CẦN THƠ Tên tiểu luận: CÔNG TÁC HIỆU TRƯỞNG PHỐI HỢP VỚI CHA MẸ HỌC SINH ĐỂ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON HƯỚNG DƯƠNG - PHƯỜNG CHÂU VĂN LIÊM – QUẬN Ô MÔN- THÀNH PHỐ C
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC TP HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA LỚP BỒI DƯỠNG CBQL TRƯỜNG MẦM NON TP CẦN THƠ
Tên tiểu luận:
CÔNG TÁC HIỆU TRƯỞNG PHỐI HỢP VỚI CHA MẸ HỌC SINH
ĐỂ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON HƯỚNG DƯƠNG - PHƯỜNG CHÂU VĂN LIÊM – QUẬN Ô MÔN- THÀNH PHỐ CẦN THƠ, NĂM HỌC 2020 – 2021
Học viên: Trần Thị Bé Tư Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hướng Dương, phường Châu Văn
Liêm, quận Ômôn, thành phố Cần Thơ
Trang 22
MỤC LỤC
1.Lý do chọn đề tài ………1
1.1 Lý do pháp lý ……… 1
1.2 Lý do lý luận……… 2
1.3 Lý do thực tiễn 4
2 Phân tích hình thực tế trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường Mầm non Hướng Dương……….……….6
2.1 Giới thiệu khái quát về trường Mầm non Hướng Dương – Châu Văn Liêm – Ô Môn……… 6
2.2 Thực trạng trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường Mầm non Hướng Dương ……….9
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở Trường Mầm non Hướng Dương………12
2.3.1 Điểm mạnh……… 12
2.3.2 Điểm yếu……… 12
2.3.3 Cơ hội……… 13
2.3.4 Thách thức………13
2.4.Những việc đã làm Kinh nghiệm thực tế trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở Trường Mầm non Hướng Dương………14
2.4.1 Cụ thể hóa những nội dung cơ bản mà giáo viên cần dạy cho trẻ………14
2.4.2 Ban giám hiệu chỉ đạo một số biện pháp để giáo dục kỹ năng sống………17
2.4.2.1 Xây dựng kế hoạch hướng dẫn trẻ hình thành kỹ năng……….17
2.4.2.2.Tạo môi trường cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động……… 17
2.4.2.3 Thường xuyên tổ chức cho trẻ thực hiện tạo thành thói quen……… 19
2.4.2.4 Làm gương cho trẻ noi theo……… 21
2.4.2.5 Phối hợp phụ huynh……… ………22
2.4.3 Ban giám hiệu chỉ đạo giáo viên lồng ghép……… 22
2.4.3.1.Chỉ đạo giáo viên lồng ghếp giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động của trẻ…22 2.4.3.2.Chỉ đạo giáo viên lồng ghếp giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động của trẻ thông qua việc tạo tình huống……… ……… 26
2.4.3.3 Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động của trẻ thông qua các nghi thức văn hóa, lễ hội cho trẻ mầm non……….27
2.4.4 Phối hợp với phụ huynh hướng dẫn lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động cho trẻ mầm non………27
3 Kế hoạch hành động vận dụng những điều đã học trong công tác hiệu trưởng phối hợp với phụ huynh học sinh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở Trường Mầm non Hướng Dương……….……… 29
4 Kết luận và kiến nghị 37
4.1 Kết luận ……… 37
4.2 Kiến nghị……….37
Tài liệu tham khảo………39
Trang 3Gần đây có một nhà nghiên cứu về sự phát triển trí não của trẻ mầm non cho thấy rằng khả năng giao tiếp, cũng như khả năng biết tự kiểm soát cảm xúc, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp và biết cách giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập là rất quan trong đối với trẻ Cho nên, việc tổ chức các hoạt động giáo dục có lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ phù hợp với từng độ tuổi ngay từ lứa tuổi mầm non
là vô cùng quan trọng và cần thiết, và đó cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm
của năm học
Bộ iáo dục - Đào tạo ở nước ta, từ năm học 2008-2009, đã phát động phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực , với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo Trong các mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non (ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT- B D&ĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009) có mục tiêu giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội Để thực hiện mục tiêu trên, nội dung quan trọng cần đưa vào giáo
dục trẻ là dạy một số kỹ năng sống cho trẻ mầm non”
Quyết định số 89/QĐ-TTg ngày 09/01/2013 của Thủ tướng về việc phê duyệt đề
án Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020” tại điều 1 có ghi: Các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, cộng đồng cư dân và gia đình có trách nhiệm cung ứng các cơ hội học tập và tạo điều kiện thuận lợi để mọi người được học tập suốt đời”
