Khóa luận đánh giá nhận thức của sinh viên trường đại học nông lâm thái nguyên với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

Gần đây một số vấn đề liên quan đến quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm, sự khác biệt giữ các kết quả phân tích kiểm tra chất lượng sản phẩm đã gây ra không ít khó khăn cho người sản xuất

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

PHOMMAVONGSA THIPKESONE

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

H ệ đào tạo : Chính Quy

Chuyên ngành : Khoa h ọc môi trường

Khóa h ọc : 2015 - 2019

Thái Nguyên, năm 2019

PHOMMAVONGSA THIPKESONE

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

H ệ đào tạo : Chính Quy

Chuyên ngành : Khoa h ọc môi trường

Khóa h ọc : 2015 - 2019

Gi ảng viên hướng dẫn : ThS Hoàng Thị Lan Anh

Thái Nguyên, năm 2019

L ỜI CẢM ƠN

Hoàn thành đề tài này, trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám

hiệu trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm Khoa Môi Trường, các thầy cô giáo trong trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập và rèn luyện tại nhà trường

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo Ths Hoàng Thị Lan Anh

đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi trong suốt quá thình nghiên cứu và thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các bạn sinh viên trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi để hoàn thành đề tài này

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn tới gia đình, bạn bè luôn là nguồn động lực và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu thực hiện

đề tài

Tôi rất mong được các thầy cô giáo và các bạn sinh viên đóng góp ý kiến

bổ xung để khóa luận của tôi được hoàn thiện hơn

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Sinh viên

PHOMMAVONGSA THIPKESONE

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 2

DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC BẢNG v

PHẦN 1.MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 3

1.4 Ý nghĩa của đề tài 3

PHẦN 2.TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

2.1 Những vấn đề chung về vệ sinh an toàn thực phẩm 4

2.1.1 Khái niệm về vệ sinh an toàn thực phẩm 4

2.2 Ảnh hưởng của thực phẩm không an toàn đến sức khỏe con người 5

2.3 Tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm trên thế giới và ở Việt Nam 8

2.3.1 Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm trên thế giới 8

2.3.2 Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm ở Việt Nam 12

2.4 Nguyên nhân gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm 16

2.5 Các biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm 18

PHẦN 3.ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 23 3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 23

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 23

3.3 Nội dung nghiên cứu 23

3.4 Phương pháp điều tra 23

3.5 Phương pháp xử lý số liệu 24

PHẦN 4.KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25

4.1 Hiện trạng việc cung ứng thực phẩm trên địa bàn trường

Đại học Nông lâm Thái Nguyên 25

4.2 Hiện trạng sử dụng thực phẩm trong sinh viên trường

Đại học Nông lâm Thái Nguyên 28

4.3 Đánh giá nhận thức của sinh viên trường Đại học Nông lâm

Thái Nguyên với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm 33

4.4 Đề xuất giải pháp nâng cao nhận thức cho sinh viên trường

Đại học Nông lâm Thái Nguyên 39

PHẦN 5.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 42

5.1 Kết luận 42

5.2 Kiến nghị 42

TÀI LIỆU THAM KHẢO 44

B ảng 4.4 Nguyên liệu đựng thực phẩm và thức ăn nhanh (n=62) 29 Bảng 4.5 Tình hình sử dụng thực phẩm trong sinh viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (n=62) 30

B ảng 4.6 Mức độ sử dụng thực phẩm và đồ ăn nhanh của sinh viên trong trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (n=62) 31 Bảng 4.7 Nguyên nhân sinh viên không sử dụng thức ăn chế biến sẵn (n=12) 32 Bảng 4.8 Quan niệm của sinh viên về fast food (n=62) 33 Bảng 4.9 Cách hiểu của sinh viên về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm (n=62) 35 Bảng 4.10 Đánh giá ý thức tìm hiểu các chương trình vệ sinh an toàn thực phẩm của sinh viên (n=62) 36

B ảng 4.11 Đánh giá ý thức tham gia tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm (n=62) 37 Bảng 4.12 Đánh giá nhận thức của sinh viên về vệ sinh an toàn thực phẩm có ảnh hưởng tới môi trường (n=62) 38

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết

Thái nguyên là một thành phố có nhiều trường đại học, cao đẳng với một

số lượng sinh viên rất lớn Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên là một ngôi trường đã có bề dày kinh nghiệm giảng dạy 50 năm với các ngành liên quan tới nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản - tài nguyên - môi trường và một

số ngành khác Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên được thành lập năm

1969, nhà trường là một trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp, phát triển nông thôn, tài nguyên và môi trường lớn nhất trung thu và miền núi phía Bắc Việt Nam Mục tiêu của nhà trường không chỉ

là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho những phát triển Nông nghiệp nông thôn của cả nước mà còn là nơi nghiên cứu và phát triển các khoa học kỹ thuật tiên tiến trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, phát triển nông thôn, tài nguyên và môi trường nhằm đảm bảo sử phát triển bền vững kinh tế

xã hội của Việt Nam Đặc biệt là đào tạo đội ngũ cán bộ cho 17 tỉnh trung du

và miền núi phía Bắc Với sự nỗ lực không ngừng phần đấu trong suốt 50 năm qua, hiện nay nhà trường đã có 08 khoa chuyên môn, 01 khoa sau đại

học, với 19 ngành đào tạo bậc đại học, 07 ngành đào tạo thạc sỹ và 07 ngành đào tại tiến sỹ Hằng năm sinh viên có nhu cầu học vào các ngành mà trường đào tạo là rất lớn Tới đây, các bạn sinh viên được giao lưu học hỏi lẫn nhau để làm cho mình được hoàn thiện hơn, được tiếp thu kiến thức mà các giảng viên

có trình độ cao, tâm huyết với nghề giảng dạy Sẽ có rất nhiều vấn đề mà các

bạn sinh viên cần quan tâm trong thời gian học tại trường, đặc biết là vấn đề làm thế nào để mình có được cách học sao cho thật khoa học mà mang lại hiệu

quả cao, để có thể phấn đáu và rèn luyện được tốt nhất Bên cạnh vấn đề học tập và rèn luyện thì có một số vấn đề khác cần được quan tâm Đó là vấn đề vệ

sinh an toàn thực phẩm đối với người dân và sinh viên của trường đại học - cao đẳng trên địa bàn Thái Nguyên nói chung và đặc biệt đối với Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên nói riêng Đây là vấn đề đã và đang được các cơ quan

chức nằng kết hợp với nhà trường quan tâm rất nhiều

Vệ sinh an toàn thực phẩm trong nước nói chung và của Thái Nguyên nói riêng đang tạo ra nhiều mối lo lắng cho người dân Thực chất nhiều sự

kiện đã nói lên điều đáng lo ngại này như việc tiếp tục sử dụng những hóa

chất cấm đúng trong nuôi trồng, chế biến và bảo quản nông lâm thủy sản thực

phẩm, việc sản suất một số sản phẩm kém chất lượng hoặc do quy trình chế biến hay là do nhiễm độc từ môi trường, đang gây ảnh hưởng xấu đến xuất

khẩu và tiêu dùng Các sông ngộ độc thực phẩm do một số bếp ăn tập thể cung cấp, có nhiều thông tin liên tục nói đến tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm ở một vài nước trên thế giới, cộng thêm dịch cúm gia cầm tái phát làm bùng lên nỗi lo âu của người dân khi lựa chọn và sử dụng các loại thực phẩm tươi sống này Gần đây một số vấn đề liên quan đến quản lý an toàn vệ sinh

thực phẩm, sự khác biệt giữ các kết quả phân tích kiểm tra chất lượng sản phẩm đã gây ra không ít khó khăn cho người sản xuất và qua đó cũng đá tạo nên lo lắng cho người tiêu dùng Sinh viên là lực lượng tiêu thụ các sản phẩm

của ngành trồng trọt và chăn nuôi cùng với các loại thức ăn đã được chế biến sẵn là rất lớn nên họ rất lo lắng cho sức khỏe của mình Nếu không có được

một sức khỏe tốt thì làm ảnh hưởng tới tất cả các vấn đề khác, đặc biệt là vấn

đề học tập và rèn luyện sẽ bị ảnh hưởng rất lớn Xuất phát từ lý do đó mà em

đã tiến hành nghiên cứu đề tài ‘‘Đánh giá nhận thức của sinh viên trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm’’

1.2 Mục tiêu của đề tài

Đánh giá nhận thức của sinh viên đang học tập tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

1.3 Yêu cầu của đề tài

Đánh giá, phân tích tổng hợp các hành vi, nhận thức của sinh viên trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên về vệ sinh an toàn thực phẩm, và có biện pháp tuyên truyền để nâng cao nhận thức

1.4 Ý nghĩa của đề tài

 Ý nghĩa khoa học trên cơ sở những thông tin thu thập được của cuộc điều tra, góp phần xây dựng cơ sở lý thuyết cho vấn đề này Từ đó có một cái nhìn chân thực và khách quan về nhận thức của sinh viên trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên với vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

 Ý nghĩa thực tiễn thông qua điều tra sẽ hình thành cơ sở lý luận của vấn

đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhận thức của sinh viên và từ đó đề ra một số định hướng, giải pháp và kiến nghị góp phần giải quyết hiện tượng trên

PHẦN 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Những vấn đề chung về vệ sinh an toàn thực phẩm

2.1.1 Khái niệm về vệ sinh an toàn thực phẩm

Bảo đảm về vệ sinh an toàn thực phẩm giữ vị trí quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần giảm tỷ lệ mặc bệnh, duy trì và phát triển nòi giống, tăng cường sức lao động, học tập, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, văn hóa xã hội và thể hiện nếp sống văn minh Mặc dù cho đến này đã có khá nhiều tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong công tác bảo vệ và

vệ sinh an toàn thực phẩm, cũng như biện pháp và quản lý giáo dục như ban hành luật, điều lệ và thành tra giảm sát vệ sinh an toàn thực phẩm như các

bệnh do kém chất lượng về vệ sinh an toàn thực phẩm và thức ăn vẫn chiếm

tỷ lệ khá cao Để biết được rõ hơn về định nghĩa an toàn thực phẩm thì trước trên ta đi tìm hiểu xem như thế nào được gọi là thực phẩm từ đó có được định nghĩa vệ sinh an toàn thực phẩm sát nghĩa nhất

Định nghĩa về thực phẩm như sau:

 Thực phẩm: là những thức ăn, đồ uống của con người dưới dạng tươi

sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bao gồm cả đồ uống, nhai, ngậm, và các

chất đã được sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm

Định nghĩa về vệ sinh an toàn thực phẩm như sau:

 Vệ sinh an toàn thực phẩm: là tất cả các điều kiện, biện pháp từ khâu

sản xuất, chế biến, bảo quản, phấn phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm

bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn không gây hại cho sức khỏe, tính

mạng người tiêu dùng

Hiện nay đang có 2 khái niệm được sử dụng phổ biến và rộng rãi:

Vệ sinh thực phẩm (food hygiene) và an toàn thực phẩm (food safety)

 Vệ sinh thực phẩm(food hygiene): là một khái niệm khoa học để nói

thực phẩm không chứa vi sinh vật gây bệnh và không chứa độc tố Khái niệm

vệ sinh thực phẩm còn bao gồm khâu tổ chức vệ sinh trong chế biến bảo quản

thực phẩm

 An toàn thực phẩm (food safety): là khá năng không gây ngộ độc của

thực phẩm đổi với con người Như vậy có thể nói, an toàn thực phẩm là khái

niệm có nội dung rộng hơn do nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm không còn hạn chế ở vi sinh vật

Vì vậy, vệ sinh an toàn thực phẩm là công việc đòi hỏi sự tham gia của nhiều nhành, nhiều khâu có liên quan đến thực phẩm như nông nghiệp, thú y,

cơ sở chế biến thực phẩm, y tế, người tiêu dùng cùng nhau phối hợp thực hiện nghiên túc luật và các văn bản của Nhà nước và của bộ Y tế

