Dàn ý chi tiết văn lớp 9

Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9 Dàn ý chi tiết văn lớp 9

M T S V N Đ C N CHÚ Ý Ộ Ố Ấ Ề Ầ

1 Không h c t : ọ ủ N i dung đ thi môn văn ch y u n m trong chộ ề ủ ế ằ ươ ng trình Ng văn l p ữ ớ

9 T t c các bài h c đ ấ ả ọ ượ c đ a vào ch ư ươ ng trình đ u có t m quan tr ng ngang nhau, đ u ề ầ ọ ề

là m t ph n không th thi u trong chu n ki n th c và kĩ năng mà m i h c sinh c n ph i ộ ầ ể ế ẩ ế ứ ỗ ọ ầ ả

đ t đ ạ ượ c đ hoàn thành ch ể ươ ng trình l p 9 và THCS nói chung ớ

2 Đ c kĩ đ : ọ ề dành ít nh t 5-7 phút đ ghi l i: v n đ bàn b c là gì (lu n đ ), các ý chínhấ ể ạ ấ ề ạ ậ ề

là gì (lu n đi m), t li u d n ch ng cho t ng ý Vi c đ c đ không kĩ d n t i không xác ậ ể ư ệ ẫ ứ ừ ệ ọ ề ẫ ớ

đ nh đúng v n đ c n bàn lu n trong bài; bài làm s l c đ , xa đ ị ấ ề ầ ậ ẽ ạ ề ề

3 Vi t nháp tr ế ướ đ bài làm chính th c có đ ý, d n ch ng chính xác, l p lu n ch t c: ể ứ ủ ẫ ứ ậ ậ ặ

ch , câu văn g n gàng, có hình nh… Nháp là s chu n b c l p lu n và ki n th c cho bài ẽ ọ ả ự ẩ ị ả ậ ậ ế ứ làm, tránh đ ượ c các l i nh thi u t li u d n ch ng, trùng l p ý, l p lu n r i… ỗ ư ế ư ệ ẫ ứ ặ ậ ậ ố

4 Đ vi t văn hay: ể ế Mu n vi t bài (đo n) văn hay ng ố ế ạ ườ i vi t không ch c n nh các tri ế ỉ ầ ớ

th c liên quan mà còn ph i có kh năng c m th văn ch ứ ả ả ả ụ ươ ng, có kĩ năng di n đ t, l p ễ ạ ậ

lu n, kĩ năng v n d ng ki n th c, có t t ậ ậ ụ ế ứ ư ưở ng đúng, tình c m đ p… ả ẹ

+ Đ bài yêu c u vi t đo n: c n phân tích đ v m t hình th c (đo n văn trình bày ề ầ ế ạ ầ ề ề ặ ứ ạ theo phép l p lu n nào, dung l ậ ậ ượ ng câu, đ n v ng pháp kèm theo ) và n i dung đo n s ơ ị ữ ộ ạ ẽ

vi t (đ h i m y ý, ch đ c a đo n văn là gì ) Khi vi t đo n văn, c n phát tri n ý vi t ế ề ỏ ấ ủ ề ủ ạ ế ạ ầ ể ế

t ươ ng đ i dài song tránh lan man, xa đ , loãng ý chính ố ề

6 M t s yêu c u c n chú ý: ộ ố ầ ầ

 V th : ề ơ

- H c thu c lòng bài th Hoàn c nh ra đ i, hoàn c nh đó có ý nghĩa gì không ọ ộ ơ ả ờ ả

- M ch c m xúc, ch đ , gi ng đi u bài th ạ ả ủ ề ọ ệ ơ

- Nhan đ tác ph m (Mùa xuân nho nh , Ánh trăng, Bài th v , Khúc hát ru ) ề ẩ ỏ ơ ề

- Các hình nh th (hình nh chi c xe không kính, hình nh anh b đ i c H trong kháng ả ơ ả ế ả ộ ộ ụ ồ chi n, hình nh ánh trăng, v ng trăng, hình nh mùa xuân, hình nh b p l a, hình nh con ế ả ầ ả ả ế ử ả cò )

- Các tín hi u ngh thu t và giá tr bi u đ t: so sánh, n d , nhân hoá, hoán d (câu th : ệ ệ ậ ị ể ạ ẩ ụ ụ ơ

“R ng cho hoa/ Con đ ừ ườ ng cho nh ng t m lòng”, “M t tr i m em n m trên l ng”, “Làn ữ ấ ặ ờ ẹ ằ ư thu thu , nét xuân s n ” Ánh trăng im phăng ph c”, “đ t n ỷ ơ ắ ấ ướ c nh vì sao”) ư

- Các t ng đ ừ ữ ượ c tác gi dùng r t đ t (đ ả ấ ắ ượ c coi là “nhãn t ”), th hi n d ng ý ngh ự ể ệ ụ ệ thu t: (“Hoa ghen thua th m, li u ậ ắ ễ h n ờ kém xanh”, “Gian nhà không m c k ặ ệ gió lung lay”,

“ng a m t lên nhìn ử ặ m t ặ ”, “Đ cho ta ủ gi t mình ậ ”, “chim b t đ u ắ ầ v i vã”, “ộ v t n a mình ắ ử

sang thu”, ch c n trong xe có m t ỉ ầ ộ trái tim ) V.V

 V truy n ề ệ

- C t truy n (tóm t t truy n) Tình hu ng truy n (n u có): VD: L ng l Sa Pa, Chi c l ố ệ ắ ệ ố ệ ế ặ ẽ ế ượ c ngà, Làng

- Ngôi k và tác d ng Đi m nhìn tr n thu t: đi m nhìn b ể ụ ể ầ ậ ể ên trong và đi m nhìn bên ngoài ể (n u có) ế

- Phân tích các nhân v t (ông Hai Thu v i di n bi n tâm tr ng khi nghe tin làng theo gi c ậ ớ ễ ế ạ ặ

đ n khi tin đ ế ượ ả c c i chính, anh thanh niên, ông ho sĩ, Quang Trung ) ạ

- Nh ng chi ti t đ c s c: (ông Hai c ữ ế ặ ắ ứ múa tay lên khoe khi nhà b đ t, anh thanh niên làmị ố ông ho sĩ ạ nh c ọ quá, cô kĩ s ư hàm n ơ anh thanh niên, Quang Trung v i t m áo bào s mớ ấ ạ đen khói súng, bà m tác gi sai gia nhân ch t 1 cây quý ) ẹ ả ặ

- Ngh thu t n i b t: ngh thu t miêu t thiên nhiên (L ng l Sa Pa, 1 s đo n trích ệ ậ ổ ậ ệ ậ ả ặ ẽ ố ạ

Ki u ), ngh thu t miêu t tâm lí nhân v t (bé Thu, ông Hai ) ề ệ ậ ả ậ

Thành ngữ Là lo i t có c u t o c đ nh, bi u th m t ý ạ ừ ấ ạ ố ị ể ị ộ

nghĩa hoàn ch nh (tỉ ương đư ng nhơ ư ộ ừ m t t )

Tr ng nhắ ư

tr ng gà ứbóc, đen như

c súngủ

Nghĩa c a t ủ ừ Là n i dung (s v t, tính ch t, ho t đ ng, quanộ ự ậ ấ ạ ộ

h ) mà t bi u thệ ừ ể ị

T nhi u ừ ề

nghĩa

Là t mang nh ng s c thái ý nghĩa khác nhau ừ ữ ắ

do hi n tệ ượng chuy n nghĩaể

"lá ph i" c aổ ủthành phố

Hi n t ệ ượ ng

chuy n nghĩa ể

c a t ủ ừ

Là hi n tệ ượng đ i nghĩa c a t t o ra nh ng tổ ủ ừ ạ ữ ừnhi u nghĩa (nghĩa g c > nghĩa chuy n, nghĩa ề ố ểđen, nghĩa bóng)

T đ ng âm ừ ồ Là nh ng t gi ng nhau v âm thanh nh ng ữ ừ ố ề ữ

nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì t i nhauớ

Ru i đ uồ ậmâm xôimâm xôi đ u.ậ

róc rách, mầm

Nhân hoá

là phép tu t g i ho c t đ v t, cây c i, con ừ ọ ặ ả ồ ậ ố

v t… b ng các t ng thậ ằ ừ ữ ường đượ ử ục s d ng cho chính con người nh suy nghĩ, tính cách ưgiúp tr nên g n gũi, sinh đ ng, h p d n, g n ở ầ ộ ấ ẫ ắ

bó v i con ngớ ườ ơi h n

chim ri là dìsáo s uậ

Nói quá

Là bi n pháp tu t phóng đ i m c đ , quy mô,ệ ừ ạ ứ ộtính ch t c a s v t, hi n tấ ủ ự ậ ệ ượng được miêu tả

đ nh n m nh, gây n tể ấ ạ ấ ượng, tăng s c bi uứ ể

c mả

N t ng khúcở ừ

ru tộ

Hoán dụ

là g i tên s v t, hi n tọ ự ậ ệ ượng khái ni m nàyệ

b ng tên c a m t s v t, hi n tằ ủ ộ ự ậ ệ ượng, khái

ni m khác có quan h g n gũi v i nó nh m làmệ ệ ầ ớ ằtăng s c g i, hình g i c m cho s di n đ t.ứ ợ ợ ả ự ễ ạHoán d g m có 4 ki u thụ ồ ể ường g p:ặ

Ch c n trongỉ ầ

xe có m t tráiộtim

Nói gi m nói ả

tránh

Là m t bi n pháp tu t dùng cách di n đ t tộ ệ ừ ễ ạ ế

nh , uy n chuy n, tránh gây c m giác quá đauị ể ể ả

bu n, ghê s , n ng n , tránh thô t c, thi u l chồ ợ ặ ề ụ ế ịsự

Con mi nở ềNam ra thămlăng Bác

Li t kê ệ

Là s p x p, n i ti p hàng lo t t hay c m tắ ế ố ế ạ ừ ụ ừcùng lo i đ di n t đạ ể ễ ả ược đ y đ h n, sâu s cầ ủ ơ ắ

h n nh ng khía c nh khác nhau c a th c t , tơ ữ ạ ủ ự ế ư

tưởng, tình c mả

Chi u chi uề ề

l i nh chi uạ ớ ềchi u – Nhề ớ

đ ng, tr ng tháiộ ạ

X u, đ p,ấ ẹvui, bu nồ

S tố ừ Là nh ng t ch s lữ ừ ỉ ố ượng và th t c a s v tứ ự ủ ự ậ M t, hai, thộ ứ

nh t, thấ ứnhì

ấQuan h ệ

từ

Là nh ng t dùng đ bi u th các ý nghĩa quan h nhữ ừ ể ể ị ệ ư

s h u, so sánh, nhân qu gi a các b ph n c a câuở ữ ả ữ ộ ậ ủhay gi a các câu v i câu trong đo n vănữ ớ ạ

C a, nh , vì ủ ưnên

từ

Là nh ng t đữ ừ ược thêm vào câu đ c u t o câu nghiể ấ ạ

v n, câu c u khi n, câu c m và đ bi u th các s c tháiấ ầ ế ả ể ể ị ắtình c m c a ngả ủ ười nói

Kh i ngở ữ Là thành ph n câu đ ng trầ ứ ước CN đ nêu lên đ tàiể ề

được nói đ n trong câuế

Ông giáo y,ấ

rượu không

u ngốCâu đ c ặ

bi tệ Là lo i câu không c u thành theo mô hình C-Vạ ấ

M a Gió.ư

L aửCâu rút

ch a nhau t o thành M i c m C-V này đứ ạ ỗ ụ ược g i làọ

m t v câu.ộ ế+ N i b ng m t quan h tố ằ ộ ệ ừ+ N i b ng m t c p quan h tố ằ ộ ặ ệ ừ+ N i b ng phó t , đ i tố ằ ừ ạ ừ

+ Không dùng t n i, dùng d u ph y, hai ch m…ừ ố ấ ẩ ấ

chăm ch h c,ỉ ọcác em s đ tẽ ạ

Chuy n ể

đ i câuổ

Là chuy n đ i câu ch đ ng làm thành câu b đ ng (vàể ổ ủ ộ ị ộ

ngượ ạ ở ỗc l i) m i đo n văn đ u nh m liên k t các câuạ ề ằ ếtrong đo n thành m t m ch văn th ng nh t.ạ ộ ạ ố ấ

Mèo đu iổchu tộ Chu t b mèoộ ị

Câu nghi

v nấ

Là câu có nh ng t nghi v n, nh ng t n i các v cóữ ừ ấ ữ ừ ố ếquan h l a ch n Ch c năng chính là đ h i, ngoài raệ ự ọ ứ ể ỏcòn dùng đ kh ng đ nh, bác b , đe do ể ẳ ị ỏ ạ

S m mai nàyớ

bà nhóm b pếlên ch a ?ưCâu c u ầ

khi nế

Là câu có nh ng t c u khi n hay ng đi u c u khi n;ữ ừ ầ ế ữ ệ ầ ếdùng đ ra l nh, yêu c u, đ ngh , khuyên b o ể ệ ầ ề ị ả

Xin đ ng hútừthu c !ố

Liên k t ế

câu và liên

k t đo n ế ạ

văn

- Các câu (đo n văn) trong m t văn b n ph i liên k tạ ộ ả ả ế

ch t ch v i nhau v n i dung: t p trung làm rõ chặ ẽ ớ ề ộ ậ ủ

đ , s p x p theo trình t h p lí.ề ắ ế ự ợ

- S d ng các phử ụ ương ti n liên k t (t ng , câu) khiệ ế ừ ữchuy n t câu này (đo n văn này) sang câu khác (đo n vănể ừ ạ ạkhác) đ n i dung, ý nghĩa c a chúng liên k t ch t ch ể ộ ủ ế ặ ẽ

K đó M tế ặkhác Ngoàira Nh ng ưVà

minh và

hàm ý

- Hàm ý là ph n thông báo tuy không di n đ t tr c ti pầ ễ ạ ự ế

b ng t ng trong câu nh ng có th suy ra t nh ng tằ ừ ữ ữ ể ừ ữ ừ

ng y.ữ ấ

phút

Cách d n ẫ

tr c ti pự ế

Là nh c l i nguyên văn l i nói hay ý nghĩ c a m tắ ạ ờ ủ ộ

người ho c nhân v t, đ t trong d u ngo c kép, sau đ uặ ậ ặ ấ ặ ấhai ch m ấ

Nó b o: “Conảkhông v ”ề

m, đ c

h c hành.ọHành

đ ng nóiộ

Là hành đ ng độ ược th c hi n b ng l i nói nh m m c đích nh t đ nhự ệ ằ ờ ằ ụ ấ ị(h i, trình bày, đi u khi n, báo tin, b c l c m xúc )ỏ ề ể ộ ộ ả

3 Ph ươ ng pháp vi t đo n văn ế ạ

a Khái ni m v đo n văn: ệ ề ạ Đo n văn là đ n v tr c ti p t o nên văn b n.ạ ơ ị ự ế ạ ả

b Đ c đi m c b n c a đo n văn : ặ ể ơ ả ủ ạ

- Đo n văn b t đ u t ch vi t hoa lùi đ u dòng, k t thúc b ng d u ch m ạ ắ ầ ừ ữ ế ầ ế ằ ấ ấ

xu ng dòng, thố ường bi u đ t m t ý tể ạ ộ ương đ i hoàn ch nh, do nhi u câu t o ố ỉ ề ạthành

- Đo n văn thạ ường có ý ch đ và câu ch đ ủ ề ủ ề

o T ng ch đ là các t ng đừ ữ ủ ề ừ ữ ược dùng làm đ m c ho c các t ng ề ụ ặ ừ ữ

đượ ặ ạc l p l i nhi u l n (thề ầ ường là ch t , đ i t , các t đ ng nghĩa) ỉ ừ ạ ừ ừ ồ

nh m duy trì đ i tằ ố ượng được bi u đ t.ể ạ

o Câu ch đ mang n i dung khái quát, l i l ng n g n, thủ ề ộ ờ ẽ ắ ọ ường đ hai ủthành ph n chính và đ ng đ u ho c cu i đo n văn.ầ ứ ở ầ ặ ố ạ

- Các câu trong đo n văn có nhi m v tri n khai và làm sáng t ch đ c a ạ ệ ụ ể ỏ ủ ề ủ

đo n b ng các phép di n d ch, quy n p, song hành, T ng – phân – h p.ạ ằ ễ ị ạ ổ ợ

c Các ph ươ ng pháp trình bày đo n văn: ạ

- N m ch c cách trình bày đo n văn ( n i dung – hình th c, v trí câu ch a ýắ ắ ạ ộ ứ ị ứ

ch đ ) S d ng các phép l p lu n ch y u: Di n d ch, Quy n p, T ng – Phân -ủ ề ử ụ ậ ậ ủ ế ễ ị ạ ổ

H p ợ

PH N B: N I DUNG ÔN T P VĂN H C TRUNG Đ I Ầ Ộ Ậ Ọ Ạ

- Truy n truy n kì vi tệ ề ế

b ng ch Hán.ằ ữ

- K t h p nh ng y u tế ợ ữ ế ố

hi n th c và y u t kì o,ệ ự ế ố ảhoang đường v i cách kớ ểchuy n, xây d ng nhân v tệ ự ậ

- Hình nh anh hùng dân t cả ộQuang Trung Nguy n Huễ ệ

- Ti u thuy t l ch sể ế ị ử

chương h i vi t b ng chồ ế ằ ữHán

- Cách k chuy n nhanhể ệ

g n, ch n l c s vi c,ọ ọ ọ ự ệ

kh c ho nhân v t ch y uắ ạ ậ ủ ếqua hành đ ng và l i nói.ộ ờ

3 Truy n ệ

Ki uề

Nguy n ễ

Du (TK 18-19)

Cu c đ i và tính cáchộ ờNguy n Du, vai trò và v tríễ ị

c a ông trong l ch s vănủ ị ử

h c Vi t Nam.ọ ệ

- Gi i thi u tác gi , tácớ ệ ả

ph m Truy n th Nôm l cẩ ệ ơ ụbát

- Tóm t t n i dung c tắ ộ ốtruy n, s lệ ơ ược giá tr n iị ộdung và ngh thu tệ ậ

- Trân tr ng, ng i ca v đ pọ ợ ẻ ẹ

c a ch em Thuý Ki u Vủ ị ề ẻ

đ p toàn bích c a nh ngẹ ủ ữthi u n phong ki n Qua đóế ữ ế

d c m v ki p ngự ả ề ế ười tàihoa b c m nh.ạ ệ

- Th hi n c m h ng nhânể ệ ả ứ

Ngh thu t ệ ậ ướ ệ ổ ểc l c đi n,

l y thiên nhiên làm chu nấ ẩ

m c đ t v đ p conự ể ả ẻ ẹ

người Kh c ho rõ nétắ ạchân dung ch em Thuýị

Ki u.ề

văn c a Nguy n Du.ủ ễ

B c tranh thiên nhiên, l h iứ ễ ộmùa xuân tươi đ p, trongẹsáng

T c nh thiên nhiên b ngả ả ằ

nh ng t ng , hình nhữ ừ ữ ảgiàu ch t t o hình.ấ ạ

C nh ng cô đ n bu n t iả ộ ơ ồ ủ

và t m lòng thu chung, hi uấ ỷ ế

th o r t đáng thả ấ ương, đángtrân tr ng c a Thuý Ki u.ọ ủ ề

- Miêu t n i tâm nhân v tả ộ ậ

- Bút pháp t c nh ngả ả ụtình

- Vài nét v cu c đ i, sề ộ ờ ựnghi p, vai trò c a Nguy nệ ủ ễĐình Chi u trong l ch s vănể ị ử

ân tình

- Là truy n th Nôm, m tệ ơ ộtrong nh ng tác ph m xu tữ ẩ ấ

s c c a NĐC đắ ủ ược l uưtruy n r ng rãi trong nhânề ộdân

- Ngh thu t k chuy n,ệ ậ ể ệmiêu t r t gi n d , m cả ấ ả ị ộ

m c, giàu màu s c Namạ ắ

B ộ

CHUY N NG Ệ ƯỜ I CON GÁI NAM X ƯƠ NG

- Ông là h c trò xu t s c c a Tuy t Giang Phu T – Nguy n B nh Khiêm Vìọ ấ ắ ủ ế ử ễ ỉ

th i cu c ông làm quan m t năm r i t quan, n t i Thanh Hoá Ông là m tờ ộ ộ ồ ừ ở ẩ ạ ộ

n sĩ tiêu bi u, m t nhà nho luôn s ng thanh cao tr n đ i Ng i đ t n n

- Xu t x ấ ứ: “Chuy n ng ệ ườ i con gái Nam X ươ ” là truy n th 16 trong s ng ệ ứ ố

20 truy n n m trong tác ph m n i ti ng nh t c a Nguy n D “ệ ằ ẩ ổ ế ấ ủ ễ ữ Truy n kỳ ề

m n l c ạ ụ ” Truy n có ngu n g c t m t truy n c dân gian trong kho tàng cệ ồ ố ừ ộ ệ ổ ổtích Vi t Nam “V chàng Trệ ợ ương”

b/ Th lo i ể ạ : Truy n truy n kỳ.ệ ề

c/ Ch đ ủ ề :

- Qua câu chuy n v cu c đ i và cái ch t thệ ề ộ ờ ế ương tâm c a Vũ Nủ ương, “Chuy n ệ

ng ườ i con gái Nam X ươ ” th hi n ni m th ng ể ệ ề ương c m đ i v i s ph n oanả ố ớ ố ậnghi t, đ ng th i ca ng i v đ p truy n th ng c a nh ng ph n Vi t Namệ ồ ờ ợ ẻ ẹ ề ố ủ ữ ụ ữ ệ

dưới ch đ phong ki n.ế ộ ế

d/ Tóm t t ắ :

Vũ Th Thi t (Vũ Nị ế ương) là người ph n nhan s c, đ c h nh Ch ngụ ữ ắ ứ ạ ồnàng là Trương Sinh ph i đi lính sau khi cả ưới ít lâu Nàng nhà, m t mìnhở ộ

v a nuôi con nh v a chăm sóc m ch ng đau m r i làm ma chu đáo khi bàừ ỏ ừ ẹ ồ ố ồ

m t Trấ ương Sinh tr v , nghe l i con, nghi v th t ti t nên đánh đu i đi Vũở ề ờ ợ ấ ế ổ

Linh Phi và các tiên n c u Sau đó Trữ ứ ương Sinh m i bi t v b oan ít lâu sau,ớ ế ợ ị

Vũ Nương g p Phan Lang, ngặ ười cùng làng ch t đu i đế ố ược Linh Phi c u KhiứLang tr v , Vũ Nở ề ương nh g i chi c hoa vàng nh n chàng Trờ ử ế ắ ương l p đànậ

gi i oan cho nàng Trả ương Sinh nghe theo, Vũ Nương n hi n gi a dòng, nóiẩ ệ ữ

v ng vào b l i t t r i bi n m t.ọ ờ ờ ạ ừ ồ ế ấ

e/B c c: ố ụ 3 đo nạ

- Đo n 1 ạ :… c a mình: Cu c hôn nhân gi a Trủ ộ ữ ương Sinh và Vũ Nương, s xaựcách vì chi n tranh và ph m h nh c a nàng trong th i gian xa cách.ế ẩ ạ ủ ờ

- Đo n 2 ạ : … qua r i: ồ N i oan khu t ỗ ấ và cái ch t bi th m ế ả c a Vũ Nủ ương

- Đo n 3 ạ : Còn l i: ạ Cu c g p g gi a Vũ N ộ ặ ỡ ữ ươ ng và Phan Lang trong đ i LinhộPhi Vũ Nương được gi i oan.ả

f/Nhan đ : ề

- Truy n kì m n l c: ề ạ ụ (ghi chép t n m n nh ng truy n l đả ạ ữ ệ ạ ượ ưc l u truy n trongềdân gian ) là m t tác ph m văn xuôi t s , vi t b ng ch Hán Tác ph m độ ẩ ự ự ế ằ ữ ẩ ượccoi là áng “thiên c kì bút ”( áng văn hay c a ngàn đ i) – (Đ thi vào l p 10ổ ủ ờ ề ớnăm 2007-2008)

- Tác ph m có 20 truy n ng n Đ tài phong phú ẩ ệ ắ ề Chuy n ng ệ ườ i con gái Nam

X ươ : truy n th 16/20 truy n Tác ph m có ngu n g c t câu chuy n c ng ệ ứ ệ ẩ ồ ố ừ ệ ổtích Vi t Nam “V chàng Trệ ợ ương”

- Ph n ánh XHPK v i nh ng cu c chi n tranh phi nghĩa liên miên, làm cho cu cả ớ ữ ộ ế ộ

s ng c a ngố ủ ười dân r i vào b t c.ơ ế ắ

*Giá tr nhân đ o:ị ạ

- Ca ng i v đ p c a ngợ ẻ ẹ ủ ười ph n Vi t Nam qua nhân v t Vũ Nụ ữ ệ ậ ương

- Th hi n ni m thể ệ ề ương c m đ i v i s ph n oan nghi t c a ngả ố ớ ố ậ ệ ủ ười ph n vàụ ữ

c m , khát v ng v 1 cu c s ng công b ng, h nh phúc cho h

- Gián ti p lên án, t cáo XHPK b t công:ế ố ấ

*Giá tr ngh thu t:ị ệ ậ

- Ngh thu t d ng truy n: k ch tính, h p d n và sinh đ ng.ệ ậ ự ệ ị ấ ẫ ộ

- Ngh thu t xây d ng nhân v t: Nhân v t đệ ậ ự ậ ậ ược kh c ho tâm lí và tính cáchắ ạthông qua l i nói (đ i tho i) và l i t b ch (đ c tho i) ờ ố ạ ờ ự ạ ộ ạ

- S d ng y u t truy n kì ( kì o) làm n i b t giá tr nhân đ o c a tác ph m.ử ụ ế ố ề ả ổ ậ ị ạ ủ ẩ

K t h p các Phế ợ ương th c bi u đ t: t s và bi u c m làm nên 1 áng văn xuôiứ ể ạ ự ư ể ả

t s còn s ng mãi v i th i gian.ự ự ố ớ ờ

II/ PHÂN TÍCH:

1/V đ p c a nhân v t Vũ N ẻ ẹ ủ ậ ươ ng:

Vũ Nương là người con gái thuỳ m , n t na, t dung t t đ p.ị ế ư ố ẹ

- Vũ Nương là 1 ngườ ợi v thu chung:ỷ

o M i v nhà ch ng, hi u Trớ ề ồ ể ương Sinh có tính đa nghi, nàng luôn gi gìnữkhuôn phép, bi t chăm lo vun vén h nh phúc gia đình nên cu c s ng vế ạ ộ ố ợ

ch ng ch a t ng x y ra b t hoà.ồ ư ừ ả ấ

o Khi ti n ch ng đi lính, nàng ch thi t tha ễ ồ ỉ ế “ngày v mang theo đ ề ượ c 2

ch bình yên” ữ

o Khi ch ng đi lính: nhà, nàng luôn thu chung, nh thồ ở ỷ ớ ương ch ng ồ

o Khi b nghi oan, nàng nh n nh c phân tr n, c g ng tìm m i cách đị ẫ ụ ầ ố ắ ọ ểhàn g n h nh phúc gia đình ắ ạ

o S ng thu cung, nàng v n n ng tình v i quê hố ở ỷ ẫ ặ ớ ương, v i ch ng con.ớ ồ

- Vũ Nương là 1 người con dâu r t m c hi u th o:ấ ự ế ả

- Vũ Nương là người m yêu thẹ ương con:

o Yêu thương, chăm sóc con

o Ch cái bóng mình trên tỉ ường đ d dành con…ể ỗ

- Vũ Nương là người ph n tr ng nhân ph m và tình nghĩa:ụ ữ ọ ẩ

o Vũ Nương đã ch n cái ch t đ t minh oan cho mình, đ b o v nhânọ ế ể ự ể ả ệ

2.N i oan khu t: ỗ ấ Nguyên nhân nào khi n m t ph n dung h nh v n toàn nh Vũ ế ộ ụ ữ ạ ẹ ư

