Nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay trong môn bóng bàn cho học sinh sinh viên chuyên ngành trường đại học vinh

Ngày nay, bóng bàn hiện đại với xu thế phát triển rất đa dạng và phong phú đòi hỏi vận động viên phải có kỹ thuật toàn diện, kết hợp giữa sức xoáy, sứcmạnh, tốc độ, điểm rơi một cách hợp

Trờng đại học vinhKhoa giáo dục thể chất -&*& -

chuyên ngành Trờng đại học vinh

Khoá luận tốt nghiệp ngành s phạm gdtc

Chuyên ngành: các môn bóng

Giáo viên hớng dẫn: Th.s đậu bắc sơn

Lời cảm ơnTrớc hết tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới: Th.S Đậu Bắc Sơn ngờithầy giáo nhiệt tình, tận tụy với quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của tôi

Xin chân thành cảm ơn hội đồng khoa học, ban chủ nhiệm khoa Giáo dụcthể chất đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi đợc làm và hoàn thành khoá luận Qua

đây tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các giáo viên, huấn luyện viên, các vận độngviên ở sở thể dục thể thao Thanh Hoá và Nghệ An, các bạn sinh viên trong lớp đãtận tình giúp đỡ tôi thực hiện đề tài một cách tốt nhất

Chắc chắn, trong thời gian thực hiện đề tài không thể không tránh khỏinhững thiếu sót, tôi kính mong đợc sự đóng góp ý kiến của giáo viên hớng dẫn,hội đồng khoa học, Ban chủ nhiệm khoa và mọi ngời quan tâm đến đề tài này

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

1.1 Nhiệm vụ1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay cho

sinh vên chuyên ngành trờng Đại học Vinh

3.3 Thời gian nghiên cứu 11

Đáp ứng lời kêu gọi của Bác, từ đó đến nay phong trào tập luyện thể dục thểthao quần chúng đã phát triển nhanh chóng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu trongmọi tầng lớp nhân dân Ngày nay trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đất nớc, trong xu thế hội nhập của nền kinh tế thế giới, Đảng và nhà nớc ta luônquan tâm tới việc nâng cao trình độ dân trí, giáo dục cho mọi tầng lớp nhân dânnhằm tạo ra con ngời mới phát triển một cách toàn diện về mọi mặt : Đức-Trí- Thể–Mỹ

Trong đó Thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục xãhội chủ nghĩa: Tạo đợc một thế hệ trẻ phát triển một cách cân đối, có tri thức, có

đạo đức, phát triển toàn diện các tố chất thể lực, có sức khoẻ làm cơ sở để nâng

cao năng suất lao động, trí sáng tạo và thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển Cóthể nói cha khi nào ngành thể dục thể thao lại phát triển mạnh mẽ nh hiện nay.Thể dục thể thao đến với mọi nhà, mọi ngời, mọi tầng lớp và mọi lứa tuổi Trongthời đại kinh tế mở này thì thể dục thể thao lại có một vị trí quan trọng trong việc

mở rộng các mối quan hệ với các nớc trong khu vực và trên thế giới, góp phần vào

sự phát triển chung của xã hội

Thể dục thể thao những năm gần đây đã có những bớc chuyển biến rõ rệt,gặt hái đợc nhiều thắng lợi Trong đó có sự đóng góp không nhỏ của môn bóngbàn Tại Segames 21, các vận động viên bóng bàn nh : Vũ Mạnh Cờng, Ngô ThuThuỷ, Đoàn Kiến Quốc đã tô thêm vết son mới trong bảng thành tích của thể thaoViệt Nam nói chung và Bóng bàn nói riêng

Cũng nh các môn thể thao khác, Bóng bàn là môn thể thao hấp dẫn, sôi nổimang tính đối kháng cao và đợc phát triển rộng rãi trên toàn thế giới Bóng bàn ra

