Qua đề tài nghiên cứu giáo viên có những định hướng phù hợp trong công tác chăm sóc, giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường mầm non. Đề tài thành công sẽ giúp trẻ khuyết tật hòa nhập với các bạn khác trong cùng độ tuổi. Tìm ra các biện pháp giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật phù hợp và đạt hiệu quả.
Trang 1ĐỀ TÀI GIÁO DỤC TRẺ KHUYẾT TẬT HÒA NHẬP
TRONG TRƯỜNG MẪU GIÁO
1 Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”, Trẻ em là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi người mỗi nhà Trong chúng ta, ai cũng mong muốn con mình sinh ra được khỏe mạnh, trò mình chăm ngoan học giỏi, đó là niềm tự hào của bố mẹ, của cô giáo, là người có ích cho xã hội Thế nhưng, trong cuộc sống có ít trường hợp trẻ không may mắn bị khuyết tật Trẻ khuyết tật là những trẻ khiếm khuyết một hay nhiều bộ phận cơ thể, các chức năng biểu hiện dưới nhiều dạng, làm giảm khả năng hoạt động, khiến cho việc học tập gặp nhiều khó khăn nhất định trong quá trình phát triển Ở trẻ mầm non có các dạng khuyết tật thường gặp như:
- Trẻ khiếm thính là trẻ em bị suy giảm sức nghe ở các mức độ khác nhau dẫn đến những khó khăn trong giao tiếp và ảnh hưởng đến quá trình nhận thức của trẻ
- Trẻ khiếm thị là trẻ em khuyết tật về thị giác gặp khó khăn trong các hoạt động cần sử dụng mắt để tri giác các sự vật hiện tượng
- Trẻ chậm phát triển trí tuệ là trẻ bi thiếu hụt hoặc khiếm khuyết trong các lĩnh vực hành vi như giao tiếp, tự chăm sóc, các kỹ năng xã hội, kĩ năng học tập, tự định hướng, sử dụng các phương tiện trong cộng đồng
Ngoài ra còn một số dạng khuyết tật khác như trẻ bị động kinh, trẻ khó khăn về vận động, trẻ khó khăn về ngôn ngữ
Hiện nay Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến đời sống tinh thần của
người khuyết tật:“Giáo dục trẻ khuyết tật có chất lượng, thân thiện và bình đẳng luôn được chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm Trẻ khuyết tật cũng như mọi trẻ
em khác đều có quyền được giáo dục, học tập Nhà nước, gia đình và xã hội tạo mọi điều kiện để mọi trẻ em được đối xử bình đẳng, được tham gia học tập nhằm phát huy tối đa khả năng của bản thân và hòa nhập cộng đồng” (Lời phát biểu
của Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Nghĩa tại Hội thảo quốc tế tăng cường tiếp cận giáo dục cho trẻ khuyết tật) Theo Thông tư 36/2011/TT-BGDĐT ngày 17 tháng 8 năm 2011 về việc ban hành chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non cũng đã thể hiện về việc giáo dục trẻ khuyết tật tại Module MN 44: Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong giáo dục mầm non Như vậy có thể thấy
Trang 2công tác chăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật hiện nay đang được toàn xã hội quan tâm và tạo điều kiện để trẻ khuyết tật có thể hòa nhập vào cộng đồng
Sự nghiệp giáo dục mầm non ở Việt Nam đến giai đoạn này đã thực sự hòa nhập vào trào lưu quốc tế như chúng ta đã được biết “Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáo dục tốt” Trường mầm non là cơ sở giáo dục đầu tiên được coi là nơi để trẻ được chăm sóc giáo dục, giúp trẻ phát triển toàn diện Giáo dục mầm non là nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ em nói chung và trẻ khuyết tật nói riêng Bác Hồ luôn là dành tình yêu thương và quan tâm đặc biệt cho trẻ em, tình cảm, tư tưởng của bác luôn có tầm nhìn xa “Vì lợi ích trăm năm trồng người”, vì một thế hệ tương lai cần được vun trồng Vì vậy công tác chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của cả cộng đồng xã hội
Qua nhiều năm chủ nhiệm tôi gặp không ít trường hợp trẻ khuyết tật tôi cảm thấy vừa thương trẻ vừa đồng cảm với hoàn cảnh gia đình Có cháu thì khuyết tật
