Nghiên cứu lựa chọn một số hình thức tập luyện nhằm nâng cao hiệu quả môn học tự chọn bóng đá cho học sinh trường THPT đô lương i

Xuất phát từ lí do trên tôi tiến hành chọn đề tài: ''Nghiên cứu lựa chọn một số hình thức tổ chức tập luyện nhằm nâng cao hiệu quả môn học tự chọn bóng đá cho học sinh trường THPT Đô Lươ

Vấn đề đổi mới phương pháp trong dạy học đáp ứng yêu cầu nguồnnhân lực ngày càng cao luôn được các nhà giáo dục quan tâm

Giáo dục thể chất là một mặt của giáo dục toàn diện là bộ phận khôngthể tách rời của giáo dục chung Đổi mới phương pháp dạy học trong giáo dụcthể chất là nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục

Trong chương trình dạy môn thể dục thì môn học tự chọn là nội dungbắt buộc của học sinh THPT Qua quan sát và phỏng vấn các giáo viên ởtrường THPT cho thấy công tác dạy học môn học tự chọn nói chung ở cáctrường THPT cơ bản vẫn chưa đáp ứng còn thực hiện dạy học theo phươngpháp truyền thống Việc đổi mới phương pháp dạy thực hành môn tự chọnđang còn nhiều hạn chế, đặc biệt là khâu tổ chức tập luyện cho học sinh.Nhiều nơi việc tổ chức tập luyện cho học sinh chưa đựoc chú trọng, giờ tậphọc sinh chưa tự giác tích cực, hình thức tổ chức tập luyện đơn điệu dẫn tớihiệu quả còn thấp Để đổi mới phương pháp dạy học môn học tự chọn gópphần nâng cao chất lượng dạy học thì một trong những yếu tố cơ bản quyếtđịnh đó là khâu tổ chức tập luyện hợp lí khoa học Xuất phát từ lí do trên tôi

tiến hành chọn đề tài: ''Nghiên cứu lựa chọn một số hình thức tổ chức tập luyện nhằm nâng cao hiệu quả môn học tự chọn bóng đá cho học sinh trường THPT Đô Lương I” Thông qua cơ sơ lí luận và thực tiễn, thông qua

các phương pháp nghiên cứu khoa học đề tài tíên hành giải quyết hai mục tiêusau:

1 Cơ sở khoa học nghiên cứu một số hình thức tổ chức tập lụyên nhằm

nâng cao hiệu quả môn học tự chọn bóng đá cho học sinh trừơng THPT ĐôLương I - Nghệ An

2 Hiệu quả ứng dụng môt số hình thức tổ chức tập luỵên môn học tự

chọn bóng đá cho học sinh trừơng THPT Đô Lương I - Nghệ An

Chương 1

TỔNG QUAN

1.1 Các quan điểm của đảng ta về GDTC trong trường học

Trung thành với học thuyết Mác - Lê nin về giáo dục con người toàndiện, quan điểm giáo dục toàn diện cả về đức, trí, thể, mĩ, và lao động khôngchỉ là tư duy lí luận mà trở thành phương châm chỉ đạo thực tiễn của đảng vànhà nước ta GDTC là một bộ phận hữu cơ không thể thiếu, là một bộ phậnquan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Những nguyên lí GDTC và tư tưởng, quan điểm của đảng và nhà nứơc ta

đã quán triệt trong đừơng lối GDTC và TDTT qua từng giai đoạn cách mạng

- Chỉ thị 17/CT-TW ngày 23/10/2002 về việc phát triển TDTT đến năm

2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX nêu rõ: "Đẩy mạnh công tác

TDTT trường học, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục thể chất”

- Giáo dục thể chất là một nội dung bắt buộc trong hiến pháp nướccộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiến pháp năm 1992 có ghi" việc dạy

và học TDTT trường học là bắt buộc”

- Nghị quýêt hội nghị TW Đảng lần IV khoá VII về giáo dục và đào tạo

đã khẳng định mục tiêu"…nhằm xây dựng con ngưòi phát triển cao về trí tuệ,cường tráng về thể chất phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức

- Chỉ thị 133/TTG ngày 07/03/1995 của thủ tướng chính phủ về việcxây dựng và quy hoạch và phát triển ngành TDTT và GDTC trong trừơng học

đã ghi rõ" bộ GD & ĐT cần coi trọng việc GDTC trong trường học, quyđịnh tiêu chuẩn rèn luyện thể thao cho học sinh ở các cấp, có quy chế bắtbuộc đối với các trưòng"

- Nghị quýêt đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm 1996

đã khẳng định "…GD_ĐT cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trởthành quốc sách hàng đầu".Và đã nhấn mạnh đến việc chăm lo giáo dục thểchất con người: "muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh nhưng chỉ có

thể phát triển về trí tuệ, trong sáng về đạo đức lối sống, mà còn có con ngườicường tráng về thể chất, chăm lo cho con ngừơi là trách nhiệm của toàn xãhội và các cấp đoàn thể.