Thông tư 55/2011/TT-B DĐT ngày 22/11/2011, ban hành Điều lệ Ban đại diện
cha mẹ học sinh, Điều 8, khoản 1, trách nhiệm của cha mẹ học sinh:“ Phối hợp với nhà trường trong việc quản lý, giáo dục học sinh và thực hiện những nhiệm vụ do Ban đại diện cha mẹ học sinh đề ra”
Trang 4dạy-Luật iáo dục 2019, tại điều 3, chương I (Tính chất, nguyên lý giáo dục) có ghi:
“Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”
Bộ giáo dục và đào tạo (2018), thông tư số 16 ngày 03 tháng 8 năm 2018 đã quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân
Chỉ thị số 71/CT-B DĐT tăng cường phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên có ghi công tác phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội có ý nghĩa rất quan trọng đối với chất lượng giáo dục trẻ em, học sinh,
sinh viên,trong đó nêu rõ: Đối với các trường mầm non cần tập trung: trao đổi thông tin thường xuyên giữa nhà trường với gia đình; kết hợp tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; xử lý kịp thời các vấn đề liên quan đến chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em trong trường học
Các nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, trường mầm non, có liên quan đến hoạt động giáo dục kỹ năng sống theo quy định quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục chính khóa được ban hành kèm theo thông tư số 04/ 2014/TT- B DĐT ngày 28/ 02/ 2014 của Bộ trưởng Bộ iáo Dục và Đào tạo Hoạt động giáo dục kĩ năng sống trong quy định này được hiểu là hoạt động giáo dục giúp cho người học hình thành
và phát triển những thói quen, hành vi, thái độ tích cực, lành mạnh trong việc ứng xử các tình huống của cuộc sống cá nhân và tham gia đời sống xã hội, qua đó hoàn thiện nhân cách và định hướng phát triển bản thân tốt hơn dựa trên nền tảng các giá trị sống Có nội dung phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý người học, phù hợp phong tục Việt Nam
1.2 Lý do về lý luận
Thời gian gần đây, có rất nhiều trường hợp báo chí đưa tin rất đau lòng về các em
bé, học sinh chết đuối, điện giật, bỏng nước, thất lạc, nguyên nhân thì có rất nhiều phần lớn là do sự chủ quan của Cha mẹ và người có trách nhiệm, có trẻ biết bơi nhưng vẫn đuối nước vì phải cứu các bạn, có thể trẻ biết đường đi nhưng do mất bình tĩnh đã không tìm ra được đường về, biết đó là nguy hiểm nhưng vì tò mò mà phải đổi lấy tính mạng… Nói chung, trẻ dù ở cấp bậc mầm non, tiểu học hay trung học cơ sở…hiện nay khi gặp hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm như thế thường hay lúng túng, lo sợ, chỉ biết la, khóc cầu cứu,
Trang 53
hoặc trẻ xuất hiện tình trạng thụ động, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết tự bảo vệ bản thân trước nguy hiểm, không tự tin trước đám đông,…Trẻ không biết cách để thoát khỏi sự khó khăn, nguy hiểm Vì sao trẻ em của chúng ta như vậy ? Đó là do trẻ ít được giáo dục kĩ năng sống, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng đoàn kết Vậy giáo dục kĩ năng sống là gì? iáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại Ở độ tuổi mầm non có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng này, trong đó việc thiếu kỹ năng sống là nguyên nhân sâu xa nhất
Chính vì thế, kỹ năng sống cho trẻ được ngành giáo dục hết sức quan tâm và đưa vào hoạt động phát triển kĩ năng tình cảm xã hội mỗi tuần đều có hoạt động Các hoạt động khác phải lồng ghép các kỹ năng cho trẻ Để giáo dục kỹ năng cho trẻ tốt hơn cần có
sự quan tâm của các bậc cha mẹ học sinh Việc chăm sóc và giáo dục trẻ em được chia sẻ trách nhiệm giữa gia đình, các nhà giáo dục và cộng đồng Trường mầm non chia sẻ trách nhiệm với gia đình và cộng đồng để thúc đẩy và tạo điều kiện tối ưu cho việc chăm sóc giáo dục trẻ em Vì chăm sóc giáo dục kỹ năng cho trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng không chỉ riêng của bậc học mầm non Cho đến nay có rất nhiều hình thức và phương pháp chăm sóc giáo dục kỹ năng trẻ khác nhau Nhưng thực hiện phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ theo phương pháp nào nếu như chỉ có nhà trường và giáo viên nổ lực cố gắng mà không có sự phối hợp với gia đình và các bậc phụ huynh về cách chăm sóc giáo dục trẻ thì hiệu quả giáo dục sẽ không cao Vậy chúng ta phải phối hợp như thế nào, bởi vì công tác phối hợp hầu như giáo viên nào cũng đã thực hiện, nhưng phối hợp như thế nào để đạt hiệu quả, để trẻ ngày càng có nhiều kỹ năng trong cuộc sống là điều quan trọng cần phải quan tâm
Để có sự phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình học sinh được thường xuyên
và có kết quả tốt, người ta tổ chức ra Ban đại diện cha mẹ học sinh Ban đại diện cha mẹ học sinh được thành lập với sự hỗ trợ của nhà trường, tổ chức và hoạt động theo điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh Quan hệ giữa nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học sinh
là bình đẳng và hợp tác Ban đại diện cha mẹ học sinh có tầm quan trọng đặc biệt là một trong những giải pháp phát huy vai trò của gia đình trong sự nghiệp giáo dục Giúp cho phụ huynh có trách nhiệm, khuyến khích lao động của giáo viên, học tập của trẻ Vì vậy, Hiệu Trưởng cần phải biết khơi gợi, làm cho cha mẹ học sinh thấy được gia đình luôn giữ vai trò hàng đầu, là yếu tố quyết định đối với việc chăm sóc, giáo dục trẻ Trẻ em là thành phần quan trọng trong việc cấu thành gia đình Quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng chính là hai trong ba mối quan hệ cơ bản tạo nên gia đình Cha mẹ và và các thành viên trong gia đình là những người gần gũi, mật thiết thường xuyên ở bên cạnh trẻ em,
Trang 64
việc chăm sóc con trẻ không chỉ là trách nhiệm mà còn là bản năng của họ Trong gia đình, việc bảo vệ chăm sóc, giáo dục trẻ em cần thực hiện một cách khoa học với những kiến thức, kỹ năng phù hợp Chăm sóc phải gắn liền với bảo vệ Phải xác định gia đình chính là nơi an toàn nhất cho trẻ
cách phù hợp
Để có được điều này, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành Nhưng trên thực tế, trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển các kỹ năng cho trẻ Luôn bao bọc , nuông chiều, làm thay cho trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đến người khác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế Khó khăn cho trẻ trong việc có tình
huống bất ngờ xảy ra thì trẻ không có kỹ năng giải quyết vấn đề
Với tình hình thực tế của trường mầm non Hướng Dương, Phường Châu Văn Liêm, Quận Ô Môn, Thành Phố Cần Thơ, hiện nay công tác phối hợp với cha mẹ học sinh trong những năm gần đây được triển khai tốt và đạt được kết quả đáng kể:
- Huy động được nguồn kinh phí từ Ban đại diện cha mẹ học sinh nhằm phục vụ cho cảnh quan môi trường như làm khu vui chơi vận động, sân trường, trồng cây xanh, hổ trợ một số đồ dùng cho trẻ hoạt động, trong năm học 2019-2020 xã hội hóa xây dựng góc thư viện của trường, tạo điều kiện cho phụ huynh và trẻ khi đến đọc sách vào thời gian đón trả trẻ, qua đó nhằm hình thành kỹ năng sống cho trẻ, với tổng số tiền là 81.720.000đ
- Tìm hiểu giúp đỡ, thăm hỏi, hỗ trợ và vận động trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ dân tộc, gia đình nghèo, tạo điều kiện về cơ sở vật chất lẫn tinh thần để trẻ có điều kiện đến trường quan tâm nhất là các cháu 5 tuổi
- Hiệu trưởng phổ biến cho giáo viên lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào tất cả các hoạt động trong chương trình giáo dục trẻ hằng ngày
Tuy nhiên, công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ chưa thực hiện thường xuyên,
còn mơ hồ và chưa có sự quan tâm đúng mức như trong giáo án của các cô có soạn lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong suốt năm học vào các hoạt động trong chương
Trang 75
trình Còn một số giáo viên chưa hiểu những kỹ năng sống cơ bản cần giáo dục cho trẻ dù hiệu trưởng có phổ biến cho giáo viên lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào tất cả các hoạt động giáo dục hằng ngày cho trẻ, quản lý còn hạn chế, trong kiểm tra một số giáo viên chưa bám sát vào kế hoạch
Có nhiều cháu tiếp thu nhanh về kiến thức nhưng chưa có khả năng tự chủ trong giao tiếp Phần lớn các cháu còn nhút nhát, không biết chia sẽ, không biết lắng nghe, từ
đó dẫn đến những bất cập trong hành vi, lối sống của trẻ, các cháu vừa lúng túng, thiếu tự tin, phạm sai lầm khi xử lý tình huống
Còn các bậc cha mẹ trẻ thì chỉ quan tâm đến việc làm sao để con mình được học đọc, học viết trước chương trình lớp 1 (đặc biệt là các bậc cha mẹ có con em học mẫu giáo 5 tuổi) Một số cha mẹ trẻ còn giao khoán việc chăm sóc, giáo dục của con mình cho nhà trường, chưa ý thức trong công tác phối hợp cùng nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Thực trạng này cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho việc chăm sóc, giáo dục trẻ nói chung và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nói riêng chưa đạt kết quả cao
- Trẻ ở trường Mầm Non Hướng Dương đa số phụ huynh là công chức, buôn bán nên thường để trẻ ở chung với ông, bà ít tiếp xúc với nhiều người nên đa số các trẻ của trường rất nhút nhát, thiếu tự tin và không biết bày tỏ ý kiến của mình Trẻ được gia đình cưng chìu nên hầu hết việc gì cha mẹ, ông bà cũng đề làm thay cho trẻ nên khi gặp chút khó khăn thì trẻ không thể tự giải quyết mà phải nhờ đến người khác
Trong thời gian qua nhận thấy công tác phối hợp giữa nhà trường và cha mẹ học sinh trong việc giáo dục kỹ năng sống ở trường Mầm non Hướng Dương chưa thật sự chú trọng Sau khi học xong lớp bồi dưỡng cán bộ quản lí mầm non tại Cần Thơ thì tôi nhận thấy công tác quản lý nhà trường là rất quan trọng Đặc biệt qua học tập chuyên đề: Xây dựng và phát triển các mối quan hệ của trường Mầm non , tôi nhận thấy rằng hiệu trưởng nhà trường cũng như tập thể giáo viên cần phối hợp tốt với cha mẹ trẻ để nhanh chóng đưa trẻ trường Mầm non Hướng Dương có thật nhiều kỹ năng sống cần thiết để giúp ích cho trẻ mà không phải lúc nào cũng luôn bao bọc, che chở, nuông chiều, làm thay cho trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đến người khác, khó khăn cho trẻ trong việc xử lý tình huống khi có tình huống bất ngờ xảy ra
Từ những lý do trên tôi chọn đề tài “ Công tác hiệu trưởng phối hợp với cha mẹ học sinh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường Mầm non Hướng Dương – Phường Châu Văn Liêm – Quận Ô Môn – Thành Phố Cần Thơ “ năm học 2020 – 2021 , với đề
Trang 86
tài này tôi hy vọng rằng sẽ đóng góp một phần nào đó trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
ở trường tôi đang công tác đạt được kết quả cao hơn
2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ CÔNG TÁC HIỆU TRƯỞNG PHỐI HỢP VỚI PHỤ HUYNH ĐỂ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON HƯỚNG DƯƠNG
2.1 Khái quát về trường Mầm Non Hướng Dương – Phường Châu Văn Liêm
Trường Mầm non Hướng Dương được thành lập theo quyết định số:
600/QĐ/CT-UB ngày 18 tháng 7 năm 2000 của Uỷ Ban nhân dân Huyện Ô Môn
Trường Mầm non Hướng Dương thuộc khu vực 10, Phường Châu Văn Liêm, quận
Cùng với sức hấp dẫn kỳ diệu của Phường Châu Văn Liêm không chỉ có cảnh quan thiên nhiên hữu tình mà còn là những trang sử đấu tranh hào hùng với tinh thần bất khuất
và ý chí quật cường của nhiều thế hệ Đó là những nông dân chân lấm tay bùn đã chóng chọi với thiên nhiên khắc nghiệt đi khai khẩn đất hoang, mở ấp lập làng và đối đầu quyết liệt với kẻ thù áp bức dã man quyết giữ từng ngọn rau tấc đất, giữ yên bình cho làng xóm thân yêu
Về vị trí địa lý:
Phường Châu Văn Liêm có 1.658,42 ha diện tích tự nhiên và 30.485 nhân khẩu của thị trấn Ô Môn, địa giới hành chính như sau: Đông giáp phường Phước Thới; Tây giáp Huyện Thới Lai; Nam giáp phường Trường Lạc, Bắc giáp phường Thới An, phường Thới long
Trang 9cờ đầu của Thành Phố Cần Thơ, vào tháng 7 năm 2007 trường đã được Bộ iáo dục và Đào tạo công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, được Bộ giáo dục Tặng Bằng khen về Phong trào Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực giai đoạn 2008 -
2013 Đến tháng 2/2016 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 Trong năm học 2016-2017 trường được sở iáo dục – Đào tạo, phòng iáo dục- Đào tạo chọn là trường Mầm non chất lượng cao và trường điển hình đổi mới chất lượng giáo dục, năm học 2017-2018 trường tiếp tục được chọn là trường điển hình đổi mới về lấy trẻ làm trung tâm, năm học 2020-2021 này trường được chọn làm thí điểm chương trình Tôi yêu Việt Nam
*Tình hình trường, lớp, cán bộ, giáo viên, công nhân viên:
+Nhân sự:
-Tổng số: 40 – Nữ 36, trong đó: B H: 02, GVMN: 32 (4 tổ khối trưởng: 1 tổ trưởng nhà trẻ, 3 tổ trưởng mẫu giáo), CNV: 06 (Kế toán: 01, văn thư: 01, bảo vệ: 02, Tạp vụ: 01, y tế: 1)
- Biên chế: 40 (BGH: 02, GVMN: 32, CNV: 06)
- Số giáo viên: + Trình độ đạt chuẩn: 32 - Tỷ lệ 100 %
+ Trên chuẩn: 29 - Tỷ lệ 90,63 % -Tuổi đời cao nhất: 50 tuổi, trẻ nhất 26 tuổi
-Tuổi nghề cao nhất: 28 năm, ít nhất: 05 năm
-Về chất lượng đội ngũ: Lao động tiên tiến 38, Chiến sĩ thi đua cơ sở 6, Giáo viên giỏi: Trường 32, Quận 13, Thành phố 3, V dạy giỏi cấp Quốc gia 1, có đủ các tổ chức Đảng, Công đoàn, Chi đoàn
- Chi bộ độc lập gồm có: 25 Đảng viên ( 23 đảng viên chính thức, 02 đảng viên
dự bị)
Trang 108
Tập thể trường Mầm non Hướng Dương
+ Học sinh: - Học sinh: 378 trẻ (Nhà trẻ: 61, Mẫu giáo: 317)
- Nhóm, lớp: 14 nhóm, lớp (Nhà trẻ: 03, Mẫu giáo: 11)
+Cơ sở vật chất:
Trường có diện tích 4.249m2, sân chơi rộng rãi, sạch sẽ, thoáng mát, gồm một chệch và một lầu, hiện có 22 phòng, chia ra: 14 phòng học, 08 phòng chức năng, phòng làm việc và phòng khác Bàn, ghế, bảng: đủ số lượng để sử dụng trong dạy và học
Sân trường rộng rãi, thoáng mát
Trang 11mà không phải lúc nào cũng nhờ vào người khác giúp mình Để trẻ được giáo dục tốt các
kỹ năng sống thì cần phải có sự trợ giúp của cha mẹ trẻ, cho cha mẹ trẻ biết kỹ năng sống cho trẻ mầm non là một chương trình đào tạo rất đặc biệt, nội dung chương trình bám vào 2 vấn đề hết sức cần thiết cho trẻ đó là giá trị sống , kỹ năng sống nhằm xây dựng vẻ đẹp tâm hồn, phẩm cách con người, tăng sức đề kháng và năng lực hội nhập cho con trẻ ngày hôm nay và tự tin vững bước trong tương lai
Công tác phối hợp với gia đình trẻ mang một ý nghĩa rất quan trọng và rất cần thiết việc phối hợp này nhằm phát triển, nuôi dưỡng những giá trị sống nền tảng và hình thành những kĩ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực: thể trạng, tâm hồn, trí tuệ và tinh thần
Hàng năm, nhà truờng có kế hoạch tổ chức họp phụ huynh học sinh đầu năm cho từng lớp và bầu ra ban đại diện cha mẹ học sinh, là những người có uy tín, có tri thức vững vàng để đóng góp ý kiến trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ Nhà trường có triển khai các văn bản của ngành cho tất cả phụ huynh, cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường về việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Họp phụ huynh ở lớp để bầu ra Ban đại diện CMHS
Trang 12Ngoài ra, nhà trường còn xây dựng các phương pháp để phát triển các kỹ năng Các phương pháp đạt được khi thực hiện công tác phối hợp cha mẹ trẻ như sau:
S
T
T
Phương pháp Khi chưa phối hợp
với phụ huynh giáo dục kỹ năng cho trẻ
(tỉ lệ % )
Khi đã phối hợp với phụ huynh giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ
(tỉ lệ %)
1
Phương pháp phát triển kỹ năng giao
tiếp (kỹ năng giao tiếp với bạn bè - kỹ
năng giao tiếp với bố mẹ, ông bà- kỹ
năng giao tiếp với người lạ.) Đạt 55% Đạt 90 %
2
Phương pháp phát triển kỹ năng thích
nghi (kỹ năng thích nghi với các loại
thức ăn – kỹ năng thich nghi với môi
trường- kỹ năng thích nghi với đám
đông)
Đạt 50% Đạt 85 %
3 Phương pháp phát triển kỹ năng khám
phá thế giới xung quanh (kỹ năng khám
phá không gian – khám phá sự vật-
khám phá chất liệu- khám phá thiên
nhiên)
Đạt 55 % Đạt 90%
Trang 1311
4 Phương pháp phát triển kỹ năng tự chăm
sóc bản thân ( Kỹ năng tự xúc ăn- kỹ
năng tự mặc quần áo- Kỹ năng tự chăm
lo vệ sinh cá nhân)
Đạt 50 % Đạt 90 %
5 Phương pháp phát triển kỹ năng tạo
niềm vui (kỹ năng cho trẻ tự chơi- chơi
cùng bố mẹ- chơi với người khác- cùng
bố mẹ làm đồ chơi)
Đạt 60 % Đạt 90 %
6 Phương pháp phát triển kỹ năng tự bảo
vệ ( kỹ năng phân biệt nguy hiểm – kỹ
năng tự xoay sở)
Đạt 10% Đạt 95%
7 Phương pháp phát triển kỹ năng làm
việc đội nhóm (kỹ năng làm việc cùng
bạn trong nhóm và tập thể- kỹ năng
niềm vui thông qua kêt quả tập thể đạt
được – kỹ năng tạo ra tinh thần đồng
đội)
Đạt 40 % Đạt 90 %
8
Phương pháp phát triển kỹ năng giải
quyết vấn đề ( kỹ năng kiểm soát hành vi
– ngăn ngừa tình huống xấu có thể xảy
ra –tư duy tích cực, giải quyết nhanh vấn
đề.)
