và cải tạo đất Sau một thời gian thì tuyết phủ đất, phủ luôn cả lúa mạch, đó cũng là nguồn phân hữu cơ cung cấp cho đất mùa vụ năm sau.
+ Phân tích đất: trước khi cải tạo đất phải tiến hành phân tích đất tại công ty phân bón JA (thuộc hiệp hội nông nghiệp Nhật Bản), để xem đất đang thiếu thành phần gì để công ty JA sẽ sản xuất những loại phân bón phù hợp bổ sung chất cho đất đang thiếu Các thành phần như N, P, K, CA, Mg, PH, EC…từ đó đất sẽ được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt.
Dựa trên kết quả phân tích đất cho thấy sự thừa thiếu của các thành phần dinh dưỡng, phương pháp xử lý được đề xuất nhằm cân bằng các thành phần phù hợp cho sự phát triển của cây trồng Việc cân bằng dinh dưỡng đất giúp tăng khả năng hấp thụ dưỡng chất của rễ và cải thiện năng suất cây trồng Sau khi xác định chế độ dinh dưỡng tối ưu, tiến hành bón phân hợp lý và cày xới đất bằng máy cày công suất lớn để cải thiện độ tơi xốp, thoáng khí và chuẩn bị đất cho vụ mùa.
+ Trước khi cày bắt đầu mùa vụ thường phải rải một số lượng phân hữu cơ do trang trại tự sản xuất Hỗn hợp gồm: bột đậu nành, vỏ cua nhập khẩu từ Việt Nam, hỗn hợp các vỏ cây, rơm rạ đã được tiến hành ủ sẵn từ cuối mùa vụ năm trước Rải phân được chủ trang trại dùng máy chuyên dùng để thực hiện Sau khi rải xong thực hiện cày bằng máy cày chuyên dùng, cày vừa làm tơi đất vừa đảo đều phân và làm các hòn đá to nổi lên thuận tiện cho việc nhặt đá Thuận lợi cho việc chủ động phân bón hữu cơ cung cấp bổ sung dinh dưỡng cho đất bắt đầu mùa vụ mới.
+ Cần phải thực hiện công việc nhặt đá có kích thước lớn ở trên bề mặt đất, các hòn đá được vận chuyển và tập kết ở một góc của ruộng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lên luống
+ Sau đó thực hiện lên luống bằng máy lên luống kết hợp phủ nilon chuyên dụng Nilon được sử dụng ở trang trại đó là loại nilon chuyên dùng, có những vạch kẻ cách 25cm trên bề mặt nilon, thuận tiện cho việc tạo lỗ phù hợp với khoảng cách từng loại cây Mỗi lần máy chạy và lên một lần hai luống Bề mặt luống rộng 20-25cm, chiều cao luống khoảng 20-25cm, khoảng cách giữa hai luống 25-30cm Tùy vào địa hình và hướng dốc để chọn hướng luống cho phù hợp, tạo điều kiện cho việc thoát nước tốt trên rãnh luống Do hiện tượng nóng lên của trái đất nên trang trại thường sử dụng nilon mùa bạc trắng giúp phản xạ ánh sáng tốt, giúp nhiệt độ đất không tăng quá nhiều do hấp thụ nhiệt.
Sau khi lên luống, tận dụng các vật liệu như đá kích thước vừa, chai nước, bó rơm rạ và túi đựng cát nhỏ để đặt vào rãnh giữa hai luống; việc này giúp cố định nilon khi gió thổi và hạn chế nước mưa làm trôi đất ở rãnh giữa hai luống.
- Thời gian trồng: thời gian bắt đầu trồng từ khoảng 20 tháng 4, sau đó trồng liên tục đến ngày 15 tháng 8.
- Công cụ: xe đẩy, nỉa 3 răng bé, khay giống, dụng cụ đục lỗ nilon,
- Cách thực hiện: sau khi lên luống, phủ nilon trên bề mặt luống và cây giống đã đủ tuổi xuất ra vườn sản xuất thì tiến hành đục lỗ trên nilon.
Công cụ đục lỗ được phân làm hai loại để phù hợp với các yêu cầu khác nhau khi làm việc với nilon và mặt luống Loại thứ nhất chỉ đục thủng nilon bằng sức nóng của nhiệt, mang lại thao tác nhanh và đơn giản Loại thứ hai vừa đục thủng nilon vừa tạo một lỗ có độ sâu nhất định trên mặt luống, cung cấp sự chính xác và định vị tốt cho các ứng dụng trên luống.
Bài học kinh nghiệm trong quá trình đi thực tập tại trang trại Takuji Seki
Quá trình thực tập tại trang trại gia đình đã mang lại cho em nhiều kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm quý báu, đồng thời rèn cho em tinh thần tự giác và ý thức nghiêm túc trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật Mặc dù thời gian thực tập chỉ 5 tháng, em đã tiếp thu được lượng kiến thức mới đáng kể và tích lũy được những kinh nghiệm thực tiễn hữu ích cho công việc tương lai Thực tập không chỉ là cơ hội tiếp cận kiến thức và kỹ năng thực tế trong một lĩnh vực, mà còn giúp em học cách làm việc có kế hoạch, áp dụng hiệu quả các kiến thức đã học vào thực tế và nắm bắt rõ quy trình sản xuất cũng như các quy trình áp dụng kỹ thuật tại công ty, từ đó tích cực nâng cao tay nghề.
