Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh lớp 11 trường THPT bán công diễn châu 5 nghệ an

Bây giờ, đất nớc đang trong giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch công nghiệphoá - hiện đại hoá đất nớc .Bên cạnh sự đầu t về tiền của, khoa học công nghệ,chất xám .Thì việc đòi hỏi con ngời

trờng đại học vinh khoa: giáo dục thể chất

khoá luận tốt nghiệp

chuyên ngành : điền kinh

Giáo viên hớng dẫn: Sinh viên thực hiện: ThS Châu Hồng Thắng Đoàn Văn Nhật

I.1 Tổng quan những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao I.2 Các cơ sở của sức mạnh bột phát

I.2.1 Các cơ sở lý luận của sức mạnh bột phát

I.2.2 Yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao

II.1 Mục đích nghiên cứu

II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

II.2.1 Nghiên cứu

III.1 Đối tợng nghiên cứu

III.2 Thời gian nghiên cứu

III.2.1 Giai đoạn 1

III.2.2 Giai đoạn 2

III.2.3 Giai đoạn 3

III.2.4 Giai đoạn 4

III.3 Địa điểm nghiên cứu

III.4 Dụng cụ nghiên cứu

IV.1 Nghiên cứu cơ sở

IV.1.1 .Cơ sở cho

IV.1.1.1.Đặc điểm tâm lý

IV.1.1.2.Đặc điểm giải phẫu

IV.1.2 Điều tra các

IV.1.3 Xác định và lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tíchnhảy cao kiểu nằm nghiêng

- Gi¸o dôc thÓ chÊt: GDTC

- Nhµ xuÊt b¶n thÓ dôc thÓ thao: NXBTDTT

đặt vấn đề

TDTT là một món ăn tinh thần, là phơng tiện cực kì quan trọng cho mọingời trong mọi hoạt động ở mọi thời đại Từ xa cha ông ta đã xem TDTT nh làphơng tiện để nuôi sống con ngời, rèn luyện thể lực cho binh lính cũng nh thoảmãn niềm vui trong những ngày lễ hội

Đến thời đại chúng ta TDTT không những giữ gìn củng cố, tăng cờng sứckhoẻ để từ đó con ngời phát triển toàn diện cả thể chất lẩn tinh thần Mà nócòn có ý nghĩa hết sức quan trọng cho mỗi quốc gia trên lĩnh vực chính trị Bởi vìthành tích thi đấu thể thao trong khu vực hay trên thé giói nó đều phản ánh sứcmạnh của mỗi dân tộc

Mặt khác, khi con ngời chúng ta đã đợc thoả mạn về vật chất thì thờng ớng tới nhu cầu về tinh thần, niềm vui, nhộn nhịp,sảng khoái mà nhất là xu thếlàm đẹp Vì vậy với các hoạt động đa dang và phong phú, ngày càng đợc cải tiến

h-và nâng cao,TDTT đã thu hút đợc nhu cầu tinh thần h-và thẩm mỹ của cả nhânloại

Ngày nay, với hơn 2 năm đổi mới, song song với sự thay da đổi thịt vềkinh tế của đất nớc Đợc sự quan tâm của đảng uỷ, chính quyền nhà nớc TDTTnớc nhà đã không ngừng phát triển cả chiều rộng lẩn chiều sâu Cụ thể nh cờvua, thể hình, wo su, đá bóng không những nổi bật trong khu vực mà còn đợcthể hiện rất tốt trên các đấu trờng lớn

Bây giờ, đất nớc đang trong giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch công nghiệphoá - hiện đại hoá đất nớc Bên cạnh sự đầu t về tiền của, khoa học công nghệ,chất xám Thì việc đòi hỏi con ngời không ngừng nâng cao hơn nữa khả nănglàm việc năng động, sáng tạo không thể là nhiệm vụ của một ngành nghề nào nóiriêng, nhng đóng vai trò quan trọng đặc biệt đó là nền giáo dục thể thao nớcnhà Muốn vậy, công ciệc tìm tòi để từng bớc nâng cao môn thể thao nói chung

và môn điền kinh nói riêng là công việc từng ngày của nền giáo dục chúngta.Nhất là sức trẻ, là những cá nhân còn nhiều nhiệt huyết cần tìm tòi và sáng tạohơn nữa về cách thức và phơng pháp để từng bớc nâng cao hứng thú và kết quảmôn thể thao quần chúng “môn điền kinh” trong mọi tầng lớp nhân dân mà nhất

là trong nhà trờng THPT

Bởi điền kinh là môn thể thao rất gần gủi với mọi hoạt động hàng ngàycủa con ngời.Nó đợc bắt nguồn trực tiếp từ lao động, chiến đấu.Vì vậy nó tác

động trở lại một cách tích cực, hiệu quả đến sức khoẻ và hoạt động đời sống củacon ngời Điền kinh là môn thể thao có bề dày lịch sử lâu đời, có thể nói nó gắnliền với lịch sử loài ngời, với nội dung và hình thức tổ chức phong phú đa dạng

nh chạy,nhảy đã thu hút đợc hầu hết mọi tầng lớp tham gia tập luyện Có kếtquả đó là do diền kinh vùa đơn giản lại vừa mang lại sức khoẻ và thành tíchcao,tạo nên vẻ đẹp muôn thủa của con ngời.chính vì điều đó điền kinh đợc xem

là môn thể thao quần chúng, và dợc đa vào chơng trình học chính thức ở nhàTHPT

Trớc sự tiến bộ đó của xã hội,TDTT ngày càng làm cho con ngời xích lạigần nhau, đoàn kết, bình đẳng tuy vậy ở nhng giải dấu sự bình đẳng đó vẫn cònnhững khoảng trống nhất định Cụ thể là thành tích ở những môn điền kinh có sựchênh lệch giữa nam va nữ,trong đó môn nhảy cao cũng là một ví dụ điển hìnhbởi cha có sự quan tâm thích đáng đến những cô gái vàng của chúng ta.Để tránh

đi sự rập khuôn cố hữu đó, trong điều kiện vẫn đảm bảo tính hợp lí và toàn diện,nâng cao thể lực và thành tích thể thao của các em.Tôi mạnh dạn đi sâu nghiêncứu đề tài “Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng một số bài tập bộ trợ nhằm nângcao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh trờng THPT BánCông Diễn Châu 5 – GDTC Nghệ An.”

I.Tổng quan những vấn đề nghiên cứu đề tài

I.1 Tổng quan những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao.

Huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao luôn là vấn đề đợc sự quantâm đặc biệt của các nhà khoa học, các chuên gia,huấn luyện viên và các giáoviên thể dục thể thao song đề cập đến vấn đề này tôi thấy có nhiều tác giả cónhửng quan điểm từ những góc độ khác nhau.Nhng tựu trung lại tôi đi từ quan

điểm hiện đại của giáo s -huấn luyện viên Công Huân, cộng hoà liên bangNga Ngô Zo Lin trong cuôn “hệ thống huấn luyện thể thao hiện đại -NXB Matcovacho rằng: “Quá trình huấn luyện thể lực cho VDV là việc hớng đếncủng cố và hệ thống cơ quan của cơ thể, nâng cao khả năng chức phận của

chúng, đồng thời là việc phát triển các tố chất vận động (sức nhanh,mạnh, bềnkhéo léo )” Qúa trình huấn luyện thể lực bao gồm :

Huấn luyện thể lực chung:là quá trình giáo dục toàn diễn những năng lựcthể chất cho vận động viên.Nội dung của huấn luyên thể lực chung rất đa dạng,ngời ta sử dụng nhiều bài tập khác nhau để nâng cao khả năng chức phận của cơthể, phát triển toàn diễn các năng lực thể chất và làm phong phú vốn kỹ năng kỹxảo của ngời tập

Huấn luyện thể lực chuyên môn là quá trình giáo dục nhằm phát triển vàhoàn thiện những năng lực thể chất tơng ứng với đặc điểm của môn thể thaochuyên sâu Nó có nhiệm vụ phát triển tới mức tối đa những năng lực đó của ng-

ời tập Mặt khác một vấn đề hết sức quan trọng “Quá trình huấn luyện thể lực là

sự phù hợp của các phơng tiện (bài tập thể chất)cũng nh các phơng pháp sử dụngtrong quá trình huấn luyện phải phù hợp với các quy luật phát triển (lứa tuổi,trình độ tập luyện,giới tính )” Ozolin 1983

Qua các nguồn tài liệu tham khảo của những chuyên gia đầu ngành tronglĩnh vực lý luận và phơng pháp huấn luyện thể thao trong nớc của các tác giảPGS Lê Bửu, PGS Dơng Nghiệp Chế, PGS Nguyễn Toán Đều cho rằng “Qúatrình huấn luyện thể lực cho ngời tập là hớng đến củng cố và nâng cao khả năngchức phận của hệ thống cơ quan trớc lợng vận động thể lực (bài tập thể chất) và

nh vậy đồng thời đã tác động đến quá trình phát triển các tố chất vận động’ Đây

là một xu hớng s phạm trong quá trình giáo dục các tố chất vận động

Theo xu hớng y-sinh học của các tác giả :PTS Phan Hồng Minh, PGSTrịnh Hồng Thanh, PGS Lê Quý Phơng “nói đến huấn luyện thể lực chung vàhuấn luyện chuyên môn trong huấn luyện thể thao là nói tới những biến đổithích nghi về mặt sinh học (cấu trúc chức năng ) diễn ra trong cơ thể ngời tậpdới tác động của các bài tập thể thao đợc biểu hiện ở năng lực hoạt động caohay thấp

Tổng quan từ ý kiến nêu trên tôi có thể nhấn mạnh: Chuẩn bị thể lựcchung và chuyên môn cho ngời tập là sự tác động có hớng của lợng vận động(BTTC) đến ngời tập, nhằm hình thành và phát triển một mức mới của khả năngvận động, biểu hiện ở sự hoàn thiện các năng lực thể chất, đồng thời còn nângcao khả năng của các cơ quan chức phận tơng ứng với các năng lực vận độngcủa VĐV, nâng cao các yếu tố tâm lý trớc hoạt động đặc trng của môn học

I.2 C ác cơ sở của sức mạnh bột phát

I.2.1 Cơ sở lý luận của sức mạnh bột phát

Sức mạnh bột phát là một tố chất thể lực thuộc tố chất sức mạnh Sứcmạnh của con ngời đợc đo bằng lực kế hoặc máy đo trong cơ học bằng sự nổ lựccơ bắp Nói cách khác sức mạnh của con ngời là khả năng khắc phục lực đốikháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nổ lực của cơ bắp

Hoạt động của cơ bắp có thể sinh ra lực trong những trờng hợp sau:

- Không thay đổi độ dài của cơ (chế độ tĩnh )

- Giảm độ dài của cơ (chế độ khắc phục)

- Tăng độ dài của cơ (chế độ nhợng bộ)

Chế độ nhợng bộ và chế độ khắc phục hợp lại thành chế độ động lực.Trong các chế độ hoạt động nh vậy cơ bắp sản sinh ra các lực cơ học cóchỉ số khác nhau.Cho nên có thể coi chế độ hoạt động của cơ là cơ sở phân biệtcác loại sức mạnh cơ bản, phân loại sức mạnh là một vấn đề mang tính chất tơng

đối, phức tạp.Vì vậy ngời ta đã phân sức mạnh thành hai loại chính sau:

Trong các động tác nhanh, tỷ số lực giảm dần theo tốc độ

Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh tuyệt đối và khả năng sinh lựctrong các động tác tĩnh tối đa không có tơng quan với nhau

Trên cơ sở đó có thể phân chia năng lực phát huy lực của con ngời thànhcác loại sau:

đề cập và nghiên cứu.Vậy sức mạnh bột phát là gì? Theo tài liệu tham khảo củagiảng viên Đậu Bình Hơng – GDTC Khoa GDTC - Trờng Đại Học Vinh thì “Sứcmạnh bột phát là khả năng con ngời phát huy một lực lớn trong khoảng thời gianngắn nhất” Nắm đợc khả năng này tôi có thể tìm hiểu sâu hơn để từ đó có hớngnghiên cứu hợp lý nhất.

I 2 2 Yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao

Độ cao của một vật thể bay trong không gian đợc tính theo công thức v0 sin 

S = h0 +

2gTrong đó :v0 là tốc độ bay ban đầu của vật

 là góc bay của vật

g là gia tốc rơi tự do (g =9,8 m/s2)

Từ công thức trên ta thấy :khoảng cách bay cao của vật tỉ lệ thuận với h0,v0, sin .chỉ có yếu tố tỉ lệ nghịch là g nhng nó lại là một hằng số g=9,8m/s2 = const.Vì vậy vấn đề còn lại của ta là h0, v0, sin

Nh vậy khi chọn VĐV nhảy cao, ta phải xét về mặt di truyền, giải phẫucơ thể của VĐV là bớc đầu Vì nh trên ta thấy :h0 càng lớn suy ra sẽ có lợi chothành tích nhng yếu tố quyết định là ở v0 và sin  Bởi lẽ :h0 là cái có sẵn củaVĐV, nếu cùng một chiều cao h0đó mà VĐV tận dụng v0 và sin  kém thì hiểnnhiên là thành tích rất thấp Vì vậy yếu tố quyết định ở đây chính là v0 và sin

.Mà cả hai đại lợng này lại nằm ở trong giai đoạn giậm nhảy, từ đó có thể kếtluận rằng : yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao là v0 và .Giai đoạn quyết

định chính là giậm nhảy Đây chính là cơ sở khoa học để tôi đi sâu hơn và có phơng pháp nghiêncứu triệt để hơn

II Mục đích, nhiệm vụ và phơng pháp nghiên cứu.

II.1 Mục đích nghiên cứu.

Hoạt động trong công cuộc đổi mới, công việc ứng dụng những thành tựukhoa học tiên tiến là một vấn đề tất yếu, cấp thiết Vì vậy khi cuộc sống nângcao đòi hỏi con ngời cần có đợc sức khoẻ dồi dào để đáp ứng kịp với sự thay đổi

đó.Từ đó mục đích nghiên cứu của tôi là :

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ trợ,ứng dụng trong môn nhảy cao, đi sâu nghiên cứu, thực nghiệm cuộc sống các bàitập đã đợc lựa chọn đó nhằm nâng cao thể lực, thành tích thể thao cho các họcsinh nữ THPT

II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

II.2.1.Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ

trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao nằm nghiêng cho nữ học sinh THPT

II.2.2.Đánh giá hiệu quả các bài tập bổ trợ đã đợc nghiên cứu, lựa chọn

nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh khối 11trờng cấp III bán công Diễn châu V

II.3 Phơng pháp nghiên cứu

II.3.1 Phơng pháp phân tích các tài liệu tham khảo

Thông qua phơng pháp phân tích và tổng hợp tài liệu tham khảo nh:

Sách giáo khoa điền kinh, lý luận và phơng pháp GDTC, sinh lý TDTT,tâm lý học TDTT, huấn luyện các tố chất thể lực và một số đề tài nghiên cứu về

điền kinh Qua đó cho tôi thấy đợc cơ sở lý luận, phơng pháp giáo dục sức mạnh

mà đặc biệt là sức mạnh bột phát để làm ra tìm đợc cách thức áp dụng các bàitập một cách hợp lý đối tợng mình đang nghiên cứu

chúng tôi thu thập đợc những bài tập nào là phù hợp và sẽ nâng cao đợc thànhtích nhảy cao nằm nghiêng cho các nữ học sinh THPT.

II.3.4 Phơng pháp quan sát s phạm

Chúng tôi tiến hành quan sát quá trình tập luyện của các lớp học tại giảng

đờng Đại HọcVinh, học sinh cấp III bán công Diễn Châu 5 và sự biến đổi tâm lý,sinh lý, trạng thái hng phấn, ức chế .của các nữ học sinh, sinh viên hainhóm :nhóm đối chiếu và nhóm thực nghiệm cùng độ tuổi, giới tính và thời giantập luyện

n i i





 1 (n < 30)Trong đó : X :là số trung bình cộng

xi :là tổng số đám đông cá thể n: là số cá thể

* Công thức tính hệ số biến sai:

% 100

nA nB  Công thức xếp nhịp tăng trởng :

100x(v2 – GDTC v1 )

W =

-0,5x(v1 + v2 ) Trong đó : W là nhịp tăng trởng

v1 là kết quả kiểm tra đầu v2 là kết quả kiểm tra cuối

100 và 0,5 là const+ Nếu Ttinh tìm ra > T bảng thì sự khác biệt có nghĩa ở ngỡng P < 5%.+ Nếu Ttinh  tìm ra < T bảng thì sự khác biệt có nghĩa ở ngỡng P =5%

II.3.6 Phơng pháp thực nghiệm s phạm.

Để đánh giá đợc hiệu quả các bài tập mà tôi lựa chọn, tôi tiến hành theophơng pháp thực nghiệm so sánh song song đợc chia làm hai nhóm:nhóm đốichiếu và nhóm thực nghiệm Cùng độ tuổi, giói tính và cùng thời gian tập luyện

III Tổ chức nghiên cứu.

III.1 Đối tợng nghiên cứu

Nữ học sinh khối 11 trờng THPT bán công Diễn Châu 5 – GDTC Nghệ An

III 2 Thời gian nghiên cứu

Đề tài này đợc nghiên cứu từ ngày 15/10/2006 đến 15/5/2006 đợc chialàm bốn giai đoạn :

III.2.1.Giai đoạn 1 : từ ngày 15/10/2006 đến 6/01/2006

- Xác định hớng nghiên cứu đề tài, chuẩn bị tài liệu tham khảo

- Xác định hớng mục đích của nhiệm vụ nghiên cứu

- Phân tích lý luận thực tiễn

III.2.2 Giai đoạn 2 : từ ngày 6/01/2006 đến 25/02/2006

- Tích luỹ, xử lý và phân tích các số liệu thu đợc

- Giải quyết nhiệm vụ 1

III.2.3 Giai đoạn 3: Từ ngày 25/02/2006 đến 25/04/2006

- Giải quyết nhiệm vụ I

- Viết luận văn

III.2.4 Giai đoạn 4: Từ ngày 25/04/2006 đến 15/05/2006

Hoàn thành luận văn, tập báo cáo, và báo cáo chính thức luận văn tốtnghiệp trớc hội đồng nghiệm thu

III.3 Địa điểm nghiên cứu.

Để tiến hành nghiên cứu đề tài này chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại ờng đại học vinh và trờng THPT bán công Diễn Châu 5 – GDTC Nghệ An

tr-III.4 Dụng cụ nghiên cứu.

- Hố nhảy cao

- Bộ sào nhảy cao

- Thớc (cm)

IV Phân tích kết quả nghiên cứu.

IV.1/ Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập

bổ trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ THPT.

IV.1.1/ Cơ sở cho việc lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao nằm nghiêng.

V.1.1.1/ Đặc điểm tâm lý.

ở lứa tuổi này học sinh PTTH đã dần dần trởng thành về mọi mặt Mặcdầu các em cha đủ thành ngời lớn thực thụ trong mắt mọi ngời nhng các em cũngkhông còn bồng bột, khó bảo nh tuổi thiếu niên nữa Sự giao tiếp của các bạn

cùng lứa và khác giới bắt đầu rộng hơn, bền chặt và sâu sắc hơn Hiểu biết xã hộiyêu cầu rộng hơn, nhiều ớc mơ và hoài bảo hình thành Sự định hớng tơng lai rõràng Sự chín chắn đó sẽ làm cho trong học tập và tập luyện của các em thờng ổn

định nhất là quá trình hng phấn thờng chiếm u thế hơn quá trình ức chế Nêntrong tập luyện và thi đấu thờng tiếp thu nhanh và có hiệu quả tốt hơn

Tuy vậy sự cha trởng thành hoàn toàn về tâm lý đã làm cho các em vẫncòn biểu hiện của sự nhanh nhàm chán, chóng quyên và cũng có thể bị môi trờngtác động, tạo nên sự đánh giá giã tạo về bản thân, khi kết quả cao thờng hay tựkiêu, tự mãn Trái lại khi thất bại thờng hay rụt rè nhút nhát, tự ti và có thể nảnchí; Sự nhiệt tình, năng nổ hay rụt rè có thể phụ thuộc vào cảm hứng Vì vậy khó

- Đặc điểm phát triển trí tuệ

ở giai đoạn này, tri giác của các em đã có mục đích, ghi nhớ có chủ địnhchiếm u thế lớn đã đợc hình thành và chúng tiếp tục đợc củng cố và hoàn thiện.Quá trình quan sát phần lớn là chịu sự điều khiển và hệ thống thứ II; Không táchkhỏi t duy ngôn ngữ Tuy vậy sự quan sát đó sẽ không đem lại kết quả cao nếuthiếu sự hớng dẫn của giáo viên

IV.1.1.2/ Đặc điểm giải phẩu sinh lý

Lứa tuổi học sinh THPT đã có sự trởng thành tơng đối, sự phát triển thấy

rõ Tuy nhiên vẫn có thể cha hoàn chỉnh nh cơ thể ngời lớn Nhng các chức phận

đã nâng cao khả năng hoạt động cụ thể là:

*Hệ vận động: