Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thanh Hùng

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thanh Hùng

Lời mở đầu

Trong nền kinh tế thị trờng đầy cạnh tranh và biến động, một doanh nghiệp sản xuất muốn đứng vững, tồn tại và phát triển phải không ngừng phấn đấu tự hoàn thiện mình Muốn vậy không có con đờng nào khác là các doanh nghiệp phải tổ chức quản lý chặt chẽ các yếu tố của quá trình sản xuất nhằm nâng cao chất lợng sản phẩm, tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm

Thông qua những thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm do

bộ phận kế toán cung cấp, ngời quản lý doanh nghiệp nắm đợc các chỉ tiêu chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, lao vụ cũng nh toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh Từ đó phân tích các định mức chi phí và dự toán chi phí, tình hình sử dụng tài sản vật t, lao động tiền vốn tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm để có những quyết định quản lý thích hợp

Xuất phát từ ý nghĩa khoa học và thực tiễn, trong thời gian thực tập tại

phòng kế toán của công ty TNHH Thanh Hùng, em đã chọn đề tài “ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thanh Hùng”

cho chuyên đề luận văn của mình

Nội dung luận văn tốt nghiệp ngoài lời mở đầu và kết luận 3 còn gồm

3 chơng:

Chơng I: Những vấn đề lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính

giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Chơng II: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

tại công ty TNHH Thanh Hùng

Chơng III: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi

phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Thanh Hùng

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo Nguyễn Quốc Trân, các thầy cô giáo trong khoa kế toán trờng đại học kinh doanh và công nghệ Hà Nội, cùng sự quan tâm giúp đỡ của lãnh đạo,

cán bộ phòng kế toán công ty TNHH Thanh Hùng trong quá trình em hoàn thành chuyên đề này

Chơng I những vấn đề chung về kế toán chi phí

sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1 Sự cần thiết kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1.1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất

* Khái niệm về chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất có ý nghĩa rất quan trọng nó gắn liền với quá trình hoạt

động sản xuất của doanh nghiệp nói chung và của đơn vị sản xuất nói riêng Bởi vì quá trình hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất thực chất là sự vận động của các yếu tố sản xuất đã bỏ ra và biến đổi chúng một cách có ý thức thành sản phẩm cuối cùng

Để tiến hành hoạt động sản xuất thì cần có ba yếu tố sản xuất cơ bản đó là: Lao động, t liệu lao động, đối tợng lao động Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp sản xuất là quá trình ngời lao động sử dụng t liệu lao động tác

động vào đối tợng lao động chế tạo ra sản phẩm mới để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng Sự tham gia của ba yếu tố đó tác động vào đối tợng lao động chế tạo ra sản phẩm mới để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng Sự tham gia của ba yếu tố đó vào quá trình sản xuất của các doanh nghiệp có sự khác nhau từ đó hình thành các chi phí khác nhau nh chi phí khấu hao t liệu lao động Nói một cách chung nhất thì đó là chi phí lao động sống và chi phí lao động vật hoá cụ thể là:

Chi phí lao động sống bao gồm tiền lơng, tiền thởng của ngời lao động các khoản trích nộp khác nhau nh bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Chi phí lao động vật hoá bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí về khấu hao và các chi phí khác

Nh vậy, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao

động sống, lao động vật hoá và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để

tiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định Thực chất chi phí là

sự chuyển dịch vốn, chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tợng tính giá (sản phẩm, lao động, dịch vụ)

* Phân loại chi phí sản xuất

Để đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí sản xuất có hiệu quả cũng nh để góp phần cho công tác kế toán phù hợp với từng loại chi phí thì điều cần thiết là phải tiến hành phân loại chi phí sản xuất theo từng tiêu thức thích hợp

- Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế hay còn gọi là phân loại theo yếu

tố chi phí.

Theo tiêu thức phân loại này: căn cứ vào tính chất, nội dung kinh tế của chi phí giống nhau xếp vào một yếu tố, không phân biệt chi phí đó phát sinh trong lĩnh vực nào và ở đâu trong quá trình sản xuất

Toàn bộ chi phí sản xuất của doanh nghiệp đợc chia thành 5 yếu tố sau:

+ Chi phí nguyên vật liệu:

Bao gồm toàn bộ chi phí về các đối tợng lao động là nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế thiết bị xây dựng cơ bản

+ Chi phí nhân công:

Là toàn bộ tiền lơng, phụ cấp và các khoản trích theo lơng phải trả cho cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp

+ Chi phí khấu hao tài sản cố định:

Là toàn bộ số khấu hao trong kỳ đối với tất cả các loại tài sản trong doanh nghiệp

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài:

Là toàn bộ số tiền trả về các loại dịch vụ mua về phục vụ cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp

+ Chi phí bằng tiền khác:

Là toàn bộ số chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất (ngoài

4 yếu tố trên)

Việc phân loại theo tiêu thức này có tác dụng cho biết kế cấu, tỷ trọng từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất

để lập bảng thuyết minh báo cáo tài chính (phần chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố) phục vụ yêu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp, giúp cho doanh nghiệp phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất kinh doanh cho kỳ sau

• Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng của chi phí còn gọi là phân loại chi phí theo khoản mục tính giá thành:

Trong điều kiện nền kinh tế thị trờng, việc tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau trong đó các loại chi phí sản xuất có công dụng kinh tế đợc xếp vào một khoản mục mà không phân biệt tính chất kinh tế của nó Xuất phát từ đặc điểm này ngời ta gọi là phân loại chi phí theo khoản mục

Chi phí sản xuất gồm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung Còn chi phí sản xuất xây lắp gồm 4 khoản mục : CPNVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

+ Nội dung: Là toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, nửa thành phẩm mua ngoài, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho việc sản xuất chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện lao vụ, dịch vụ

+ Chứng từ sử dụng: Khi phát sinh các khoản chi phí về nguyên vật liệu

kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho, các chứng từ khác có liên quan, để xác định giá vốn của nguyên vật liệu dùng cho sản xuất chế tạo sản phẩm (theo phơng pháp tính giá vốn nguyên vật liệu mà doanh nghiệp đã lựa chọn) Trên cơ sở đó,

kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho từng đối tợng kế toán chi phí sản xuất cũng nh từng đối tợng sử dụng trong doanh nghiệp, công việc này thờng

đợc thực hiện trong bảng “Bảng phân bổ nguyên vật liệu”

- Chi phí nhân công trực tiếp

+ Nội dung: Chi phí nhân công trực tiếp là các khoản tiền phải trả, phải thanh toán cho công nhân trực tiếp sản xuất bao gồm: tiền lơng chính, lơng phụ, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lơng phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất

+ Chứng từ sử dụng: Kế toán sử dụng các chứng từ sau:

Bảng chấm công

Bảng chấm công làm thêm

Bảng phân bổ tiền lơng và bảo hiểm xã hội

- Chi phí sản xuất chung

+ Nội dung: là những chi phí phục vụ sản xuất phát sinh ở các phân xởng hoặc ở các đội sản xuất gồm:

Chi phí tiền lơng của nhân viên quản lý phân xởng

Chi phí vật liệu dùng cho quản lý phân xởng

Chi phí công cụ, đồ dùng cho quốc phòng phân xởng

Chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho phân xởng

Chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho phân xởng

Chi phí khác bằng tiền phục vụ cho phân xởng

Phiếu chi, giấy báo của Ngân hàng, hoá đơn GTGT

Phân loại chi phí theo mục đích, công dụng của chi phí là căn cứ để tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí đã chi ra cho từng lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, làm cơ sở cho việc tính giá thành thực tế theo từng khoản mục chi phí Trên cơ sở kiểm tra tình hình thực hiện khoán giá thành và phân tích

mức độ ảnh hởng của từng khoản mục chi phí đến giá thành sản phẩm để từ đó xác định kết quả sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực hoạt động, tạo cơ sở cho lập kế hoạch giá thành sản phẩm theo khoản mục chi phí cho kỳ kinh doanh tiếp theo.

* Phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động

Việc phân loại này dựa vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối ợng sản phẩm, lao vụ dịch vụ hoàn thành Theo cách này chi phí sản xuất đợc chia thành hai loại chi phí cố định, chi phí biến đổi và chi phí hỗn hợp

l-Chi phí cố định (còn gọi là định phí) là những khoản chi phí không biến

đổi khi mức độ hoạt động thay đổi tức là khi khối lợng sản phẩm, lao vụ, dịch

vụ thay đổi nh: Chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí bảo hiểm, chi phí bảo

hộ lao động, chi phí phòng chống cháy nổ, chi phí bảo vệ môi trờng, chi phí thuê mặt bằng

Chi phí biến đổi (biến phí) là những chi phí thay đổi về tổng số về tỷ lệ

so với khối lợng công việc hoàn thành chẳng hạn chi phí về nguyên liệu, nhân công trực tiếp

Chi phí hỗn hợp: Là chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố định phí

và biến phí

Cách phân loại này giúp nhà doanh nghiệp đánh giá hiệu quả của hoạt

động sản xuất kinh doanh Tuy có nhiều cách phân loại nhng tựu chung là nhằm

đa ra một phơng pháp thích hợp trong công tác hạch toán chi phí sản xuất của mỗi doanh nghiệp

1.2 Giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất và phân loại giá thành sản phẩm

* Khái niệm

Giá thành sản phẩm (công việc, lao vụ) là biểu hiện bằng tiền các chi phí sản xuất tính cho một khối lợng sản phẩm (công việc, lao vụ) nhất định đã hoàn

thành Mục đích sản xuất kinh doanh hay nói cách khác đi là mục đích bỏ chi phí của doanh nghiệp là tạo nên những giá trị sử dụng nhất định để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội Trong điều kiện của nền kinh tế thị trờng, các doanh nghiệp luôn quan tâm đến hiệu quả chi phí bỏ ra để với chi phí bỏ ra là thấp nhất thu đợc giá trị sử dụng là lớn nhất và luôn tìm mọi biện pháp để hạ thấp chi phí nhằm mục đích thu đợc lợi nhuận tối đa.

Giá thành sản phẩm luôn chứa đựng hai mặt khác nhau bên trong đó là chi phí sản xuất đã bỏ ra và lợng giá trị sử dụng thu đợc cấu thành trong khối l-ợng sản phẩm công việc, lao vụ đã hoàn thành

Nh vậy, bản chất của giá thành sản phẩm là sự chuyể dịch giá trị của các yếu tố chi phí vào những sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành Giá thành không những chỉ là chỉ tiêu phản ánh chất lợng hoạt động sản xuất, kết quả sử dụng yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất mà còn là căn cứ để tính toán xác

định hiệu quả kinh tế các hoạt động sản xuất của doanh nghiệp

* Xét theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành

Giá thành đợc chia thành giá thành kế hoạch, giá thành định mức và giá thành thực tế

- Giá thành kế hoạch: Đợc xây dựng trớc khi bớc vào kinh doanh trên cơ

sở giá thành thực tế kỳ trớc các định mức các dự toán chi phí của kỳ kế hoạch

- Giá thành định mức: Cũng nh giá thành kế hoạch, giá thành định mức cũng đợc xác định trớc khi bắt đầu sản xuất sản phẩm Tuy nhiên khác đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành sản phẩm Vấn đề này có tầm quan trọng đặc biệt, đặc biệt trong cả lý luận cũng nh trong thực tiễn hạch

toán và là nội dung cơ bản nhất của tổ chức hạch toán chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm Xác định khối lợng tập hợp chi phí sản xuất là khâu dầu tiên trong toàn bộ công tác hạch toán quá trình sản xuất, đó là việc xác định nội dung, chi phí, phạm vi giới hạn cần tập hợp chi phí đó.

* Xét theo phạm vi phát sinh chi phí

Giá thành đợc chia thành giá thành sản xuất và giá thành tiêu thụ:

- Giá thành sản xuất hay còn gọi là giá thành công xởng là chỉ tiêu phản

ánh tất cả các chi phí liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm

vi phân xởng sản xuất (chi phí vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung) vì vậy giá thành sản xuất còn có tên gọi là giá thành công xởng

- Giá thành tiêu thụ (giá thành toàn bộ): là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các chi phí sản xuất sản phẩm (chi phí sản xuất, quản lý, bán hàng) Do vậy giá thành tiêu thụ còn gọi là giá thành toàn bộ và đợc tính theo công thức:

Giá thành toàn bộ

sản phẩm tiêu thụ =

Giá thành sản xuất sản phẩm +

Chi phí bán hàng +

Chi phí quản lý doanh nghiệp

1.3 Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Để giúp cho việc xác định đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất chính xác cần dựa trên những cơ sở sau đây:

• Đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp

• Quy trình công nghệ kỹ thuật sản xuất sản phẩm

• Địa điểm phát sinh chi phí mục đích công dụng của chi phí

• Yêu cầu quản lý và trình độ quản lý của doanh nghiệp

Dựa vào những căn cứ trên đối tợng kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp có thể là:

• Từng nhóm sản phẩm

• Từng sản phẩm, từng đơn đặt hàng, từng hạng mục công trình

• Từng phân xởng, bộ phận sản xuất hoặc toàn doanh nghiệp

• Từng bớc công nghệ hoặc toàn bộ quy trình công nghệ

• Từng bộ phận chi tiết sản phẩm

Xác định đúng phạm vi giới hạn tập hợp chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm tức là xác định nội dung, phạm vi các chi phí cấu thành trong sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành cần đợc tính giá thành thực tế

Việc xác định đúng đối tợng tính giá thành cũng phải căn cứ vào đặc

điểm cơ cấu tổ chức sản xuất, đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm,

đặc điểm và yêu cầu trình độ hạch toán kinh tế và quản lý với giá thành kế hoạch đợc xây dựng trên cơ sở các định mức bình quân tiên tiến và không biến

đổi trong suốt kỳ kế hoạch, giá thành định mức lại đợc xây dựng trên cơ sở các

định mức chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch ờng là ngày đầu tháng) nên giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt đợc trong quá trình sản xuất sản phẩm

(th Giá thành thực tế: là chỉ tiêu xác định sau khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm trên cơ sở các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm

2 Đối tợng kế toán chi phí sản xuất và đối tợng giá thành sản phẩm

2.1 Đối tợng kế toán chi phí sản xuất

* Khái niệm: Đối tợng kế toán chi phí sản xuất là phạm vi và giới hạn để tập hợp chi phí sản xuất theo các phạm vi và giới hạn Xác định đối tợng kế toán chi phí sản xuất là khâu đầu tiên trong việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất Thực chất của việc xác định đối tợng kế toán chi phí sản xuất là xác định ra nơi gây ra chi phí (phân xởng, bộ phận sản xuất, giai đoạn công nghệ ) hoặc đối t… -ợng chịu chi phí (sản phẩm, đơn đặt hàng )…

* Căn cứ xác định đối tợng kế toán chi phí sản xuất

Khi xác định đối tợng kế toán chi phí sản xuất, trớc hết các nhà quản trị phải căn cứ vào mục đích sử dụng của chi phí, sau đó phải căn cứ vào đặc điểm

tổ chức sản xuất kinh doanh, quản lý sản xuất kinh doanh, quy trình công nghệ sản xuất, loại hình sản xuất sản phẩm, khả năng trình độ và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

2.2 Đối tợng tính giá thành

* Khái niệm tính giá thành: Là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ mà doanh nghiệp đã sản xuất hoàn thành đòi hỏi phải tính tổng giá thành và giá thành đơn vị

* Đối tợng tính giá thành

Để hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đợc chính xác kịp thời, đòi hỏi công việc đầu tiên mà ngời quản lý phải làm là xác định của doanh nghiệp Trong các doanh nghiệp tuỳ vào đặc điểm tình hình cụ thể mà

Cần lu ý rằng, đối tợng kế toán chi phí giá thành sản phẩm tuy có nội dung khác nhau nhng có mối quan hệ với nhau xuất phát từ mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với giá thành sản phẩm Ngoài ra một đối tợng tập hợp chi phí sản xuất có thể gồm nhiều đối tợng tính giá thành và ngợc lại một đối tợng tính giá thành lại bao

gồm nhiều đối tợng tập hợp chi phí giá thành sản xuất.

3 Phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất

* Phơng pháp tập hợp trực tiếp

Phơng pháp này áp dụng trong trờnghợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan trực tiếp đến đối tợng kế toán sản xuất riêng biệt Do đó có thể căn cứ vào chứng từ ban đầu để hạch toán trực tiếp cho từng đối tợng riêng biệt Theo ph-

ơng pháp này chi phí sản xuất đợc tính trực tiếp cho từng đối tợng chịu chi phí nên đảm bảo độ chính xác cao

* Phơng pháp tập hợp gián tiếp

Phơng pháp này áp dụng trong trờng hợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan đến nhiều đối tợng kế toán chi phí, không tổ chức ghi chép ban đầu riêng cho từng đối tợng đợc Trong trờng hợp đó, phải tập hợp chung cho nhiều

đối tợng Sau đó lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ thích hợp để phân bổ khoản chi phí này cho từng đối tợng kế toán chi phí Việc phân bổ đợc tiến hành theo trình tự

- Xác định hệ số phân bổ:

Hệ số phân bổ = Tổng tiêu chuẩn dùng để phân bổTổng chi phí cần phân bổ

- Xác định mức chi phí cho từng đối tợng

Ci = Ti x H

Ci: Là chi phí phân bổ cho từng đối tợng i

Ti: Là tiêu chuẩn phân bổ cho từng đối tợng i

H: là hệ số phân bổ

4 Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất

4.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp–

+ Trình tự kế toán một số nhiệm vụ chủ yếu:

(1) Xuất kho nguyên vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất chế tạo sản phẩm, căn cứ vào bảng phân bổ nguyên vật liệu, kế toán ghi:

Nợ TK 621 – Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Có TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 611 – Mua hàng (phơng pháp kiểm kê định kỳ)(2) Trờng hợp mua nguyên vật liệu sử dụng ngay cho sản xuất chế tạo sản phẩm, không qua kho, kế toán ghi:

Nợ TK 621 – chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Nợ TK 133 – Thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 111, 112, 141, 331 Tổng giá thanh toán…(3) Trờng hợp cuối kỳ có nguyên vật liệu sử dụng cha hết, không nhập lại kho

- Căn cứ vào phiếu báo vật t còn lại cuối kỳ, kế toán ghi giảm chi phí nguyên vật liệu bằng bút toán (Ghi đỏ)

Nợ TK 152 (chi tiết theo từng đối tợng)

Có TK 621 – Nguyên liệu, vật liệu

- Sang đầu kỳ sau, kế toán ghi tăng chi phí nguyên vật liệu bằng bút toán thờng

Nợ TK 621 (chi tiết theo từng đối tợng)

Có TK 152 – nguyên vật liệu

Có TK 611 – mua hàng(4) Trờng hợp cuối kỳ có nguyên vật liệu sử dụng không hết, nhập lại kho, kế toán căn cứ vào phiếu nhập kho ghi:

Nợ TK 152 – nguyên liệu, vật liệu

Nợ TK 611 – Mua hàng (theo phơng pháp kiểm kê định kỳ)

Có TK 621 – Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

(5) Cuối kỳ kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp để định giá thành sản phẩm, kế toán ghi

Nợ TK 154

Có TK 621

Sơ đồ kế toán ghi nguyên vật liệu trực tiếp đợc thể hiện ở sơ đồ 5- phụ lục

4.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp–

+ Trình tự kế toán một số nhiệm vụ chủ yếu:

(1) Tiền lơng và các khoản trích theo lơng của công nhân trực tiếp sản xuất (căn cứ vào bảng phân bổ tiền lơng và bảo hiểm xã hội)

Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 334, 338 (3382, 3384) – BHXH, BHYT

(2) Trích trớc tiền lơng nghỉ phép của công nhân nghỉ phép (Căn cứ vào

kế hoạch trích trớc để kế toán ghi TK trích trớc)

Nợ TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 335 (chi tiết trích trớc trên lơng nghỉ phép của

công nhân trực tiếp sản xuất )(3) Cuối kỳ kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp để tính giá thành sản phẩm

Nợ TK 154 (chi tiết cho từng đối tợng)

Có TK 622 (chi tiết cho từng đối tợng tơng ứng)

Sơ đồ kế toán chi phí nhân công trực tiếp thể hiện ở sơ đồ số 6- phu lục

4.3 Kế toán chi phí sản xuất chung–

+ Trình tự một số nhiệm vụ kế toán chủ yếu

(1) Tiền lơng và các khoản trích theo lơng của nhân viên quản lý phân ởng (căn cứ vào bảng lơng và bảng phân bổ BHXH)

x-Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

Có TK 334, 338(2) Chi phí vật liệu dùng cho quản lý phân xởng: Căn cứ vào bảng vật liệu, công cụ dụng cụ

Nợ TK 627 (6272)

Có TK 152(3) Chi phí công cụ dụng cụ phục vụ cho quản lý phân xởng

- NÕu xuÊt dïng mét lÇn kÕ to¸n ghi

Nî TK 627 (4)

Cã TK 214 – Gi¸ trÞ hao mßnGhi nî TK 009

(5) ThuÕ tµi nguyªn ph¶i nép

Nî TK 627

Cã TK 333 (6)(6) TËp hîp chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn, c¨n cø vµo chøng tõ gèc vµ c¸c tµi liÖu liªn quan kÕ to¸n ghi:

Nî TK 627 (TK 6277) (Gi¸ cha cã VAT)

Nî TK 133 (1) (nÕu cã)

Cã TK 111, 112, 141, 331 (7) C¸c kho¶n chi phÝ gi¶m

Nợ TK 632

Có TK 627Sơ đồ kế toán chi phí sản xuất chung đợc thể hiện ở sơ đồ số 7- phụ lục

4.4 kế toán tổng hợp chi phí sản xuất chung –

4.4.1 Đối với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

* Trình tự kế toán tập hợp chi phí sản xuất đợc thể hiện qua sơ đồ sau số 8- phụ lục

4.4.2 Đối với kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp kiểm kê định kỳ

- Ngoài ra kế toán tập hợp chi phí sản xuất đợc thể hiện qua sơ đồ sau

số 9- phụ lục

4.4.3 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ

Trong các doanh nghiệp sản xuất dở dang cuối kỳ là những sản phẩm còn

đang trong quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm hay nói một cách khác đó là những sản phẩm đang còn nằm trong dây chuyền sản xuất cha hoàn thành, cha bàn giao và tính khối lợng bàn giao thanh toán

Việc đánh giá sản phẩm dở dang có ý nghĩa rất quan trọng để tính đợc giá thành sản phẩm bởi vì chỉ có đánh giá chính xác sản phẩm dở dang cuối kỳ thì mới có thể xác định đợc giá thành sản phẩm một cách chính xác

Để vận dụng phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ cho phù hợp cần phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, mức độ tỉ trọng và thời gian của các chi phí vào quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm, yêu cầu trình độ quản lý của doanh nghiệp Với bán thành phẩm

có thể tính theo chi phí thay thế hoặc chi phí kế hoạch

Với sản phẩm đang chế tạo dở dang có thể áp dụng một trong các phơng pháp sau:

- Xác định giá trị sản phẩm dở dang theo sản lợng ớc tính tơng đơng

Với phơng pháp này phải dựa vào mức độ hoàn thành và số lợng thành

phẩm dở dang, sản phẩm hoàn thành Tiêu chuẩn qui đổi thờng dựa vào tiền

l-ơng, giờ công định mức Để đảm bảo tính chính xác của việc đánh giá phơng pháp này chỉ nên áp dụng để tính các chi phí chế biến còn các chi phí nguyên vật liệu phải xác định theo số thực tế đã dùng

- Xác định giá trị sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu chính

Theo phơng pháp này toàn bộ chi phí chế biến đợc tính hết cho sản phẩm

Do vậy trong sản phẩm dở dang chỉ bao gồm giá trị nguyên vật liệu

Phơng pháp này chỉ nên áp dụng trong các doanh nghiệp mà chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hoặc chi phí vật liệu chính trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất, khối lợng sản phẩm dở dang cuối kỳ ít và không có biến động nhiều so với đầu kỳ

Giá trị vật liệu chính nằm

trong sản phẩm dở dang =

Toàn bộ giá trị VLC xuất dùng

SL sản phẩm + SL SPDD x SL SPDD cuối kỳ

- Xác định giá trị sản phẩm dở dang theo 50% chi phí chế biến

Để đơn giản cho việc tính toán, đơn vị loại những sản phẩm mà chi phí chế biến chiếm tỷ trọng thấp trong tổng chi phí, kế toán thờng áp dụng phơng pháp này Thực chất đây là một dạng của phơng pháp ớc tính theo sản lợng tơng

đơng trong đó giả định sản phẩm dở dang đã hoàn thành 50% so với thành phẩm

Giá trị sản phẩm dở

dang cha hoàn thành =

Giá trị nguyên vật liệu chính nằm trong SPDD x

- Xác định sản phẩm dở dang theo chi phí định mức hoặc theo kế hoạch

Căn cứ vào định mức tiêu hao (hoặc chi phí kế hoạch) cho các khâu, các bớc, các công việc trong quá trình chế tạo sản phẩm để xác định giá trị sản phẩm dở dang Phơng pháp này chỉ áp dụng ở các doanh nghiệp đã xây dựng đ-

ợc hệ thống định mức một cách chi tiết

Ngoài ra trên thực tế ngời ta còn áp dụng các phơng pháp khác để xác

định giá trị sản phẩm dở dang nh phơng pháp thống kê kinh nghiệm, phơng pháp tính theo chi phí vật liệu chính và vật liệu phụ nằm trong sản phẩm dở dang

Tuy nhiên mỗi phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ đều có những u điểm, nhợc điểm và điều kiện áp dụng thích hợp do vậy bộ phận kế toán phải căn cứ vào đặc điểm, tình hình cụ thể của doanh nghiệp mà lựa chọn vận dụng phơng pháp thích hợp đảm bảo cho việc tính toán chính xác

Do đó trên cơ sở chi phí sản xuất tập hợp đợc theo các đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất, kế toán phải vận dụng phơng pháp tính giá thành hợp

lý, phù hợp với đặc điểm tổ chức sản xuất, với đặc điểm tính chất của sản phẩm,

với yêu cầu quản lý của doanh nghiệp và những quy định thống nhất của nhà ớc.

n-Thực chất của việc tính giá thành sản phẩm là việc sử dụng các phơng pháp tính toán phân bổ các chi phí sản xuất đã tập hợp đợc và chi phí tính cho sản phẩm dở dang cuối kỳ

Có nhiều phơng pháp tính giá thành khác nhau tuỳ từng quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm tuỳ thuộc vào loại hình doanh nghiệp cũng nh trình độ quản lý nói chung, trình độ tổ chức công tác kế toán tính giá thành nói riêng mà mỗi doanh nghiệp lựa chọn cho mình một phơng pháp tính giá thành cho phù hợp

đơn đặt hàng đợc đầy đủ và phù hợp

6 Sổ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

* Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành thờng sử dụng các sổ

- Sổ chi phí TK 621, TK 622, TK 627, TK 154, TK 631

- Sổ cái các TK trên

- Các bảng phân bổ tiền lơng, phân bổ vật liệu, phân bổ khấu hao, bảng tính giá thành

- Các sổ kế toán có liên quan khác

* Trình độ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tuỳ thuộc vào hình thức kế toán cụ thể mà doanh nghiệp áp dụng

Chơng 2 Tình hình thực tế về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính gía thành sản phẩm

tại công ty TNHH Thanh Hùng

2.1 tổng quan về công ty

2.1.1 lịch sử hình thành và quá trình phát triển

-tên công ty: công ty TNHH Thanh Hùng

-tên giao dịch quốc tế: Thanh Hung Company LTD

-trụ sở chính: Thanh Hà- Thanh Liêm – Hà Nam

Công ty TNHH Thanh Hùng hoạt động trong lĩnh vực XNK hàng thêu ren thủ công mỹ nghệ trớc đây là tổ hợp thêu ren XK Thanh Hùng đợc thành lập từ năm 1988 theo quyết định của UBND huyện Thanh Liêm đến ngày 15/8/2001,

tổ hợp thêu ren chuyển đổi sang mô hình hoạt động doanh nghiệp mang tên Công ty TNHH Thanh Hùng theo giấy phép kinh doanh số 0602000092 của Sở

kế hoạch và đầu t tỉnh Hà Nam

Mới thành lập, công ty vẫn còn là doanh nghiệp non trẻ, quy mô hoạt động tơng đối nhỏ, tuy nhiên công ty đang trong quá trình xây dựng và phát triển đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Trong những năm gần đây, doanh thu của công ty liên tục tăng chứng tỏ sự phát triển ngày càng bền vững của công ty

2.1.2 cơ chế quản lý kinh tế- tài chính của công ty

- Trong đó -01 phụ trách kinh doanh

-01 phụ trách kĩ thuật

Ban giám đốc ; là mức lãnh đạo cao nhất của công ty, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Có chức năng đánh giá hiệu quả của hệ thống quản lý thích hợp, định hớng chiến lợc kinh doanh và chịu trách nhiệm trớc pháp luật

Các phó giám đốc giúp giám đốc quản lý điều hành các mạng hoạt động mà giám đốc giao phó, đồng thời thay mặt giám đốc quản lý điều hành các công việc khi đợc giám đốc ủy quyền và trực tiếp chỉ đạo các bộ phận kinh doanh

Phòng kế toán tài chính : là cơ quan tham mu giúp giám đốc công ty trong việc quản lý tài chính và hạch toán kinh doanh, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, thu thập xử lý các thông tin kinh tế nhằm phục vụ cho công tác quản lý,

điều hành hoạt động của công ty

Phòng điều hành sản xuất: tham mu cho giám đốc để bố trí sắp xếp bộ máy

tổ chức sản xuất của công ty nhằm thực hiện có hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty, chụ trách nhiệm trớc giám đốc trong các tiến độ sản xuất của từng

đơn hàng

Phòng kĩ thuật- vật t: chịu trách nhiệm kỹ thuật mẫu mã sản phẩm, cung cấp nguyên vật liệu lập kế hoạch sản xuất hàng, giám sát và điều chỉnh sản phẩm theo đúng thiết kế của mẫu hàng cần sản xuất

Các phân xởng sản xuất của công ty: chịu trách nhiệm thực hiện, hoàn thành sản phẩm

2.1.3 qui trình công nghệ chế tạo và đặc điểm sản phẩm.

Công ty TNHH Thanh Hùng chuyên sản xuất các mặt hàng thêu ren thủ công mỹ nghệ, sản phẩm thêu ren rất đa dạng về kích thớc, mẫu mã và chủng loại nh chăn, ga gối, khăn bàn, rèm cửa họa tiết của đ… ờng thêu, rua, thắt lọng, móc kích th… ớc và hình dáng tùy thuộc theo dơn đặt hàng cuỷa khách hàng tất cả sản phẩm đợc thêu thủ công bởi những nhân công lành nghề

Quá trình sản xuất phải qua nhiều công đoạn, mỗi công đoạn lại có đặc

điểm kĩ thuật riêng, do vậy cần tuân thủ các tiêu chuẩn phạm vi kĩ thuật trong kiểm tra, thiết kế, sản xuất các sản phẩm Xuất phát từ đặc điểm sản xuất cũng

nh đặc điểm về tiêu chuẩn phạm vi kỹ thuật mà qui trình sản xuất ra các sản phẩm đợc tiến hành theo các giai đoạn ( sơ đồ số 2 – phụ lục)

2.1.4 môi trờng kinh doanh của công ty

Sản phẩm của công ty luôn gây cho khách hàng cảm giác thoải mái và tin tởng về chất lợng kĩ thuật cũng nh thời hạn giao hàng, do đó công ty ngày càng tạo dựng đợc uy tín trên thị trờng Sản phẩm của công ty xuất khẩu ra thị trờng nhiều nớc trên thế giới, đặc biệt tai Châu Âu nh Anh, Pháp, Mĩ, Tây Ban Nha …Công ty hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn là làng nghề thêu ren truyền thống, có nguồn nhân lực dồi dào phục vụ tốt cho lĩnh vực kinh doanh Ngoài ra công ty còn có nhiều bạn hàng truyền thống trong cung ứng, cung cấp nguyên vật liệu cho công ty, họ thực sự là những đối tác đáng tin cậy của công

ty trong nhiều năm qua

2.1.5 đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty

Để phù với đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh và đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán tại công ty đợc tổ chức theo hình thức tập trung Với hình thức này thì toàn bộ công việc kế toán của công ty đợc tập trung tại phòng kế toán của công ty Tại phòng kế toán tài chính hàng ngày cập nhật, kiểm tra, kiểm soát hồ sơ, chứng từ ở tất cả các phòng ban Nghiệp vụ kinh tế toàn công ty cung cấp cho phòng theo qui chế về chế độ báo cáo luân chuyển chứng từ một cách hệ thống, giám sát tài chính kinh tế, hoạt động kinh tế ở từng thời điểm, tạo thành mối liên kết chặt chẽ và phải tuân thủ một thể thống nhất

về hoạt động kinh tế

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty đợc thể hiện qua sơ đồ số 3- phần phụ lục

Công ty áp dụng chế độ kế toán đợc ban hành theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/9/2006 dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ của bộ trởng bộ tài chính

chính sách kế toán đang áp dụng tại công ty:

• Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 1/1/N kết thúc ngày 31/12/N

• đơn vị tiền tệ sử dụng trong ghi chép kế toán : VNĐ

• Hình thức sổ kế toán áp dụng : Nhật ký- sổ cái

• Phơng pháp kế toán tài sản cố định

+ nguyên tắc đánh giá TSCĐ : theo giá thực tế

+ phơng pháp khấu hao TSCĐ áp dụng: TSCĐ đợc khấu hao theo phơng pháp đờng thẳng

• phơng pháp kế toán hàng tồn kho

+nguyên tắc đánh giá: theo giá thực tế

+phơng pháp xác định giá hàng tồn kho cuối kì: theo phơng pháp nhập ớc- xuất trớc

tr-+ phơng pháp hạch toán hàng tồn kho: theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

• Phơng pháp tính và nộp thuế GTGT : theo phơng pháp khấu trừ

Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán nhật ký- sổ cái đợc thể hiện qua sơ đồ số 4- phụ lục

2.2 thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công

ty TNHH Thanh Hùng.

2.2.1 đặc điểm chi phí sản xuất tại công ty

Công ty TNHH Thanh Hùng là doanh nghiệp sản xuất có quy trình công nghệ phức tạp, trong đó chi phí sản xuất sản phẩm chiếm khoảng 70% trong tổng chi phí toàn doanh nghiệp đây là khoản chi phí quan trọng cần thiết cho quá trình sản xuất của doanh nghiệp và nó là một tỷ trọng phù hợp trong doanh nghiệp sản xuất Chi phí nguyên vật liệu của công ty chiếm khoảng 50% tổng chi phí

sản xuất, chi phí nhân công là một chi phí cần thiết chiếm tỷ trọng khoảng 30% tổng chi phí doanh nghiệp trả lơng theo sản phẩm cuối cùng và theo thời gian Bên cạnh đó chi phí sản xuất chung của doanh nghiệp đợc tập hợp theo từng phân xởng.

Với cách phân loại chi phí theo công dụng kinh tế thì nội dung chi phí sản xuất trong giá thành sản phẩm của công ty bao gồm các khoản mục sau:

(1) chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- chi phí vải

- chi phí chi

- chi phí hóa chất

(2) chi phí nhân công trực tiếp: tiền lơng, các khoản trích theo lơng(KPCĐ, BHXH, BHYT)

(3) chi phí sản xuất chung

- chi phí nhân viên phân xởng: tiền lơng nhân viên phân xởng, các khoản trích theo lơng

- chi phí dụng cụ phân xởng: kéo, thớc, kim, bàn là …

- chi phí khấu hao TSCĐ: máy móc thiết bị, nhà cửa…

- chi phí dịch vụ mua ngoài: điện dùng cho vận hành máy móc sản xuất

đ-ợc trả theo số tiền do giấy báo trả tiền của sở điện lực, bảo dỡng, bảo hành máy móc, vận chuyển nguyên vật liệu về kho…

- chi phí khác: chi tiếp khách, công tác phí, chi phí bồi dỡng cán bộ đào tạo nâng cao tay nghề…

2.2.2 đối tợng kế toán chi phí sản xuất, đối tợng tính giá thành tại công ty

- Đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại công ty:

Xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên và đặc biệt quan trọng trong toàn bộ công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Lựa chọn chính xác đối tợng tập hợp chi phí sản xuất có tác dụng hạch toán chính xác, kịp thời chi phí giá thành và phục vụ tốt cho công tác tính giá thành sản phẩm

Nhận thức rõ điều này, việc xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất ở

công ty Thanh Hùng rất đợc coi trọng.

Công ty TNHH Thanh Hùng sản xuất mặt hàng thêu ren xuất khẩu, khách hàng của công ty là khách nớc ngoài, họ đặt mua hàng theo từng lô hàng với số lợng lớn chính vì những đặc điểm trên mà đối tợng tập hợp chi phí của công ty

là từng đơn đặt hàng, từng lệnh sản xuất Những chi phí sản xuất chung nh điện, nớc, khấu hao, dịch vụ mua ngoài không thể tập hợp cho từng đơn đặt hàng…nên công ty tập hợp chi phí sản xuất chung trong tháng cho cả công ty rồi phân

bổ cho các đơn đặt hàng trong tháng, tiêu thức phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp

• Kỳ tập hợp chi phí và kỳ tính giá thành sản phẩm tại công ty

ở công ty TNHH Thanh Hùng, kế toán theo dõi tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất phát sinh của từng đơn đặt hàng theo từng tháng vậy thời điểm kế toán chi phí tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất phát sinh cho các đơn hàng là vào cuối mỗi tháng, giá thành sản phẩm đợc tính từ khi hoàn thành mẫu chào hàng

Để minh họa trờng hợp thực tế phát sinh chuyên đề này, em xin lấy ví dụ

đơn đặt hàng ZARA, ngày bắt đầu sản xuất là ngày 01/07/2007, ngày hoàn thành là ngày 31/07/2007 nh vậy việc sản xuất của đơn đặt hàng này đợc tiến hành trọn vẹn trong tháng 7

2.2.2 tài khoản sử dụng trong việc tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất của các đơn hàng.

Công ty Thanh Hùng sử dụng các tài khoản để phản ánh, tập hợp chi phí và phân bổ chi phí sản xuất cho các đơn hàng là các tài khoản sau:

TK 621: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

TK622: chi phí NCTT

TK 627: chi phí sản xuất chung

TK154: chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Các tài khoản mở chi tiết cho từng đơn đặt hàng nh:

đơn hàng ZARA

2.2.3 các chứng từ dùng cho việc tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất phát

sinh trong tháng cho các đơn đặt hàng.

Hàng ngày, kế toán căn cứ vào các chứng từ kế toán hoặc bảng tổng hợp chứng từ kế toán cùng loại đã đợc kiểm tra để ghi vào sổ nhật kí- sổ cái bảng tổng hợp chứng từ kế toán đợc lập cho những chứng từ cùng loại ( phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất, phiếu nhập) phát sinh trong ngày chứng từ kế toán và bảng tổng hợp chứng từ kế toán cùng loại sau khi đã ghi sổ nhật kí-sổ cái, đợc dùng để ghi vào sổ, thẻ kế toán chi tiết liên quan nh sổ kế toán chi tiết nguyên vật liệu trực tiếp, sổ kế toán chi tiết quĩ tiền mặt, sổ kế toán chi tiết nhân công trực tiếp …

Ngoài ra công ty còn sử dung sổ theo dõi thuế GTGT…

Trên cơ sở những chứng từ này kế toán sẽ lập bảng phân bổ chi phí sản xuất chung nhằm xác định chi phí sản xuất chung trong tháng phân bổ cho từng

đơn hàng

2.3 hạch toán các khoản mục chi phí

2.3.1 hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Khi nhập vật t phải thành lập ban nghiệm thu, ban nghiệm thu sẽ lập biên bản nghiệm thu vật t Biên bản nghiệm thu cùng với cá chứng từ khác nh : hóa

đơn, phiếu nhập kho, hợp đồng sẽ đ… ợc gửi về phòng kế toán

Mẫu phiếu nhập vật t: biểu 1- phụ lục

Khi xuất kho vật t: căn cứ vào kế hoạch sản xuất, nhu cầu thực tế và định mức tiêu hao nguuyên vật liệu cho mỗi loại sản phẩm do công ty qui định Nhân viên phụ trách cung tiêu sẽ lập phiếu yêu cầu xuất vật t, ghi danh mục vật liệu cần lĩnh về số lợng, quản đốc phân xởng duyệt, sau đó gửi lên phòng kế toán phòng kế toán viết phiếu xuất kho theo số lợng căn cứ vào yêu cầu xuất kho mà phân xởng gửi lên, đồng thời ghi luôn giá trị xuất kho

Trong tháng, kế toán theo dõi phần xuất kho theo số lợng vào cuối tháng, theo từng loại nguyên vật liệu Kế toán thực hiện việc tính giá thành thực tế của nguyên vật liệu xuát kho theo phơng pháp nhập trớc- xuất trớc

Mẫu phiếu xuất kho vật t : BIểU Số 2- phụ lục