Trong quá trình thực tập tại trang trại hộ gia đình, em đã học được nhiều kinh nghiệm thực tế mà trên ghế nhà trường em chưa có dịp tự tay trải nghiệm Những bài học từ công việc hàng ngày trên trang trại giúp em nâng cao kỹ năng thực tế, hiểu rõ quy trình chăm sóc vật nuôi và cây trồng, đồng thời rèn luyện tính kiên nhẫn và trách nhiệm Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình vì đã tạo điều kiện thực tập và tận tình hướng dẫn, cùng các thành viên trong gia đình đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu; em cũng ghi nhận sự hỗ trợ của cô giáo đã kết nối và động viên em trên hành trình học tập và phát triển nghề nghiệp.
TS Hoàng Kim Diệu và các thầy cô khoa nông học đã tạo điều kiện để em hoàn thành đợt báo báo này.
4.4.1 Những kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp đã tiếp thu được trong quá trình thực tập tại trang trại gia đình Takuji Seki
- Hiểu biết được đặc điểm, yêu cầu sinh thái, dinh dưỡng của rau bắp cải và tất cả các loại cây trong hệ thống cây trồng được trồng tại trang trại.
- Học được cách tạo ra một giá thể gieo hạt đạt chuẩn phù hợp cho nhiều giống cây và phù hợp với phương thức trồng của nhiều giống khác nhau.
- Học được cách bón phân thúc cho lứa cây trồng sau, được trồng trên luống cũ.
- Học được cách thu hoạch với tất cả các loại rau có trong trang trại hộ.
- Tiếp thu được kỹ thuật trồng, kỹ thuật làm đất, chăm sóc, tưới tiêu, phòng trừ sâu bệnh của tất cả các loại cây trong hệ thống cây trồng của trang trại hộ.
- Học được kỹ năng, văn hóa làm việc, văn hóa chào hỏi, văn hóa ăn uống,…của người Nhật.
- Nâng cao các kỹ năng như: kỹ năng trong giao tiếp ứng xử, tác phong làm việc, thái độ làm việc, giờ giấc làm việc,…
- Trách nhiệm của bản thân với công việc.
- Những thuận lợi để đạt được điều trên:
+ Có sự quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ của chủ và các thành viên trong trang trại hộ gia đình.
+ Luôn có sự quan tâm và giúp đỡ, hỏi thăm bên nghiệp đoàn
+ Có sự quan tâm, động viên của giáo viên hướng dẫn, cô giáo chủ nhiệm và ban chủ nhiệm khoa nông học trong quá trình thực tập và làm việc. + Có sự giúp đỡ và động viên của bạn cùng thực tập tại trang tại.
+ Tham gia đầy đủ kỳ thực tập nghề nghiệp tại trang trại hộ gia đình.
- Những khó khăn cản trở học hoặc nâng cao kiến thức, kỹ năng:
+ Thời gian đến thực tập muộn hơn so với mùa vụ tại đây.
+ Khó khăn về ngôn ngữ giao tiếp.
+ Thời tiết lạnh gây ảnh hưởng đến quá trình thực tập và làm việc tại trang trại.
+ Khó khăn trong việc tiếp thu những tiến bộ, những kỹ thuật riêng của trang trại hộ gia đình Takuji Seki.
4.4.2 Điểm mạnh của bản thân
- Có trình độ chuyên môn về trồng trọt, các kiến thức trong sản xuất nông nghiệp, các cơ chế kỹ thuật mới trong nông nghiệp.
- Áp dụng những kỹ năng trong cuộc sống ở địa phương vào những hoạt động nông nghiệp.
- Có khả tiếp thu những kiến thức phục vụ cho sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững.
- Có tình yêu nghề, ý thứ trách nhiệm cao, đạo đức tốt.
- Nhanh nhẹn, ham học hỏi, biết tiếp thu tốt để phát huy ưu điểm và hạn chế những khuyết điểm của bản thân.
- Ngoan ngoãn và có ý thức cố gắng trong học tập và làm việc.
4.4.3 Điểm yếu của bản thân
- Thiếu kiến thức thực tế, trình độ chuyên môn trồng trọt, chưa thực sự vững vàng.
- Khả năng làm việc nhóm chưa cao.
- Khó khăn trong việc tiếp thu ngoại ngữ, dẫn đến khó khăn trong giao tiếp khi làm việc tại trang trại.
- Khả năng thuyết phục chưa cao.
4.4.4 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp của sinh viên
+ Cần có các biện pháp nhằm nâng cao nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của quá trình thực tập Đây là khâu quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đầu ra cho “sản phẩm đào tạo” của khoa, nhà trường Sinh viên thực tập tốt, tìm kiếm được việc làm đúng chuyên ngành đào tạo sau khi ra trường, đồng nghĩa với chất lượng đào tạo của nhà trường đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động và ngược lại Đồng thời, dựa vào kết quả thực tập của sinh viên khoa, nhà trường có cơ sở quan trọng để điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp.
+ Các bộ phận chuyên trách tổ chức thực tập cho sinh viên phải luôn tìm và liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài nước để giúp sinh viên trong khoa có cơ hội thực tập và làm việc tại môi trường sản xuất nông nghiệp hiện đại và chất lượng.
+ Cần có kế hoạch tổ chức hội nghị khách hàng, hội chợ việc làm với các doanh nghiệp phù hợp với các ngành nghề khoa, nhà trường đào tạo để làm cầu nối cho sinh viên đi thực tập hoặc tìm kiếm việc làm sau ra trường.+ Sau khi sinh viên nhận địa điểm thực tập, bộ phận quản lý thực tập của khoa, của đơn vị cần liên hệ thường xuyên với nơi tiếp nhận để tìm hiểu về tình hình thực tập của sinh viên, từ đó mới theo dõi thường xuyên tình hình thực tập, nắm bắt kịp thời chất lượng kỳ thực tập của sinh viên Đồng thời động viên, khuyến khích sinh viên hoàn thành tốt kỳ thực tâp tại trang trại, doanh nghiệp.
Để nâng cao chất lượng và tính phù hợp của chương trình đào tạo, nên thường niên tổ chức lấy ý kiến phản hồi từ các cơ quan, doanh nghiệp bằng nhiều hình thức khác nhau như hội thảo, bảng hỏi và trao đổi trực tiếp Việc thu thập ý kiến từ các bên liên quan giúp nhận diện các hạn chế và những yếu tố chưa phù hợp của chương trình đào tạo, từ đó điều chỉnh nội dung, cách thức giảng dạy và tài liệu giảng dạy cho phù hợp với yêu cầu thực tế và nhu cầu của thị trường lao động Đồng thời, quá trình này còn hỗ trợ cải tiến liên tục và tăng tính khả thi của chương trình đào tạo, đảm bảo phản hồi được xem xét và tích hợp vào chu trình cải tiến chất lượng.
Đối với sinh viên thực tập nước ngoài, nên tích cực giao lưu, trao đổi kinh nghiệm với các sinh viên đi trước để nắm bắt thực tế và mở rộng mạng lưới liên lạc; đồng thời tìm hiểu phong tục tập quán và chủ động học ngoại ngữ nhằm nâng cao khả năng giao tiếp trong công việc cũng như cuộc sống tại doanh nghiệp và trang trại, từ đó dễ hòa nhập và làm việc hiệu quả trong môi trường làm việc quốc tế.
Mỗi sinh viên cần nhận thức rằng kỳ thực tập rất quan trọng đối với tương lai nghề nghiệp của mình, là cơ hội để áp dụng kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế Để làm việc hiệu quả, sinh viên phải có nền tảng kiến thức vững vàng, được trau dồi xuyên suốt quá trình học tập và nhờ sự hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn cùng với các giảng viên chuyên ngành quen thuộc ở khoa Sự phối hợp giữa học lý thuyết và thực hành dưới sự tư vấn của đội ngũ giảng viên sẽ giúp sinh viên nâng cao năng lực làm việc và chuẩn bị tốt cho môi trường công việc sau này.
+ Sinh viên cần chủ động hơn trong việc chuẩn bị hành trang kiến thức, kinh nghiệm, nên tự tìm tòi, phân tích, đặc biệt là những vấn đề mới lạ liên quan đến ngành trồng trọt trong cuộc sống, sản xuất nông nghiệp
Để thực tập hiệu quả và phát triển bản thân, mỗi sinh viên cần ý thức chấp hành nghiêm các nội quy của đơn vị thực tập và các quy định do giáo viên hướng dẫn đề ra Việc tuân thủ kỷ luật, chuẩn mực ứng xử và tác phong chuyên nghiệp không chỉ đảm bảo môi trường làm việc an toàn và trật tự mà còn tạo điều kiện cho quá trình học tập diễn ra thuận lợi Đồng thời, tinh thần học hỏi và cầu tiến ở mỗi sinh viên là động lực giúp tiếp thu kiến thức thực tế, phát huy kỹ năng nghề nghiệp và đạt kết quả tốt trong thời gian thực tập.
+ Khi doanh nghiệp đã đồng ý tiếp nhận sinh viên đến thực tập thì cũng cần có sự quản lý chặt chẽ hơn như cử một cán bộ phụ trách theo dõi quá trình thực tập của sinh viên để quản lý, hướng dẫn, giúp sinh viên hoàn thành tốt đợt thực tập.
+ Doanh nghiệp cần duy trì, phối hợp thường xuyên với nhà trường để gắn kết tính thực tiễn cho quá trình thực tập của sinh viên.
+ Doanh nghiệp cần quan tâm đến cuộc sống, tâm tư nguyện vọng của thực tập sinh khi đến với doanh nghiệp, trang trại.