N ươ ng ph i tìm đ n cái ch t thê th m ả ế ế ả

- Vũ Nương ph i ch u m t n i oan khu t vô b : b ch ng nghi ng là th t ti tả ị ộ ỗ ấ ờ ị ồ ờ ấ ế

và ph i ch t m t cách oan u ng, đau đ n.ả ế ộ ổ ớ

- N i oan khu t c a Vũ Nỗ ấ ủ ương có r t nhi u nguyên nhân:ấ ề

o M m m ng bi k ch b t đ u t cu c hôn nhân không bình đ ng.ầ ố ị ắ ầ ừ ộ ẳ

o M t ngộ ười ph n n t na l y ph i 1 anh ch ng hay ghen, đ c đoánụ ữ ế ấ ả ồ ộ

o Khi Trương Sinh đi lính tr v , tâm tr ng có ph n n ng n không vuiở ề ạ ầ ặ ề

o L i g p tình hu ng b t ng : Đó là l i nói c a đ a tr th ngây ch a đ yạ ặ ố ấ ờ ờ ủ ứ ẻ ơ ứ ầ

nh ng s ki n b t ng ữ ự ệ ấ ờ

o Cách c x h đ , đ c đoán c a Trư ử ồ ồ ộ ủ ương Sinh

o Bi k ch h n n a là cái ch t c a Vũ Nị ơ ữ ế ủ ương không làm cho Trương Sinh t nhỉ

Chi ti t cái bóng tế ưởng nh vô hình, ng u nhiên nh ng th c ra là 1 chiư ẫ ư ự

ti t r t quan tr ng đế ấ ọ ược cài đ t đ y d ng ý Cái bóng trong câu chuy n có ýặ ầ ụ ệnghĩa đ c bi t vì đây là chi ti t t o nên các th t nút và m nút h t s c b tặ ệ ế ạ ắ ở ế ứ ấ

ng ờ

*Cái bóng có vai trò th t nút câu chuy n vì: ắ ệ

- Đ i v i Vũ Nố ớ ương: xu t hi n mang ý nghĩa hoàn toàn t t đ p : d con, choấ ệ ố ẹ ỗkhuây n i nh thỗ ớ ương ch ngồ

- V i bé Đ n: bi n thành ngớ ả ế ười th t – ngậ ười đàn ông đêm nào cũng v - khôngềnói không cười

- V i Trớ ương Sinh: là b ng ch ng không th ch i cãi cho s h h ng c a v ằ ứ ể ố ự ư ỏ ủ ợ

*Cái bóng cũng là chi ti t m nút câu chuy n: ế ở ệ

- Chàng Trương sau này hi u ra n i oan c a v cũng chính là cái bóng c aể ỗ ủ ợ ủchàng trên tường được bé Đ n g i là cha.ả ọ

- Bao nhiêu nghi ng , oan c c a Vũ Nờ ứ ủ ương đ u đề ược hoá gi i nh cái bóng.ả ờ

*Ý nghĩa:

- C nh ng cô đ n, bu n t i c a ngả ộ ơ ồ ủ ủ ườ ợ ẻi v tr khi xa ch ng.ồ

- Nó là lòng nh thớ ương, chung th y là khao khát sum h p đoàn t ủ ọ ụ

- Là tình thương con c a ngủ ười m , mu n bù đ p s thi u v ng tình cha.ẹ ố ắ ự ế ắ

- Đó là trò đùa trong nh thớ ương, m t s nói d i đ y thi n chí và yêu thộ ự ố ầ ệ ương

Nó g i s g n bó nh hình v i bóng V y mà nó l i là con dao chia c t, d nợ ự ắ ư ớ ậ ạ ắ ẫ

t i cái ch t oan u ng c a ngớ ế ổ ủ ườ ợ ẻi v tr

 Chi c bóng gây ra n i oan, chính nó gi i oan cho nàng.ế ỗ ả

 Cách th t nút, m nút câu chuy n b ng chi ti t cái bóng đã làm cho cái ch tắ ở ệ ằ ế ế

c a Vũ Nủ ương thêm oan c, giá tr t cáo XHPK nam quy n đ y b t công v iứ ị ố ề ầ ấ ớ

người ph n càng thêm sâu s c.ụ ữ ắ

3/

Ý nghĩa c a chi ti t kỳ o ủ ế ả

*Các chi ti t kỳ o trong câu chuy n: ế ả ệ

- Phan Lang n m m ng r i th rùa.ằ ộ ồ ả

- Phan Lang g p n n, l c vào đ ng rùa, g p Linh Phi, đặ ạ ạ ộ ặ ược c u giúp; g p l iứ ặ ạ

Vũ Nương, đượ ứ ả ủc s gi c a Linh Phi r đẽ ường nước đ a v dư ề ương th ế

- Vũ Nương hi n v trong l gi i oan trên b n Hoàng Giang gi a lung linh,ệ ề ễ ả ế ữhuy n o r i l i bi n đi m t.ề ả ồ ạ ế ấ

* Cách đ a các chi ti t kỳ o: ư ế ả

- Các y u t này đế ố ược đ a vào xen k v i nh ng y u t th c làm cho th gi iư ẽ ớ ữ ế ố ự ế ớ

kỳ o lung linh, m h tr nên g n v i cu c đ i th c, làm tăng đ tin c y,ả ơ ồ ở ầ ớ ộ ờ ự ộ ậkhi n ngế ườ ọi đ c không c m th y ng ngàng.ả ấ ỡ

* Ý nghĩa c a các chi ti t kỳ o: ủ ế ả

- Cách k t thúc này làm nên đ c tr ng c a th lo i truy n truy n kỳ.ế ặ ư ủ ể ạ ệ ề

- Làm hoàn ch nh thêm nét đ p v n có c a Vũ Nỉ ẹ ố ủ ương: n ng tình, n ng nghĩa,ặ ặquan tâm đ n ch ng con, ph n m t tiên, khao khát đế ồ ầ ộ ổ ược ph c h i danh d ụ ồ ự

- T o nên m t k t thúc ph n nào có h u cho câu chuy n.ạ ộ ế ầ ậ ệ

- Th hi n v ể ệ ề ước m , v l công b ng cõi đ i c a nhân dân ta.ơ ề ẽ ằ ở ờ ủ

- Chi ti t kỳ o đ ng th i cũng không làm m t đi tính bi k ch c a câu chuy n ế ả ồ ờ ấ ị ủ ệ

III/ LUY N T P: Ệ Ậ

Bài 1/ Hình nh chi c bóng có ý nghĩa nh th nào? ả ế ư ế (xem m c II.3)ụ

Bài 2/ S tr v c a Vũ N ự ở ề ủ ươ ng ph n k t c a tác ph m đã hoá gi i bi k ch ở ầ ế ủ ẩ ả ị trong truy n ý ki n c a em? ệ ế ủ

G i ý : ợ

- Vũ Nương tr v mà v n xa cách gi a dòng b i nàng và ch ng con v n âmở ề ẫ ở ữ ở ồ ẫ

dương chia lìa đôi ng , h nh phúc đã vĩnh vi n r i xa ả ạ ễ ờ

- Tác gi đ a ngả ư ườ ọi đ c vào gi c chiêm bao r i l i kéo chúng ta s c t nh gi cấ ồ ạ ự ỉ ấ

m - gi c m v nh ng ngơ ấ ơ ề ữ ười ph n đ c h nh v n toàn ụ ữ ứ ạ ẹ

- Sương khói gi i oan tan đi, ch còn m t s th c cay đ ng: n i oan c a ngả ỉ ộ ự ự ắ ỗ ủ ười

ph n không m t đàn tràng nào gi i n i S ân h n mu n màng c a ngụ ữ ộ ả ổ ự ậ ộ ủ ười

ch ng, đàn c u siêu c a tôn giáo đ u không c u vãn đồ ầ ủ ề ứ ược người ph n ụ ữ

- Đây là gi c m mà cũng là l i c nh t nh c a tác gi Nó đ l i d v ng mấ ơ ờ ả ỉ ủ ả ể ạ ư ị ậngùi, là bài h c th m thía v gi gìn h nh phúc gia đình.ọ ấ ề ữ ạ

Bài 3/ Cái ch t c a Vũ N ế ủ ươ ng nói nên đi u gì? Nguyên nhân gây bi k ch cho Vũ ề ị

N ươ ng.?

G i ý : ợ

- Là ng ườ i con gái đ c h nh v n toàn nh ng Vũ N ứ ạ ẹ ư ươ ng l i có m t s ạ ộ ố

ph n bi k ch ậ ị

o Cái ch t c a nàng là m t l i t cáo xã h i phong ki n xem tr ng quy n uyế ủ ộ ờ ố ộ ế ọ ề

c a k giàu có và c a ngủ ẻ ủ ười đàn ông trong gia đình, đ ng th i bày t ni mồ ờ ỏ ề

c m thả ương c a tác gi đ i v i s ph n oan nghi t c a ngủ ả ố ớ ố ậ ệ ủ ười ph n ụ ữ

o Người ph n đ c h nh đây không nh ng không đụ ữ ứ ạ ở ữ ược bênh v c, tr che màự ở

l i còn b đ i x m t cách b t công, vô lý; ch vì l i nói th ngây c a đ a trạ ị ố ử ộ ấ ỉ ờ ơ ủ ứ ẻ

và vì s h đ , vũ phu c a anh ch ng hay ghen tuông mà đ n n i ph i k tự ồ ồ ủ ồ ế ỗ ả ế

li u cu c đ i mình.ễ ộ ờ

- Nh ng duyên c khi n cho m t ng ữ ớ ế ộ ườ i ph n đ c h nh nh Vũ N ụ ữ ứ ạ ư ươ ng không th s ng mà ph i ch t m t cách oan u ng ể ố ả ế ộ ổ :

o Nguyên nhân tr c ti p ự ế : do l i nói ngây th c a bé Đ n Đêm đêm, ng iờ ơ ủ ả ồ

bu n dồ ưới ng n đèn khuya, Vũ Nọ ương thường “tr bóng mình mà b o làỏ ảcha Đ n” V y nên Đ n m i ng nh n đó là cha mình, khi ngả ậ ả ớ ộ ậ ười cha th tậ

ch v thì không ch u nh n và còn vô tình đ a ra nh ng thông tin khi n mở ề ị ậ ư ữ ế ẹ

b oan.ị

o Nguyên nhân gián ti p: ế

 Do ng ườ i ch ng đa nghi, hay ghen ồ l i thêm “ạ không có h c ọ ” m mầ

m ng c a bi k ch Trố ủ ị ương Sinh ph i đi lính xa nhà, khi v m đã m t Mangả ề ẹ ấtâm tr ng bu n kh , l i thêm nh ng thông tin gay c n, đáng nghi: “ạ ồ ổ ạ ữ ấ Có m t ộ

ng ườ i đàn ông đêm nào cũng đ n ế ” (hành đ ng lén lút che m t thiên h ), “ộ ắ ạ mẹ

Đ n đi cũng đi, m Đ ng ng i cũng ng i ả ẹ ả ồ ồ ” (hai ngườ ấi r t qu n quýt nhau),ấ

“ch ng bao gi b Đ n c ” (ngẳ ờ ế ả ả ười này không mu n s có m t c a đ a bé).ố ự ặ ủ ứ

Nh ng l i nói th t thà c a con đã làm th i bùng lên ng n l a ghen tuông trongữ ờ ậ ủ ổ ọ ửlòng Trương Sinh

 Do cách c x h đ , thái đ phũ phàng, thô b o ư ử ồ ồ ộ ạ c a Trủ ương Sinh.Chàng b ngoài tai t t c nh ng l i bi n b ch, thanh minh, th m chí là van xinỏ ấ ả ữ ờ ệ ạ ậ

c a v , ch bi t la lên cho h gi n ủ ợ ỉ ế ả ậ  Trương Sinh là con đ c a ch đ namẻ ủ ế ộquy n b t công, thi u lòng tin và thi u tình thề ấ ế ế ương, ngay c v i ngả ớ ười thânyêu nh t.ấ

 Do cu c hôn nhân không bình đ ng ộ ẳ , Vũ Nương ch là “ỉ con nhà kẻ khó”, còn Trương Sinh là “con nhà hào phú” Thái đ tàn t , r rúng th hi nộ ệ ẻ ể ệ

quy n th c a ngề ế ủ ười giàu đ i v i ngố ớ ười nghèo trong m t xã h i mà đ ng ti nộ ộ ồ ề

đã b t đ u làm đen b c thói đ i.ắ ầ ạ ờ

 Do l giáo hà kh c ễ ắ , ph n không có quy n đụ ữ ề ược nói, không có quy nề

đượ ự ảc t b o v mình, ch trinh là ch quan tr ng hàng đ u; ngệ ữ ữ ọ ầ ười ph nụ ữkhi đã b mang ti ng th t ti t v i ch ng thì s b c xã h i h t h i, ch cònị ế ấ ế ớ ồ ẽ ị ả ộ ắ ủ ỉ

m t con độ ường ch t đ t gi i thoát.ế ể ự ả

 Do chi n tranh phong ki n ế ế gây nên c nh sinh ly và cũng góp ph n d nả ầ ẫ

đ n c nh t bi t ế ả ử ệ

Bài 4: / Vai trò, v trí , hình nh c a ng ị ả ủ ườ i ph n trong xã h i ngày ụ ữ ộ nay?