- Chỉ thị 112/CT ngày 9/5/1999 của HDBT về công tác TDTT trongnhững năm trứơc mắt có ghi:"Đối với học sinh, sinh viên trước hết phải thựchịên nghiêm túc vịêc dạy học môn TDTT"

- Nghị quyết đại hội TW II khoáVII có ghi "…GDTC trong các nhàtrường là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục đào tạo, đồng thời là mộtnội dung của GD toàn diện cho thế hệ trẻ nhằm tạo nguồn tri thức mới cónăng lực thể thao, có sức khoẻ thích ứng với điều kiện phức tạp và cừơng độlao động cao Đó là lớp ngừơi phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thểchất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức Mục tiêu chiến lược nàythể hiện rõ những yêu cầu mới bức bách về sức khoẻ và thể lực của lớp ngươìlao đông mới trong nền kinh tế tri thức, nhằm phục vụ công nghiệp hoá hiệnđại hoá đất nước

1.2 Đặc điểm giải phẩu sinh lí lứa tuổi học sinh THPT

Lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi đầu thamh niên là thời kì đạt được

sự trưởng thành về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể còn kém so với sựphát triển cơ thể của người lớn Có nghĩa ở lứa tuổi này cơ thể các em đangphát triển mạnh Khả năng hoạt động của các bộ phận cơ thể được nâng cao

cụ thể là:

- Hệ vận động

+ Hệ xương: ở lứa tuổi này cơ thể các em phát triển mạnh mẽ về chiều

dài, bề dày, hàm lượng các chất hữu cơ trong xương giảm do hàm lựơngmagiê, phốt pho, can xi trong xương tăng quá trình cốt hoá xương ở các bộphận chưa hoàn tất chỉ xuất hịên sự cốt hoá ở một số bộ phận như mặt Các tổ

chức sụn đựơc thay thế bằng mô xương nên cùng vơi sự phát triển của xươngcột sống không giảm, trái lại tăng lên có xu hứơng cong vẹo Vì vậy mà trongquá trình giảng dạy cần tránh cho học sinh tập luyện với dụng cụ có trọnglượng quá nặng và các họat động gây chấn thương quá mạnh.

+ Hệ cơ: ở lứa tuổi này cơ của các em phát triển nhanh để đi đến hoàn

thiện nhưng phát triển không đều và chậm hơn so với hệ xương, cơ to pháttriển nhanh hơn cơ nhỏ, cơ co phát triển nhanh hơn cơ duổi, khối lựơng cơtăng lên rất nhanh, đàn tính cơ không đều chủ yếu là nhỏ và dài Do vậy khihoạt động cơ chóng mệt mỏi, vì vậy khi tập luyện giáo viên giảng dạy cần chú

ý phát triển cơ bắp cho các em

+ Hệ tuần hoàn: ở lứa tuổi này hệ tuần hoàn đang trên đà phát triển

mạnh để kịp thời phát triển toàn thân, tim lớn hơn khả năng co bóp của cơ timphát triển mạnh, do đó nâng cao khá rõ lưu lượng máu trên phút Buồng tim

đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập bình thường của nam là 70-80lần/phút, nữ là 75-85 lần/phút Nhưng khi vận động căng thì tần số nhanh hơnphản ứng của hệ tuần hoàn tương đối rõ rệt trong hệ vận động, nhưng sau vậnđộng mạch và huyêt áp tăng tương đối nhanh chóng, tim trở nên hoạt độngdẻo dai hơn

+ Hệ thần kinh: ở lứa tuổi này hệ thống thần kinh tiếp tục đựơc phát

triển để đi đến hoàn thiện , hoạt động phân tích trên vỏ não về tri giác có địnhhướng sâu sắc hơn Kích thứơc của não và hành tuỷ đạt đến mức của ngừơitrưởng thành Khả năng tư duy phân tích tổng hợp của não tăng lên, tư duytrừu tượng được phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho vịêc hình thành nhanhchóng phản xạ có đìêu kiện Khả năng nhận hiểu cấu trúc động tác và tái hiệnchính xác hoạt động vận động được nâng cao Ngay từ tuổi thíêu niên đã dĩên

ra quá trình hoàn thiện cơ quan phân tích và những chức năng vận động quantrọng nhất, nhất là cảm giác bản thể trong đìêu kiện động tác ở lứa tuổi học

sinh không chỉ các phần động tác đơn lẽ như trứơc mà chủ yếu từng bứơchoàn thiện ghép những phần đã học trứơc thành các liên hợp động tác tươngđối hoàn chỉnh ở điều kiện khác nhau phù hợp với từng học sinh.