đời vào năm 1880 ở Anh và sau đó xuất hiện ở Việt Nam vào năm 1920 Đến năm

1924, Bóng bàn đã phát triển mạnh mẽ ở các thành phố nh: Hà Nội, Hải Phòng,Huế, Sài Gòn Là môn thể thao sớm mang lại vinh quang cho nền thể thao nớcnhà Đồng thời nó rất phù hợp với thể chất của ngời Việt Nam: Là một môn thểthao phù hợp với cố gắng, tố chất thể lực, khả năng tiếp thu kỹ thuật, tâm lý conngời Việt Nam, mà chiến thuật bao giờ cũng đặt trên nền móng của sự điêu luyện

kỹ thuật thể thao Mặt khác luyện tập môn bóng bàn còn có tác dụng rèn luyệnmột số phẩm chất cho ngời tập nh tính quyết đoán, chí thông minh, xử lý nhanhcác tình huống thay đổi đột ngột trong chuyên môn cũng nh trong cuộc sống Bất

kỳ thành tích của một môn thể thao nào cũng là kết quả của một quá trình chuẩn

bị về thể lực, kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, ý chí…Vậy mà Bác không quên ra lời kêu gọi toàn quyết định

Ngày nay, bóng bàn hiện đại với xu thế phát triển rất đa dạng và phong phú

đòi hỏi vận động viên phải có kỹ thuật toàn diện, kết hợp giữa sức xoáy, sứcmạnh, tốc độ, điểm rơi một cách hợp lý, cùng với t tởng chỉ đạo của huấn luyệnviên là phải tích cực chủ động tấn công toàn diện và nhanh chóng dứt điểm Có

nh vậy vận động viên mới có đủ khả năng thực hiện đợc ý đồ chiến thuật một cáchkhông mệt mỏi, sẽ làm chủ đợc tinh thần trong những phút căng thẳng của trận

đấu, đảm bảo hiệu suất cao

Để phù hợp với xu hớng phát triển của bóng bàn hiện đại của khu vực và thếgiới thì phải cải tiến và đổi mới về trang thiết bị, bài tập và ph ơng pháp giảng dạy

và huấn luyện Trong giảng dạy và huấn luyện môn bóng bàn có rất nhiều kỹ thuật

đã đợc vận dụng nh: Giao bóng, giật bóng, líp bóng…Vậy mà Bác không quên ra lời kêu gọi toàn và đặc biệt là kỹ thuật vụtbóng trái tay đợc xem là một đòn quan trọng có thể nhanh chóng dứt điểm, gópphần tạo nên chiến thắng

Mà muốn có đợc đòn tấn công làm cho đối phơng lúng túng thì ta phải sắpxếp những bài tập phối hợp tấn công một cách khoa học, hợp lý đợc nghiên cứu

kỹ lỡng trong lý luận và đợc kiểm nghiệm trong thực tế Ngoài ra trong quá trìnhgiảng dạy và huấn luyện thì giáo viên- huấn luyện viên và ngời tập phải nỗ lựcsáng tạo

Việc đi sâu nghiên cứu các kỹ thuật trong môn bóng bàn có rất nhiều tác giả

đã tiến hành Chẳng hạn nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả của

kỹ thuật giật bóng thuận hoặc trái tay; nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng caohiệu quả của kỹ thuật líp bóng thuận tay hoặc trái tay…Vậy mà Bác không quên ra lời kêu gọi toànvà vân dụng chúng vàotrong tập luyện cũng nh trong thi đấu

Qua quá trình tìm hiểu, quan sát và thực tiễn tham gia tập luyện của bản thân

về chuyên nghành bóng bàn tại trờng Đại học Vinh, chúng tôi nhận thấy các sinhviên chuyên ngành trong quá trình tập luyện kỹ thuật vụt bóng trái tay đạt hiệuquả cha cao Để nâng cao hiệu quả của kỹ thuật vụt bóng trái tay cho sinh viênchuyên ngành thì có nhiều hớng, một trong các hớng đó là đa ra các bài tập choqúa trình tập luyện để nhằm hoàn thiện kỹ thuật, nâng cao hiệu quả cho sinh viênchuyên ngành nói riêng và ngời tập nói chung Xuất phát từ lý do trên chúng tôi

mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng cao

hiệu quả vụt bóng trái tay trong môn bóng bàn cho sinh viên chuyên nghành Trờng Đại Học Vinh”.