2.2 Ảnh hưởng của thực phẩm không an toàn đến sức khỏe con người

Vệ sinh an toàn thực phẩm là vấn đề đang được cả xã hội quan tâm, đặc biệt là ở đô thị và các khu công nghiệp, khí ngày càng có nhiều tác nhân độc

hại bị phát hiện trong thực phẩm khiến dư lo ngại (như: melaminetrong sữa,

bột đá trong kẹo, aldehyde trong rượu v.v) Về lâu dài, thực phẩm không

những có tác dụng thường xuyên đối với sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng lâu dài đến nòi giống Sự dụng các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh trước mặt có thể bị ngộ độc cấp tính với các triệu chứng dễ nhận thấy, nhưng

vấn đề nguy hiểm là sự tích lũy dần dần các chất độc hại ở một số cơ quan cơ

thể Sau một thời gian bệnh mới biểu hiện hoặc có thể gây các dị tật, di dạng cho thể hiện mai sau Những ảnh hưởng tới sức khỏe đó phụ thuộc vào các tác

nhận gây bệnh

Đối với Việt Nam cũng như nhiều nước đang phát triển khác, lương

thực, thực phẩm là loại sản phẩm chiến lược, ngoài ý nghĩa kinh tế còn ý

nghĩa chính trị, xã hội rất quan trọng Để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, thực phẩm không những cần được sản xuất, chế biến, bảo quan phòng tránh ô nhiễm các loại vi sinh vật mà còn không được chứa các chất hóa học tổng hợp hay tự nhiên vượt quá mức quy định cho phép của tiêu chuẩn quốc tế hoặc quốc gia, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng

Những ảnh hưởng của thực phẩm khi không đảm bảo vệ sinh an toàn

thực phẩm:

Thiệt hại chính do các bệnh gây ra từ thực phẩm đối với cá nhân là chi phí khám bệnh, phục hồi sức khoẻ, chi phí do phải chăm sóc người bệnh, sự

mất thu nhập do phải nghỉ làm… Có rất nhiều ăn bệnh nguy hiểm cũng chỉ vì

sử dụng các loại thực phẩm không an toàn và gây ra bị kích thảm thương một

số căn bệnh như: Bệnh tiêu chảy, bệnh tim mạch, các bệnh liên quan tới da,

ngộ độc thực phẩm… Và còn rất nhiều những căn bệnh khác được ủ bệnh bên trong cơ thể tới khi phát bệnh thì đã không còn thuốc chữa

Đối với nhà sản xuất, đó là những chi phí do phải thu hồi, lưu giữ sản phẩm, hủy hoặc loại bỏ sản phẩm, những thiệt hại do mất lợi nhuận do thông tin quảng cáo Và thiệt hại lớn nhất là mất lòng của người tiêu dùng

Ngoài ra còn có các thiệt hại khác như phải điều tra, khảo sát, phân tích kiểm tra độc hại, giải quyết hậu quả

Do vậy, hậu quả mà các bệnh do sử dụng thực phẩm không an toàn là rất

lớn Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm để phòng các bệnh gây ra từ thực

phẩm có ý nghĩa thực tế rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế và xã hội,

bảo vệ sống của các nước đã và đang phát triển, cũng như nước ta Mục tiêu đầu tiên của vệ sinh an toàn thực phẩm là đảm bảo cho người ăn tránh bị ngộ độc do ăn phải thức ăn bị ô nhiễm hoặc có chất độc, thực phẩm phải đảm bảo lành và sạch

Bảng 2.1 Nguyên nhân gây nên mất vệ sinh an toàn thực phẩm

Quá trình chăn nuôi, gieo trồng, sản xuất lương thực, thực phẩm 50,45

Qua trình sử dụng và bải quan không phù hợp 42,55

Nh ận xét:

B ảng 2.1 đã nêu ra các nguyên nhân chủ yếu và cơ bản nhất của việc gây

nên mất vệ sinh an toàn thực phẩm Trong các nguyên nhân gây nên ngộ độc

thực phẩm thì nguyên nhân do quá trình chăn nuôi, gieo trồng, sản xuất lương

thực, thực phẩm chiếm lệ (50,45%), quá trình chế biến không hợp vệ sinh tỷ

lệ (50,65%), quá trình sử dụng và bảo quản không phù hợp chiếm tỷ lệ (42,55%), và do vệ sinh vật xâm nhập chiếm tỷ lệ (51,01%) Như vậy trong 4 nguyên nhân trên nguyên nhân chiếm tỷ lệ cáo nhất gây nên mất vệ sinh an toàn thực phẩm là do vi khuẩn, vi sinh vật xâm nhập với tỷ lệ (51,01%) Đây

là một con số đang cảnh báo cho việc gây ra ngộ độc thực phẩm

Một số loại vi khuẩn thường xâm nhập vào trong thực phẩm và quá đó gây nên ngộ độc là: Nhiễm khuẩn, nhiễm độc thức ăn do Salmonella, vi khuẩn Clostidium perfringens, vi khu ẩn E.coli

Vi khuẩn Salmonella, là vi khuẩn gram (-), di động, không sinh nhà bào,

kém đề kháng với điều kiện bên ngoài, bị phá hủy bằng phương pháp tiệt trùng Pasteur và đun nấu kỹ thức ăn Những vi khuẩn salmonella có thể sống

sót một thời gian dài ở thực phẩm khô và ướp lạnh Do đó khi làm tan thực

phẩm khô, động lạnh vi khuẩn này vẫn có thể dễ đang phát triển lại Vi khuẩn phát triển thích hợp nhất là 35oC- 37oC

Vi khuẩn Clostidium perfringens, là trực khuẩn gram (+), sống kị khí, có nhà bào, tồn tại trong đất, nước, đường tiêu hóa của người, động vật Nha bào

của Clostidium perfringens dễ để kháng với nhiệt độ Clostidium perfringens sinh ra 6 típ độc tố: A, B, C, D, E, F; Trong đó độc tố típ A là độc tố chủ yếu gây ra ngộ độc thực phẩm, sau đó đến tipsF Chúng là những trực khuẩn tạo thành bào tử, không chuyển động Nhiệt độ thích hợp cho sinh tưởng của chúng là 37oC- 45oC, độc tố nhiều nhất là ở điều kiện 37oC

Vi khuẩn E.coli là loại trực khuẩn gram (-), thuộc nhóm Escherichia, không sinh nhà bào, có thể di động hoặc không di động Sự có mặt của E.Coli được coi chỉ điểm của sự nhiễm phân người hoặc động vật trong thực phẩm E.coli ký sinh bình thường ở ruột người, đặc biệt là ở ruột già E.coli phát triển ở nhiệt độ 5oC- 40oC, tốt nhất ở 37oC pH thích hợp là 7 - 7,2 Như các

loại không sinh nha bào khác, E.coli kém chịu nhiệt (55oC trong vòng 1 giờ

hoặc 60oC trong vòng 30 phút là bị tiêu diệt) Ngộ độc thực phẩm do E.coli thường gặp ở trẻ em và người già, hay xuất hiện vào mùa hè Thực phẩm dễ

bị nhiễm E.coli nhất là sữa, phomát

Vì thế khi sử dụng thực phẩm chúng ta cần lưu ý tới nhiệt độ và những

loại thực phẩm thường có những loại vi khuẩn trên thì nên hạn chế sử dụng để đảm bảo cho sức khỏe của chính bản thân mình Bên cạnh đó chúng ta cần

phải quan tâm tới nguồn gốc của các loại thực phẩm mà hàng ngày thường sử

dụng bằng nhiều cách như: tham khảo thông tin từ người bán hàng, người sản

xuất mà những người tiêu dùng như chúng ta Khi sử dụng các loại thực

phẩm cần phấn biết riêng rẽ các loại thực phẩm đã tươi sống và thực phẩm đã

nấu chính để chế biến và bảo quan được tốt hơn, quan trọng hơn là đảm bảo được vệ sinh an toàn thực phẩm

2.3 Tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm trên thế giới và ở Việt Nam

2.3.1 Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm trên thế giới

Thực phẩm là nguồn cung cấp năng lượng, các chất dinh dưỡng cần thiết

đề còn người sống và phát triển Thế nhưng thực phẩm cũng là nguồn truyền

bệnh nguy hiểm, nếu như đảm bảo được vệ sinh và an toàn Vệ sinh an toàn

thực phẩm (VSATTP) đang là vấn đề bức xúc của mọi người, bởi lẽ VSATTP tác động trực tiếp đến sức khỏe cũng chất lượng cuộc sống còn người và do đó ảnh hưởng đến phát triển của xã hội và nòi giống Công tác quản lý chất lượng VSATTP vừa là yêu cầu cấp bách, vừa có tính chiến lược lâu dài, đồng thời đây cũng là mảng công tác rất rộng lớn và phức tạp, đan xen với nhau bởi rất nhiều hoạt động VSATTP là tập hợp các điều kiện và

biện pháp cần thiết để thực phẩm không gây hại cho sức khỏe và tính mạng

con người Để đảm bảo chất lượng VSATTP thì tất cả các khâu trong chuỗi

đảm bảo chất lượng thực phẩm (từ khâu nuôi trồng, đánh bắt, đến sản xuất

chế biến, bảo quan, vân chuyển, kinh doanh và sử dụng) đều phải đặt vệ sinh

an toàn Nếu bất kỳ khâu nào không đạt yêu cầu thì nguy cơ ngộ độc thực

phẩm đều có thể xảy ra Trách nhiệm bảo đảm chất lượng VSATTP là của tất

cả mọi người trong xã hội từ các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể đến nhà khoa học, cá cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh và đến người tiêu dùng Theo thống kê của Tổ chức Y Tế thế giới (WHO) cho biết vào năm 2015

có hơn 200 các bệnh lây truyền qua thực phẩm không an toàn VSATTP đã

được đặt lên hàng đầu nghị trình tại nhiều hội nghị y tế và sức khỏe cộng đồng toàn cầu, nhưng tình hình gần như không được cải thiện bao nhiêu, nhất là khi

thế giới liên tiếp xảy ra thiên tai và nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm Khi người dân không có đủ miếng ăn thì việc kiểm tra chất lượng những gì mà họ

ăn đã trợ thành điều quá xa với Tiến sĩ Margaret Chan, Tổng giám đốc tổ chức

Y Tế Thế giới (WHO), cho biết mỗi tháng Liên Hợp Quốc nhân được khoảng

200 báo cáo từ 194 quốc gia về các trường hợp thực phẩm bị nhiễm độc Bà

nhấn mạnh ″Một lần nữa, tôi xin khẳng định, về vệ sinh an toàn thực phẩm là

v ấn đề chung của cả nhân loại chứ không riêng một nước nào"

Theo WHO đã thông kê và cho biết mỗi năm những ca bị ngộ độc ở một

số nước trên thế giới như sau:

Tại Mỹ có 76.000.000 người bị ngộ độc thực phẩm trong đó có 325.000 người phải nhập viện, tử vong 5.000 người

Tại Anh mỗi năm có 190 ca ngộ độc/1.000 dân

Tại Nhật Bản cứ 100.000 người có 40 ca ngộ độc thực phẩm mỗi năm

Tại Úc mỗi năm có 4.2 triệu người bị ngộ độc thực phẩm

Tại Việt Nam từ năm 2005 đến 2008 cả nước có 761 vụ ngộ độc, với 26.596 người mắc, tử vong 226 người và tính đến tháng 9 năm 2009 trên toàn quốc có 111 vụ ngộ độc thực phẩm với 4.128 người mắc, 31 người tử vong

Chất lượng VSATTP hiện nay rất đáng lo ngại, đã được rất nhiều các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh Việc sử dụng không an toàn về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trọng, kháng sinh, hóa chất trong chăn nuôi trông trọt nông nghiệp, thủy hải sản hiện nay còn khá phổ biến Chúng ta cũng có những vùng rau sạch, trái cây sạch, những nông trại chăn nuôi thực hiên đúng quy định, nhưng số lượng và tỷ lệ vô cùng nhỏ bé, mới

chỉ đạt 8,5% tổng diện tích rau cả nước, cây ăn quả an toàn đạt khoảng 20%

Thực phẩm có chữa chất độc hoặc được sử dụng chất bảo quản, phụ gia, phẩm màu công nghiệp có hại cho sức khỏe cũng còn lưu hành rất nhiều trên thị trường như nước tương có chất 3 - MCPD, nước mắm có U - rê, hải sản tươi được ướp với U - rê để bảo quản, trứng gà và sữa có chứa melamine, da lợn được tẩy trắng bằng thuốc tẩy, hạt dưa, bột ớt và nhiều loại bột điều nhuộm phẩm màu công nghiệp có chứa Rhodamin B, trái cây khô từ Trung Quốc bị nhiễm chì, xúc xích có chữa chất Polychlorobifeny gây ung thư, bánh phở có

tẩm formol, chả giò chứa hàn the, rau củ quả có dư lượng chất bảo vệ thực

vật, rượu pha cồn hay làm giả…

Một số cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm cạnh cống rãnh hoặc gần ao

tù, nước đọng rất mất vệ sinh hoặc sử dụng dụng cụ lưu trữ, chế biến vô cùng

dơ, bẩn Các cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra đã phát hiện trong mứt có dòi, hàng ngàn tấn thịt đông lạnh hôi thối (từ thịt trâu, bò, lợn, gà cừu, dê…)

hết hạn sử dụng vẫn được tái chế đưa ra thị trường, rồi chân gà bị phát hiện có

mủ xanh VSATTP tại các bếp ăn tập thể cũng đáng báo động

Nguyên nhân làm cho thực phẩm không an toàn gồm thực phẩm nhiễm

vi sinh độc hại (vi khuẩn, virus, ký sinh, nấm…) là nguyên nhân chính gây nên nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm tập thể và sử dụng những loại hóa

chất, phụ gia dùng trong nông thủy sản, thực phẩm không đúng quy định gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng (như dùng hóa chất không cho phép, hoặc hóa chất được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm, nhưng lại được dùng quá hàm lượng hoặc chất độc sinh ra trong quá trình bảo quản, chế

biến, chưa kể một số độc tố tự nhiên)

Về chính sách pháp luật, đã có rất nhiều các văn bản quy định, hướng

dẫn Tuy có rất nhiều văn bản, nhưng vừa chồng chéo, không phân định rõ ràng trách nhiệm quản lý giữa các bộ, các ngành lại vừa thiếu sót, chưa phủ

hết các lĩnh vực, có khoảng trống giữa các khâu trong trách nhiệm quản lý liên tục một loại sản phẩm Một số lĩnh vực mới phát sinh (như thực phẩm

chức năng, một số độc chất và vi chất) chưa được hướng dẫn quản lý cụ thể, chi tiết nên địa phương rất khó thực hiện Bên cạnh đó có những quy định không phù hợp với thực tế như hiện tuyến xã không thể nào đủ cán bộ đủ chuyên môn để thực hiện việc khám sức khỏe, thẩm định cơ sở, cấp giấy phép theo quy định (thực tế cơ sở cũng chưa đủ điều kiện VSATTP để xét cấp)

Về tổ chức bộ máy, chưa có một hệ thống tổ chức làm công tác VSATTP

thống nhất từ trung ương đến địa phương, chưa có mạng lưới thanh tra chuyên ngành về VSATTP Tại Mỹ có cơ quan Kiểm soát Thực phẩm và Dược phẩm (CDC), ở Trung Quốc cũng có cơ quan tương tự Còn tại Việt Nam có tới 5

bộ quản lý về VSATTP gồm: Bộ Y Tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài Nguyên và Môi trường và UBND các cấp, dẫn đến một thực trạng không có cơ quan nào chịu trách nhiệm chính khi có vấn đề về VSATTP Đối với tuyến tỉnh, các tỉnh đã

thành lập Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế, nhưng do văn bản hướng dẫn của Trung ương không quy định thống nhất về biên chế

của Chi cục, nên mỗi tỉnh có mô hình tổ chức và số lượng biên chế khác nhau, mặc dù khối lượng công việc giữa các tỉnh không khác nhau bao nhiêu Cán

bộ sang Chi cục VSATTP làm nhiệm vụ không được hưởng phí cấp ưu đãi ngành Còn tuyến huyện, xã vẫn chưa có quy định về tổ chức bộ máy và cán

bộ chuyên trách trong khi nội dung và khối lượng công tác trên lĩnh vực VSATTP là rất lớn, lại thực hiện chủ yếu tại cơ sở Đây là một nghịch lý ai cũng thấy rõ, nhưng vẫn chưa có biện pháp nào để giải quyết phù hợp, triệt

để Về cơ sở làm việc và trang thiết bị kiểm nghiệm phục vụ mảng công tác này được xem là khâu thiết yếu nhất thì hiện vẫn còn nhiều bất cập, thậm chí tuyến tỉnh vẫn chưa có phòng xét nghiệm nào đủ chuẩn để công bố kết quả

Về kinh phí hoạt động, chỉ có từ kinh phí Chương trình mục tiêu VSATTP, nhìn chung còn rất thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động Theo báo cáo của Chính phủ, kinh phí được cấp cho công tác quản lý VSATTP giai đoạn 5 năm (2004-2008) là 329 tỷ đồng, tính bình quân đầu người của cả nước đạt 780 đồng/người/năm, chỉ bằng 1/19 mức đầu tư của Thái Lan và bằng 1/136 so với Mỹ

Nói như thế không có nghĩa là công tác đảm bảo chất lượng VSATTP

chỉ toàn là khó khăn và hạn chế Tuy còn rất nhiều khó khăn, hạn chế nhưng chúng ta đã thực hiện được rất nhiều các hoạt động, công tác nhằm bảo đảm

chất lượng VSATTP trong khả năng có được Nhìn chung, chúng ta đã triển khai thực hiện tốt những hoạt động cơ bản của công tác bảo đảm chất lượng VSATTP, đã đạt được những kết quả khá tốt

2.3.2 Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm ở Việt Nam

Việt Nam đang phải đối mặt với những vấn đề lớn về phát triển thị trường, hội nhập quốc tế và kiểm soát những hành vi không an toàn trong điều

kiện kinh tế thị trường GS Trịnh Quân Huấn, thứ trưởng bộ Y tế cho rằng,

việc hai luật: Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và An toàn thực phẩm có hiệu

lực từ 1/7/2011 đã nâng cao vai trò quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương đặc biệt là vai trò của UBND các cấp Vai trò bảo vệ người dùng được quy định trong Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Thanh tra

sửa đổi, Luật An toàn thực phẩm: Bộ Y tế được phép xây dựng các quy chuẩn

kĩ thuật, đưa ra giới hạn trên và dưới của tất cả các loại chất có thể và không

thể đưa vào chế biến thực phẩm

Trong những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta chuyển sang cơ chế

thị trường Các loại thực phẩm sản xuất, chế biến trong nước và nước ngoài

nhập vào Việt Nam ngày càng nhiều chủng loại Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trở nên phổ biến Các loại phẩm màu, đường hóa học đang

bị lạm dụng trong pha chế nước giải khát, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn

sẵn như thịt quay, giò chả, ô mai… Nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm

bảo chất lượng và không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quan quản lý Nhãn hàng và quảng cáo không đúng sự thật vẫn xảy ra Ngoài ra việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực

vật bao gồm thuốc trừ sâu, diệt cỏ, hóa chất kích thích tăng trưởng và thuốc

bảo quản không theo đúng quy định gây ô nhiễm nguồn nước cũng như tồn

dư các hóa chất này trong thực phẩm Việc bảo quản lương thực thực phẩm không đúng quy cách tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển đã

dẫn đến các vụ ngộ độc thực phẩm Các bệnh do thực phẩm gây nên không

chỉ là các bệnh cấp tính do ngộ độc thức ăn mà còn là các bệnh mãn tính do nhiễm và tích lũy các chất độc hại từ môi trường bên ngoài vào thực phẩm, gây rối loạn chuyển hóa các chất trong cơ thể, trong đó có bệnh tim mạch và ung thư

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, năm 2017 cả nước xảy ra 139 vụ ngộ độc thực phẩm (NĐTP) với 3,869 người mắc, trong đó 24 người tử vong So

với năm 2016 tuy số lượng tử vong giảm 40% nhưng tổng số người mắc lại tăng 24% Từ đầu năm 2018 đến hết tháng 10-2018 cả nước xảy ra 91 vụ ngộ độc thực phẩm với 2,010 người mắc, trong đó 03 người tử vong Riêng trong tháng 03/2018 có ít nhất 12 vụ ngộ độc thực phẩm trên cả nước với khoảng

300 người mắc, trong đó đáng lưu ý nhất là tình trạng ngộ độc rượu tại TP

Hồ Chí Minh (bảy vụ với 12/30 người tử vong)

Hiện có 40 tỉnh, thành phố trong nước xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm thường xuyên Số ca ngộ độc thực phẩm phải nhập viện tập chung cao nhất ở

miền Đông Nam Bộ (chiếm 51,91%) Nguyên nhân là do khu vực này đang phát triển nhiều khu công nghiệp và chế xuất nhưng vệ sinh an toàn thực

phẩm ở các bếp ăn tập thể chưa được đảm bảo Thế nhưng số ca tử vong do

ngộ độc lại tập chung nhiều ở các vùng núi phía Bắc (55,81%) và nguyên nhân thường do người dân vô tình sử dụng nấm độc, bánh ngô chứa độc tố

nấm mốc và rượu không đảm bảo vệ sinh an toàn Tuy nhiên theo thống kê

của tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm nước ta có tới hơn 8 triệu người bị

ngộ độc và tiêu chảy do ăn uống Đáng nói là do tập quán ăn uống mất vệ sinh nên tỷ lệ nhiễm giun sán ở Việt Nam chiếm khoảng 80% dân số Tại hội nghị toàn quốc về VSATTP lần thứ II năm 2008 (ngày 9/4/2008) các số liệu thống

kê đã khiến không ít người phải nghi ngờ về khả năng quán xuyến của các nhà quản lý trong việc kiểm tra VSATTP Ban chỉ đạo quốc gai về VSATTP

có hơn mười bộ, ngành tham gia, nhưng cho đến nay vẫn chưa có một cơ quan nào chuyên trách về thanh tra VSATTP

GS.TS Đặng Vũ Minh, Nguyên Chủ nhiệm UB Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc Hội cho biết, vấn đề vệ sinh ATTP hiện nay đang thu hút sự quan tâm đông đảo của người dân Trong quá trình nghiên cứu dự thảo

Luật An toàn thực phẩm, các chuyên gia đầu ngành, cơ quan chức năng và

UB Khoa Học Công Nghệ và Môi Trường Quốc Hội dẫn đi khảo sát tại 13

tỉnh thành phố Có rất nhiều cử tri ở các địa phương quan tâm tới vấn đề vệ

sinh ATTP bởi họ lo ngại không chỉ tác động tới sức khỏe của mỗi cá nhân,

mà còn ảnh hưởng cả cộng đồng, tới giống nòi của dân tộc Nhiều cử tri đề nghị ba nhóm giải pháp chính

Thứ nhất, cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, để người tiêu dùng tự

bảo vệ mình

Thứ hai, ngăn chặn các sản phẩm thực phẩm nguy hại từ bên ngoài vào nước ta bởi nếu không kiểm soát chặt chẽ và chỉ cần lọt vài kg thực phẩm kém chất lượng, có thể làm ảnh hưởng tới rất nhiều người dân

Thứ ba, tạo điêu kiện thuận lợi nhất để cho công nghiệp sản xuất sạch phát triển Trong đó có việc phát triển và nhân rộng các mô hình sản xuất thịt

sạch, rau sạch, phụ gia thực phẩm bảo đảm an toàn

Việt Nam đã xuất khẩu một lượng lớn các sản phẩm nông sản, thực

phẩm Từ chỗ kim ngạch xuất khẩu hằn năm khoảng 9 tỷ USD đến nay đã đạt trên 20 tỷ USD Gần đây những tiến bộ về thực hành, hành vi hiểu biết của các cấp lãnh đạo, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người dân đã có nhiều thay đổi về ATTP Từ năm 2007 đến nay, vấn đề ngộ độc thực phẩm tập thể đang

có chiều hướng giảm nhưng chưa chuyển biến mạnh Đến năm 2010, xu thế

ngộ độc thực phẩm cũng có nhiều thay đổi so với 10 năm trước đây Nếu như trước đây ngộ độc chủ yếu do yếu tố vi sinh, thì đến nay trội lên nhiều hơn là

từ hóa chất, trong đó có vấn đề sử dụng phẩm màu thực phẩm Dùng phẩm màu trong thực phẩm là rất cần thiết, tuy nhiên nó đòi hỏi sự an toàn và đầu tư văn minh Hoặc như vấn đề chăn nuôi hiện nay cũng đang đặt ra khâu kiểm soát với những thách thức rất lớn Nếu như ở các nước tiên tiến trên thế giới,

kiểm soát thức ăn chăn nuôi chặt chẽ như thức ăn cho người thì tại Việt Nam, điều đó còn bỏ ngỏ Hoặc trong nuôi trồng thủy sản xuất khẩu đã có nhiều

tiến bộ trong khai thác và chế biến, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất thực

phẩm như GAP, HACCP… nhưng tiêu dùng trong nước lại đặt ra nhiều vấn

đề khó quản lý Mặc dù trên thế giới đã xây dựng được hệ thống các tiêu

chuẩn và quy chuẩn, nhưng việc sử dụng nó như thế nào, ra sao sẽ không dễ

gì thay đổi hành vi gian lận trong kinh doanh

2.4 Nguyên nhân gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm

Sau đây là những nguyên nhân tiêu biểu của vấn đề gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm:

 Do vi khuẩn, virus, ký sinh, nấm gây nên

Nguyên làm cho thực phẩm không an toàn gồm thực phẩm nhiễm vi sinh độc hại (vi khuẩn, virus, ký sinh, nấm) là nguyên nhân chính yếu gây nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm tập thể và sử dụng những loại hóa chất, phụ gia dùng trong nông sản, thực phẩm không đúng quy định gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng (như dùng hóa chất không cho phép, hoặc hóa

chất được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm, nhưng lại được dùng quá hàm lượng hoặc chất độc sinh ra trong quá trình bảo quản, chế biến, chưa kể

một số độc tố tự nhiên)

 Quá trình chăn nuôi, gieo trồng, sản xuất thực phẩm, lương thực

- Thực phẩm có nguồn gốc từ gia súc, gia cầm bị bệnh hoặc thủy sản

sống ở nguồn nước bị nhiễm bẩn

- Các loại thực vật được bón quá nhiều phân hóa học, sử dụng thuốc trừ sâu không cho phép hoặc cho phép nhưng không đúng về liều lượng hay thời gian cách ly Cây trồng ở vùng đất bị ô nhiễm hoặc tưới phân tươi hay nước

thải bẩn, sử dụng các chất kích thích tăng trưởng, thuốc kháng sinh

 Quá trình chế biến không hợp vệ sinh

- Quá trình giết mổ, chế biến gia súc, gia cầm; quá trình thu hái lương

thực, rau, quả không theo đúng quy định

- Sử dụng chất phụ gia không đúng quy định của Bộ Y tế để chế biến

thực phẩm

- Sử dụng các dụng chế biến thực phẩm không đảm bảo vệ sinh

- Người chế biến thực phẩm đang bị bệnh truyền nhiễm, tiêu chảy, đau

bụng, nôn, sốt, ho hoặc nhiễm trùng ngoài da

- Rửa thực phẩm, dụng cụ ăn uống bằng nước bị nhiễm bẩn

- Nấu thực phẩm chưa chín hoặc không đun lại trước khi ăn

 Quá trình sử dụng và bảo quản không phù hợp

- Dùng dụng cụ sành sứ, sắt tráng men, nhựa tái sinh… bị nhiễm chì để

chứa, dựng thực phẩm

- Để thức ăn qua đêm hoặc bày bán cả ngày ở nhiệt độ thường; thức ăn không được đậy kỹ, để bụi bẩn, hoặc các loại côn trùng và các loại động vật khác tiếp xúc gây ô nhiễm

- Do thực phẩm bảo quản không đủ độ lạnh hoặc không đủ độ nóng làm cho vi khuẩn vẫn phát triển

 Do người sản xuất và người bán hàng đặt lợi nhuận lên hàng đầu

Việc sử dụng các loại thuốc kích thích sinh trưởng để cho rau xanh, hoa

quả chín sớm và đẹp mã được các nhà sản xuất và người bán hàng sử dụng rất nhiều Những mặt hàng càng tươi sống và xanh cùng với mã đẹp mắt sẽ thu hút được rất nhiều sự chú ý của người tiêu dùng Với những mặt hàng này lại bán được với giá thành rất cao mang lại lợi nhuận lớn

 Công tác thanh tra và kiểm tra chưa đầy đủ và hiệu quả

Tại hội nghị toàn cầu về Vệ sinh an toàn thực phẩm lần II (9/4/2008) các

số liệu thống kê đã khiến không ít người phải nghi ngờ về khả năng quán xuyến của Cơ quan Nhà nước trong việc kiểm tra Vệ sinh an toàn thực phẩm Ban Chỉ đạo Quốc gia về Vệ sinh an toàn thực phẩm có hơn mười bộ, ngành tham gia, nhưng cho đến nay vẫn chưa có một cơ quan chuyên trách về thanh tra, kiểm tra Vệ sinh an toàn thực phẩm

Năm 2007, một xã trung bình chỉ có 0,73 lượt đoàn đi thanh tra, kiểm tra

về vệ sinh an toàn thực phẩm Hiện nay, lực lượng và số lần thanh tra y tế quá

mỏng khiến những người kinh doanh thực phẩm dễ dàng tìm cách đối phó

Theo phó thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng, một trong những nguyên nhân khiến tình trạng mất Vệ sinh an toàn thực phẩm xảy ra nhiều trong thời gian qua là do việc xử lý các vụ việc vi phạm còn nhẹ, chưa kiên quyết và quá qua loa, khiến nhiều người kinh doanh thực phẩm “lờn thuốc” Trên thực tế trong năm 2007 số cơ sở vi phạm chiếm hơn 14% số cơ sở được thanh tra Tuy nhiên 61% số cơ sở vi phạm được hưởng “án treo” (cảnh báo), 25,9% số cơ sở bị phạt hành chính với tổng số tiền phạt là 2,33 tỉ đồng, mức

độ tiêu hủy sảm phẩm chỉ chiếm 8,67% và mức độ đóng cửa cơ sở vi phạm cong khiêm tốn hơn, chỉ 0,44%

Trên đây là những nguyên nhân tiêu biểu nhất gây nên việc mất vệ sinh

an toàn thực phẩm Vệ sinh an toàn thực phẩm không được đảm bảo sẽ gây ra

rất nhiều hậu quả khó có thể lường trước được và biến chứng của việc sử

dụng các loại thực phẩm không đảm bảo an toàn là rất lớn Vì vậy chúng ta

cần có những biện pháp cụ thể và hành động thiết thực để bảo vệ sức khỏe tránh khỏi những hậu quả của việc mất an toàn vệ sinh trong thực phẩm

2.5 Các biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Sau đây là các biện pháp bảo đảm Vệ sinh an toàn thực phẩm

 Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng:

- Khâu sản xuất ban đầu

+ Đảm bảo an toàn trong chăn nuôi:

Địa điểm an toàn

Thiết kế chuồng trại, kho, thiết bị chăn nuôi phù hợp

Con giống và quản lý giống

Thực hiện tốt vệ sinh chăn nuôi, vệ sinh giết mổ

Quản lý thức ăn, nước uống và nước vệ sinh

Quản lý đàn gia cầm gia súc

Quản lý dịch bệnh và phòng trừ bệnh

Quản lý và sử dụng thuốc thú ý hợp lý

Quản lý chất thải và bảo vệ môi trường

Quản lý côn trùng, gặm nhấm và động vật khác

+ Đảm bảo nuôi trồng an toàn Quản lý đất trồng

Quản lý nước tưới

Quản lý phân bón

Phòng trừ sâu bệnh

Thực hiện đúng quy trình của ngành nông nghiệp

- Giai đoạn thu hoạch

Đảm bảo kỹ thuật thu hái, đánh bắt, giết mổ

Đảm bảo quy trình thu gom, bảo quản, vận chuyển

Đảm bảo quá trình sơ chế an toàn

- Giai đoạn chế biến

Áp dụng quy phạm và tiêu chuẩn trong chế biến: GMP, GHP, HACCP Đảm bảo đủ điều kiện

Vệ sinh an toàn thực phẩm trong chế biến

Áp dụng quy trình công nghệ chế biến an toàn

- Giai đoạn lưu thông, phân phối

Mọi sản phẩm thực phẩm khi đưa vào lưu thông phải được công bố tiêu chuẩn hoặc chứng nhận an toàn

Sản phẩm phải có đầy đủ nhãn mác theo quy định

Thực hiện đầy đủ chế độ bảo quản (nhiệt độ, phương tiện, thời gian) không để hư hỏng và tái nhiễm

Thực hiện đầy đủ chế độ vận chuyển (phương tiện, thời gian, chế độ bảo

quản khi vận chuyển)

Đảm bảo đủ điều kiện

Vệ sinh an toàn thực phẩm các cơ sở phân phối và tiêu dùng (siêu thị,

chợ, cửa hàng bán buôn, bán lẻ, các kho hàng)

- Giai đoạn tiêu dùng

Đảm bảo đủ diều kiện

Vệ sinh an toàn thực phẩm của các nhà ăn, bếp ăn tập thể, các cửa hàng

ăn, quán ăn uống đường phố, bếp ăn gia đình

Phải đảm bảo sản phẩm thực phẩm còn hạn sử dụng, không hư hỏng, biến chất, không ô nhiễm, đủ chất lượng

Là một “tuyên truyền viên” và “thanh tra viên” về vệ sinh an toàn thực phẩm

 Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc “từ đồng ruộng tới bàn ăn”

Quan tâm và giám sát thật sát xao đối với các quy trình sản xuất của con người sản xuất và tiêu dùng

 Tăng cường các biện pháp giáo dục truyền thông về Vệ sinh an toàn

thực phẩm

- Nâng cao nhận thức và thực hành của chính quyền các cấp, người sản

xuất, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm

- Giáo dục tuyên truyền cho nhân dân thay đổi những phong tục tập quán

lạc hậu, phổ biến những kiến thức khoa học trong trồng trọt, chăn nuôi, bảo quản và chế biến thực phẩm an toàn

 Kiện toàn hệ thống quản lý và kiểm nghiệm Vệ sinh an toàn thực

phẩm từ trung ương đến địa phương

- Tăng cường các biện pháp kiểm tra, thanh tra, xử lý thật nghiêm các vi

phạm pháp luật; khắc phục ngay tình trạng buông lỏng quản lý, quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị khi để xảy ra ngộ độc thực phẩm trong đơn vị mình

- Tăng đầu tư ngân sách, nhân lực và trang thiết bị để đáp ứng được yêu

cầu cơ bản về kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm từ Trung ương đến cơ sở

- Các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm; định kỳ 6 tháng và hàng năm báo cáo kết quả thực hiện Chỉ

thị về Bộ Y tế để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ

 12 nguyên tắc vàng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) về vệ sinh an toàn thực phẩm

1 Chọn thực phẩm tươi, an toàn Rau, quả ăn sống phải được ngâm và

rửa kỹ bằng nước sạch và nước muối Quả nên gọt vỏ trước khi ăn Thực

phẩm đông lạnh nên để tan đá rồi sau đó làm đông đá lại là kém an toàn

2 Nấu chín kỹ thức ăn Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn, bảo đảm nhiệt độ trung tâm thực phẩm phải đạt tới 100 oC

3 Ăn ngay sau khi nấu Hãy ăn ngay sau khi vừa nấu chín xong, vì thức

ăn càng để lâu càng tăng nguy cơ nhiễm các loại vi khuẩn rất nguy hiểm

4 Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chín Muốn giữ thức ăn quá 5 tiếng đồng hồ, cần phải giữ nóng liên tục trên 60 oC hoặc lạnh dưới 10 oC

Thức ăn cho trẻ em không nên dùng lại

5 Nấu lại thức ăn thật kỹ Các loại thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng đồng hồ nhất thiết cần phải được đun kỹ lại

6 Tránh ô nhiễm thức ăn chéo giữa thức ăn chín và sống, với bề mặt

bẩn Thức ăn đã được nấu chín có thể bị nhiễm mầm bệnh do tiếp xúc trực

tiếp với thức ăn sống hoặc giãn tiếp với bề mặt bẩn (như dùng chung dao, thớt