Mặt khác do hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yênlàm cho tính hưng phấn cao của hệ thần kinh chiếm ưu thế, gĩưa hưng phấn và

ức chế không cân bằng ảnh hưởng tới hoạt động thể lực, đặc biệt đối vớ nữ,tính nhịp điệu giảm nhanh, khả năng chịu lựơng vận động yếu Vì vậy khigiảng dạy cần phải thay đổi nhiều hình thức tập luyện, vận dụng các hình thứctrò chơi thi đấu để hoàn thành tốt những bài tập đề ra

- Hệ hô hấp: ở lứa tuổi này, phổi các em phát triển mạnh nhưng chưa

đều khung ngực còn nhỏ, hẹp nên các em thở nhanh và lâu không có sự ổnđịnh của dung tích sống, không khí, vòmg ngực trung bình của nam 67-77

cm, nữ 69-74 cm Lúc 15 tuổi dung lựơng phổi là 2- 2,5 lít khi 16-18 tuổi là3-4 lit, Tần số hô hấp gần với người lớn, tuy nhiên các cơ hô hấp còn yếu nênsức co giãn của lồng ngực ít, chủ yếu cơ giãn cơ hoành, đây chính là nguyênnhân làm tần số hô hấp của các em tăng nhanh khi hoạt động và gây nên hiệntượng thiếu oxi dẫn đến mệt mỏi

1.3 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học

Xã hội công nghiệp hoá hiện đại hoá hịên nay đòi hỏi nguồn nhân lựcphát triển toàn diện để đáp ứng nhu cầu đó Đảng và nhà nước ta không ngừngđổi mới trong mọi lĩnh vực đặc bịêt là đổi mới GD

Xu hướng đổi mới phương pháp giảng dạy hiện nay theo đừơng hướng:lấy người học làm trung tâm thì nguyên tắc “tương tác đa chiều, đa đối tượng"

tỏ rõ tính ưu việt của nó "tương tác đa chiều đa đối tượng" là sự tác động qualại không chỉ một chiều giữa thầy với trò (thầy - trò) mà còn có sự tác độngtrở lại của trò với thầy Và giữa người học với nhau (trò - trò) mà còn có sự

tác động trở lại của trò và thầy (trò - thầy) và giữa nhiều học trò với nhau (trò

- trò) trong quá trình giáo dục nói chung và trong giảng dạy một môn học cụthể nói riêng

Nhà trường chú trọng: đầu tư, khuyến khích cho giáo viên cải tiếnphương pháp giảng dạy, đẩy mạnh cải tiến cách học của học sinh, sinh viên

Phương pháp học tích cực chủ động sáng tạo, yêu cầu đối với ngườihọc trong đổi mới phương pháp giảng dạy

Người học nhìn người dạy để tìm ra cách học cho chính mình theođịnh hướng đổi mới PPGD Phát huy tích cực chủ động của học sinh, giáoviên phải có trách nhiệm hơn với học sinh

Quan điểm đổi mới PPGD theo quan điểm lấy người học làm trung tâmđang phát triển, là yếu tố khách quan phù hợp với xu thế phát triển của xã hội

Phải phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh tự giác vàhứng thú học tập

Phải làm cho người học nắm đựơc kiến thức cơ bản, khoa học, thực tiểnhiểu bài và biết vận dụng những kiến thức đó để đưa vào thực tiễn

Phải làm cho học sinh có khả năng vừa học tập vừa nghiên cứu, có thóiquen và kỹ năng tự học, đọc sách tham khảo tài liệu

Chương 2

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Gồm 60 học sinh lớp 10 trường THPT Đô lương I Trong đó ở nhómthực nghiệm (10T5) 30 học sinh (15 nam, 15 nữ) ở nhóm đối chứng (10T6):

30 học sinh (15 nam,15nữ )

- Các hình thức tổ chức tập luyện mà đề tài nghiên cứu ứng dụng

2.2 Phương pháp tổ chức nghiên cứu

Để giải quyết nhịêm vụ trên của đề tài chúng tôi sử dụng các phươngpháp sau :