về trí tuệ, cháu thì khuyết tật về chậm phát triển ngôn ngữ các cháu gặp rất nhiều khó khăn trong các hoạt động học tập cũng như vệ sinh cá nhân Vì khả năng tập trung, chú ý, ghi nhớ bị hạn chế nên việc chăm sóc giáo dục của giáo viên cũng gặp nhiều trở ngại luôn luôn phải bỏ công sức và thời gian dành cho cháu nhiều hơn Thế nên tôi tìm nhiều biện pháp khắc phục mọi khó khăn của cá nhân, tích cực bồi dưỡng chuyên môn về nội dung, phương pháp giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật sao cho tất cả mọi trẻ em đều được phát triển một cách tốt nhất
Năm học 2020-2021, lớp tôi chủ nhiệm có một trẻ khuyết tật về thị giác, cháu gặp khó khăn về quan sát sự vật hiện tượng xung quanh, khả năng tập trung của cháu không được lâu, trẻ ít giao tiếp với bạn bè, tiếp thu kiến thức kém Tôi nhận thấy việc giáo dục trẻ khuyết tật vô cùng khó khăn, đòi hỏi người giáo viên phải thực sự tâm huyết với nghề, yêu trẻ và có năng lực chuyên môn tốt Tôi trăn trở tìm tòi một số giải pháp hay để giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật cung cấp kiến thức, kỹ năng phù hợp với đặc thù khuyết tật của trẻ nhằm phát huy điểm mạnh và khắc phục những hạn chế, yếu kém mà trẻ không có được như đứa trẻ bình thường Xuất phát từ lý do trên tôi tham gia thi viết sáng kiến với đề tài: “Giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập trong trường mẫu giáo”, mong biện pháp giải pháp của mình được chia sẻ, được lan tỏa đến đồng nghiệp, góp phần nhỏ vào công tác giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật chia sẻ và tạo niềm tin cho gia đình khi gửi con cho giáo viên
Trang 32 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
- Tổng hợp những vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài
- Tìm ra giải pháp mới và thực hành áp dụng kiểm tra đánh giá kết quả trên trẻ
- Các phương pháp, biện pháp nghiên cứu phải đảm bảo tính chính xác, khoa học
- Nghiên cứu đặc điểm phát triển trí tuệ, đặc điểm tâm sinh lí trẻ khuyết tật
- Đề tài có tính ứng dụng thực tiễn, phù hợp với đối tượng nghiên cứu
- Khảo sát, tìm hiểu trẻ khuyết tật về vấn đề hòa nhập trong trường mẫu giáo, từ đó đưa ra biện pháp nâng cao hiệu quả việc giáo dục trẻ khuyết tật
3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu: Giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập tại Trường Mẫu giáo Hoa Sen Khách thể: Trẻ Trần Đặng Thiên Đức, học sinh lớp chồi 1 trường Mẫu giáo Hoa
Sen năm học 2020-2021
4 Giới hạn đề tài
- Thời gian nghiên cứu từ tháng 9/ 2020 đến 3/ 2021
- Giới hạn nội dung nghiên cứu là tìm ra giải pháp “Giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập trong trường mẫu giáo” trong trường Mẫu giáo Hoa Sen
5 Phương pháp nghiên cứu
Tìm hiểu và phân tích được tình hình chung của đối tượng nghiên cứu, sau đó ứng
dụng tìm ra các phương pháp như:
- Khảo sát và xây dựng kế hoạch nghiên cứu
- Quan sát, trò chuyện
- Sử dụng phương pháp thực hành- trải nghiệm để tổng hợp kết quả nghiên cứu
- Tìm kiếm đọc, tổng hợp tài liệu có liên quan và tham khảo để nghiên cứu
- Xây dựng kế hoạch, áp dụng sáng kiến vào thực tế và hoàn thành sáng kiến
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Trang 4Theo điều 7 của công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật cho trẻ em đã
công nhận rằng “Trẻ em khuyết tật phải được hưởng thụ đầy đủ tất cả các quyền con người trên cơ sở bình đẳng các trẻ em khác”
Khẳng định của hội nghị Thế giới về giáo dục trẻ em (tại Salamanca, Tây ban
Nha 1994) “ Giáo dục trẻ khuyết tật theo hướng hòa nhập là phương thức tốt nhất
để xóa bỏ thái độ phân biệt, tạo ra cộng đồng thân ái, xây dựng một xã hội cho tất
cả mọi người”
Theo luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004, điều 52 quy định:
“Trẻ em khuyết tật, tàn tật, trẻ em là nạn nhân chất độc hóa học được gia đình, nhà nước và xã hội giúp đỡ, chăm sóc tạo điều kiện để sớm phát hiện bệnh, chữa bệnh,
phục hồi chức năng, được nhận vào các lớp học hòa nhập, lớp giành riêng cho trẻ
khuyết tật, tàn tật Được giúp đỡ học văn hóa, học nghề và tham gia hoạt động xã hội”
Vậy Giáo dục hòa nhập là gì? Và giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật như thế nào?