Đạt 60 % Đạt 90 %
Bên cạnh đó, nhà trường còn phối hợp, hướng dẫn cho Cha mẹ học sinh theo dõi cách cư xử của con mình đối với bạn bè, người thân để kịp thời uốn nắn, tìm ra những biện pháp giáo dục phù hợp
Hàng tháng, giáo viên gởi sổ bé ngoan cho cha mẹ trẻ để thông báo tình hình học tập, sức khỏe và hoạt động vui chơi của trẻ ở trường cho cha mẹ nắm rõ hơn về con mình Trong năm học Hiệu trưởng còn tổ chức các hoạt động văn nghệ, các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ Phát động giáo viên phối hợp cùng cha mẹ trẻ làm đồ dùng đồ chơi ở lớp, tổ chức các hội thi văn nghệ: Biểu diễn thời trang, hội thi bé khỏe bé khéo tay, nhà trường còn phối hợp với phụ huynh cùng trẻ tham gia trang trí lớp học, tổ chức hội diễn văn nghệ Mừng Đảng Mừng xuân
Công tác phối hợp cha mẹ học sinh giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đã góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẫm mỹ, lá quá trình hoc tập suốt đời của trẻ
Trang 1412
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường Mầm non Hướng Dương
2.3.1 Điểm mạnh
Đội ngũ giáo viên trong nhà trường đạt chuẩn 32/32 đạt 100%, trong đó trên chuẩn: 29/32 đạt 90,63% Có đội ngũ quản lý vững vàng, có kinh nghiệm nhiều năm trong công tác và đội ngũ giáo viên luôn nhiệt tình, tâm huyết với nghề, từ đó chất lượng chăm sóc, giáo dục của nhà trường luôn được nâng cao, tạo được uy tín đối với phụ huynh học sinh iáo viên trẻ khỏe, nhiệt tình, chịu khó học hỏi để hoàn thành tốt nhiệm
vụ được giao, tay nghề giáo viên tăng lên về số lượng cũng như chất lượng
Lớp được chia theo từng độ tuổi
Phần lớn các cháu đi học đều, chuyên cần, thích tham gia vào hoạt động trẻ thích khám phá tìm hiểu về thế giới xung quanh trẻ
Hiệu trưởng nắm vững công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, có kế hoạch phối hợp với cha mẹ trẻ và ban đại diện cha mẹ học sinh thống nhất quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục gia đình và nhà trường
Hiệu trưởng được sự ủng hộ nhiệt tình của tập thể nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh, hội khuyến học
Công tác huy động cha mẹ trẻ đóng góp kinh phí làm góc vận động, góc thư viện của trường Các lớp còn vận động phụ huynh ủng hộ cây xanh, hoa ở góc thiên nhiên, quạt,
và đồ dùng học tập cho các cháu
Hiệu trưởng luôn tạo mọi điều kiện cho giáo viên cập nhật các kiến thức hoặc tập huấn, tham quan học tập về các nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Trẻ thích khám phá, tìm tòi cái mới, cái chưa biết, thích trải nghiệm
Trẻ 5-6 tuổi mạnh dạn, tự tin giao tiếp trước đám đông
Được sự quan tâm, ủng hộ của phụ huynh trong công tác chăm sóc , giáo dục trẻ
Cơ sở vật chất khang trang đúng chuẩn của Bộ qui định, các lớp rộng rãi thoáng mát, sạch sẽ
2.3.2 Điểm yếu
Trường có phối hợp được Ban đại diện cha mẹ học sinh nhưng chưa phát huy hết vai trò của Ban đại diện Ban đại diện cha mẹ còn hạn chế về kiến thức
iáo viên chưa tạo điều kiện cho trẻ thực hành và trải nghiệm
iáo viên chưa được tập huấn sâu về cách giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non
Trang 15Trường có đội ngũ quản lý vững vàng, có kinh nghiệm nhiều năm trong công tác
và đội ngũ giáo viên luôn nhiệt tình, tâm huyết với nghề, từ đó chất lượng nhà trường luôn được nâng cao, tạo được uy tín trong phụ huynh học sinh
Phòng iáo dục và Đào tạo Quận Ô môn cũng có văn bản chỉ đạo cụ thể việc đưa giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường mầm non
Phụ huynh quan tâm nhiều đến công tác chăm sóc giáo dục kỹ năng sống của trẻ Ngoài ra, phụ huynh luôn quan tâm đến việc học của trẻ, niền nở thân mật với giáo viên trong trường Ban đại diện giúp giáo viên tuyên truyền tốt công tác giáo dục kỹ năng sống Vì vậy,công tác phối hợp giữa nhà trường đã có sự thống nhất về quan điểm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo
Ban đại diện cha mẹ tích cực phối hợp nhà trường tổ chức tốt các phương pháp phát triển kỹ năng sống cho trẻ
2.3.4 Thách thức
Còn một số các bậc phụ huynh sống bằng nghề buôn bán, lao động, đi làm xa để ông bà giữ cháu, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, chưa quan tâm đến việc học của trẻ, chưa có nhiều thời gian để tham gia các hoạt động của nhà trường, nên việc đầu tư chăm sóc, giáo dục trẻ còn hạn chế
Hiện nay cuộc sống kinh tế của các bậc phụ huynh được cải thiện, cuộc sống ngày càng khá giả hơn, mọi gia đình chỉ có 1 đến 2 con, cho nên một số cha mẹ thường chiều chuộng con, khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy dỗ, chú
Trang 1614
ý đến hôm nay con mình ăn, uống như thế nào, nhưng không chú ý đến con có biết cách
sử dụng những đồ dùng trong ăn, uống hay không? Đồ dùng đó sử dụng như thế nào và dùng để làm gì?
2.4 Những kinh nghiệm và việc làm thực tế của trường trong công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trường Mầm non Hướng Dương
2.4.1 Những kỹ năng cơ bản mà giáo viên cần dạy trẻ:
* Kỹ năng giao tiếp:
Ở lứa tuổi lên 3 khi biết nói, thì bé bắt đẩu sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp, đồng thời với khả năng bộc lộ cảm xúc thông qua giao tiếp phi ngôn ngữ qua ánh mắt và các nét mặt, các dấu hiệu của cơ thể, nếu được đáp ứng đầy đủ sẽ giúp cho trẻ hình thành sự tự tin vào bản thân cũng như xây dựng những xây dựng những mối tương giao với mọi người xung quanh Vì thế kỹ năng giao tiếp đươc xem là một năng lực cần thiết cho trẻ mở rộng quan hệ từ trong gia đình đến ngoài xã hội Đây là một kỹ năng phức tạp bao gồm nhiểu yếu tố khác nhau, vì thế ngoài năng lực nội tại của trẻ, phụ huynh cũng quan tâm giúp trẻ phát triển về kỹ năng giao tiếp bằng cách kich thích nhiều giác quan, mà chủ yếu là nghe – nhìn, đụng chạm
Kỹ năng cầm cọ viết chữ thư pháp
* Kỹ năng thích nghi:
Thích nghi là một kỹ năng sống quan trọng vì nếu kỹ năng giao tiếp là bước đầu để tiếp xúc với môi trường bên ngoài cùng với những con người khác với mình, thì thích nghi chính là bước tiếp theo để có thể hòa nhập hoặc phản ứng lại với môi trường bên
Trang 1715
ngoài Đứa trẻ nếu có kỹ năng giao tiếp tốt có thể đạt được những thành công với những người xung quanh trong việc tham gia vào các hoạt động cùng với họ, là bố mẹ, ông bà hay các bạn bè của chúng Thế nhưng nếu trẻ không có khả năng thích nghi thì cũng khó
mà đạt được những kết quả tốt cho cuộc sống của mình Kỹ năng thích nghi là một trong những kỹ năng giúp một đứa trẻ bình thường, không có những năng lực đặc biệt gì nhưng vẫn có thể đạt được những thành công nhất định trong cuộc sống và không gục ngã trước những thách thức khi bước vào đời
Bé chăm sóc cây
* Kỹ năng sống hợp tác:
Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn, đây là công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn
Trẻ hợp tác chơi trò chơi cùng bạn
Trang 1816
* Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu:
Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà trẻ cần phải có ở giai đoạn này
là sự khát khao được học iáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động tư liệu mang tính chất khác lạ thường khơi gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được
Trẻ tạo hình màu nước bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau
* Kỹ năng sống tự tin:
Đây là một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự
tự tin, làng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những ngưới khác Kỹ năng sống giúp trẻ luôn cảm thấy
tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi
Trẻ tự tin chơi kéo mo cau
Trang 1917
Ngoài những kỹ năng trên ở trường mầm non cũng cần giáo dục các kỹ năng như: bảo vệ bản thân, kỹ năng giữ gìn vệ sinh, kỹ năng tạo niềm vui, kỹ năng tự chăm sóc bản thân, kỹ năng khám phá thế giới xung quanh, kỹ năng tự giải quyết vấn đề
Trẻ nhặt lá khô rơi để giữ gìn vệ sinh khu vui chơi
2.4.2 Một số việc đã làm của Ban giám hiệu để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ:
2.4.2.1 Xây dựng kế hoạch hướng dẫn trẻ hình thành kỹ năng
Để xây dựng được kế hoạch này trước tiên giáo viên phải dựa vào tình hình cụ thể của lớp mình rồi xác định nhiệm vụ hướng dẫn là hình thành kỷ năng tự chăm sóc bản thân hay rèn kỷ năng tự chăm sóc bản thân mình Sau đó lựa chọn biện pháp hướng dẫn,
chuẩn bị phương tiện đồ dùng để trẻ thực hiện trò chơi
Đầu tiên, phải xây dựng kế hoạch hướng dẫn rèn luyện trẻ Trong đó giáo viên phải biết mình cần phải làm gì và giúp trẻ rèn các kỹ năng gì qua các buổi chơi? Từ đó tìm ra các biện pháp tối ưu để giúp trẻ tự trãi nghiệm, khám phá Sau đó chuẩn bị các phương
tiện và đồ dùng phù hợp và cần thiết cho trẻ
2.4.2.2 Tạo môi trường cho trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động
Để tạo môi trường cho trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động thì cần tạo ra nhiều
đồ dùng phong phú về hình dáng, đa dạng về chất kiệu và nhiều màu sắc hấp dẫn để trẻ hứng thú tham gia hoạt động, giúp khơi gợi ý tưởng trẻ chơi
Trang 2018
Môi trường mùa xuân thật hấp dẫn trẻ
- Bên cạnh đó, để rèn kỷ năng tự mặc quần áo cho trẻ, tôi chọn được rất nhiều thời điểm để dạy trẻ: Chơi góc với búp bê, góc bán hàng, ôn chiều, giờ vệ sinh cho trẻ Rèn trẻ mặc quần áo cho búp bê, xếp quần áo gọn gàng ở góc bán hàng
Trẻ tự mặc quần áo
- Để trẻ xúc ăn gọn gàng tôi đã tận dụng thời điểm các bữa ăn của trẻ để rèn trẻ thói quen này Trước khi ăn tôi đã hướng dẫn trẻ bày chén muỗng, chuẩn bị cho bàn ăn,
Trang 2119
chào mời món ăn cho trẻ biết tên món ăn, chất dinh dưỡng có trong món ăn Trong bữa ăn tôi luôn động viên trẻ múc cơm gọn gàng không làm rơi đỗ cơm, không nghịch cơm sang chén bạn Sau bữa ăn trẻ sẽ tự dọn chén muỗng và thao rồi tự đi đánh răng dưới sự giám sát của cô
- Để đảm bảo vệ sinh ăn uống trước khi ăn luôn tổ chức cho trẻ rửa tay bằng xà bông dưới vòi nước chảy Nhà vệ sinh cũng luôn sạch sẽ, khô thoáng và ngăn nắp, đồ dùng vệ sinh được cọ rửa thường xuyên và sắp xếp đúng nơi qui định, dễ lấy khi dùng
Trẻ rửa tay bằng xà bông dưới vòi nước chảy
Hơn nữa, giáo viên cũng thường xuyên xếp dọn đồ dùng đồ chơi của trẻ sau mỗi ngày, thực hiện vệ sinh đúng lịch, tham quan các lớp bạn để tự tạo cho lớp mình một không gian đẹp, thân thiện và ngăn nắp
2.4.2.3 Thường xuyên tổ chức cho trẻ thực hiện để tạo thành thói quen
- Để tạo cho trẻ có được thói quen tự phục vụ bản thân tôi chỉ đạo giáo viên phải tổ chức và tạo điều kiện để trẻ được thường xuyên thực hiện để trẻ được trãi nghiệm với những việc làm Qua đó hướng giáo viên luôn quan sát và điều chỉnh hành vi hay những thao tác mà trẻ thực hiện chưa chuẩn, chưa đúng
- Thường xuyên giao những công việc vừa sức và kỹ năng tự phục vụ mình:
Đối với trẻ mầm non giáo viên luôn giao những công việc vừa sức để trẻ làm: Chuẩn bị bàn ăn, lau chùi đồ chơi, xếp dép lên giá…