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu là quá trình tham khảo cáctài liệu chung và chuyên môn liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở đọc và phân tích tài liệu có liên quan đến đề tài, phươngpháp này chúng tôi sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đích tìmhiểu cơ sở khoa học của các hình thức tổ chức tập luỵên trong môn học tựchọn Bóng Đá cho học sinh trừơng THPT Đô lương I - Nghệ An

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Chúng tôi sử dụng phuơng pháp này để phỏng vấn trực tiếp và gián tiếpphiếu hỏi các giáo viên thể dục của trừơng THPT: Đô lươngI, Đô lương II,

Đô lương III, Tân Kỳ I các vấn đề phỏng vấn tập trung vào việc tìm hiểu một

số hình thức tổ chức tập luyện môn học tự chọn Bóng Đá thông qua đó thuthập số liệu cần thiết làm cơ sở cho việc lựa chọn các hình thức tổ chức tậpluyện, các tést đánh giá về khả năng phối hợp vận động để áp dụng vàonghiên cứu, nội dung cụ thể của phiếu phỏng vấn được chúng tôi trình bàytại phần phụ lục

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Quan sát sư phạm là phương pháp thu thập thông tin về quá trình giáodục dựa trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động của giáo viên, học sinh vàcán bộ quản lí giáo dục

Trong quá trình học tập tại trừơng đã sử dụng quan sát sư phạm dự giờcác thầy cô giáo trong môn Bóng đá, qua đó rút ra được những kinh nghiệmthực tiễn kết hợp với cơ sở lí luận để xác định áp dụng hình thức tổ chức tậplụyên môn học tự chọn Bóng đá làm căn cứ cho viêc tổ chức thực nghiệm sưphạm

2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Là phương pháp nghiên cứu có hệ thống và logic một hiện tượng, mộtquá trình giáo dục nhằm trả lời câu hỏi “nếu quá trình đó được thực hiện trongđiều kiện đã được khống chế, phát triển, về tính liên hệ giữa nguyên nhân vàkết quả”

Để giải quyết nhiệm vụ đề tài, thực hiện phương pháp này bằng cáchthực thực nghiệm song song Trong quá trình nghiên cứu đã phân thành hainhóm, mổi nhóm 30 học sinh có cùng lứa tuổi, giới tính, cùng địa bàn dân cư,tương đương nhau về sức khoẻ, thành tích

Nhóm đối chứng: gồm 30 em trong đó có 15 nam 15 nữ trong quá trìnhhọc tập thực hiện theo giáo án bình thường (lớp 10T6)

Nhóm thực nghiệm gồm 30 em trong đó có 15 nam 15 nữ (lớp 10T5)tập theo mẩu giáo án riêng của đề tài với các hình thức tổ chức tập luyện đãđựơc lựa chọn Thời gian tập mổi tuần 2 buổi được thực hiện theo 8 tuần

2.2.5 Phương pháp toán học thống kê

Phương pháp này chúng tôi sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằmmục đích để xử lý số liệu và đánh giá kết quả nghiên cứu

Để xử lý kết quả nghiên cứu, chúng tôi sử dụng các công thức toán họcthống kê sau:

B A

n n

X X t

2 2

) (

X X X

X

B A

B B A

A



2.3 Địa điểm nghiên cứu

Để giải quyết đề tài này tiến hành nghiên cứu tại trường Đại Học Vinh

và trường THPT Đô lương I - Nghệ An

2.4 Thiết kế nghiên cứu

Đối tượng 60 học sinh lớp 10 trường THPT Đô lương I - Nghệ An phânthành 2 nhóm: Nhóm thực nghiệm A(n=30), nhóm đối chứng B(n=30) Sau 2tháng tiến hành nghiên cứu và thực nghiệm

Tuần thứ nhất chúng tôi tiến hành, tham khảo tài lịêu, quan sát, phỏngvấn để tìm ra các hình thức tổ chức tập luyện cho môn học tự chọn bóng đá vàtrình độ ban đầu (thể lực, kĩ thuât và thành tích chuyên môn) của học sintrường THPT Đô lương I - Nghệ An

Đánh giá trình độ ban đầu thông qua 2 test:

Test 1: Đá bằng lòng bàn chân

Test 2: Đá bóng bằng nu trong bàn chân

Tiến hành áp dụng cho nhóm thực nghiệm bắt đầu từ tuần thứ nhất đếntuần thứ 8 tiến hành kiểm tra lại 2 test và lấy số liệu sau đó xử lí số liệu bằngphương pháp toán học thống kê

Sơ đồ 2.1 Mô hình nghiên cứu

- Các hình thức tổ chức tập luyện

- Kết quả nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

1 Cơ sở khoa học nghiên cứu một số hình thức tổ

chức tập lụyên nhằm nâng cao hiệu quả môn học tự

chọn Bóng Đá cho học sinh trường THPT Đô

lương I - Nghệ An

2 Hiệu quả ứng dụng môt số hình thức tổ chức tập

luỵên môn học tự chọn Bóng Đá cho học sinh

trường THPT Đô lương I - Nghệ An

Nhóm đối chứng n=30Nhóm thực

nghiệm n=30

3.1 Cơ cở khoa học nghiên cứu một số hình thức tổ chức tập lụyên nhằm nâng cao hiệu quả môn học tự chọn Bóng Đá cho học sinh trừơng THPT

Đô lương I - Nghệ An

3.1.1 Đặc điểm của môn Bóng Đá và tác dụng của hình thức tổ chức tập luyện

Môn bóng đá do những yêu cầu dụng cụ thiết bị không đòi hỏi phứctạp, nên có thể tổ chức tập luyện và thi đấu ở trường, ở gia đình, phù hợp vớilứa tuổi thanh thíêu niên

Bóng đá là một môn thể thao phổ biến được quần chúng ưa thích tậpluyện trong đó có học sinh phổ thông mà đặc biệt là học sinh nam

Tập luyện Bóng Đá thừơng xuyên đối với lứa tuổi học sinh sẽ tạo điềukiện rèn luyện cho học sinh khả năng họat động, nhanh nhẹn, họat bát của đôichân, tay, và toàn thân, đặc biệt còn góp phần phát triển các tố chất: sứcnhanh, mạnh, bền, khéo léo và mềm dẻo

Trong quá trình tập luyện học sinh đã hình thành khả năng phán đoántốc độ nhanh, chậm của bóng bay tới, tầm cao, cảm giác cần ra sức, gắng sứccủa cổ chân và toàn thân để tạo cho bóng bay xa, bay cao và trúng đích mongmuốn Những phản xạ có điều kiện được hình thành trong khi chơi sẽ tạo chohọc sinh khả năng phản ứng linh hoạt, phối hợp vận động, khéo léo thực hiệncác kĩ thuật tâng bóng, xút bóng, kĩ thuật đập tường, và các kĩ chiến thuật,chiến thụât đơn giản khác

Đối với học sinh phổ thông tập luyện bóng đá hình thành được ý thứctập thể, mối quan hệ lành mạnh giữa các bạn khi chơi, tạo nên không khí vuitươi hoạt bát

Môn bóng đá là một nộị dung hoạt động tập thể bổ ích, có thể sử dụngtrong các giờ vui chơi sinh hoạt tập thể, hoạt động thể thao giữa giờ, giữabuổi học, tạo cho học sinh vận động phù hợp vừa sức, giải trí, giải toả mệt

mỏi sau những giờ học căng thẳng Đây là môn thể thao được sử dụng bổ trợ

có hiệu quả cho việc tập luyện, giải trí và thi đấu trong những “ngày hộikhoẻ”toàn lớp hay toàn trường

Hiệu quả của GDTC không những chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn cácphương tiện thích hợp, vận dụng các nguyên tắc và phương pháp giảng dạykhoa học, mà còn phải biết tổ chức các hình thức tập luyện sinh động hợp vớicác đặc điểm tâm-sinh lí lứa tuổi và hoàn cảnh cụ thể

Với tư cách là một mặt của giáo dục toàn diện, GDTC trong nhà trường

là một quá trình lâu dài, đa dạng về nội dung và được thực hiện thông qua cácbài tập khác nhau theo một hệ thống nhất định Trong đó mổi giờ học có tínhđộc lập tương đối và giữa các khâu của giờ học đó có liên quan chặt chẽ vớinhau Tuỳ thuộc vào nhiệm vụ nội dung cụ thể, vào phương tiện, phươngpháp giảng dạy và giáo dục, các hình thức tổ chức TDTT rất phong phú

Lên lớp là hình thức tổ chức cơ bản nhất của quá trình GDTC trong nhàtrường Cũng như các hình thức tổ chức lên lớp khác, giờ thể dục có đặc điểm

là do giáo viên tổ chức, lãnh đạo, điều khiển một tập thể học sinh cùng lứatuổi và trình độ Giờ thể dục được tiến hành một cách chặt chẽ theo quy định