Đó là một vấn đề chung của toàn xã hội cần được quan tâm sâu sắc hơn Giáo dục hòa nhập là phương thức giáo dục trong đó trẻ khuyết tật được học tập cùng với trẻ không khuyết tật trong trường tại địa phương trẻ sinh sống Trong giáo dục hòa nhập không có sự tách biệt giữa học sinh với nhau, mỗi học sinh đều có quyền và được tôn trọng như nhau Mô hình giáo dục hòa nhập có sự điều chỉnh chương trình, đổi mới phương pháp dạy học và thay đổi quan điểm, cách đánh giá để giáo dục đạt hiệu quả cao nhất Giáo dục hòa nhập mang tính nhân văn cao nhất, làm cho mọi trẻ đều vui, đều thấy rõ trách nhiệm của mình, đồng thời giúp cho người giáo dục có cơ hội hợp tác với nhau vì một sự nghiệp giáo dục trẻ khuyết tật
Hàng năm nhà trường tiếp nhận trẻ khuyết tật tham gia học hòa nhập tại trường, thấy được tầm quan trọng của giáo dục hòa nhập, tôi mạnh dạn tìm hiểu, tìm tòi nghiên cứu đề tài “Giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập trong trường Mẫu giáo” Với mong muốn có phương pháp giáo dục cũng như thay đổi hình thức đổi mới giáo dục trong trường mầm non và có cái nhìn mới hơn về trẻ khuyết tật đến với đồng nghiệp Đó là cơ sở để tôi nghiên cứu đề tài này
2 Thực trạng
- Năm học 2020-2021 tôi được phân công giảng dạy tại lớp chồi 1 trường Mẫu giáo Hoa Sen, giáo viên được phân công dạy cùng lớp là cô Phạm Thị Ngọc trình độ chuyên môn Cao đẳng
- Chương trình giảng dạy: Chương trình Giáo dục mầm non
- Lớp chồi 1 với tổng số trẻ là 29 trẻ, 10 trẻ dân tộc, 9 trẻ nữ
Trang 5- Có 1 trẻ khuyết tật thị giác là cháu Trần Đặng Thiên Đức
- Cháu Trần Đặng Thiên Đức: sinh ngày 8/12/2016, có Giấy xác nhận khuyết tật Quyết định về việc trợ cấp hàng tháng cho đối tượng bảo trợ xã hội: Số 3396/QĐ-UBND huyện krông Năng, ngày 12 tháng 9 năm 2018
Sau khi nhận lớp, tôi được ban giám hiệu cũng như chuyên môn thông báo có 1 trẻ khuyết tật thị giác và qua theo dõi một thời gian trẻ có một số biểu hiện khác thường hơn những trẻ bình thường Thời gian đầu đi học cháu thường xuyên chạy
ra khỏi chỗ ngồi, trẻ thường hay chơi một mình, khả năng định hướng, quan sát sự vật hiện tượng xung quanh bị hạn chế, khả năng tập trung chú ý không được lâu , ít hòa đồng với bạn bè
* Thuận lợi
- Hiện nay Trường Mẫu giáo Hoa Sen được xây dựng khang trang, có môi trường ngoài lớp học với nhiều khu vui chơi như khu vui chơi vận động, khu vườn cổ tích, khu vực vườn rau, vườn hoa…, môi trường trong lớp có đầy đủ đồ dùng đồ chơi, trang trí đẹp mắt theo chủ đề
- Được sự quan tâm của phòng giáo dục, các cấp ủy đảng xã Cư Klông, Ban giám hiệu đã có chế độ chính sách cho học sinh khuyết tật cũng như giáo viên dạy hòa nhập trẻ
- Bản thân luôn trau dồi chuyên môn qua các buổi tập huấn các chuyên đề tại nhà trường, tại phòng giáo dục, học hỏi kinh nghiệm trường bạn
- Là giáo viên lâu năm tôi luôn yêu mến trẻ, nhiệt tình trong công việc, học hỏi, tìm tòi, nâng cao trình độ chuyên môn và luôn có tinh thần tổ chức các hoạt động
- Lớp được bố trí 2 giáo viên với trình độ trên chuẩn
- Các đồng nghiệp luôn nhiệt tình giúp đỡ trong tìm hiểu các biểu hiện và các phương pháp giáo dục hòa nhập trẻ trong lớp được gần gũi, không phân biệt đối xử
- Nhận được sự phối kết hợp của phụ huynh để có phương pháp giáo dục trẻ tại nhà cũng như tại trường có kết quả tốt nhất
Trang 6- Đây là lần đàu tiên tôi tham gia dạy giáo dục hòa nhập nên quá trình lên kế hoạch cũng như hiểu biết về trẻ khuyết tật còn hạn chế
- Trẻ năm đầu đến lớp chưa quen môi trường giáo dục mầm non, trẻ tham gia các hoạt động còn bỡ ngỡ, ít chú ý
Khi nghiên cứu đề tài, tôi xây dựng phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu của trẻ khảo sát một số nội dung như sau:
Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu của cháu Trần Đặng Thiên Đức
Thời điểm đánh giá tháng 9/2020
NỘI DUNG
1 Về thể chất: Bình thường Không bình thường
Vận động: Bình thường Khó khăn
Sức khoẻ: Tốt Trung bình Yếu
2 Ngôn ngữ/giao tiếp
- Vốn từ: Nhiều Trung bình Ít Không có
- Ngôn ngữ diễn đạt: Từ Câu đơn Câu phức
- Thái độ giao tiếp:
4 Nhận thức / học tập:
- Khả năng nhận biết sự vật, hiện tượng xung quanh (qua trả lời câu hỏi, biết tên
gọi những người xung quanh trong gia đình, địa chỉ, đồ vật) có không ít
- Khả năng ghi nhớ bình thường kém
- Khả năng nhận biết sơ đẳng về toán: đếm xuôi từ 1-5
- Nhận biết một số hình đơn giản
Tam giác hình vuông tròn chữ nhật
- Chú ý: Bền vững/ Không bền vững Tập trung/ Không tập trung
- Hành vi/ tính cách: Bình thường Không bình thường
5 Khả năng tự phục vụ
Ăn, uống: Tự ăn, uống Cần trợ giúp
Vệ sinh cá nhân: Tự làm Cần trợ giúp
Trang 7Mặc quần áo: Tự mặc Cần trợ giúp
Dựa trên những thông tin trên phiếu đánh giá nhu cầu và khả năng của trẻ khuyết tật tôi tổng hợp đánh giá chung mức độ về các mặt phát triển của trẻ như sau:
Bảng khảo sát đánh giá nhu cầu và khả năng của trẻ khuyết tật
TT Nội dung đánh giá Mức độ đạt được của trẻ khuyết tật
3 Nội dung và hình thức của giải pháp
a Mục tiêu của giải pháp
- Qua quá trình nghiên cứu tôi tìm tòi, đọc tài liệu để đưa ra những giải pháp phù hợp và đạt hiệu quả giáo dục cho cháu Thiên Đức hòa nhập với môi trường giáo dục
- Nhằm hình thành các kỹ năng, phát triển các mặt: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ được tốt hơn
- Các giải pháp thành công giúp cho trẻ hình thành xúc cảm, tình cảm tích cực vào cuộc sống gia đình và xã hội sau đó sẽ nhận được sự tin tưởng của phụ huynh về việc giáo dục hòa nhập tại trường mầm non
- Các giải pháp đưa ra được sự góp ý cũng như học tập để áp dụng cho những năm tiếp theo
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật
Trang 8Là một giáo viên phụ trách lớp có trẻ khuyết tật, tôi tìm hiểu về hoàn cảnh cũng như đặc điểm khuyết tật của trẻ Việc đánh giá khảo sát có vai trò quan trọng giúp giáo viên biết được những kiến thức kỹ năng trẻ đạt ở mức độ nào và xây dựng kế hoạch hòa nhập phù hợp cho trẻ
Thực hiện kế hoạch số 45-KH/TrMGHS về việc thực hiện nhiệm vụ năm học của trường ngày 22 tháng 10 năm 2021, và kế hoạch số 65-KH/CMTrMGHS về kế hoạch chuyên môn năm học 2020-2021, tôi đã tiến hành xây dựng kế hoạch năm học giáo dục cá nhân cho trẻ khuyết tật
Tôi lên kế hoạch theo tháng, tuần và ngày theo từng chủ đề khác nhau Đối với cháu Thiên Đức khuyết tật nhìn (Thị giác), khả năng quan sát mọi vật xung quanh của cháu gặp khó khăn vì thế tôi lên kế hoạch phù hợp để trẻ được lĩnh hội kiến thức tốt nhất, thỏa mãn phát triển năng lực và các nhu cầu khác
Thực hiện kế hoạch chung của nhà trường theo từng chủ đề khác nhau tôi xây dựng kế hoạch cá nhân dành cho trẻ khuyết tật ở mức độ vừa sức với trẻ lựa chọn nội dung phù hợp với đặc thù khuyết tật của trẻ nhằm giúp trẻ phát triển dần dần các mặt phát triển
Ví dụ: Kế hoạch giáo dục trẻ khuyết tật chủ đề Trường Mầm non
Chủ đề nhánh
Ngày hội đến trường 1 tuần
Đồ dùng đồ chơi bé thích 1 tuần
Cô giáo và các bạn 1 tuần
Bé vui hội trăng rằm 1 tuần
- Rèn kỹ năng vẽ theo mẫu
đơn giản, tô màu
- Rèn khả năng khéo léo
của đôi bàn tay
- Hoạt động trò chơi ngoài trời
- Hoạt động học
2 Phát triển tình cảm
Trang 9- Trẻ khuyết tật biết vẽ theo
mẫu và theo sở thích, biết
giữ gìn sản phẩm đẹp
- Trẻ biết hát cùng các bạn
- Tre thích thú khi được
nghe hát, thích được chơi
thân bằng lời nói
- Biết chào hỏi lễ phép
trong giao tiếp
5 Phát triển nhận thức
- Biết tên trường, lớp, tên
cô giáo và các bạn trong
đi mẫu giáo”, “ Cô giáo’
- Nghe hát các bài : “ Trường em”, “Cô mẫu giáo mến thương”, “ Đi học”
- Chơi các trò chơi âm nhạc : “Ai nhanh nhất”,
“Làm theo hiệu lệnh”
4 Phát triển ngôn ngữ
- Nghe kể chuyện đọc thơ:
Thơ “ Nghe lời cô giáo” , ‘
Bé tới trường’, “ Trăng sáng”, truyện “Món quà tặng cô giáo”
- Trong các hoạt động vệ sinh, ăn, ngủ của trẻ
-Trẻ chào hỏi vào giờ đón trả trẻ
5 Phát triển nhận thức
- Khám phá về “ Ngày hội đến trường”, “Trường
kỹ năng xã hội
- Giờ hoạt động góc
- Sinh hoạt hàng ngày
- Các hoạt động trong ngày
Trang 10lớp
- Biết các khu vực trong
lớp, công việc của cô giáo
trong trường mầm non
- Biết về ngày khai giảng
- Biết được một số đồ chơi
“ Bé vui Tết Trung Thu”
- Tìm hiểu công việc của các giáo viên, nhân viên trong trường mầm non
- Tìm hiểu về một số dồ dùng đồ chơi trong lớp
- Dạy trẻ nhận biết hình tròn
- Nhận biết đồ dùng đồ chơi có số lượng 5
- Dạy trẻ so sánh nhận biết
sự bằng nhau về số lượng của hai nhóm đồ vật
Hoạt động học: KPKH
- Sinh hoạt hàng ngày
- Hoạt động học
Hoạt động học: toán Hoạt động chơi
Hoạt động chơi góc học tập
Trên đây là kế hoạch giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật chủ đề Trường Mầm non,
và đối với những chủ đề khác tôi cũng thực hiện xây dựng kế hoạch tương tự, tôi lựa chọn mục tiêu, nội dung và tổ chức khác nhau sao cho phù hợp với trẻ khuyết tật Thông qua kế hoạch tháng ( từng chủ đề), tôi lên kế hoạch tuần sắp xếp nội dung bài học dành cho trẻ khuyết tật sao cho phù hợp với trẻ bình thường trong lớp Các bài học có sự xen kẽ các hoạt động học và chơi lẫn nhau để tạo ra sự mới lạ cho trẻ hoạt động từ dễ đến khó Từ đó tôi thiết kế bài dạy trong ngày sinh động, sử dụng các hình ảnh, đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn trẻ và vừa với tầm mắt của trẻ
Ví dụ: Kế hoạch hoạt động giáo dục trong tuần cho trẻ khuyết tật chủ đề Động vật
Trang 11ăn được chế biến từ thịt động vật
TCVĐ:
Cáo và thỏ
TCDG:
Lộn cầu vồng
Chơi tự do
HĐCCĐ
- Làm con trâu từ lá bàng
TCVĐ : Cáo và thỏ TCDG:
Kéo cưa lừa xẻ
Chơi tự
do
Hoạt động chủ đích:
Trò chuyện
về con mèo
TCVĐ : Tạo dáng TCDG:
Kéo cưa lưà
- Trẻ làm vệ sinh sạch sẽ trước khi ăn
- Cô giáo giới thiệu các món ăn có chất dinh dưỡng cho trẻ
- Cho trẻ ngủ trưa đủ giấc, phòng thoáng, mát, sạch sẽ, có đủ ánh sáng
gà trống
Vẽ con mèo
Làm quen bài hát “ Gà trống, mèo con và cún con”
H&VĐ: “
Gà trống, mèo con và cún con”
Trả trẻ Vệ sinh cá nhân, lấy đồ dùng cá nhân
Chào cô giáo chào bố mẹ
Trang 12Giải pháp này được thành công tùy thuộc vào điều kiện thực tế của trẻ và năng lực của giáo viên lên kế hoạch phù hợp với đặc điểm của trẻ khuyết tật và bối cảnh trường mẫu giáo Hoa Sen
Giải pháp 2: Tạo môi trường giáo dục hòa nhập thân thiện cho trẻ khuyết tật
Nhằm tạo ra môi trường thân thiện kích thích cho việc học tập và tích cực tham gia các hoạt động học tập của trẻ trong lớp; trẻ có được cảm giác an toàn; trẻ cùng các bạn hợp tác, tương tác, hỗ trợ lẫn nhau Việc tạo ra môi trường cho trẻ hết sức quan trọng về cả môi trường vật chất lẫn môi trường tâm lý thân thiện, chia sẻ hợp tác và vòng tay bạn bè Để giúp trẻ tập trung vào các hoạt động và giúp trẻ quan sát được bài học trong các hoạt động dễ dàng tôi đưa ra một số biện pháp là:
Thứ nhất: Tạo môi trường vật chất giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật
Trường mẫu giáo Hoa Sen trong những năm qua việc xây dựng cơ sở vật chất luôn được coi trọng và đạt được nhiều kết quả cao trong các hội thi như: Giải Nhất trong hội thi “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” cấp huyện, giải nhất hội thi “ Xây dựng môi trường Tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc vùng thiểu số” cấp huyện, được Bộ giáo dục tặng bằng khen trong “ Xây dựng trường Mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016-2021 Chính vì lợi thế đó tôi luôn không ngừng học tập và xây dựng môi trường giáo dục cho nhà trường và đặc biệt là tạo môi trường giáo dục an toàn mới lạ cho trẻ khuyết tật
Với cháu Đức là khuyết tật về Thị giác nên tôi luôn quan tâm việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học
+ Môi trường ngoài lớp học tôi tổ chức cho cháu được tham gia chơi các hoạt động ngoài trời khám phá đồ chơi, khám phá vườn rau, vườn hoa, vườn cổ tích sẵn có và được tu sửa hàng ngày, hàng tháng phù hợp với sự kiện, chủ đề
Cháu Đức cùng các bạn quan sát vườn hoa, vườn rau
Trang 13+ Với môi trường trong lớp tôi luôn bố trí sắp xếp các đồ dùng đồ chơi phù hợp với tầm mắt của trẻ Hình ảnh trên các mảng tường hay trang trí các góc rõ ràng màu sắc nổi bật cụ thể có nội dung rõ ràng dễ hiểu Lựa chọn làm các đồ chơi to, đẹp mắt, màu sắc đa dạng cho trẻ được tham gia chơi hoạt động góc, trẻ biết chơi cùng bạn, tham gia các hoạt động một cách tích cực Tôi luôn tìm kiếm hình ảnh sinh động, đủ lớn để trẻ quan sát
Trong tất cả các hoạt động tôi luôn cho trẻ ngồi ở vị trí gần và dễ quan sát, theo dõi tạo điều kiện tốt nhất để trẻ học tập
Ví dụ: Khi tham gia hoạt động ngoài trời cô giáo luôn quan tâm trẻ, theo sát, nhẹ nhàng gần gũi ân cần với trẻ, cho trẻ được chơi với nhóm bạn và cảm thấy thích thú vui vẻ hòa nhập khi tham gia chơi đồ chơi ngoài trời Trẻ luôn phấn khích khi được tham gia chơi ngoài trời, nên tôi cũng dành thời gian cho trẻ thường xuyên được chơi để trẻ cảm thấy vui vẻ, thoải mái mỗi khi đến lớp Đôi lúc cháu nói với tôi “Cô
ơi vui lắm” là tôi thấy rất vui
Hình ảnh cháu Thiên Đức chơi hoạt động ngoài trời
Đặc điểm của cháu Đức là khả năng nhìn gặp khó khăn và khả năng chú ý có chủ định còn kém nên việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi giúp cho khả năng của cháu được
Trang 14thể hiện tốt là rất cần thiết Khi trẻ được làm đồ dùng đồ chơi giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, chú ý ghi nhớ, và khéo léo của đôi tay Đồ chơi đẹp, phong phú và phù hợp với các góc chơi, luôn cuốn hút trẻ tham gia chơi tích cực và luôn đảm bảo
an toàn với trẻ Vị trí ngồi của trẻ tôi
luôn cho trẻ ngồi gần cô và để
phương tiện dạy học vừa tầm mắt, dễ
quan sát nhất
Ví dụ: Tận dụng những chiếc hộp
bánh để tạo ra cái trống cho trẻ chơi ở
góc âm nhạc Hay trẻ chơi với những
chiếc lá cây cho trẻ thực hiện tạo hình
con bướm, con chuồn chuồn dưới sự
hướng dẫn của cô tạo ra bức tranh
trang trí giúp trẻ hòa nhập cùng cô và
bạn bè Khi trẻ tạo ra được trẻ sẽ thấy
được thoải mái tự tin hơn và ngày
càng muốn được tham gia các hoạt
động Trong hoạt động tạo hình trẻ
được sử dụng màu nước để vẽ lên bức
tranh của mình
Tạo ra môi trường vật chất dành
cho trẻ là việc thường xuyên tôi làm,
mỗi ngày lên lớp tôi sử dụng những
đồ dùng đồ chơi đó để truyền đạt kiến