Mục đích của đề tài: khi tiến hành nhiên cứu đề tài này chúng tôi nhằm

mục đích đa ra một số bài tập cụ thể, để nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay chongời tập nói chung và sinh viên chuyên ngành trờng Đại Học Vinh nói riêng Để

đạt hiệu quả hơn nữa trong quá trình tập luyện, từ đó góp phần cung cấp cho giáoviên- huấn luyện viên những ngời làm công tác giảng dạy và huấn luyện mônbóng bàn đạt hiệu quả cao hơn

II nhiệm vụ- phơng pháP Và Tổ CHứC NGHIÊN cứU

1 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để giải quyết đợc mục đích của đề tài này chúng tôi đề ra 2 nhiệm vụ sau

đây:

1.1 Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn

một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay cho sinh viên chuyênngành trờng Đại học Vinh

1.2 Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu ứng dụng các bài tâp đã lựa chọn để nâng cao

hiệu quả vụt bóng trái tay cho sinh viên chuyên ngành trờng Đại học Vinh

dựng và phát triển một cái mới thì chúng ta phải xây dựng trên nền tảng của cái

cũ Hay nói cách khác cái cũ là tiền đề cho cái mới phát triển Muốn nghiêncứu, điều tra một vấn đề gì thì ta phải tìm hiểu, tổng hợp các tài liệu có liênquan, qua đó chúng ta có đợc cơ sở để phân tích nó Phơng pháp này đã đa lạihiệu quả rất cao trong công tác nghiên cứu khoa hoc thuộc nhiều lĩnh vực khácnhau trong đó có lĩnh vực thể dục thể thao

Phơng pháp này đợc sử dụng trong viêc nghiên cứ cơ sở lý luận của đề tàithông qua việc đọc và tham khảo tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu Sử dụngphơng pháp này là quá trình tham khảo các tài liệu chung và tài liệu chuyên mônliên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài Trong qúa trình nghiên cứu đề tàinày, chúng tôi đã đọc và tham khảo một số tài liệu chuyên môn nh: Bóng bàn hiện

đại, phơng pháp nghiên cứu khoa học, toán học thống kê, tâm lý học Thể dục thểthao, sinh lý học Thể dục thể thao …Vậy mà Bác không quên ra lời kêu gọi toànQua việc nghiên cứu các tài liệu này đã giúpchúng tôi rất nhiều trong quá trình tiến hành nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu các tài liệu, chúng tôi sẽ tiếp cận đợc những thông tin khoahọc cần thiết Nó giúp ích rất lớn cho bản thân để đề ra đợc những phơng hớngnghiên cứu và cách thức giải quyết vấn đề một cách khoa học

Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu các tài liệuchuyên môn, giáo án, chơng trình giảng dạy và huấn luyện của các giáo viên vàhuấn luyên viên của sở Thể dục thể thao Thanh Hoá, Nghệ An và môt số trờngcao đẳng và đại học Thể dục thể thao trong cả nớc Trên cơ sở đó để có thể xâydựng đợc hệ thống bài tập nhằm nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay đối với sinhviên chuyên ngành trong điều kiện thực tiễn tập luyện tại trờng Đại học Vinh

2.3 Phơng pháp phỏng vấn toạ đàm:

Là phơng pháp nghiên cứu khoa học thu thập thông tin qua việc hỏi, trã lờigiữa nhà nghiên cứu với các cá nhân khác nhau về các vấn đề quan tâm Đây là

phơng pháp đợc sử dụng tơng đối nhiều trong nghiên cứu khoa học Thể dục thểthao

Phơng pháp này đợc chúng tôi sử dụng dới hình thức dùng phiếu phỏng vấn,tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các giáo viên, huấn luyện viên có kinhnghiệm trong giảng dạy và huấn luyện môn bóng bàn Với hình thức này, chúngtôi có thêm cơ sở thực tiễn, tăng thêm độ tin cậy cho số liệu để từ đó lựa chọn cácbài tập và nghiên cứu ứng dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài

cụ thể của phơng pháp này đợc chúng tôi trinh bày cụ thể ở phần sau

2.5 Phơng pháp toán học thống kê:

Ngày nay, toán học đã xâm nhập vào nhiều lĩnh vực khoa học Xu hớng “toán học hoá ” mở ra con đờng nghiên cứu khoa học đạt tới độ sâu sắc, khám phá

đúng bản chất và qui luật của các hiện tợng nghiên cứu

Sau khi thu thập các số liệu (số liệu thô), các số liệu này không cho phép tarút ra kết luận, mà chúng tôi đã sử dụng phơng pháp toán học thống kê để đánhgiá chính xác số liệu đó Để từ đó kiểm chứng lại và đa ra kết luận, nhằm tránh đ-

ợc tính chủ quan trong quá trình nghiên cứu, từ đó tăng độ tin cậy trong quá trìnhnghiên cứu

Cụ thể các công thức đợc sử dụng để tính bao gồm:

+Tính số trung bình cộng:

B i A

i

n n

X X X

X



+ Độ lệch chuẩn:

X X

B A

n n

X X t

)(

))(

(

Y y X

x

Y y X x r

i i

i i

3 Tổ chức - đối tợng- thời gian - địa điểm nghiên cứu:

Đợc sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa và sự giúp đỡ của giáo viên hớngdẫn, chúng tôi đã tiến hành một số công việc sau:

Xác định tên đề tài nghiên cứu, lập kế hoạch và đề cơng nghiên cứu, tiếnhành đọc và tham khảo tài liệu, phỏng vấn , quan sát, thực nghiệm s phạm và viếtbáo cáo.

3.2 Đối tợng nghiên cứu:

Sinh viên lớp 42A1 chuyên nghành trờng Đại học Vinh

3.3 Thời gian nghiên cứu:

Đề tài chúng tôi tổ chức nghiên cứu từ tháng 09 năm 2004 đến tháng 05 năm

2005, gồm các giai đoạn sau:

Viết hoàn chỉnh luận văn , báo cáo

3.4 Địa điểm nghiên cứu:

Phòng tập bóng bàn trờng Đại học Vinh ( nhà tập đa chức năng)

III kết quả nghiên cứu:

1 Giải quyết nhiệm vụ 1: Cơ sở lý luận và thc tiễn của việc lựa chọn các

bài tập nâng cao hiệu quả vụt bóng trái tay.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, cùng với sự phát triển của các mônthể thao khác, bóng bàn thế giớ hiện nay phát triển rất phong phú và đa dạng Mỗikhu vực, mỗi nớc đều có phong cách, lối đánh khác nhau, trình độ của các vận

động viên đã có sự hoàn thiện về kỹ thuật cũng nh trong lối đánh Các kỹ chiếnthuật ngày nay không chỉ là lối đánh đơn thuần mà bóng bàn hiện đại đòi hỏi vận

động viên phải có kỹ thuật công thủ toàn diện, kết hợp giữa sức xoáy, sức mạnh

và điểm rơi một cách hợp lý Trong công tác giảng dạy và huấn luyện đòi hỏi ngờigiáo viên phải nắm bắt đợc các đặc điểm về tâm sinh lý, trình độ chuyên môn vàtrình độ thể lực và các điều kiện khác tác động lên ngời tập Từ đó mới xây dựng

và đề ra đợc phơng hớng và nguyên tắc huấn luyện, giảng dạy phù hợp, có hiệuquả

1.1 Cơ sở lý luận của việc huấn luyện thể lực:

Bất kỳ một môn thể thao nào, thì thể lực luôn đợc coi là một yếu tố quantrọng, nó quyết định trực tiếp đến thành tích của vận động viên và hiệu quả củaquá trình tập luyện của ngời tập Qúa trình chuẩn bị thể lực bao gồm chuẩn bị thểlực chung và chuẩn bị thể lực chuyên môn.

1.1.1 Cơ sở của tố chất tốc độ và linh hoạt trong bóng bàn:

* Tốc độ: Là năng lực hoàn thành một động tác nào đó trong thời gian ngắn nhấtcủa con ngời ở điều kiện nhất định Theo quan điểm của sinh lý học thì tốc độ làtốc độ phản ứng với các kích thích bên ngoài hoặc là tốc độ co duỗi của cơ bắp Trong quá trình huấn luyện cũng nh thi đấu môn bóng bàn, muốn dành đợcthế chủ động về mình thì yêu cầu vận động viên phải phán đoán nhanh, từ đó cóphản ứng, di chuyển, vung tay, tốc độ và phơng hớng biến đổi nhanh mới có thể

đạt đợc kết quả cao Tố chất tốc độ chuyên môn hoá mà các vận động viên cũng

nh ngời tập phải có đó là tốc độ phản ứng nhanh tốc độ của các động tác đơn lẻ.Chẳng hạn nh khi vụt bóng cần tốc độ để vung tay và để có góc độ thích hợp đểvụt bóng

Tốc độ di chuyển trong bóng bàn có sự khác biệt so với tốc độ trong chạy

cự ly ngắn Tốc độ trong chạy ngắn là do tần số và độ dài bớc quyết định và đây làhoạt động có chu kỳ Đối với bóng bàn , do vung tay vụt bóng tới một vị trí khôngtheo chu kỳ Trong tập luyện bóng bàn ngời tập phải điều chỉnh tốc độ, biên độ,phạm vi di chuyển cho phù hợp với mức độ dùng sức khi tiến hành vụt bóng

* Tính linh hoạt: Đứng trên góc độ sinh lý thì tính linh hoạt là một hình thứccủa hoạt động phản xạ có điều kiện Sự biểu hiện của nó là có thể kiến lập mộtvận động nhịp điệu để đáp ứng nhu cầu khi hoàn thành một động tác khéo Cómột số phản ứng nào đó chuyển nhanh sang một số phản ứng khác, đồng thời xâydựng mối liên hệ tạm thời mới Đó là biểu hiện tính linh hoạt cao của quá trìnhthần kinh vỏ não Ngời tập có tính linh hoạt cao bao giờ quá trình thần kinh, thờigian phản ứng vận động cũng rất nhanh nhạy, sự chuyển hoá hng phấn và ức chếnhanh, năng lực điều tiết của hệ thần kinh trung ơng với các cơ quan vận độnglớn

* Khi huấn luyện tốc độ và tính linh hoạt cần chú ý những điều sau:

- Đối với thanh niên, đây là thời kỳ mà tính linh hoạt của vỏ não t ơng đốicao điều đó có lợi cho việc phát triển tốc độ và tính linh hoạt Do vậy nên huấn

luyện nhiều các kỹ năng vận động khác nhau Nếu huấn luyện đợc thích đáng sẽnâng cao đợc tố chất này, từ đó mà phát triển đợc kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn

- Khi huấn luyện tốc độ và tinh linh hoạt nên sắp xếp vào nửa đầu buổitập Không nên sắp xếp tập luyện chúng vào lúc đã mệt mỏi Bởi vì mệt mỏi sẽ

1.1.2 Cơ sở lý luận sức bền chuyên môn :

Sức bền là năng lực thực hiện một hoạt động với cờng độ cao cho trớc, hay

là năng lực duy trì khả năng vận động trong khoảng thời gian dài nhất mà cơ thể

có thể chịu đựng đợc Do thời gian hoạt động đó cũng bị giới hạn của sự xuất hiệnmệt mỏi nên sức bền cũng có thể là năng lực của cơ thể chống lại sự mệt mỏitrong một hoạt động nào đó

Huấn luyện thể lực nói chung và huấn luyện sức bền chuyên môn nói riêng

có một vị trí hết sức quan trọng trong tập luyện và thi đấu bóng bàn Vận độngviên có một sức bền chuyên môn tốt thì có thể vận dụng đợc mọi chiến thuật củamình, đảm bảo từ đầu trận đến cuối trận đánh bóng chính xác, không mệt mỏi vànâng cao đợc kỹ chiến thuật

Không giống nh các môn bóng khác, thờng thi đấu mang tính đồng đội, tức

là khi ra trận cả đội, thể lực không tốt có thể rơi vào một vài ngời thì cũng không

ảnh hởng nhiều đến kết quả trận đấu Song ở bóng bàn lại không nh vậy, trongnhững cuộc thi đấu lớn trớc đây thờng bắt gặp một số vận động viên bóng bàn, cósức bền chuyên môn không tốt, nên có những trận đấu, hiệp đấu thì về sau tốc độ

động tác ngày càng chậm, vụt bóng không có uy lực, giảm hiệu lực rõ rệt Từ đó

ảnh hởng đến kết quả thi đấu

Do đó, phát triển sức bền chuyên môn cho vận động viên bóng bàn, cũng làmột đặc điểm quan trọng góp phần nâng cao thành tích thi đấu Sức bền chuyên

môn mà ngời tập bóng bàn đòi hỏi là sức bền chuyên môn có biên độ luôn biến

động và sự kết hợp chặt chẽ mang tính chuyên môn giữa tốc độ và tính linh hoạt

1.2 Chiến thuật:

Chiến thuật là những cách thức thực hiện một chuỗi các động tác kỹ thuậtnhằm đạt đợc một mục đích nào đó Có chiến thuật tốt sẽ đạt đợc sự biến hoá vànăng lực thích ứng Khi mà trình độ kỹ thuật và thể lực của các vận động viênngang nhau, thì vận động viên nào có t duy chiến thuật tốt hơn, thì sẽ dành đợcthắng lợi

Chính vì vậy, trong huấn luyện và đào tạo vận động viên, thì công tác bồi ỡng t duy chiến thuật là rất quan trọng và muốn lập đợc thành tích suất sắc trongthi đấu, hay có đợc kết quả tốt trong quá trình tập luyện thì đòi hỏi vận động viênphải có kỹ thuật tốt Nh vậy nhiệm vụ hàng đầu của huấn luyện và đào tạo vận

d-động viên là huấn luyện nâng cao chất lợng kỹ thuật và chiến thuật, vận dụng kếthợp huấn luyện kỹ thuật và chiến thuật, sẽ nâng cao chất lợng và hiệu quả Huấnluyện kỹ thuật phải tuân theo yêu cầu nhất định của chiến thuật và huấn luyện kỹthuật làm cơ sở cho huấn luyện chiến thuật

Trong quá trình giảng dạy, huấn luyện chiến thuật cho vận động viên bóngbàn cần chú ý tới việc tập luyện một cách sinh động Đặc điểm của môn bóng bàn

là sự đối kháng mạnh mẽ và tính linh hoạt cao, vì vậy yêu cầu của hệ vân động,của hệ thần kinh của vận động viên phải hng phấn nhanh và ức chế kịp thời Sựchuyển nhanh quá trình hng phấn và ức chế làm cho vận động viên nhanh chóngbiến hoá năng lực khống chế Việc huấn luyện biến hoá linh hoạt phong phú và đadạng đối với vận động viên bóng bàn không những nâng cao năng lực chuyển hoáhng phấn và ức chế để củng cố các phản xạ có điều kiện

Trong bóng bàn hiện đại ngay nay, có nhiều trận đấu cân sức, thờng xuấthiện nhiều tình huống bất ngờ không thể lờng trớc đợc Bởi vậy trong thi đấu mộtvận động viên xử lý không đúng ý đồ chiến thuật sẽ rơi vào thế bị động và dễ bịthất bại Tuy nhiên trong qúa trình thi đấu thì các vận động viên cần phải duy trìchiến thuật của mình, không nên vội vàng thay đổi chiến thuật sau khi đã bị thấtbại một hoặc hai hiệp Làm nh vậy sẽ bị rối loạn chiến thuật Bất kỳ một đội nào,vận động viên nào cũng có một miếng chiến thuật của riêng mình và đồng thờitìm ra ý đồ chiến thuật của đối phơng

1.3 Đăc điểm tâm lý của lứa tổi học sinh- sinh viên:

Xét về mặt tâm lý của lứa tuổi học sinh– sinh viên, đây là thời kỳ phát triển

đầy đủ nhất về các mặt chức năng tâm lý, là thời kỳ mà nhân cách cơ bản đợchình thành và có tính độc lập cao Đặc điểm tâm lý của học sinh , sinh viên đợcbiểu hiện:

- Sự hình thành thế giới quan:

Lứa tuổi sinh viên, thế giới quan đợc phát triển hoàn chỉnh về cơ bản, nghĩa là

họ đã hình thành hệ thống các quan điểm về xã hội, về tự nhiên và về các nguyêntắc, qui tắc c xử Do sự giáo dục của nhà trờng, chế độ xã hội chủ nghĩa mà sinhviên đã hình thành thế giới quan duy vật biện chứng và nhân sinh quan cộng sảnchủ nghĩa Thế giới quan đó dần dần biến thành niềm tin, vạch phơng hớng chosinh viên trong cuộc sống theo khẩu hiệu “ sống chiến đấu, học tập theo gơng Bác

Hồ vĩ đại’’

- Đới sống tình cảm:

Đây là lứa tuổi có một đời sống tình cảm phong phú và sâu sắc Tình cảm của họrộng lớn hơn và lấy tơng lai huy hoàng Họ phải tắm mình trong ánh hào quangrực rỡ của tơng lai Họ rất nhạy cảm với đạo đức, ghét sự giả dối, bất công, yêuthích sự công bằng, trung thực Lòng kính trọng sẽ bị sụp đổ hoàn toàn khi biếtngời đó xử sự một cách bất công Vấn đề nổi bật của đời sống tình cảm của họcsinh- sinh viên là tình bạn, tình đồng chí Họ có nhu cầu tình cảm tha thiết, họkhao khát có bạn thân để tâm tình, bàn bạc với nhau những chuyện về tơng lai,trao đổi với nhau về quan niệm sống

* Tính độc lập : Sự hình thành tính độc lập là đặc trng tiêu biểu của thanhniên nói chung và sinh viên nói riêng Tính độc lập của họ biểu hiện ở sự tìm hiểu,

đào sâu suy nghĩ giải quyết mọi vấn đề theo ý kiến riêng của mình Tính độc lậpcủa họ còn biểu hiện ở năng lực tự kiềm chế, luôn tự kiểm tra mình một cách chặtchẽ và tự đặt ngang hàng với ngời lớn hơn, trong mọi việc họ đều tỏ ra chủ động,sáng tạo

* Tính thẳng thắn: ở lứa tuổi thanh niên nói chung và sinh viên nói riêng đềuchân thành, thẳng thắn và phi thờng “Dù một ngời đã trởng thành, có chân thành,thẳng thắn đến đâu chăng nữa thì vốn kinh nghiệm sống, những động cơ thực tế

mà cuộc sống dồn vào họ vẫn lấn át ý nguyện hớng về sự thật và lòng chân thànhtuổi trẻ” (M.I Kalinnin) Tuổi sinh viên có một vị trí đặc biệt quan trọng trong đờingời , đây là thời kỳ hoàn thiện về cơ bản cả một quá trình hình thành và phát

triển lâu dài của con ngời về mặt sinh lý cũng nh về mặt tâm lý Đây cũng là thời

kỳ phát triển mạnh mẽ nhất cả về thể chất và tinh thần, đợc xem nh là mùa xuâncủa cuộc đời, họ chuẩn bị hành trang bớc vào cuộc sống với nhiều khát vọng về t-

ơng lai và hứa hẹn một sự cống hiến lớn cho Tổ quốc

* Tính kiên định và quả cảm: Tính kiên định và quả cảm cũng là nét tínhcách tiêu biểu của sinh viên Nó gắn liền với tính độc lập, nhờ đó mà sinh viên cóthái độ dứt khoát trong hành động, tăng cờng sự nỗ lực ý chí để vợt qua mọi khókhăn trong bớc đờng đi lên của mình Họ không ngại khó khăn trở ngại, mà ngợclại khó khăn trở ngại thờng hấp dẫn họ, thôi thúc họ hoạt động

- Sự phát triển trí tuệ:

Trí tuệ của sinh viên mang tímh chất nhạy bén, t duy tỏ rõ sự nhất quán, họbiết xoáy sâu vào mối quan hệ bản chất bên trong, phân biệt rõ bản chất và hiện t-ợng T duy trở nên sâu sắc nhờ khả năng khái quát hoá, trừu tợng hoá phát triểncao Sinh viên tỏ rõ sự nhạy bén, nhạy cảm với cái mới, có khi họ biết đặt ranhững cái mới táo bạo Họ rất nhạy cảm với chính trị và triết học Ngôn ngữ củasinh viên gắn liền với sự phát triển của t duy, trí nhớ của sinh viên có nhiều chấtlợng mới, thiên về nhớ có ý nghĩa, thờng không ghi nhớ một cách máy móc

1.4 Cơ sở sinh lý của lứa tuổi học sinh- sinh viên :

Lứa tuổi thanh niên nói chung và sinh viên nói riêng cơ thể đã phát triểngần nh hoàn thiện, đặc biệt là chiều cao có tăng nhng không đáng kể, bộ máy vận

động đã phát triển ở mức độ cao cho phép tiếp tục hoàn thiện cơ thể bằng vận

động, lao động chân tay, đặc biệt là hoạt động thể thao Sự hoàn thiện các chứcnăng vận động đợc thể hiện qua đặc điểm sinh lý của lứa tuổi trong hoạt động vận

động Qúa trình phát triển của cơ thể theo lứa tuổi và đặc điểm sinh lý cơ bản làphát triển không đồng đều xen kẽ với các thời kỳ phát triển nhanh, phát triển tơng

đối chậm và ổn định Qúa trình phát triển của cơ thể là không đồng thời nhau, cócơ quan phát triển nhanh, có cơ quan phát triển chậm ở lứa tuổi học sinh – sinhviên tuy chiều cao có chững lại gần nh hoàn chỉnh, trong khi cơ xơng còn pháttriển muộn hơn rất nhiều Để xác định sự phát triển của học sinh- sinh viên cầnxác định mức độ phát triển thể lực, chức năng phát triển nội tiết để xác định mức

độ trởng thành của cơ thể

- Hệ thần kinh : Đặc điểm chức năng sinh lý và hệ cơ quan của lứa tuổi sinhviên đợc thể hiện qua hệ thần kinh Các biểu hiện cơ bản của hoạt động thần kinh

cấp cao đợc hình thành và phát triển cao ở lứa tuổi sinh viên, trong đó sự pháttriển cao về ngôn ngữ, t duy và các kỹ xảo vận động nh: Đi, chạy, nhảy có ý nghĩaquan trọng Cùng với sự hoàn thiện đó thì khả năng giao tiếp, t duy, nhận thức ởhọc sinh – sinh viên ngày càng mở rộng, ở lứa tuổi này khả năng làm việc của trínão là rất cao Vì vậy làm cho sức mạnh và độ linh hoạt của các quá trình thầnkinh đạt mức cao nhất ở lứa tuổi này các hệ thống tín hiệu dự trữ và ngôn ngữphát triển cao nhất nhờ hoạt động tiếp thu kiến thức đọc, viết t duy và vận động Giáo dục thể chất làm cho sự phối hợp giữa hai hệ thống tín hiệu trở nên tinh tếhơn và mở rộng ảnh hởng của lời nói đến chức năng vận động Tuổi học sinh- sinhviên sự phát triển về thể hình đã hoàn thiện, kích thớc não và hành tuỷ đạt mứcngời trởng thành Hoạt động phân tích và tổng hợp của vỏ não tăng lên, t duy trừutợng đợc hình thành tốt.

- Hệ tuần hoàn: Kích thớc tuyệt đối cũng nh tơng đối của tim tăng theo lứatuổi, nhng tần số co bóp của tim giảm Trong hoạt động thể lực tần số co bóp củatim ở lứa tuổi trởng thành cao Hệ tim mạch của ngời trởng thành thể hiện hiệuquả cao Tăng công suất hoạt động lên 1kg m/s thì nhịp tim của ngời trởng thành

là từ 3 đến 5lần/ phút Sự hồi phục tim mạch phụ thuộc vào độ lớn của lợng vận

động Sau một lợng vận động nhỏ cơ thể ngời trởng thành hồi phục chậm hơn ngờinhỏ tuổi

- Hệ hô hấp: Trong quá trình trởng thành của cơ thể có sự thay đổi về độ dàicủa chu kỳ hô hấp, tỷ lệ hít vào thay đổi độ sâu và tần số hô hấp Tần số hô hấpgiảm xuống từ 12-18 lần/ phút ở ngời trởng thành, độ sâu hô hấp tăng theo lứatuổi Dung tích sống tơng đối của ngời trởng thành là 80 ml/1kgP, thông khí phổitối đa tăng dần theo lứa tuổi, đặc biệt là những ngời tham gia tập luyện thể thao

- Hệ máu: Lợng máu tỷ lệ với trọng lợng cơ thể học sinh –sinh viên, giảm

so với tuổi nhỏ Tuổi nhỏ 11%, tuổi học sinh- sinh viên từ 6-7% Lợng hồng cầu,bạch cầu giảm theo lứa tuổi Hoạt động cơ bắp làm cho hệ máu thay đổi nhất

định, sau môt thời gian tập luyện lâu dài và căng thẳng, độ nhớt của ngời trởngthành giảm nhiều so với ngời tuổi nhỏ Trong hoạt động Thể dục thể thao khảnăng hồi phục của thanh niên tăng cao

- Trao đổi chất và năng lợng: Do sự phát triển và hình thành cơ thể, nên ở lứatuổi học sinh- sinh viên quá trình đồng hoá chiếm u thế hơn quá trình dị hoá Cơthể đang tuổi sung sức phát triển cần rất nhiều chất đạm, đó là hàm lợng axít