- Dòng h Ngô Thì t i : làng T - Thanh Oai – Hà Tây (cũ) nay thu c Hà N i ọ ạ ả ộ ộ

- Dòng h n i ti ng v i truy n th ng nghiên c u, sáng tác văn chọ ổ ế ớ ề ố ứ ương G mồnhi u tác gi : Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du, Ngô Thì Nh m …ề ả ậ

- Ngô Thì Chí ( 1753) : - người tuy t đ i trung thành v i nhà Lê, làm quan dệ ố ớ ướitri u đ i này Ngô Thì Du (1772 – 1840): h c gi i nh ng không đ đ t Dề ạ ọ ỏ ư ỗ ạ ướitri u đ i Tây S n ông n ề ạ ơ ở ẩ Th i Nguy n ông ra làm quan ờ ễ

2/Tác ph m ẩ :

a/ Nhan đề :

- “Hoàng Lê nh t th ng chí ấ ố ” (vi t b ng ch Hán) - ghi chép v s th ng nh tế ằ ữ ề ự ố ấ

c a vủ ương tri u nhà Lê vào th i đi m Tây S n di t Tr nh, tr l i B c Hà choề ờ ể ơ ệ ị ả ạ ắvua Lê

b/ Th lo i ể ạ : chí là m t l i văn ghi chép s v t, s vi c.ộ ố ự ậ ự ệ

( Cũng có th xem Hoàng Lê nh t th ng chí là m t cu n ti u thuy t l ch s vi tể ấ ố ộ ố ể ế ị ử ếtheo l i chố ương h i.)ồ

c/ V trí đo n ị ạ trích : h i th 14, vi t v s ki n Quang Trung đ i phá quân Thanh.ồ ứ ế ề ự ệ ạ

d Khái quát n i dung và ngh thu t ộ ệ ậ

*N i dung ộ :

- V i quan đi m l ch s đúng đ n và ni m t hào dân t c, các tác gi “ớ ể ị ử ắ ề ự ộ ả Hoàng

Lê nh t th ng chí ấ ố ” đã tái hi n chân th c hình nh ngệ ự ả ười anh hùng dân t cộNguy n Hu qua chi n công th n t c đ i phá quân Thanh, s th m h i c aễ ệ ế ầ ố ạ ự ả ạ ủquân tướng nhà Thanh và s ph n bi đát c a vua tôi Lê Chiêu Th ng.ố ậ ủ ố

*Ngh thu t ệ ậ : K chuy n xen k miêu t m t cách sinh đ ng c th , gây để ệ ẽ ả ộ ộ ụ ể ượ ấc n

tượng m nh.ạ

e Đ i ý và b c c: ạ ố ụ

* Đ i ý ạ :

- Đo n trích miêu t chi n th ng l y l ng c a vua Quang Trung, s th m b iạ ả ế ắ ẫ ừ ủ ự ả ạ

nh c nhã c a quân tụ ủ ướng nhà Thanh và s ph n lũ vua quan ph n nố ậ ả ước, h iạdân

* B c c ố ụ : 3 đo nạ

- Đo n 1 ạ : (t đ u đ n “hôm y nh m vào ngày 25 tháng cháp năm M uừ ầ ế ấ ằ ậ

Thân (1788)”): Đ ượ c tin báo quân Thanh chi m Thăng Long, B c Bình ế ắ

V ươ ng Nguy n Hu lên ngôi hoàng đ và thân chinh c m quân d p gi c ễ ệ ế ầ ẹ ặ

- Đo n 2 ạ : (“Vua Quang Trung t mình đ c su t đ i binh… vua Quang Trungự ố ấ ạ

ti n binh đ n Thăng Long, r i kéo vào thành”): ế ế ồ Cu c hành quân th n t c ộ ầ ố

và chi n th ng l y l ng c a vua Quang Trung ế ắ ẫ ừ ủ

- Đo n 3 ạ : (“L i nói, Tôn Sĩ Ngh và vua Lê… cũng l y làm x u h ”): ạ ị ấ ấ ổ S đ i ự ạ

b i c a quân t ạ ủ ướ ng nhà Thanh và tình tr ng th m b i c a vua tôi Lê Chiêu ạ ả ạ ủ

Th ng ố

f Tóm t t h i 14 “Hoàng Lê nh t th ng chí” ắ ồ ấ ố

- Trước th m nh c a gi c, quân Tây S n Thăng Long, rút quân v Tamế ạ ủ ặ ơ ở ề

Đi p và cho ngệ ười vào Ph Xuân c p báo v i Nguy n Hu ủ ấ ớ ễ ệ

- Nh n đậ ược tin ngày 24/11, Nguy n Hu li n t ch c l i l c lễ ệ ề ổ ứ ạ ự ượng chiaquân làm hai đ o thu - b ạ ỷ ộ

- Ngày 25 tháng Ch p ạ , làm l lên ngôi l y hi u là Quang Trung, tr c ti pễ ấ ệ ự ế

ch đ o hai đ o quân ti n ra B c.ỉ ạ ạ ế ắ

- Ngày 29 tháng Ch p ạ , quân Tây S n ra đ n Ngh An, Quang Trung choơ ế ệ

d ng l i m t ngày, tuy n thêm h n 1 v n tinh binh, m m t cu c duy từ ạ ộ ể ơ ạ ở ộ ộ ệbinh l n.ớ

- Ngày 30, quân c a Quang Trung ra đ n Tam Đi p, h i cùng S và Lân.ủ ế ệ ộ ởQuang Trung đã kh ng đ nhẳ ị : "Ch ng quá m ẳ ườ i ngày có th đu i đ ể ổ ượ c

ng ườ i Thanh" Cũng trong ngày 30, gi c giã ch a yên, binh đao hãy còn màặ ưông đã nghĩ đ n k sách xây d ng đ t nế ế ự ấ ước mười năm sau chi n tranh.ếÔng còn m ti c khao quân, ng m h n mùng 7 s có m t thành Thăngở ệ ầ ẹ ẽ ặ ởLong m ti c l n Ngay đêm đó, nghĩa quân l i ti p t c lên đở ệ ớ ạ ế ụ ường Khiquân Tây S n ra đ n sông Thanh Quy t g p đám do thám c a quân Thanh,ơ ế ế ặ ủQuang Trung ra l nh b t h t không đ sót m t tên.ệ ắ ế ể ộ

- R ng sáng ngày 3 T t ạ ế , nghĩa quân bí m t bao vây đ n H H i và dùngậ ồ ạ ồ

m u đ quân Thanh đ u hàng ngay, h đ n d dàng.ư ể ầ ạ ồ ễ

- R ng sáng ngày mùng 5 T t ạ ế , nghĩa quân t n công đ n Ng c H i Quânấ ồ ọ ồ

gi c ch ng tr quy t li t, dùng ng phun khói l a ra nh m làm ta r i lo n,ặ ố ả ế ệ ố ử ằ ố ạ

nh ng gió l i đ i chi u thành ra chúng t h i mình Cu i cùng, quân Thanhư ạ ổ ề ự ạ ố

ph i ch u đ u hàng, thái thú Đi n châu S m Nghi Đ ng th t c t t ả ị ầ ề ầ ố ắ ổ ự ử

- Tr a mùng 5 T t ư ế , Quang Trung đã d n đ u đoàn quân th ng tr n ti n vàoẫ ầ ắ ậ ếThăng Long Đám tàn quân c a gi c tìm v phía đê Yên Duyên g p ph củ ặ ề ặ ụbinh c a ta, tr n theo đủ ố ường V nh Ki u l i b quân voi Đ i áng d nị ề ạ ị ở ạ ồ

xu ng đ m M c giày xáo, ch t hàng v n tên M t s ch y lên c u phao,ố ầ ự ế ạ ộ ố ạ ầ

c u phao đ t, xác ngầ ứ ười ng a ch t làm t c c khúc sông Nh Hà Mùng 4ự ế ắ ả ị

T t nghe tin quân Tây S n t n công, Tôn S Ngh và Lê Chiêu Th ng đãế ơ ấ ỹ ị ố

v i vã b lên biên gi i phía b c Khi g p l i nhau, Ngh có v x u hộ ỏ ớ ắ ặ ạ ị ẻ ấ ổ

nh ng v n huyênh hoang C hai thu nh t tàn quân, kéo v đ t B c.ư ẫ ả ặ ề ấ ắ

II/ PHÂN TÍCH :

1/ Hình t ượ ng nhân v t Quang Trung ậ

- "Hoàng Lê nh t th ng chí ấ ố " là m t cu n ti u thuy t l ch s v a ph n ánhộ ố ể ế ị ử ừ ả

được s th i nát, suy tàn c a tri u đình Lê Tr nh, v a ph n ánh đự ố ủ ề ị ừ ả ược sựphát tri n c a phong trào Tây S n.ể ủ ơ

- Trong h i th 14 c a tác ph m, hình tồ ứ ủ ẩ ượng người anh hùng Quang Trung

hi n lên th t cao đ p v i khí phách hào hùng, trí tu sáng su t và tài thaoệ ậ ẹ ớ ệ ố

lược h n ngơ ười

1.1/ Tr ướ c h t Quang Trung là m t con ng ế ộ ườ i hành đ ng m nh m quy t ộ ạ ẽ ế đoán:

- T đ u đ n cu i đo n trích, Nguy n Hu luôn luôn là con ngừ ầ ế ố ạ ễ ệ ười hành

đ ng m t cách xông xáo, nhanh g n có ch đích và r t qu quy t.ộ ộ ọ ủ ấ ả ế

- Nghe tin gi c đã đánh chi m đ n t n Thăng Long m t c m t vùng đ t đaiặ ế ế ậ ấ ả ộ ấ

r ng l n mà ông không h nao núng “ộ ớ ề đ nh thân chinh c m quân đi ngay ị ầ ”

- R i ch trong vòng h n m t tháng, Nguy n Hu đã làm đồ ỉ ơ ộ ễ ệ ược bao nhiêu

vi c l n: “ệ ớ t cáo tr i đ t ế ờ ấ ”, lên ngôi hoàng đ , đ c xu t đ i binh ra B c…ế ố ấ ạ ắ

1.2/ Đó là m t con ng ộ ườ i có trí tu sáng su t và nh y bén: ệ ố ạ

- Ngay khi m y ch c v n quân Thanh do Tôn Sĩ Ngh hùng h kéo vào nấ ụ ạ ị ổ ước ta,

th gi c đang m nh, tình th kh n c p, v n m nh đ t nế ặ ạ ế ẩ ấ ậ ệ ấ ước “ngàn cân treo

s i tóc ợ ”, Nguy n Hu đã quy t đ nh lên ngôi hoàng đ đ chính danh v , l yễ ệ ế ị ế ể ị ấniên hi u là Quang Trung Vi c lên ngôi đã đệ ệ ược tính k v i m c đích th ngỹ ớ ụ ố

nh t n i b , h i t anh tài và quan tr ng h n là ấ ộ ộ ộ ụ ọ ơ “đ yên k ph n tr c và gi ể ẻ ả ắ ữ

l y lòng ng ấ ườ ”, đ i ược dân ng h ủ ộ

- Sáng su t trong vi c nh n đ nh tình hình đ ch và ta: ố ệ ậ ị ị

o Qua l i d tờ ụ ướng sĩ trước lúc lên đường Ngh An, Quang Trung đãở ệ

ch rõ ỉ “đ t nào sao y” ng ấ ấ ườ i ph ươ ng B c không ph i nòi gi ng n ắ ả ố ướ c

ta, b ng d t khác ụ ạ ắ ” Ông còn v ch rõ t i ác c a chúng đ i v i nhânạ ộ ủ ố ớ

dân ta: “T đ i nhà Hán đ n nay, chúng đã m y phen c ừ ờ ế ấ ướ p bóc n ướ c ta,

gi t h i dân ta, v vét c a c i, ng ế ạ ơ ủ ả ườ i mình không th ch u n i, ai cũng ể ị ổ

mu n đu i chúng đi” ố ổ

o Quang Trung đã khích l tệ ướng sĩ dưới quy n b ng nh ng t m gề ằ ữ ấ ươngchi n đ u dũng c m ch ng gi c ngo i xâm giành l i đ c l p c a chaế ấ ả ố ặ ạ ạ ộ ậ ủông ta t ngàn x a nh : Tr ng n Vừ ư ư ư ữ ương, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đ iạHành…

o Quang Trung đã d ki n đự ế ược vi c Lê Chiêu Th ng v nệ ố ề ước có th làmểcho m t s ngộ ố ười Phù Lê “thay lòng đ i d ” v i mình nên ông đã có l iổ ạ ớ ờ

d v i quân lính chí tình, v a nghiêm kh c: “các ngụ ớ ừ ắ ườ ềi đ u là nh ngữ

người có lương tri, hãy nên cùng ta đ ng tâm hi p l c đ d ng lên côngồ ệ ự ể ự

l n Ch có quen thói cũ, ăn hai lòng, n u nh vi c phát giác ra s bớ ớ ở ế ư ệ ẽ ị

gi t ch t ngay t c kh c, không tha m t ai”.ế ế ứ ắ ộ

- Sáng su t trong vi c xét đoán b tôi: ố ệ ề

o Trong d p h i quân Tam Đi p, qua l i nói c a Quang Trung v i S vàị ộ ở ệ ờ ủ ớ ởLân ta th y rõ: Ông r t hi u vi c rút quân c a hai v tấ ấ ể ệ ủ ị ướng gi i này.ỏ

Đúng ra thì “quân thua chém t ướ ” nh ng ông hi u lòng h , s c mình ng ư ể ọ ứ

ít không đ ch n i đ i quân hùng tị ổ ộ ướng h nhà Thanh nên đành ph i bổ ả ỏthành Thăng Long rút v Tam Đi p đ t p h p l c lề ệ ể ậ ợ ự ượng Do v y S vàậ ởLân không b tr ng ph t mà còn đị ừ ạ ược ng i khen.ợ

o Đ i v i Ngô Thì Nh m, ông đánh giá r t cao và s d ng nh m t vố ớ ậ ấ ử ụ ư ộ ịquân s “ư đa m u túc trí ư ” vi c S và Lân rút ch y Quang Trung cũngệ ở ạđoán là do Nh m ch m u, v a là đ b o toàn l c lậ ủ ư ừ ể ả ự ượng, v a gây choừ

đ ch s ch quan Ông đã tính đ n vi c dùng Nh m là ngị ự ủ ế ệ ậ ười bi t dùngế

l i khéo léo đ d p vi c binh đao.ờ ể ẹ ệ

1.3/ Quang Trung là ng ườ i có t m nhìn xa trông r ng: ầ ộ

- M i kh i binh đánh gi c, ch a giành đớ ở ặ ư ượ ấc t c đ t nào v y mà vua Quangấ ậTrung đã nói ch c nh đinh đóng c t “ắ ư ộ ph ươ ng l ượ c ti n đánh đã có tính ế

s n ẵ ”.

- Đang ng i trên l ng ng a, Quang Trung đã nói v i Nh m v quy t sáchồ ư ự ớ ậ ề ếngo i giao sau khi chi n th ng Đ i v i đ ch, thạ ế ắ ố ớ ị ường thì bi t là th ng vi cế ắ ệbinh đao không th d t ngay để ứ ược vì s nh c c a nỉ ụ ủ ướ ớc l n còn đó N uế

“ch 10 năm n a ta đ ờ ữ ượ c yên n mà nuôi d ổ ưỡ ng l c l ự ượ ng, b y gi n ấ ờ ướ c giàu quân m nh thì ta có s gì chúng ạ ợ ”

1.4 Quang Trung là v t ị ướ ng có tài thao l ượ c h n ng ơ ườ i:

- Cu c hành quân th n t c do Quang Trung ch huy đ n nay v n còn làm ộ ầ ố ỉ ế ẫ chúng ta kinh ng c V a hành quân, v a đánh gi c mà vua Quang Trungạ ừ ừ ặ

ho ch đ nh k ho ch t 25 tháng ch p đ n mùng 7 tháng giêng s vào ănạ ị ế ạ ừ ạ ế ẽ

ti t Thăng Long, trong th c t đã vế ở ự ế ượt m c 2 ngày.ứ

- Hành quân xa, liên t c nh v y nh ng đ i quân v n ch nh t cũng là do tàiụ ư ậ ư ộ ẫ ỉ ề

t ch c c a ngổ ứ ủ ườ ầi c m quân

1.5/ Hình nh v vua l m li t trong chi n tr n: ả ị ẫ ệ ế ậ

- Vua Quang Trung thân chinh c m quân không ph i ch trên danh nghĩa Ôngầ ả ỉlàm t ng chổ ỉ huy chi n d ch th c s ế ị ự ự

- Dướ ựi s lãnh đ o tài tình c a v t ng ch huy này, nghĩa quân Tây S n đãạ ủ ị ổ ỉ ơđánh nh ng tr n th t đ p, th ng áp đ o k thù.ữ ậ ậ ẹ ắ ả ẻ

- Khí th đ i quân làm cho k thù khi p vía và hình nh ngế ộ ẻ ế ả ười anh hùngcũng được kh c ho l m li t: trong c nh “ắ ạ ẫ ệ ả khói t a mù tr i, cách gang t c ỏ ờ ấ không th y gì ấ ” n i b t hình nh nhà vua “ổ ậ ả c ưỡ i voi đi đ c thúc ố ” v i t m áoớ ấbào màu đ đã s m đen khói súng.ỏ ạ

- Hình nh ngả ười anh hùng được kh c ho khá đ m nét v i tính cách m nhắ ạ ậ ớ ạ

m , trí tu sáng su t, nh y bén, tài dùng binh nh th n; là ngẽ ệ ố ạ ư ầ ườ ổi t ch c vàứ

là linh h n c a chi n công vĩ đ i.ồ ủ ế ạ

 Hình nh Quang Trung làm cho quân sĩ n c lòng, t o ni m tin quy t chi nả ứ ạ ề ế ế

th ng, đ ng th i khi n k thù kinh h n b t vía, r i vào c nh đ i b i ắ ồ ờ ế ẻ ồ ạ ơ ả ạ ạ

 Quang Trung – Nguy n Hu : ng ễ ệ ườ i anh hùng dân t c vĩ đ i, m t v vua yêu ộ ạ ộ ị

n ướ c, m t nhân v t l ch s ki t xu t đ ộ ậ ị ử ệ ấ ượ c kh c ho trung th c trong m t tác ắ ạ ự ộ

ph m VHTĐ ẩ

2/ Hình nh lũ c ả ướ p n ướ c và bán n ướ c :

2.1/ Đ i l p v i hình nh nghĩa quân Tây S n là chân dung c a k thù xâm ố ậ ớ ả ơ ủ ẻ

l ượ c.

- Tôn S Ngh kiêu căng, t mãn, ch quan:ỹ ị ự ủ

o Kéo quân vào Thăng Long d dàng “ễ ngày đi đêm nghỉ” nh “ ư đi trên đ t ấ

b ng ằ ”, cho là vô s , không đ phòng gì, ch l ng v ng bên b sông, l yự ề ỉ ả ả ở ờ ấthanh th suông đ do d m.ế ể ạ ẫ

o H n n a y còn là m t tên tơ ữ ộ ướng b t tài, c m quân mà không bi t tình hìnhấ ầ ế

th c h ra sao Dù đự ư ược vua tôi Lê Chiêu Th ng báo trố ước, y v n không chútẫ

đ phòng su t m y ngày T t “ề ố ấ ế ch chăm chú vào vi c y n ti c vui m ng, ỉ ệ ế ệ ừ không h lo chi đ n vi c b t ch c ề ế ệ ấ ắ ”, cho quân lính m c s c vui ch i.ặ ứ ơ

- Khi quân Tây S n đánh đ n n i, tơ ế ơ ướng thì s m t m t, ng a không k pợ ấ ậ ự ịđóng yên, người không k p m c giáp… chu n trị ặ ồ ước qua c u phao, quân thì lúcầlâm tr n “ậ ai n y đ u r ng r i, s hãi ấ ề ụ ờ ợ , xin ra hàng ho c b ch y toán lo n, ặ ỏ ạ ạ giày xéo lên nhau mà ch t ế ”, “quân sĩ các doanh nghe th y đ u ho ng h t, tan ấ ề ả ố tác b ch y, tranh nhau qua c u sang sông, xô đ y nhau r i xu ng mà ch t ỏ ạ ầ ẩ ơ ố ế

r t nhi u ấ ề ”, “đ n n i n ế ỗ ướ c sông Nh Hà vì th mà t c ngh n không ch y đ ị ế ắ ẽ ả ượ c

n a ữ ” C đ i binh hùng, tả ộ ướng m nh, ch quen di u võ dạ ỉ ễ ương oai bây gi chờ ỉcòn bi t tháo ch y, m nh ai n y ch y, “ế ạ ạ ấ ạ đêm ngày đi g p, không dám ngh ấ ỉ

ng i ơ ”.

*Ngh thu t ệ ậ : k chuy n, xen k v i nh ng chi ti t t th c th t c th , chiể ệ ẽ ớ ữ ế ả ự ậ ụ ể

ti t, s ng đ ng v i nh p đi u nhanh, d n d p, g p gáp g i s ho ng h t c aế ố ộ ớ ị ệ ồ ậ ấ ợ ự ả ố ủ

k thù Ngòi bút miêu t khách quan nh ng v n hàm ch ng tâm tr ng h hê,ẻ ả ư ẫ ứ ạ ảsung sướng c a ngủ ười vi t cũng nh c a dân t c trế ư ủ ộ ước th ng l i c a S nắ ợ ủ ơTây.

2.2/ S ph n th m h i c a b n vua tôi Lê Chiêu Th ng ph n n ố ậ ả ạ ủ ọ ố ả ướ c, h i dân ạ

- Lê Chiêu Th ng và nh ng b tôi trung thành c a ông ta đã vì l i ích riêng c aố ữ ề ủ ợ ủdòng h mà đem v n m nh c a c dân t c đ t vào tay k thù xâm lọ ậ ệ ủ ả ộ ặ ẻ ược, l t tẽ ấnhiên h ph i ch u đ ng n i s nh c c a k đi c u c nh, van xin, không cònọ ả ị ự ỗ ỉ ụ ủ ẻ ầ ạđâu t cách b c quân vư ậ ương, và k t c c cũng ph i ch u chung s ph n biế ụ ả ị ố ậ

th m c a k v ng qu c.ả ủ ẻ ọ ố

- Khi có bi n, quân Thanh tan rã, Lê Chiêu Th ng v i vã cùng m y b tôi thânế ố ộ ấ ề

tín “đ a thái h u ra ngoài ư ậ ”, ch y bán s ng bán ch t, cạ ố ế ướp c thuy n dân đả ề ể

qua sông, “luôn m y ngày không ăn ấ ” May g p ngặ ười th hào thổ ương tình đón

v cho ăn và ch đề ỉ ường cho ch y tr n Đu i k p Tôn Sĩ Ngh , vua tôi ch cònạ ố ổ ị ị ỉ

bi t nhìn nhau than th , oán gi n ch y nế ở ậ ả ước m t, và sau khi sang đ n Trungắ ế

Qu c ph i c o đ u, t t tóc, ăn m c gi ng ngố ả ạ ầ ế ặ ố ười Mãn Thanh và cu i cùng g iố ử

n m xắ ương tàn n i đ t khách quê ngơ ấ ười

*Ngh thu t ệ ậ : Xen k k v i t sinh đ ng, c th gây n tẽ ể ớ ả ộ ụ ể ấ ượng m nh Ngòiạbút đ m chút xót thậ ương c a tác gi b tôi trung thành c a nhà Lê.ủ ả ề ủ

III/ LUY N T P Ệ Ậ

Bài 1/ So sánh ngòi bút c a tác gi khi miêu t hai cu c tháo ch y (m t c a quân ủ ả ả ộ ạ ộ ủ

t ướ ng nhà Thanh và m t c a vua tôi Lê Chiêu Th ng) có gì khác bi t? Gi i thích ộ ủ ố ệ ả

vì sao l i có s khác bi t đó? ạ ự ệ

G i ý : ợ

- T t c đ u là t th c, v i nh ng chi ti t c th , nh ng âm hấ ả ề ả ự ớ ữ ế ụ ể ư ưởng l i r t khácạ ấnhau:

- Đo n văn trên nh p đi u nhanh, m nh, h i h “ạ ị ệ ạ ố ả ng a không k p đóng yên, ự ị

ng ườ i không k p m c áo giáp”, “tan tác b ch y, tranh nhau qua c u sang ị ặ ỏ ạ ầ sông, xô đ y nhau… ẩ ”, ngòi bút miêu t khách quan nh ng v n hàm ch a tâmả ư ẫ ứ

tr ng h hê, sung sạ ả ướng c a ngủ ười th ng tr n trắ ậ ướ ự ảc s th m b i c a lũ cạ ủ ướp

nước

- ở đo n văn dạ ưới, nh p đi u có ch m h n, tác gi d ng l i miêu t t mị ệ ậ ơ ả ừ ạ ả ỉ ỉ

vua tôi Lê Chiêu Th ng, cu c theíet đãi th nh tình “ố ộ ị gi t gà, làm c m ế ơ ” c a kủ ẻ

b tôi… âm hề ưởng có ph n ng m ngùi, chua xót Là nh ng c u th n c a nhàầ ậ ữ ự ầ ủ

Lê, các tác gi không th không m i lòng trả ể ủ ước s s p đ c a m t vự ụ ổ ủ ộ ươngtri u mà mình t ng ph ng th , tuy v n hi u đó là k t c c không th tránhề ừ ụ ờ ẫ ể ế ụ ể

kh i.ỏ

Bài 2/Phân tích l i ph d : ờ ủ ụ

- Qua l i d tờ ụ ướng sĩ trước lúc lên đường Ngh An, Quang Trung đã ch rõở ệ ỉ

“trong kho ng vũ tr , đ t nào sao y đ u đã phân bi t rõ ràng, ph ả ụ ấ ấ ề ệ ươ ng B c, ắ

ph ươ ng Nam chia nhau mà cai tr ” ị Đó là l i kh ng đ nh ch c ch n v chờ ẳ ị ắ ắ ề ủquy n đ c l p c a dân t c ta ề ộ ậ ủ ộ (Đã thi năm 2013-2014)

- Ông còn v ch rõ t i ác c a chúng đ i v i nhân dân ta: “ạ ộ ủ ố ớ T đ i nhà Hán đ n ừ ờ ế nay, chúng đã m y phen c ấ ướ p bóc n ướ c ta, gi t h i dân ta, v vét c a c i, ế ạ ơ ủ ả

ng ườ i mình không th ch u n i, ai cũng mu n đu i chúng đi” ể ị ổ ố ổ Nh ng v i m tư ớ ộlòng yêu nước n ng nàn, Tr ng N Vồ ư ữ ương, Đinh Tiên Hoàng…đã lãnh đ oạnghĩa quân đánh th ng t t c các k thù hùng m nh ắ ấ ả ẻ ạ

- Nh c đ n các t m gắ ế ấ ương chi n đ u dũng c m ch ng ngo i xâm này còn làế ấ ả ố ạcách đ QT khích l tinh th n các tể ệ ầ ướng sĩ, mong h s noi gọ ẽ ương nh ngữ

người anh hùng trong l ch s mà làm nên vi c l n B i dã tâm c a k thù đãị ử ệ ớ ở ủ ẻquá rõ ràng « Nay nhà Thanh l i m u đ l y nạ ư ồ ấ ước Nam ta đ t làm qu nặ ậhuy nệ »

- Quang Trung còn sáng su t đ n m c ông đã d ki n đố ế ứ ự ế ược vi c Lê Chiêuệ

Th ng v nố ề ước có th làm cho m t s ngể ộ ố ười Phù Lê “thay lòng đ i d ” v iổ ạ ớmình nên ông đã có l i d v i quân lính chí tình, v a nghiêm kh c: “các ngờ ụ ớ ừ ắ ười

đ u là nh ng ngề ữ ười có lương tri, hãy nên cùng ta đ ng tâm hi p l c đ d ngồ ệ ự ể ựlên công l n Ch có quen thói cũ, ăn hai lòng, n u nh vi c phát giác ra sớ ớ ở ế ư ệ ẽ

b gi t ch t ngay t c kh c, không tha m t ai” ị ế ế ứ ắ ộ

- L i d tuy ng n g n nh ng nó cho th y cái tâm c a ngờ ụ ắ ọ ư ấ ủ ười ch tủ ướng, tình ý

th t sâu xa, l p lu n hùng h n có s c thuy t ph c l n đ i v i ngậ ậ ậ ồ ứ ế ụ ớ ố ớ ười nghe

- Làm được đi u đó ch ng t QT ph i là ngề ứ ỏ ả ười vô cùng sáng su t nh y bén, cóố ạnhi t huy t yêu nệ ế ước, có khát v ng cháy b ng v n n đ c l p t do cho đ tọ ỏ ề ề ộ ậ ự ấ

nướ c

Bài 3/ V n đ đ c l p - ch quy n c a dân t c? ấ ề ộ ậ ủ ề ủ ộ

TRUY N KI U Ệ Ề

- Nguy n Du - ễ

I/KI N TH C C B N: Ế Ứ Ơ Ả

1/Tác gi : ả

- Nguy n Du ễ (1765 - 1820), tên ch : T Nh , hi u: Thanh Hiên.ữ ố ư ệ

- Quê: Làng Tiên Đi n, huy n Nghi Xuân, t nh Hà Tĩnh.ề ệ ỉ

- Hoàn c nh xu t thân: ả ấ Sinh trưởng trong 1 gia đình đ i quý t c, nhi u đ iạ ộ ề ờlàm quan và có truy n th ng văn h c ề ố ọ

- Th i đ ờ ại: cu i TK 18 đ u TK 19 đ y bi n đ ng đau thố ầ ầ ế ộ ương

- Cu c đ i ộ ờ l m n i long đong:ắ ỗ

- S nghi p văn h c ự ệ ọ : Ông có nhi u tác ph m có giá tr l n b ng ch Hán vàề ẩ ị ớ ằ ữ

ch Nôm Th ch Hán có 3 t p ữ ơ ữ ậ (Thanh Hiên thi t p, B c hành t p l c, ậ ắ ạ ụ Nam trung t p ngâm ạ ) Sáng tác ch Nôm xu t s c nh t là tác ph m “Đo nữ ấ ắ ấ ẩ ạ

trường tân thannh” thường g i là “Truy n Ki u”.ọ ệ ề

=>Đ i thi hào Nguy n Du là nhà th thiên tài, vĩ đ i, đ nh cao nh t c a văn h cạ ễ ơ ạ ỉ ấ ủ ọtrung đ i Vi t Nam.ạ ệ

2/Tác ph m ẩ :

a/ HCST: Tác gi vi t Truy n Ki u vào đ u th k 19: ( 1805 -1809) ả ế ệ ề ầ ế ỷ

b/Th lo i ể ạ : Truy n th Nôm, th th l c bát ệ ơ ể ơ ụ

c/Nhan đề :

- Đo n tr ạ ườ ng tân thanh: Ti ng nói m i v n i đau thế ớ ề ỗ ương đ t ru t : b c lứ ộ ộ ộ

ch đ tác ph m (ti ng kêu c u cho s ph n Ki u - ngủ ề ẩ ế ứ ố ậ ề ười ph n ) ụ ữ

- Truy n Ki u ệ ề : Tên nhân v t chính (Thuý Ki u ) ậ ề

d/ Ngu n g c ồ ố : Truy n Ki u có ngu n g c c t truy n t 1 tác ph m văn h c Trungệ ề ồ ố ố ệ ừ ẩ ọ

Qu c: ố “Kim Vân Ki u truy n ề ệ ” c a tác gi Thanh Tâm Tài Nhân.ủ ả

- Gia đình Vương viên ngo i thu c t ng l p trung l u có 3 ngạ ộ ầ ớ ư ười con: Thúy

Ki u, Thúy Vân và Về ương Quan Thúy Ki u n i ti ng tài s c Trong ti t thanhề ổ ế ắ ếminh t o m , nàng g p Kim Tr ng – 1 ngả ộ ặ ọ ười hào hoa phong nhã Sau đó, hai

người th nguy n đính ề ề ước chung thu v i nhau su t đ i.R i Kim Tr ng v hỷ ớ ố ờ ồ ọ ề ộtang chú, gia đình Ki u m c oan Nàng ph i d t tình v i Kim Tr ng, bán mìnhề ắ ả ứ ớ ọ

c u cha và em Nàng r i vào tay Mã Giám Sinh, Tú Bà - b n trùm l u xanh Đauứ ơ ọ ầ

kh , Ki u t v n nh ng không ch t Nàng b l a tr n cùng S Khanh, b b tổ ề ự ẫ ư ế ị ừ ố ở ị ắ

l i, b đánh đ p, nàng đành ch u ti p khách ạ ị ậ ị ế

- Ở ầ l u xanh, nàng g p Thúc Sinh – 1 ngặ ười buôn giàu có, chu c nàng l y làm vộ ấ ợ

l Nh ng ch a đẽ ư ư ược 1 năm l i b m con Ho n Th bày m u b t v đánhạ ị ẹ ạ ư ư ắ ề

đ p, b t làm con , b t h u đàn, h u rạ ắ ở ắ ầ ầ ượu, b t ra Quan âm các Lo s , Ki uắ ở ợ ề

l i b tr n kh i nhà Ho n Th nh ng l i r i vào l u xanh khác ạ ỏ ố ỏ ạ ư ư ạ ơ ầ

- Ở ầ l u xanh l n này, Ki u g p T H i – ngầ ề ặ ừ ả ười anh hùng trí dũng Nh uy danh,ờ

T H i, Ki u đã báo ân tr oán Ch ng đừ ả ề ả ẳ ược bao lâu, T H i m c m u H Tônừ ả ắ ư ồ

Hi n ch t đ ng Ki u b làm nh c, b ép g cho Th Quan Quá t i c c, Ki uế ế ứ ề ị ụ ị ả ổ ủ ự ề

t v n sông Ti n Đự ẫ ở ề ường nh ng đư ượ ưc s Giác Duyên c u s ng.ứ ố

- L i nói v Kim Tr ng, khi bi t Thúy Ki u đã bán mình, cho dù gia đình đã gạ ề ọ ế ề ảThúy Vân cho nh ng chàng v n không nguôi nh Ki u Sau khi đã đ đ t làmư ẫ ớ ề ỗ ạquan, Kim Tr ng đã c t công ròng rã đi tìm Ki u Đ n sông Ti n Đọ ấ ề ế ề ường, bi tếnàng t v n, Kim Tr ng đã l p đàn gi i oan Tình c s Giác Duyên đi ngangự ẫ ọ ậ ả ờ ưqua, th là Ki u đế ề ược đoàn t cùng gia đình Gia đình ép Ki u n i l i duyênụ ề ố ạ

x a v i Kim Tr ng, t ch i không đư ớ ọ ừ ố ược nên nàng đành thu n tình nh ng l i xinậ ư ạK.Tr ng đ i tình v ch ng thành tình bè b n.ọ ổ ợ ồ ạ

3/Giá tr tác ph m: ị ẩ

a/Giá tr n i dung: ị ộ

*Giá tr hi n th c: ị ệ ự

- Truy n Ki u ph n ánh b m t tàn b o c a t ng l p th ng tr và th l cệ ề ả ộ ặ ạ ủ ầ ớ ố ị ế ự

h c ám chà đ p lên quy n s ng c a con ngắ ạ ề ố ủ ười:

- Truy n Ki u ph i bày n i kh đau c a nh ng con ngệ ề ơ ỗ ổ ủ ữ ườ ịi b áp b c, đ.bi tứ ệ

đ a đày ọ “Thanh lâu hai l ượ t, thanh y hai l n” ầ

- T cáo các th l c tàn b o đã chà đ p lên quy n s ng c a nh ng con ngố ế ự ạ ạ ề ố ủ ữ ười

lương thi n, khi n h kh s điêu đ ng.ệ ế ọ ổ ở ứ

- Trân tr ng đ cao v đ p, ọ ề ẻ ẹ ước m và khát v ng chân chính c a con ngơ ọ ủ ười

 Ph i là ngả ười giàu lòng yêu thương, bi t trân tr ng và đ t ni m tinế ọ ặ ềvào con người thì Nguy n Du m i t o nên Truy n Ki u có giá trễ ớ ạ ệ ề ịnhân đ o l n lao nh v y.ạ ớ ư ậ

b/Giá tr ngh thu t: ị ệ ậ Truy n Ki u đệ ề ược coi là đ nh cao ngh thu t c a Nguy n Du.ỉ ệ ậ ủ ễ

*V ngôn ng ề ữ: Ti ng Vi t trong Truy n Ki u không ch có ch c năng bi u đ tế ệ ệ ề ỉ ứ ể ạ(ph n ánh), bi u c m (b c l c m xúc) mà còn có ch c năng th m mĩ (v đ p c aả ể ả ộ ộ ả ứ ẩ ẻ ẹ ủngôn t ).ừ

* NT t s ự ự (k chuy n) đã có s phát tri n vể ệ ự ể ượ ật b c

- Đ c t v đ p c a Thúy Vân, Nguy n Du t p trung miêu t các chi ti t trênặ ả ẻ ẹ ủ ễ ậ ả ếkhuôn m t nàng b ng bút pháp ặ ằ ướ ệc l và ngh thu t li t kê ệ ậ ệ  Thúy Vân xinh

- Đ c t v đ p c a Thúy Ki u, Nguy n Du t p trung miêu t v đ p c a tàiặ ả ẻ ẹ ủ ề ễ ậ ả ẻ ẹ ủ

và s c:ắ

oTác gi miêu t khái quát ả ả “s c s o m n mà” ắ ả ặ

oĐ c t v đ p đôi m t: v a g i v đ p hình th c v a g i v đ p tâm h nặ ả ẻ ẹ ắ ừ ợ ẻ ẹ ứ ừ ợ ẻ ẹ ồ(hình nh ả ướ ệc l )

oDùng đi n c “ể ố nghiêng n ướ c nghiêng ” di n t v đ p hoàn h o có s c lôiễ ả ẻ ẹ ả ứ

cu n m nh m ố ạ ẽ

oTài năng: phong phú đa d ng, đ u đ t t i m c lí tạ ề ạ ớ ứ ưởng

- Cái tài c a Nguy n Du ch miêu t ngo i hình nhân v t làm hi n lên vủ ễ ở ỗ ả ạ ậ ệ ẻ

đ p tính cách và tâm h n Và đ ng sau nh ng tín hi u ngôn ng l i d báo vẹ ồ ằ ữ ệ ữ ạ ự ề

s ph n nhân v t.ố ậ ậ

o”Thua, nh ườ ng” Thúy Vân có cu c s ng êm đ m, suôn s ộ ố ề ẻ

oH n, ghen” ờ  Thúy Ki u b thiên nhiên đ k , ganh ghét ề ị ố ị  s ph n long đong,ố ậ

- Là nhà th xu t s c c a văn h c trung đ i cu i th k XVIII, các tác ph m ơ ấ ắ ủ ọ ạ ố ế ỉ ẩ

c a ông lên án xã h i b t công đủ ộ ấ ương th i, đòi quy n s ng cho con ngờ ề ố ười,

đ c bi t là ngặ ệ ười ph n ụ ữ

- Truy n Ki u là tác ph m tiêu bi u c a Nguy n Du – đ nh cao chói l i c a thi ệ ề ẩ ể ủ ễ ỉ ọ ủ

ca Vi t Nam.ệ

- * Gi i thi u v tác gi : xem m c I.1ớ ệ ề ả ụ

*V tác ph m:ề ẩ

- Xu t x : ra đ i đ u th k XIX 9 kho ng (1805-1809), lúc đ u có tên là ấ ứ ờ ầ ế ỉ ả ầ

“Đo n trạ ường tân thanh” ( ti ng kêu m i đ t ru t), sau này đ i thành “Truy n ế ớ ứ ộ ổ ệ

Ki u” Tác ph m vi t d a trên cu n ti u thuy t “Kim Vân Ki u truy n” c a ề ẩ ế ự ố ể ế ề ệ ủThanh Tâm Tài Nhân ( Trung Qu c) nh ng đã có s sáng t o tài tình.ố ư ự ạ

- Th lo i: Truy n th Nôm để ạ ệ ơ ược vi t b ng th th l c bát, dài 3254 câu,chia ế ằ ể ơ ụlàm 3 ph n:ầ

*Giá tr n i dung: xem m c III.1 ị ộ ụ

+ Giá tr hi n th c:ị ệ ự +Giá tr nhân đ o:ị ạ

* Giá tr ngh thu t: xem m c III.2ị ệ ậ ụ

- Th i đ i có nhi u bi n đ ng d d i, xã h i phong ki n Vi t Nam kh ngờ ạ ề ế ộ ữ ộ ộ ế ệ ủ

ho ng sâu s c, phong trào nông dân kh i nghĩa n ra liên t c, đ nh cao là cu cả ắ ở ổ ụ ỉ ộ

kh i nghĩa Tây S n đã tác đ ng m nh t i nh n th c tình c m c a Nguy n Duở ơ ộ ạ ớ ậ ứ ả ủ ễ

đ ông hể ướng ngòi bút c a mình vào hi n th c.ủ ệ ự

b/ Gia đình:

- Gia đình Nguy n Du là gia đình đ i quý t c nhi u đ i làm quan và có truy nễ ạ ộ ề ờ ề

th ng văn chố ương Nh ng b sa sút, nhà th m côi cha năm 9 tu i, m côi mư ị ơ ồ ổ ồ ẹnăm 12 tu i ổ

c/ Cu c đ i: ộ ờ

- Có năng khi u văn h c b m sinh, ham h c, có hi u bi t sâu r ng và t ng tr i,ế ọ ẩ ọ ể ế ộ ừ ả

có v n s ng phong phú v i nhi u năm l u l c, ti p xúc v i nhi u c nh đ i,ố ố ớ ề ư ạ ế ớ ề ả ờnhi u con ngề ườ ối s ph n khác nhau, t ng đi s sang Trung Qu c ậ ừ ứ ố

- Có trái tim giàu lòng yêu thương

d/ V s nghi p văn h c c a Nguy n Du: ề ự ệ ọ ủ ễ

- Đo n trích thu c ph n đ u c a tác ph m Truy n Ki u: G p g và đínhạ ộ ầ ầ ủ ẩ ệ ề ặ ỡc.

ướ

- Sau 4 câu th k v gia đình h Vơ ể ề ọ ương:

Có nhà viên ngo i h v ạ ọ ươ ng, Gia t nghĩ cũng th ư ườ ng th ườ ng b c trung ậ

M t trai con th r t lòng, ộ ứ ố

V ươ ng Quan là ch n i dòng nho gia ữ ố

là 24 câu th đ nói v ch em Thúy Ki u, Thúy Vân.ơ ể ề ị ề

2/B c c đo n trích: 4 ph n ố ụ ạ ầ

- B n câu th đ u: Gi i thi u chung v hai ch em Thúy Ki uố ơ ầ ớ ệ ề ị ề

- B n câu th ti p: G i t v đ p Thúy Vânố ơ ế ợ ả ẻ ẹ

- Mười hai câu th ti p: G i t v đ p Thúy Ki uơ ế ợ ả ẻ ẹ ề

- B n câu th cu i: Nh n xét chung v cu c s ng c a hai ch emố ơ ố ậ ề ộ ố ủ ị

3/ Khái quát giá tr n i dung và ngh thu t: ị ộ ệ ậ

*Giá tr v n i dung: ị ề ộ

- Kh c h a chân dung tuy t mĩ c a ch em Thúy Ki u, ca ng i v đ p, tài năngắ ọ ệ ủ ị ề ợ ẻ ẹ

và d c m v ki p ngự ả ề ế ười tài hoa b c m nh c a Thúy Ki u.ạ ệ ủ ề

- Th hi n c m h ng nh n văn sâu s c: trân tr ng, đ cao, ca ng i v đ p c aể ệ ả ứ ậ ắ ọ ề ợ ẻ ẹ ủcon người

*Giá tr v ngh thu t: ị ề ệ ậ

- Thúy Ki u, Thúy Vân là nhân v t chính di n, thu c ki u nhân v t lí tề ậ ệ ộ ể ậ ưởngtrong Truy n Ki u Đ kh c h a v đ p c a nhân v t lí tệ ề ể ắ ọ ẻ ẹ ủ ậ ưởng, Nguy n Duễ

đó s d ng bút pháp ử ụ ướ ệc l - l y v đ p c a thiên nhiên đ miêu t v đ pấ ẻ ẹ ủ ể ả ẻ ẹ

c a con ngủ ười Nhà văn không miêu t chi ti t c th mà ch y u t đ g i.ả ế ụ ể ủ ế ả ể ợ

S d ng bi n pháp đòn b y làm n i b t hình nh Thúy Ki u.ử ụ ệ ẩ ổ ậ ả ề

4/Gi i thích nghĩa c a c a t : ả ủ ủ ừ

- T nga: ố ch ngỉ ười con gái đ pẹ

- Mai c t cách: ố c t cách c a cây mai m nh d , thanh tao ố ủ ả ẻ Tuy t tinh th n ế ầ : tinh

th n c a tuy t tr ng và trong s ch => Ý nói c hai ch em đ u duyên dáng,ầ ủ ế ắ ạ ả ị ềthanh cao, trong tr ng.ắ

- Khuôn trăng đ y d n ầ ặ : gương m t đ y đ n nh trăng tròn; ặ ầ ặ ư nét ngài nở nang: ý

nói lông mày h i đ m, c t t đôi m t đ p => Nh m g i t v đ p phúc h u c aơ ậ ố ả ắ ẹ ằ ợ ả ẻ ẹ ậ ủThúy Vân Thành ng ti ng Vi t có câu: “ữ ế ệ M t ph ắ ượ mày ngài” ng

- Đo n trang: ạ nghiêm trang, đ ng đ n (ch nói v ngứ ắ ỉ ề ười ph n )ụ ữ

- Làn thu th y: ủ làn nước mùa thu; Nét xuân s n: ơ nét núi mùa xuân => ý nói

m t đ p, trong sáng nh nắ ẹ ư ước mùa thu, lông mày đ p thanh thoát nh nét núiẹ ưmùa xuân

- Nghiêng n ướ c nghiêng thành: L y ý m t câu ch Hán, có nghĩa là: ngo nhấ ở ộ ữ ả

l i nhìn m t cái thì thành ngạ ộ ười ta xiêu, ngo nh l i nhìn cái n a thì nả ạ ữ ước

người ta b nghiêng ng => Ý nói s c đ p tuy t v i c a ngị ả ắ ẹ ệ ờ ủ ười ph n có thụ ữ ểlàm cho người ta say mê đ n n i m t thành m t nế ỗ ấ ấ ước

o “Mai c t cách tuy t tinh th n ố ế ầ ” s d ng bút pháp ử ụ ướ ệc l , đã g i t đợ ả ược vẻ

đ p c a hai ch em: c t cách duyên dáng, thanh tao nh mai, tinh th n trongẹ ủ ị ố ư ầ

tr ng nh tuy t.ắ ư ế

o C hai đ u đ p “ả ề ẹ M ườ i phân v n m ẹ ườ nh ng m i ng i”, ư ỗ ười có v đ p riêngẻ ẹ

“m i ng ỗ ườ i m t v ộ ẻ”, đ u là là v đ p lí tề ẻ ẹ ưởng theo quan đi m th m mĩ phongể ẩ

ki n.ế

2/Nhân v t Thúy Vân.: ậ Thuý Vân- ng ườ i con gái phúc h u, đoan trang: ậ

- Thi sĩ đã dành cho Thuý Vân nh ng nét v r t c th , chi ti t, m i câu th nóiữ ẽ ấ ụ ể ế ỗ ơ

v Thúy Vân là m t nét v tài hoa v b c chân dung c a giai nhân C m nh nề ộ ẽ ề ứ ủ ả ậchung v Thuý Vân, đó là v đ p “ trang tr ng ”, “đoan trang” –m t v đ pề ẻ ẹ ọ ộ ẻ ẹcao sang, quý phái

- T l i nh n xét chung đó, Nguy n Du ti p t c phác ho nh ng nét c thừ ờ ậ ễ ế ụ ạ ữ ụ ể

h n V đ p Thuý Vân, trơ ẻ ẹ ước h t, đế ược toát lên t khuôn m t, nét ngài:ừ ặ

“Khuôn trăng đ y đ n, nét ngài n nang”ầ ặ ở

- “Khuôn trăng”, “nét ngài” là hai hình nh ả ướ ệ ược l , t ng tr ng, n d g i lênư ẩ ụ ợ

m t khuôn m t phúc h u, tròn tr a, tộ ặ ậ ị ươi sáng nh trăng r m, lông mày s c nét,ư ằ ắ

đ m nh con ngài Các t “đ y đ n”, “ n nang” s d ng th t gi n d nh ngậ ư ừ ầ ặ ở ử ụ ậ ả ị ư

s c di n t l i r t l n; nó không ch g i t s đ y đ n, n nang trong nhanứ ễ ả ạ ấ ớ ỉ ợ ả ự ầ ặ ở

s c mà đây còn là s đ y đ n, mĩ mãn c a s ph n, c a cu c đ i nàng.ắ ự ầ ặ ủ ố ậ ủ ộ ờKhuôn m t nh đ p h n, r ng r và tặ ư ẹ ơ ạ ỡ ươi sáng h n khi Thuý Vân cơ ười “Hoa

cười” là cườ ươi t i nh hoa Ngh thu t nhân hoá y g i s tư ệ ậ ấ ợ ự ươ ắi t n c a nủ ụ

cười, c a khuôn m t, c a nhan s c giai nhân Vì th , Thuý Vân cũng dủ ặ ủ ắ ế ễchi m đế ượ ảc c m tình c a m i ngủ ọ ười

- V đ p đoan trang, quý phái c a Thuý Vân còn b c l trong ngôn ng , l i nóiẻ ẹ ủ ộ ộ ữ ờ

c a nàng M i khi Thuý Vân “th t” ra thì âm thanh nghe nh nhàng, trong tr oủ ỗ ố ẹ ẻ

nh “ng c” v y Còn mái tóc c a Vân óng , b ng b nh, m m m i h n cư ọ ậ ủ ả ồ ề ề ạ ơ ảmây, làn da c a nàng m n màng, tr ng sáng h n c tuy t Nh ng v đ p đó l iủ ị ắ ơ ả ế ư ẻ ẹ ạ

t o nên m t s hoà h p v i th gi i xung quanh nên thiên nhiên s n sàngạ ộ ự ợ ớ ế ớ ẵ

ch p nh n ch u “thua”, ch u “nhấ ậ ị ị ường” Ngh thu t nhân hoá khi n thiên nhiênệ ậ ế

nh có hình th và tính cách nh con ngư ể ư ười Hai t “ thua”, “ nhừ ường” được

s d ng r t tinh di u Nó v a đ c t v đ p c a Thuý Vân, v a th hi n sử ụ ấ ệ ừ ặ ả ẻ ẹ ủ ừ ể ệ ự

d c m c a Nguy n Du v s ph n c a nàng – m t s ph n, m t cu c đ iự ả ủ ễ ề ố ậ ủ ộ ố ậ ộ ộ ờbình l ng, êm Nàng sinh ra dặ ả ường nh là đ hư ể ưởng cu c s ng phong l u,ộ ố ư

an nhàn

- Rõ ràng, Thuý Vân đ p - m t v đ p khá s c nét nh ng v n h n h u, thuỳẹ ộ ẻ ẹ ắ ư ẫ ồ ậ

m V đ p viên mãn y trong tr o nh su i đ u ngu n, nh trăng đ u tháng.ị ẻ ẹ ấ ẻ ư ố ầ ồ ư ầ

 V i b n dòng th thôi v y mà cũng đ v lên 1 s c đ p tớ ố ơ ậ ủ ẽ ắ ẹ ươ ắi t n, tr trung,ẻ

ki u di m 1 cô gái đang đ trăng tròn Nó đã ph n nào th hi n đề ễ ộ ầ ể ệ ược con m tắnhìn người sâu s c và ngh thu t miêu t b c th y c a Nguy n Du.ắ ệ ậ ả ậ ầ ủ ễ

3/Nhân v t Thúy Ki u ậ ề

*Nhan s c: ắ

- M c dù t Thuý Vân khá kĩ lặ ả ưỡng nh ng Nguy n Du v n còn ch dành choư ễ ẫ ỗThuý Ki u b i v i ngh thu t đòn b y, Thúy Vân tr thành đi m t a đ chânề ở ớ ệ ậ ẩ ở ể ự ểdung Thúy Ki u n i b t h n lên ‘Ki u càng s c s o m n mà” Ki u khôngề ổ ậ ẳ ề ắ ả ặ ề

ch s c s o m n mà trong hình s c mà còn s c s o v trí tu và “ m n mà”ỉ ắ ả ặ ắ ắ ả ề ệ ặtrong tình c m.ả

- Khác v i Thuý Vân, khi g i t v đ p c a Thuý Ki u, Nguy n Du không li tớ ợ ả ẻ ẹ ủ ề ễ ệ

kê, không miêu t chi ti t, c th ; ngòi bút c a ông ch ng ng đ ng đôi m tả ế ụ ể ủ ỉ ư ọ ở ắ

“ Làn thu thu , nét xuân s n” Đôi m t y đ p long lanh, trong sáng nh lànỷ ơ ắ ấ ẹ ư

nước mùa thu g n sóng, có s c cu n hút mãnh li t và hình nh n ch a m tợ ứ ố ệ ư ẩ ứ ộ

s tinh anh trong tâm h n và trí tu ; nó l i n dự ồ ệ ạ ẩ ướ ới l p lông mày thanh tú, tươi

t n nh dáng núi mùa xuân “nét xuân s n” ắ ư ơ

- Nh ng hình nh trong tr o m l c a thiên nhiên dữ ả ẻ ỹ ệ ủ ưới hình th c ngh thu tứ ệ ậ

n d , c l , ti u đ i đ c s d ng tuy t v i nh đúc l i v đ p c a giai

nhân trong câu th sáu ch đ r i m r ng h n, nâng cao h n v đ p y đ nơ ữ ể ồ ở ộ ơ ơ ẻ ẹ ấ ế

t t đ nh: “Hoa ghen thua th m, li u h n kém xanh”ộ ỉ ắ ễ ờ

- V đ p c a Ki u khi n cho hoa cũng ph i “ghen”, li u cũng ph i “ h n”, hayẻ ẹ ủ ề ế ả ễ ả ờnói cách khác nhìn v đ p c a Thuý Ki u thiên nhiên, t o hoá nh n ra khuy tẻ ẹ ủ ề ạ ậ ế

đi m c a mình, đ r i m c c m v i chính mình t đó m i n y sinh thái để ủ ể ồ ặ ả ớ ừ ớ ả ộghen ghét, đ k ố ị

- Ngh thu t so sánh, n d , nhân hoá, ti u đ i trong câu th này đệ ậ ẩ ụ ể ố ơ ựợc sử

d ng m t cách tài tình khi n cho tính ch t đ k gi a v đ p c a Ki u vàụ ộ ế ấ ố ị ữ ẻ ẹ ủ ềthiên nhiên càng tăng thêm g p b i M t l n n a, chúng ta l i th y tài năngấ ộ ộ ầ ữ ạ ấ

s d ng ngôn t c a Nguy n Du tuy t v i đ n m c nào b i ch b ng hai chử ụ ừ ủ ễ ệ ờ ế ứ ở ỉ ằ ữ

“ghen”, “h n” thôi v y mà tác gi v a g i t đờ ậ ả ừ ợ ả ược v đ p tuy t mĩ c a Thuýẻ ẹ ệ ủ

Ki u làm cho nề ước nghiêng, thành đ l i v a d báo đổ ạ ừ ự ượ ươc t ng lai, số

ph n, cu c đ i c a nàng: lành ít, d nhi u.ậ ộ ờ ủ ữ ề

*Tài năng:

- Ki u không ch đ p mà còn là m t cô gái thông minh và r t m c tài hoa Theoề ỉ ẹ ộ ấ ựquan ni m th m m phong ki n, m t ngệ ẩ ỹ ế ộ ười con gái có tài năng ph i gi i “ả ỏ

c m, kì, thi, ho ” Ki u đã đ t đ n m c lý tầ ạ ề ạ ế ứ ưởng y, đ c bi t s trấ ặ ệ ở ường h nơ

ngườ ủi c a nàng là đánh đàn: “ Ngh riêng ăn đ t h c m m t chề ứ ồ ầ ộ ương”, nàng

gi i nh c đ n m c so n riêng cho mình khúc nh c “B c m nh” ai nghe cũngỏ ạ ế ứ ạ ạ ạ ệ

bu n th m “M t thiên B c m nh l i càng não nhân” Cung đàn mà Ki u sángồ ả ộ ạ ệ ạ ềtác y chính là ti ng lòng c a m t trái tim đa s u, đa c m, là ti ng nói n i tâmấ ế ủ ộ ầ ả ế ộsâu s c; nó v a ch ng t cái “tài” v a th hi n cái “tình” c a nàng đ i v iắ ừ ứ ỏ ừ ể ệ ủ ố ớ

cu c đ i.ộ ờ

 Ch b ng m y câu th trong đo n trích, Nguy n Du không ch miêu t đỉ ằ ấ ơ ạ ễ ỉ ả ược

v đ p c a Thúy Ki u mà còn d báo trẻ ẹ ủ ề ự ướ ươc t ng lai c a nàng, không nh ngủ ữtruy n cho ngề ườ ọi đ c tình c m yêu m n nhân v t mà còn truy n c n i lo âuả ế ậ ề ả ố

ph p ph ng v tấ ỏ ề ương lai nhân v t ậ

- Đ u s d ng bút pháp ề ử ụ ướ ệ ược l t ng tr ng – l y cái đ p c a t nhiênư ấ ẹ ủ ự

so sánh (ví ng m) v i cái đ p c a nhân v t ầ ớ ẹ ủ ậ  tôn vinh v đ p c a nhânẻ ẹ ủ

v t.ậ

- Giúp ngườ ọi đ c hình dung được nhan s c c a m i ngắ ủ ỗ ười : Vân mái tóc

mượt mà óng h n mây tr i, da tr ng h n tuy t Ki u có v tả ơ ờ ắ ơ ế ề ẻ ươi th m,ắ

m n mà đ n hoa ghen, li u h n.ặ ế ễ ờKhác

nhau

T c th t khuôn m t, nét mày,ả ụ ể ừ ặmàu da, nước tóc, mi ng cệ ười,

ti ng nói ế  kh c h a TV đoanắ ọtrang, phúc h u.ậ

T TK : nêu n tả ấ ượng t ng quát -ổ

đ c t đôi m t – v đ p s c s o,ặ ả ắ ẻ ẹ ắ ảthông minh làm hoa hoa ph i ghen,ả

li u ph i h , nễ ả ờ ước nghiêng thành

đ ổ  g i t nét đ p c a TK là đợ ả ẹ ủ ể

g i t v đ p tâm h nợ ả ẻ ẹ ồThông

đi pệ

D báo s ph n may m n, h nhự ố ậ ắ ạphúc

ĐO N TRÍCH : C NH NGÀY XUÂN Ạ Ả

(Trích “Truy n Ki u” c a Nguy n Du) ệ ề ủ ễ I/ KI N TH C C B N: Ế Ứ Ơ Ả

- B n câu th đ u: g i t c nh đ p ngày xuânố ơ ầ ợ ả ả ẹ

- Tám câu ti p theo: g i t khung c nh l h i trong ti t thanh minh.ế ợ ả ả ễ ộ ế

- Sáu câu cu i: c nh ch em Thúy Ki u đi ch i xuân tr v ố ả ị ề ơ ở ề

 Đo n th đạ ơ ược k t c u theo trình t th i gian c a cu c du xuân.ế ấ ự ờ ủ ộ

3/ Khái quát giá tr n i dung và ngh thu t: ị ộ ệ ậ

- N i dung: C nh ngày xuân là b c tranh thiên nhiên mùa xuân tộ ả ứ ươ ẹi đ p, trongsáng và l h i ngày xuân t ng b ng náo nhi t.ễ ộ ư ừ ệ

- Ngh thu t: s d ng nhi u hình nh đ t giá, sáng t o; nhi u t láy miêu tệ ậ ử ụ ề ả ắ ạ ề ừ ả

c nh v t và cũng là tâm tr ng con ngả ậ ạ ười; bút pháp miêu t giàu ch t t o hình.ả ấ ạ

4 / Gi i nghĩa t ng : ả ừ ữ

- Thanh minh: ti t vào đ u tháng ba, mùa xuân khí tr i mát m , trong tr o,ế ầ ờ ẻ ẻ

người ta đi t o m , t c là đi vi ng và s a sang l i ph n m ngả ộ ứ ế ử ạ ầ ộ ười thân

- Thi u quang ề : ánh sáng đ p c a mùa xuân.ẹ ủ

- Đ p thanh ạ : d m lên c xanh.ẫ ỏ

- Tài t giai nhân ử : trai tài, gái s c.ắ

- Áo qu n nh nêm ầ ư : nói người đi l i đông đúc, ch t nh nêm.ạ ậ ư

II / PHÂN TÍCH :

1/ B n câu th đ u ố ơ ầ :M t b c ho tuy t đ p v mùa xuân ộ ứ ạ ệ ẹ ề

- Hai câu đ u v a nói không gian, v a g i th i gian: ngày xuân th m tho t trôiầ ừ ừ ợ ờ ấ ắmau, ti t tr i bế ờ ước sang tháng 3 ( tháng cu i cùng c a mùa xuân), nh ng cánhố ủ ữ

én v n r n ràng bay li ng nh thoi đ a gi a b u tr i trong sáng , gi a nh ngẫ ộ ệ ư ư ữ ầ ờ ữ ữlàn n ng đ p c a mùa xuân ắ ẹ ủ

- Hai câu sau t p trung miêu t làm n i b t lên v đ p m i m , tinh khôi giàuậ ả ổ ậ ẻ ẹ ớ ẻ

s c s ng , nh nhàng thanh khi t , có h n qua đứ ố ẹ ế ồ ường nét, hình nh, màu s c,ả ắkhí tr i, c nh v t…ờ ả ậ

C non xanh t n chân tr i ỏ ậ ờ Cành lê tr ng đi m m t vài bông hoa ắ ể ộ

o Đây là nh ng câu th hay nh t trong Truy n Ki u.: g i t hình tữ ơ ấ ệ ề ợ ả ượng tháng bamùa xuân th t đ p: b u tr i trong sáng, m t đ t tậ ẹ ầ ờ ặ ấ ươi xanh, không gian yên ảthanh bình

o C non xanh t n chân tr i: m t hình nh tràn đ y s c s ng có s c g i t đ cỏ ậ ờ ộ ả ầ ứ ố ứ ợ ả ặ

bi t Đây chính là phông, n n cho b c tranh mùa xuân Cũng chính là s c s ngệ ề ứ ứ ốmãnh l t c a mùa xuân ệ ủ

o Trên cái n n màu xanh non y đi m xuy t m t vài bông hoa lê tr ng nhề ấ ể ế ộ ắ ư

nh ng trang s c quý giá tô đi m cho mùa xuân thêm tữ ứ ể ươ ẹi đ p Màu s c có sắ ựhài hoà đ n m c tuy t di u do ngh thu t ph i s c tài tình c a Nguy n Du :ế ứ ệ ệ ệ ậ ố ắ ủ ễmàu “tr ng” v i màu ”xanh” T “đi m tr ng” nh m t nhãn t Nguy n Duắ ớ ừ ể ắ ư ộ ự ễ

đã r t tài tình khi đ o ngấ ả ược cách dùng t thông d ng” đi m tr ng” thành ”ừ ụ ể ắ

tr ng đi m” đã g i lên v đ p c a mùa xuân: m i m tinh khôi, giàu s c s ng,ắ ể ợ ẻ ẹ ủ ớ ẻ ứ ốkhoáng đ t, nh nhàng trong tr o, thanh khi t Hoa c v n vô tri vô giác nh ngạ ẹ ẻ ế ỏ ố ư

t “đi m” làm cho c nh v t có h n ch không tĩnh t i : ( so sánh v i hai câuừ ể ả ậ ồ ữ ạ ớ

th ơ

Ph ươ ng th o liên thiên bích ả

Lê chi s đi m hoa.) ổ ể

o Hai câu th t c nh mùa xuân c a Nguy n Du qu là tuy t bút ! Ngòi bút c aơ ả ả ủ ễ ả ệ ủnguy n Du th t tài hoa, giàu ch t t o hình, k t h p gi a t và g i Qua đó taễ ậ ấ ạ ế ợ ữ ả ợ

th y tâm h n con ngấ ồ ười vui tươi ph n ch n qua cái nhìn trong tr o, tấ ấ ẻ ươ ắi t n,

h n nhiên, nh y c m tha thi t v i v đ p c a thiên nhiên ồ ạ ả ế ớ ẻ ẹ ủ

2/ Tám câu th ti p: Khung c nh l h i trong ti t thanh minh: ơ ế ả ễ ộ ế

- C nh ngày t t thanh minh, ti t đ u tháng ba, mùa xuân khí tr i mát m , ngả ế ế ầ ờ ẻ ười

ta đi t o m (quét tả ộ ước, s a sang l i ph n m c a ngử ạ ầ ộ ủ ười thân) nên có l t oễ ả

m ộ

- Mùa xuân cũng là d p đ đi ch i ch n đ ng quê Đị ể ơ ở ố ồ ược gi m lên c xanhẫ ỏ

gi a đ t tr i mùa xuân trong tr o là m t cái thú, nên vi c ch i xuân y m iữ ấ ờ ẻ ộ ệ ơ ấ ớ

tr thành ngày h i, g i là h i đ p thanh.ở ộ ọ ộ ạ

- Nh ng câu th c a Nguy n Du đó g i t không khí l h i b ng c m t hữ ơ ủ ễ ợ ả ễ ộ ằ ả ộ ệ

th ng t ng giàu s c bi u đ t:ố ừ ữ ứ ể ạ

o Nh ng t ghép là danh t nh : ữ ừ ừ ư y n anh, ch em, tài t , giai nhân ế ị ử -> g i tợ ả

s đông vui, nhi u ngự ề ười, mà ch y u là trai thanh gái l ch.ủ ế ị

o Nh ng t ghép là đ ng t nh : ữ ừ ộ ừ ư s m s a, d p dìu ắ ử ậ -> g i không khí r nợ ộràng, nào nhi t c a ngày h i.ệ ủ ộ

o Nh ng t ghép là tính t nh : ữ ừ ừ ư g n xa, nô n c ầ ứ -> g i t tâm tr ng háo h cợ ả ạ ứ

đ t ti n gi y hàng mã đ tố ề ấ ể ưởng nh ngớ ười đó khu t nên m i có c nh:ấ ớ ả

“Thoi vàng vó r c, tro ti n gi y bay” ắ ề ấ

 Tám câu th t c nh l h i ngày thanh minh mà kh c h a đơ ả ả ễ ộ ắ ọ ược c truy nả ề

th ng văn hóa l h i x a.ố ễ ộ ư

3/ Sáu câu th cu i: Khung c nh ch em Thúy Ki u du xuân tr v : ơ ố ả ị ề ở ề

- Bu i chi u, m t tr i t t (tà tà) ng bóng v tây Ngày l h i đông vui đó điổ ề ặ ờ ừ ừ ả ề ễ ộqua, ch em Thúy Ki u d t tay nhau đi v ị ề ắ ề

- C nh chi u xuân đ p m t cách d u dàng, m i chi ti t c nh đ u thanh nh :ả ề ẹ ộ ị ọ ế ả ề ẹ

n ng v chi u đã nh t, m t nh p c u nh b c ngang khe nắ ề ề ạ ộ ị ầ ỏ ắ ước nh ỏ

- M i ho t đ ng cũng th t nh nhàng: m t tr i ch m ch m ng bóng, bọ ạ ộ ậ ẹ ặ ờ ậ ậ ả ướcchân người th th n, dòng nơ ẩ ước u n quanh ố

- C nh có s thay đ i v th i gian, không gian Không còn bát ngát, trong sáng,ả ự ổ ề ờkhông còn không khí đông vui, náo nhi t c a l h i, t t c đang nh t d n,ệ ủ ễ ộ ấ ả ạ ầ

l ng d n ặ ầ

- C nh đả ượ ảc c m nh n qua tâm tr ng (nhân hóa t nhiên)ậ ạ ự

o Nh ng t láy “tà tà, thanh thanh, nao nao” không ch bi u đ t s c thái c nhữ ừ ỉ ể ạ ắ ả

v t mà còn b c l tâm tr ng c a con ngậ ộ ộ ạ ủ ười