Nó là hình thức tổ chức vừa đem lại hiệu quả cao nhằm thực hiện nhiện vụGDTC nói chung, cũng như trong việc chuẩn bị thể lực nghề nghiệp và cảviệc chuyên môn sớm trong thể thao

Giờ thể dục gồm các mặt về nội dung, cấu trúc và tổ chức giữa chúng

sự biến đổi trong cơ thể của học sinh

Hình thức của buổi tập chính là phương thức tương đối ổn định liên kếtcác chi tiết của nội dung thành một chỉnh thể xét tới hình thức của buổi tậptức là xét tới tương quan giữa các phần của buổi tập, đặc điểm phối hợp giữanhững người cùng tập

Hình thức tổ chức tập luyện phải phù hợp với nội dung buổi tập đó làđiều kiện cơ bản để tiến hành buổi tập có chất lượng, hình thức ảnh hưởngtích cực đến nội dung của nó, khi hình thức phù hợp với nội dung sẽ tạo điềukiện hợp lí hoá các hoạt động của người tập, thường xuyên xử dụng một loạihình thức sẽ đẫn đến kìm hãm quá trình hoàn thiện thể lực người tập, thay đổihình thức hợp lí sẽ tạo ra khả năng giáo dục thể chất có hiệu quả hơn

3.1.2 Thực trạng học sinh trường THPT Đô lương I - Nghệ An

Đô lương là một huyện miền núi nên trình độ dân trí chưa thật cao do

đó việc chú trọng học tập cho học sinh chỉ phát triển ở khu vực thị trấn, phầnđông học sinh thường một buổi đến trường một buổi đi làm do nghành nghề

chính của vùng là nông nghiệp

Trường THPT Đô lương I - Nghệ An cũng như các trường THPT trên

cơ sở giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ cho xã hội, là một ngôi trường có bề dàytruyền thống 50 năm và là trường chuẩn quốc gia trong giảng dạy và giáo dụchọc sinh Qua quan sát các giờ học của học sinh đặc biệt là các giờ học Bóng

Đá chúng tôi thấy rằng: đa số học sinh chưa nắm vững kĩ thuật động tác, cáchình thức tổ chức tập luyện tạo hứng thú tập luyện cho các em trong các giờhọc còn chưa cao, chưa tận dụng tối ưu thời gian

3.1.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên và các điều kiện cơ sở vật chất giảng dạy môn học thể dục trường Đô Lương I - Nghệ An

+Về đội ngũ giáo viên: tổ bộ môn thể dục hiện tại có 8 giáo viên với

trình độ chuyên môn là: 8 giáo viên có bằng đại học, trong 8 giáo viên thì có 5giáo viên có tuổi nghề từ 3 đến 10 năm và 3 giáo viên có 20 năm công tác

Nhìn vào đội ngũ giáo viên của tổ ta thấy được sức trẻ chiếm ưu thế, nhưngcũng vì thế mà kinh nghiệm cũng có phần hạn chế và trình độ của giáo viênkhông đồng đều, chưa cao.

+Về cơ sở vât chất: Trường THPT Đô lương I - Nghệ An được sự đầu

tư của sở giáo dục và đào tạo về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy họcthể dục, nên đã có một cơ sở vật chất, trang thiêt bị khá đầy đủ đảm bảo tốtcho công tác dạy học

+ Thực trạng thực hiện nội dung chương trình học tự chọn Bóng Đá

ở trường Đô lương I - Nghệ An.

Vấn đề xây dựng chương trình môn học tự chọn cho học sinh THPT ởnước ta còn chưa nhất quán, đồng bộ, các trường tự xây dựng chương trình tựchọn chọn cho học sinh Do vậy việc thực hiện môn học tự chọn ở bậc THPT

là không giống nhau: như bóng đá, bóng chuyền, bóng ném, bơi lội, thể dục,đẩy tạ,…

Qua điều tra sơ bộ chưa đầy đủ tại các trường THPT tỉnh nghệ an thực

tế cho thấy phần lớn các trường THPT đã và đang đưa bộ môn Bóng Đá vàochương trình tự chọn cho học sinh Môn học Bóng đá là môn thể thao phổbiến hơn so với nhiều môn thể thao khác nên nó nhanh chóng được đông đảocác trường THPT hưởng ứng, bởi nó khá phù hợp với phù hợp với đặc điểmtình hình của trường như: sân bãi, dụng cụ, đặc điểm lứa tuổi học sinh Đặcbiệt môn học này đã được các em học sinh tiếp nhận một cách nhiệt tình vàhứng khởi Cũng thông qua đợt điều tra chưa đầy đủ ở một số trường THPTthuộc tỉnh nghệ an, phần lớn các em học sinh đều chọn môn học Bóng đá

