ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN về CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG KINH tế VIỆT NAM và VAI TRÒ của TFP

ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ CỦA TFP Hà Nội, tháng 2 năm 2012... Khung lý thuyết về chất lượng tăng trưởng N ền kinh tế tăng trưởng có chất lư

ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM VÀ

VAI TRÒ CỦA TFP

Hà Nội, tháng 2 năm 2012

Khung lý thuyết về chất lượng tăng trưởng

N ền kinh tế tăng trưởng có chất lượng thể hiện qua các đặc trưng sau:

(i) Tốc độ tăng trưởng cao và được duy trì trong thời gian dài

(ii) Tăng trưởng có hiệu quả, thể hiện qua năng suất

lao động, hệ số ICOR phù hợp, đóng góp của TFP lớn,

và n ền kinh tế có tính cạnh tranh cao

(iii ) Tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển hài hòa

Chất lượng tăng trưởng

Các nhân tố kinh tế

* Các nhân tố truyền thống

- Vốn vật chất

- Lao động thô sơ

- Tài nguyên thiên nhiên

* Các nhân tố hiện đại

CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ

41% → 22%

24% → 40%

36% → 38%

GDP bình quân đầu người

0 200

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Tăng trưởng GDP, vốn, lao động và TFP,

1991-2009

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Tăng trưởng GDP, vốn, lao động và TFP, đã

loại bỏ yếu tố chu kỳ kinh doanh,1991-2009

Nguồn: Tổng cục Thống kê

HIỆU QUẢ KINH TẾ - TFP

Đóng góp của TFP trong tăng trưởng: tăng từ 14,28% thời kỳ

1992-1997 lên 28,2% giai đoạn 2003-2008

Tăng trưởng do yếu tố vốn chiếm 52,73% và yếu tố lao động chiếm 19,07% → chiếm gần 3/4 tổng tác động đến tăng trưởng

Các nước trong khu vực: tỷ lệ đóng góp TFP của Thái Lan là 35%, của Philippin là 41%, của Indonesia là 43%

 Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nghiêng nhiều về số lượng hơn

là chất lượng, nghiêng về chiều rộng hơn là chiều sâu

Ngay cả trong tăng trưởng chiều rộng thì sự tăng trưởng cũng

nghiêng nhiều về yếu tố vốn hơn là yếu tố lao động (tỷ lệ 3:1)

 Tăng trưởng kinh tế không thuận lợi đối với một quốc gia

thiếu vốn nhưng dồi dào lao động

nhưng có chiều hướng giảm (từ 3,27 xuống 2,21)

2,39 lên 3,69)

MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH

• Có hiệu ứng tích cực của chuyển dịch cơ cấu kinh

tế đối với hiệu quả công nghệ Giải pháp nhằm

thúc đẩy tăng trưởng TFP phải tập trung vào

chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động, đi kèm với đầu tư cao hơn vào giáo dục và đào tạo

để đáp ứng nhu cầu phát triển

• Đầu tư tư nhân, FDI đóng vai trò quan trọng cho việc nâng cao hiệu quả công nghệ, cần xem xét lại vấn đề hiệu quả đầu tư ở khu vực nhà nước

MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH

• Thương mại quốc tế có tác động tích cực đến hiệu quả kỹ thuật, tuy nhiên hiệu ứng này giảm theo

thời gian, thể hiện cơ cấu xuất nhập khẩu chưa

bền vững (xuất khẩu sản phẩm thô trong khi nhập khẩu sản phẩm đã qua chế biến) Cần xác định lợi thế cạnh tranh dài hạn trong thương mại quốc tế

và có những chính sách đúng đắn để thay đổi cơ cấu xuất nhập khẩu

• R&D có tác động tích cực đến tăng trưởng TFP, nhưng chi tiêu ngân sách cho khoa học – công

nghệ còn quá thấp Cần khuyến khích khu vực tư nhân tham gia, đặc biệt thông qua các mối liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp

Hiệu quả kinh tế - ICOR

Hiệu quả kinh tế - NSLĐ

Hiệu quả kinh tế - VA/GO

Xoá đói giảm nghèo

Chỉ số phát triển con người

Nguồn: HDR (2010)

Khai thác bừa bãi và sử dụng lãng phí tài nguyên thiên nhiên

 Dưới áp lực tăng trưởng, môi trường ngày càng suy thoái, mất cân đối các hệ sinh thái, thiên tai xảy ra liên tục

 Việt Nam cần kiên trì theo đuổi phát triển bền vững

Nếu không giải quyết được vấn đề ô nhiễm môi trường thì Việt Nam sẽ có thể xóa đi tất cả các thành tựu đã đạt được từ trước tới nay

GDP vs Chỉ số sử dụng tài nguyên

Nguồn: WB (2010)

Hiệu quả sử dụng năng lượng

GDP (USD) trên 1 Kg OE Kg CO2 trên 1 USD GDP

Chất lượng thể chế chính sách

Nguồn: VCR (2010)

MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH

Chất lượng tăng trưởng kinh tế còn thấp

+ Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm

+ Tính hiệu quả kinh tế thấp

+ Sức cạnh tranh của nền kinh tế yếu

Chất lượng tăng trưởng kinh tế chưa bền vững

+ Các vấn đề xã hội còn nhiều bức xúc (lao động - việc làm, xóa đói giảm nghèo, chất lượng nguồn nhân lực, công bằng xã hội)

+ Các vấn đề môi trường đáng báo động

Hiệu quả quản lý nhà nước chưa cao

Một số nhận định

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam mười năm qua

chưa ổn định, bền vững

• Đóng góp của TFP vào tăng trưởng còn thấp

• Hiệu quả và chất lượng đầu tư thấp, hệ số ICOR

ngày càng cao, cơ cấu đầu tư mất cân đối

• Nền tảng cơ bản của tăng trưởng còn nhiều bất cập, giá trị gia tăng nội địa còn thấp, năng lực cạnh tranh chậm cải thiện

• Hiệu quả quản lý nhà nước chưa cao chủ yếu do

cách thức xây dựng chính sách còn thiếu khoa học, thiếu chuyên nghiệp và thiếu tính thực tiễn, đôi lúc có biểu hiện tính cục bộ

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

trưởng theo số lượng đầu vào truyền thống sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

dần thâm hụt ngân sách, giảm thiểu vai trò kinh tế trực tiếp của chính phủ, thúc đẩy cổ phần hóa

tiếp kiểm soát các biến số như lạm phát (cần duy trì mức lạm phát thấp và ổn định) và cân bằng

ngân sách, tốc độ tăng trưởng chỉ nên là biến số

dự báo

trưởng quốc gia