Qua thời gian công tác tìm hiểu nghiên cứu tại trường chúng tôi có một

số nhận xét tình hình giảng dạy của đội ngũ giáo viên về cơ bản hoàn thànhđúng chương trình của bộ Các giáo viên hăng say nhiệt tình trong công việc,yêu nghề mến trẻ Trong đó có nhiều giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh Quá trìnhlên lớp giáo án đầy đủ, hồ sơ Song khi tiến hành lên lớp của môn học tự chọn

Bóng đá đã không tránh khỏi sự lúng túng hạn chế một số mặt Thông qua dựgiờ thăm lớp giáo án giảng dạy của giáo viên, hầu hết các giáo viên lên lớptheo hình thức truyền thống đó là: giáo viên giới thịêu kỷ thuật sau đó thả nổicho học sinh tự tập luyện Do vậy chưa khai thác được các hình thức tổ chứctập luyện phong phú nhằm gây hứng thú, kích thích tập luyện khắc phục vàhạn chế nhàm chán trong tập luyện ở học sinh - rút ngắn thời gian cũng nhưkhả năng tiếp thu nhanh kỷ thuật động tác cho học sinh

3.1.4 Nghiên cứu và lựa chọn các hình thức tổ chức tập luyện môn học tự chọn Bóng Đá cho học sinh trừơng THPT Đô Lương I - Nghệ An

Qua quá trình phân tích tổng hợp tài liệu và quan sát sư phạm chúng tôithu thập được các hình thức tổ chức tập luỵên sau

1 Hình thức tổ chức tập luỵên theo nhóm

Đặc điểm của hình thức tổ chức này là học sinh được phân theo nhóm

về trình độ, kỷ thuật, giới tính, mổi nhóm có nhiệm vụ riêng, tập luyện theoyêu cầu, nội dung, vị trí khác nhau, giáo viên quán xuyến chung lần lượt chỉđạo cụ thể từng nhóm

Có thể phân thành nhóm không chuyển đổi và nhóm chuyển đổi (theonội dung, vị trí và dụng cụ tập luyện )

* Nhóm không chuyển đổi : Lớp học được phân thành một số nhóm.Dứơi sự chỉ đạo thống nhất của giáo viên, các nhóm tập luyện theo yêu cầu,nội dung và thứ tự dã được định trước

+ Ưu điểm: Giáo viên dễ theo dõi và quản lí việc tập luyện của họcsinh, thuận tiện cho việc sắp sếp nội dung và lượng vận động

+ Nhược điểm: yêu cầu sân bãi, dụng cụ phải đầy đủ theo số lượnghọc sinh

* Nhóm chuyển đổi : Lớp học được phân thành một số nhóm, mổinhóm tập theo nội dung khác nhau Sau một thời gian quy định, các nhómchuyển đổi (nội dung, vị trí) cho nhau.

+ Ưu điểm : Trong đìêu kiện sân bãi, dụng cụ thiếu thốn, học sinh vẫn

có nhiều cơ hội tăng số lần tập luyện ; có thể bồi dưỡng và rèn luyện năng lựcđộc lập, giúp đỡ nhau trong tập luyện

+ Nhựợc điểm: Giáo viên khó chỉ đạo toàn diện, việc sắp xếp nội dung

và thời gian tập luyện gặp khó khăn Do đó, khi thực hiện kỉêu phân nhómnày đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị thật chi tiết, xử lí hợp lí mối quan hệgiữa các nhóm nội dung mới và ôn tập, giữa nội dung khó và dễ, phải bố trísân bãi, dụng cụ một cách khoa học Đặc biệt, phải biết phát huy vai trò tíchcực của cán bộ lớp trong nhóm

- Nhược điểm: yếu tố đua tranh và những quan hệ liên quan đến nó cóthể hình thành nên những nét tính cách ích kỉ, háo danh, hiếu thắng v.v )

3 Hình thức trò chơi

Trò chơi tổ chức theo chủ đề, họat động của những người chơi được tổchức tương ứng vơi các chủ đề giả định bổ trợ các tố chất của kỹ thuật

- Ưu điểm: phát huy tính sáng tạo nhanh trí khéo léo của người chơi do

sự thay đổi thường xuyên và bất ngờ của tình huống trong tiến trình của ngườichơi buộc chơi phải giải quyết nhiệm vô trong thời gian ngắn

Tạo nên quan hệ đua tranh căng thẳng giữa các cá nhân và các nhómngười có tính xúc cảm cao Điều đó tạo nên cảm xúc cao có tác động đến sựbiểu hiện các phẩm chất cá nhân.

4 Hình thức tổ chức tập luyện theo lớp (tập đồng loạt)

Là hình thức tổ chức học sinh tập cùng một động tác (bài tập) dưới sựchỉ đạo trực tiếp của giáo viên và theo một khoảng thời gian đã định trước,theo một đội hình và nhịp độ thống nhất, hình thức tổ chức này có thể chiathành các phương án sau :

- Tất cả học sinh đồng loạt thực hiện động tác hoặc tập từng đôi mộtkhi một người tập, người kia bảo hiểm, quan sát, đánh giá và sau đó đổi vịtrí cho nhau

- Thực hiện theo làn sóng

- Thực hiện theo kỉêu nước chảy

* Ưu đỉêm: tạo ra khả năng bao quát và điều khiển hoạt động của tất cảlớp học

* Nhược điểm: đối đãi cá biệt bị hạn chế

5 Hình thức tổ chức tập luyện cá nhân

Mổi người tập có nhiệm vụ riêng, địa điểm riêng hoặc cùng tập một bàivới yêu cầu khác nhau, giáo viên sẽ hướng dẫn từng học sinh theo sự lựa chọncủa mình

* Ưu điểm: áp dụng tốt phương pháp đối đãi cá biệt

* Nhược điểm: khó bao quát và diều khiển hoạt động cho tất cả các cá nhân

6 Hình thức cá nhân tự tập

Là hình thức tự tập của cá nhân trong giờ học không có sự giám sát củagiáo viên, sau khi giáo viên hướng dẫn giao nhiệm vụ

* Ưu điểm: Hình thức cá nhân tự tập chủ động trong tập luyện.

* Nhược điểm: Giáo viên khó quản lý và sửa sai

7 Hình thức tập luyện tổng hợp

Là hình thức sử dụng các hình thức tập luyện vào trong 1 giờ học

* Ưu điểm: Phong phú các hình thức tập luyện trong giờ học

* Nhược điểm: Khó quản lý và thực hiện trong 1 giờ tập vì còn phụ thuộc vàomục tiêu của từng giờ học

3.1.5 Kết quả phỏng vấn

Sau khi đã tổng hợp đựơc các hình thức tổ chức tập luyện môn học tựchọn Bóng Đá chúng tôi tiến hành phỏng vấn các giáo viên TD ở trườngTHPT Đô lương I, Đô lương II, Đô lương III, Tân Kỳ I và các giảng viêntrường Đại Học Vinh có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và huấn luyệntrong môn Bóng Đá, đồng thời chúng tôi cũng tiến hành quan sát sư phạm cácbuổi học thể dục của học sinh THPT Kết quả là chúng tôi đã tổng hợp đựơccác hình thức tổ chức tập luỵên ở (bảng 3.1)

Từ kết quả phỏng vấn thu được ở bảng dưới chúng tôi chọn những hìnhthức tổ chức tập luyện có số phiếu lựa chọn từ 80% trở lên để đưa vào thựcnghiệm:

Bảng 3.1 Kết quả phỏng vấn các hình thức tổ chức tập luyện môn học tự chọn Bóng Đá cho hoc sinh THPT Đô Lương I - Nghệ An

TT Tên các hình thức tổ chức tập luyện

Số người phỏng vấn (n=20)

909085901004050

3.2 Hiệu quả ứng dụng một số hình thức tổ chức tập luỵên môn học tự

chọn Bóng Đá cho học sinh trường THPT Đô Lương I - Nghệ An.

3.2.1 Kiểm tra so sánh trình độ kỷ thuật ban đầu môn học Bóng Đá trước nghiên cứu

Sau khi lựa chọn một số hình thức tổ chức tập luyện môn học tự chọnBóng Đá chúng tôi tiến hành thực nghiệm nhằm đánh giá một cách kháchquan các hình thức tổ chức tập luyện của môn bóng đá cho học sinh trườngTHPT Đô Lương I - Nghệ An Trước khi bước vào thực nghiệm chúng tôitiến hành kiểm tra so sánh trình độ, thành tích môn Bóng Đá giữa nhóm thựcnghịêm và nhóm đối chứng qua các test sau:

Test 1: Đá bóng bằng lòng bàn chân

Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân gồm 4 giai đoạn: