TL dùng để soạn GA bộ CHÂN TRỜI SÁNG tạo đã chuyển đổi

Các em cũng sẽ được học cách đọc vănbản nghị luận để hiểu những ý kiến khác nhau trước một hiện tượng đời sống mà mìnhquan tâm.Đặc biệt, sách còn hướng đến việc giúp các em phát triển kĩ

Nguyễn Lý Tưởng (Sưu tầm – tổng hợp)

1HTTPS://WWW.FACEBOOK.COM/TUONG.NGUYENLY.750/

Bài mở đầu: Hòa nhập vào môi trường mớiNói và nghe: Chia sẻ cảm nghĩ về môi trường Trung học cơ sở

Để chuẩn bị tâm thế cho năm học mới, em và các bạn hãy dành một khoảng thời gian chia

sẻ những suy nghĩ, cảm xúc của bản thân khi bức vào môi trường THCS

Em và các bạn cùng thực hiện các bước sau:

Bước 1: Viết cảm nghĩ của em về môi trường học tập mới

Em có cảm xúc gì khi bước

vào trường Trung học cơ sở?

Em cảm thấy còn nhiều bỡ ngỡ vì trường mới, lớpmới, bạn bè và nhiều môn học mới Em cũng cảmthấy có buồn khi không còn được học cùng nhữngngười bạn cũ thân thiết từ tiểu học

Điều gì là thuận lợi với em

trong môi trường mới?

Trong môi trường lớp 6 mới, điều thuận lợi với em

là em được học cùng cô giáo chủ nhiệm rất hiền, thân thiện và tận tình quan tâm chúng em Khi có điều gì không hiểu rõ, cô đều tận tình giảng giải vàchỉ bảo, khiến chúng em cảm thấy cô rất gần gũi

Điều gì là thử thách với em

trong môi trường mới?

Trong môi trường lớp 6 mới, điều khó khăn với em

- Trong lớp em có rất nhiều bạn học giỏi vàtíchcực trong các hoạt động vì vậy em sẽ luôn phải cốgắng phấn đấu để đạt thành tích học tập tốt

Bước 2: Chia sẻ ý kiến với các bạn

Em chia sẻ ý tưởng theo nhóm đôi và sau đó là với nhóm lớn hoặc tập thể lớp

Thế giới văn chương sẽ mở rộng chào đón các em qua việc đọc các thể loại văn học như:thơ, truyện ngắn, kí, Qua mỗi bài học, các em không chỉ nhận ra cái hay, cái đẹp của từngtác phẩm, mà quan trọng hơn, các em còn được phát triển kĩ năng đọc văn bản theo đặcđiểm thể loại Điều này sẽ giúp các em có thể đọc hiểu nhiều văn bản khác ngoài sách giáokhoa Bên cạnh đó, các em còn được phát triển kĩ năng đọc văn bản thông tin để hiểunhững vấn đề thực tế đang xảy ra trong cuộc sống Các em cũng sẽ được học cách đọc vănbản nghị luận để hiểu những ý kiến khác nhau trước một hiện tượng đời sống mà mìnhquan tâm.

Đặc biệt, sách còn hướng đến việc giúp các em phát triển kĩ năng viết, nói và nghe, những

kĩ năng giúp các em biết cách bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của bản thân, biết cách lắng nghe,thấu hiểu mọi người xung quanh

Ngoài việc thực hiện theo các hoạt động được thiết kế trong sách, các em có thể làm gì đểviệc học môn Ngữ văn lớp 6 nói riêng, ở cấp THCS nói chung luôn hiệu quả và thú vị? Sauđây là một số gợi ý hữu ích về phương pháp học tập môn Ngữ văn

- Sử dụng Sổ tay Ngữ văn: Các em có thể ghi lại những cảm nhận, suy nghĩ, liên hệ màbài học gợi ra, chép lại những trích dẫn hay, lập hồ sơ nhân vật, lập bảng từ vựng, Các

em cũng có thể chuyền tay nhau cùng viết sổ tay dưới dạng nhật kí đọc để trao đổi, chia

sẻ, tương tác về các vấn đề gợi ra từ bàihọc

- Sưu tầm video clip, tranh ảnh, bài hát về bài học: Những hình ảnh, video clip haynhững bài hát liên quan đến bài học sẽ mang đến những khám phá mới mẻ, giúp các emhiểu rằng có nhiều cách nhìn, cách thể hiện khác nhau về cùng một vấnđề.

- Tạo nhóm thảo luận môn học: Các em có thể cùng các bạn tạo một nhóm thảo luận vềbài học, chia sẻ bài viết, trao đổi tài liệu sưutầm

- Làm thẻ thông tin: Thẻ thông tin là phương pháp hiệu quả giúp các em ghi nhớ và ôntập các từ ngữ, khái niệm quan trọng Mỗi thẻ thông tin sẽ có hai mặt, mặt trước ghi từngữ và mặt sau là nghĩa của từ ngữ đó Những thẻ thông tin có cùng chủ đề sẽ được xâuchuỗi lại thành một bộ Một số chủ đề các em có thể thực hiện: các kiểu văn bản, cácchiến lược đọc, một số yếu tố Hán Việt đáng chúý,

- Thực hiện các sản phẩm sáng tạo: Các bài học sẽ gợi cho các em nhiều ý tưởng, cảmhứng để tạo ra các sản phẩm sáng tạo như một bức tranh, một bài thơ, một câu truyệnngắn, một đoạn truyện tranh, một mô hình, pốt-xơ-tơ (poster) hay tờ rơi, Quá trìnhsáng tạo sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn về bàihọc.

- CLB đọc sách: Các em cũng có thể thành lập CLB đọc sách để cùng nhau chia sẻ vềnhững cuốn sách hay mà mình đã, đang và sẽ đọc Ngoài ra, CLB cũng có thể tổ chứccác hoạt động như: hội thi giới thiệu sách, cuộc thi thiết kế bìa sách, vẽ tranh minh họasách,

Đến đây, chắc các em đã bước đầu có những ý tưởng để lên kế hoạch học tập môn Ngữ văncho năm học này rồi đúng không?

Chúc các em một năm học thật hứng khởi và bổ ích

Trả lời câu hỏi

1 Cuốn sách Ngữ văn 6 gồm mười chủ điểm chia làm ba mạch kết nối chính: kết nối em với thiên nhiên, kết nối em với cộng đồng, kết nối em với chính mình Dựa vào tên gọi từng chủ điểm, em hãy xác định chủ điểm nào thuộc mạch kết nối nào?

Các chủ điểm thuộc mạch kếtnối:

- Kết nối em với thiên nhiên: Trò chuyện cùng thiên nhiên, Mẹ Thiên nhiên, Vẻ đẹp quê hương

- Kết nối em với cộng đồng: Lắng nghe lịch sử nước mình, Miền cổ tích, Gia đình thương yêu, Những góc nhìn cuộcsống

- Kết nối em với chính mình: Những trải nghiệm trong đời, Nuôi dưỡng tâm hồn, Điểmtựa tinh thần.

2 Trong các phương pháp học tập môn Ngữ văn được trìnhbàyở trên, em hứng thứ với phương pháp nào? Vìsao?

Trong các phương pháp học tập môn Ngữ văn được trình bày ở trên, em hứng thứ vớiphương pháp:

Tạo nhóm thảo luận môn học Chúng em có thể cùng lập nhóm để chia sẻ về bài học, chia

sẻ những tài liệu sưu tầm được về tác giả, những video, clip, bài hát hay cảm nhận về tácphẩm Qua đó chúng em có thể trau dồi thêm nhiều kiến thức, cùng giúp nhau tiến bộ và cóthể tìm thêm được những người bạn có cùng niềm yêu thích môn Ngữ văn

Thực hiện các sản phẩm sáng tạo: qua các bài học, chúng em có thể tạo nên các sản phẩmsáng tạo như vẽ tranh, sáng tác thơ hoặc truyện tranh… Phương pháp này gợi cho em cảmthấy bộ môn Ngữ Văn còn rất nhiều điều thú vị và hấp dẫn để chúng em cùng tìmhiểu

Viết: Lập kế hoạch câu lạc bộ đọc sách

Có thể nói, hình thành thói quen cũng như nắm vững các kĩ năng đọc sách là yếu tố quan trọng để mỗi chúng ta tự học suốt đời Trong nhiều hoạt động nhằm khuyến khích đọc sách,

tổ chức CLB đọc sách là một hoạt động không chỉ hữu ích, cần thiết mà còn mang đến cho các em những trải nghiệm thú vị, hứng khởi nhơ tính tương tác cao

Trong chương trình Ngữ văn, có hai hướng tổ chức CLB đọc sách, một là các em HS yêu thích tự thành lập nhóm, hai là các thầy, cô tổ chức CLB đọc sách, tích hợp vàohoạt động Đọc

mở rộng theo thểloại

Phần này sẽ hướng dẫn các em lập kế hoạch cho hoạt động của CLB đọc sách

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CÂU LẠC BỘ ĐỌC SÁCH

(Sinh hoạt lần 1 ) Tên sách: Tấm Cám.

Tên tác giả: Truyện dân gian.

(Những chương/ phần sẽ đọc và thảo luận: Toàn văn.)

1 Thành lậpnhóm

Các thành viên tham gia đọc

3 Nguyễn Vũ Châu Anh Thành viên

2 Mỗi thành viên tự đọc sách theo phâncông

Với cuốn sáchmỏng, cóthểđọc hếtmột lần, ta thảoluậntrong một buổi sinh hoạt CLB Với

nhữngcuốnsáchdày,chúng

ta có thể thảo luận trong nhiều buổi sinh hoạt Trong kế hoạch, tacầnghi rõ

sốchương

sẽ đọc vàothời

gianthảo luận củamỗi buổi

sinhhoạt

Thời gian từ 27/05/2021 đến 28/05/2021

Các thành viên tự đọc sách và thực hiện phiếu đọc sách:

1 Người tìm từ hay Nguyễn Thị Vân Anh

2 Người liên hệ Nguyễn VũChâu Anh.

3 Người lập hồ sơ nhân vật Nguyễn Văn Khánh

4 Người vẽ hình ảnh Trần Văn Minh

Hình thức sinh hoạt, thời gian, địa điểm

3 Sinh hoạt câu lạc bộ đọcsách

Sinh hoạt trực tuyến: 29/05/2021 Thời gian: từ 8:00 đến 10:00

Phương tiện: Zoom

Sinh hoạt trựctiếp: 31/05/2021 Thời gian: từ 8:00 đến12:00

Phương tiện: Lớp học6A

Trao đổi về cuốn sách đã học

Thông báo kế hoạch hoạt động của buổi sinh hoạt tiếp theo

- Cuốn sách sẽ đọc:Thơ À ơi taymẹ

1

Các thành viên chia sẻ về quá trình đọc và kếtquả đọc của mình

- Nhóm trưởngdẫn dắt hoạtđộng

- Các thành viên chiasẻ

Từ 8:00đến 10:00

2

Mời giáo viên hoặc chuyên giachia sẻ thêm về cuốn sách

- Giáo viênhoặcchuyên gia chia sẻ

- Các thành viên lắng nghe, đặtcâuhỏi

Từ 10:00đến 11:45

3

Tổng kết kiếnthức về buổi sinh hoạt

- Giáo viên hoặcchuyên gia tổng kết Từ 11:45đến 12:00.

4 Kết thúc buổisinh hoạt Vào lúc:12:00.

Nhóm trưởnglàngười phâncông công việc theo dõi quátrình hoạt động của

CLV Mỗi nhóm nên có tối đabốnthành viên

Trong quá trình đọc, mỗi thành viên được phân công thực hiện một nhiệmvụ.Các nhiệmvụnày sẽ

lầnlượt qua cácbuổi sinh hoạt của câulạc bộ Khithảo luậnnhóm cầnchúý:

- Tôn trọng quyền riêng tư của cácthànhviên

- Không chiasẻbài viếtcủanhóm rangoàikhi chưa được đồngý

Ngoàihoạtđộng bắt buộc là cácthànhviên chia sẻ về quá trìnhđọcvà

- Các hoạt dộng thực hiện ở nhà: đọc và hoàn thành các mẫu phiếu

đọcsách

- Trao đổi thảo luận: thời gian, hình thức tổchức

kết quả thựchiện phiếu đọcsách, ta có thể

đề xuất một sốhoạt động khác

để buổi sinhhoạt

thêmphongphú

Dự kiến một sốnội dung chobuổi sinh hoạttiếp theo củacâu lạc bộ

Một số mẫu phiếu đọc sách (Tham khảo) Mẫu 1

Họ và tên: Nguyễn Thị Vân Anh

Lớp: 6A

Nhóm: 1

Sách: Tấm Cám

NGƯỜI TÌM TỪ HAYNhiệm vụ của bạn là ghi lại những từ hay trong cuốn sách Đó có thể là những từ độcđáo, thú vị, hài hước, mới lạ, Hãy lập bảng từ hay theo mẫu sau và chia sẻ với cácbạn

cùngnhóm

Trang Từ Nghĩa Lí do tôi cho rằng từ này đặc sắc

1 cay nghiệt

độc ác, khắt khe, nghiệt ngã trong đốixử

Từ thú vị, bộc lộ cảm xúc

một phần trang phụckhông thể thiếu của người con gái thời xưa

Nhắc đến trang phục phụ nữ xưa

1 lấm bị dây bùn, đất Ít dùng, dùng ở nông thôn là chủyếu.

tự làm cho chìm hẳnđầu xuống dưới mặtnước một lúc

Ít dùng, dùng ở nông thôn là chủyếu

2 cơm cơm hỏng Ít dùng.

hẩm

nói, đọc khẽ trongmiệng hoặc nghĩ thầm trong óc,thường để cho thuộc,cho nhớ

Cách nói khác khi nhắc tới cùng 1nghĩa

2 chực Chờ sẵn để làm việcnào đó. Cách nói khác khi nhắc tới cùng 1nghĩa.

2 ngoi lên trồi lên khỏi mặtnước Cách nói khác khi nhắc tới cùng 1nghĩa.

đưa mắt nhìnnghiêng rồi quay đingay, tỏ ý tức giận

Từ thú vị, bộc lộ cái ác Cách nóikhác khi nhắc tới cùng 1 nghĩa

3 lăng xăng luôn bận rộn, rối rít Cách nói khác khi nhắc tới cùng 1nghĩa.

đi đến nơi xa (thườngnói về một số đông người): trẩy hội là dòng người trẩy về kinh

Từ cổ, hiếm dùng

3 đôi hài đôi giày Nhắc đến trang phục phụ nữ xưa

3 yêncương

trang bị và dụng cụ mắc lên lưng ngựa hoặc lên lưng nhữngvật cưỡi khác như ngựa, lừa,

Mở rộng vốn từ

3 áo mớba ba áo dài lồng vàonhau. Nhắc đến trang phục phụ nữ xưa

3 xốnglụa

là một từ cũ, nghĩa làcái váy, thường dùngkèm với "áo" thành

"áo xống" để chỉ đồ

Từ cổ, hiếm dùng

mặc nói chung

3 khăn nhiễu khăn dệt bằng tơ Từ cổ, hiếm dùng

3 ướmthử đo vào người, mặcthử. Cách nói khác khi nhắc tới cùng 1nghĩa.

ngự vườn cung vua. Từ cổ, hiếm dùng.

dụng cụ dài hình trụ bằng vật liệu rắn nhưtre, để chống và đẩy

Mở rộng vốn từ

4 cái lọng

vật dùng để che, gần giống cái dù nhưng lớn hơn, thường dùngtrong nghi lễ đónrước vua quan hoặc thánh thần thời trước

Từ cổ, hiếm dùng

4 khungcửi

một vật dụng dùng

để dệt các thứ vải vóc

Mở rộng vốn từ

4 sum suê có nhiều cây cối rậmrạp, tươi tốt. Từ láy, mở rộng vốn từ

5 têm quệt vôi vào trầu rồiquấn lại cho chặt. Mở rộng vốn từ về văn hóa

đồ đựng bằng đất nung, miệng hơi thu lại, đáy thót, nhỏ hơnchum

Mở rộng vốn từ

Mẫu 2

Họ và tên: Nguyễn Vũ Châu Anh

Lớp: 6A

Nhóm: 1

Sách: Tấm Cám

NGƯỜI LIÊN HỆ

Nhiệm vụ của bạn là liên hệ cuốn sách đang đọc với những cuốn sách khác, với đời sống

và với trải nghiệm của bản thân Bạn thực hiện theo các gợi ý sau:

Liên hệ với cuốn sách, tác phẩm khác Lọ Lem

Liên hệ đến con người, sự việc trong cuộc

sống

- Tấm: Những người tốt, luônđược mọi người giúpđỡ

- Mẹ con Cám: Những người xấu luôn hãm hại, ganh ghét người khác,ném đá giấu tay, bị trừngphạt

- Những lần Tấm bị hại: Khókhăn trong cuộc đời phải trảiqua

Liên hệ đến trải nghiệm của bản thân Từng bị một người bạn đổ oan

sau:Tính cách nhân vật: Tấm.

Ngoại hình

Không được miêu tả chi tiết, chỉ

được miêu tả là "một cô gái xinh

đẹp"

Chỉ được miêu tả về quần áo trong

lần đi dự hội "Đào lọ thứ nhất lấy ra

được một bộ áo mớ ba, một cái xống

lụa, một cái yếm lụa điều và một cái

khăn nhiễu Đào lọ thứ hai lấy được

một đôi giày thêu, đi vừa như in."

Miêu tả những lần hóa thân: chim

vàng anh, khung cửi, gỗ xoan đào,

Hình ảnh sách gợi ra trong tôi

là lời đe dọa, chỉnh nắn người xấu

- Dì con bắt phải nhặt thóc cho ra thóc, gạo ra gạo, rồi mới được đi xem hội.Lúc nhặt xong thì hội đã tan rồi, còn gìnữa

màxem

- Con rách rưới quá, người ta khôngcho

con vào xemhội

- Dì làm gì dưới gốc thế?

- Phơi áo chồng tao phơi lao phơi sào,chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao

- Cót ca cót két, Lấy tranh chồng chị,Chị khoét mắt ra

- Có muốn đẹp không để chị giúp!Mẫu 4

Họ và tên: Trần Văn Minh

Lớp: 6A

Nhóm: 1

Sách: Tấm Cám

NGƯỜI VẼ HÌNH ẢNHNhiệm vụ của bạn là vẽ lại những hình ảnh mà cuốn sách gợi ra Hình ảnh ấy có thể làmột cảnh vật, một sự việc, một chân dung, Bạn có thể thực hiện theo mẫu:

Ví dụ hình ảnh dưới đây

BÀI 1: LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

Đọc: Tri thức ngữ văn

Tri thức đọc hiểu

- Truyền thuyếtlà thể loại truyện kể dân gian, thường kể về sự kiện, nhân vật lịch sử

hoặc liên quan đến lịch sử Qua đó, truyền thuyết thể hiện nhận thức, tình cảm của tácgiả dân gian đối với các nhân vật, sự kiện lịch sử Đặc điểm của truyền thuyết được thểhiện qua cách xây dựng nhân vật, cốt truyện, sử dụng yếu tố kì ảo, lờikể,

- Nhân vật trong văn bản văn họclà con người hay loài vật, đồ vật đã được nhân hóa.

Nhân vật trong văn bản truyện thường có những đặc điểm riêng như hiền từ, hung dữ,thật thà, giả dối, ranh mãnh, khù khờ, Khi đọc truyện, người đọc có thể nhận biết cácđặc điểm này qua lời của người kể chuyện, hành động, lời nói, ý nghĩ của nhânvật

- Nhân vật truyền thuyết có đặcđiểm:

+ Thường có những điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh

+ Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng

+ Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ

Luyện tập

Đâukhôngphải đặc điểm nhân vật trong truyện truyền thuyết?

Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ

Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng Thường

có những điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sứcmạnh Thường có số

phận bikịch

Kiểm tra

- Cốt truyệnlà chuỗi các sự việc chính được sắp xếp theo một trình tự nhất định và có

liên quan chặt chẽ với nhau Trong các truyện dân gian như truyền thuyết, cổ tích, các sựviệc được sắp xếp theo trật tự thời gian và thường gắn bó với cuộc đời các nhân vậttrong tác phẩm

Sự việc A➜Sự việc B➜Sự việc C➜Sự việc D➜Sự việc E➜

- Cốt truyện truyền thuyết có đặcđiểm:

+ Thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.+ Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật

+ Cuối truyện thường gợi nhắc các dấu tích xưa còn lưu lại đến hiện tại

-Yếu tố kì ảo trong truyền thuyếtlà những hình ảnh, chi tiết kì lạ, hoang đường, là sản

phẩm của trí tưởng tượng và nghệ thuật hư cấu dân gian Yếu tố kì ảo trong truyền thuyếtthường được sử dụng khi cần thể hiện sức mạnh của nhân vật truyền thuyết, phép thuật củathần linh, Qua đó, thể hiện nhận thức, tình cảm của nhân dân đối với các nhân vật, sựkiện lịchsử

Tri thức tiếng Việt

- Từ đơn và từ phức (từ ghép, từláy)

+ Từ đơn là từ gồm có một tiếng.

+ Từ phức là từ gồm hai tiếng trở lên

 Những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa được gọi là từghép

 Còn những từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng được gọi là từ láy

Vídụ:

Từ đơn: "chàng", "không", "về"

Từ phức gồm:

Từ ghép: "gan dạ", "nguy hiểm"

Từ láy: "hăng hái"

+ Nghĩa của từ ghép có thể rộng hơn hoặc hẹp hơn nghĩa của tiếng gốc tạo ra nó

Ví dụ: nghĩa của từ "áo quần" rộng hơn nghĩa của "áo", "quần", nghĩa của "áo dài" hẹp hơnnghĩa của "áo"

+ Nghĩa của từ láy có thể tăng hay giảm về mức độ, tính chất hoặc thay đổi sắc thái nghĩa

so với tiếng gốc tạo ranó

Ví dụ: "nhàn nhạt" giảm nghĩa so với "nhạt", "nhanh nhẹn" tăng nghĩa so với "nhanh"

- Nghĩa của một số thành ngữ thông dụng

Thành ngữ là một tập hợp từ cố định, quen dùng Nghĩa của thành ngữ không phải là phépcộng đơn giản nghĩa của các từ cấu tạo nên nó mà là nghĩa của cả tập hợp từ, thường cótính hình tượng và biểu cảm

Ví dụ: Nghĩa của thành ngữ "tay bắt mặt mừng" không đơn giản là nghĩa cộng lại của các

từ "tay", "bắt", "mặt", "mừng" mà là nghĩa của cả tập hợp: sự vồn vã, phấn khởi lộ ra bênngoài của những người gặpnhau

Luyện tập

Nối thành ngữ với nghĩa của chúng

Ăn một bát cháo, chạy ba quãng đồng

Góp nhặt nhiều cái nhỏ sẽ tạo thành cái lớn

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Dù làm gì thì cũng phải đặt nhân cách lên đầu, dù cho có đói rách cũng không được

trộm cắp, làm việc xấu

Cái kim trong bọc lâu cũng có ngày lòi ra

Nói về nhan sắc và đức hạnh, đức hạnh quan trọng hơn nhan sắc

Cái nết đánh chết cái đẹp

Chỉ lòng biết ơn, khi ăn được quả ngọt phải nhớ người trồng trọt, chăm sóc

Đói cho sạch, rách cho thơm

Chỉ việc không đáng làm, để đạt được việc nhỏ bỏ công sức quá to

Sắp xếp các sự kiện theo trình tự xuất hiện trong truyện Thánh Gióng.

Gióng cùng ngựa sắt lên núi Sóc Sơn và bay lên trời

Gióng lớn nhanh như thổi, bà con làng xóm phải góp gạo nuôi

Hai vợ chồng ông lão ao ước có một đứa con

Giặc Ân xâm lược, vua sai sứ giả rao tìm người tài cứu nước

Bà sinh ra Gióng, lên ba vẫn không biết nói

Vua nhớ công ơn, lập đền thờ

Nghe tiếng rao, Gióng liền nói được ngỏ lời xin đi đánh giặc

Bà ra đồng thấy một vết chân to ướm thử

Góp gió thành bão

Nếu đã làm việc xấu dù che dấu đến đâu ắt có ngày cũng bị phát hiện

Đọc 1: Thánh Gióng

Về truyền thuyết Thánh Gióng và Hội Gióng

Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết tiêu biểu trong kho tàng truyện kể dân gianViệt Nam Tên nhân vật chính được lấy làm nhan đề truyện Nhân vật Thánh Gióng tuy làkết quả của trí tưởng tượng dân gian, song phản ánh rõ nét truyền thống chống giặc ngoạixâm từ thời xa xưa của dân tộc ViệtNam

Thánh Gióng kể về sự việc gắn với đười "Hùng Vương thứ sáu": Theo truyền thuyết,

"Hùng Vương" là cách gọi chung các vị vua nước ta thời xa xưa Đó cũng là tên gọi chungcho cả một thời đại lịch sử kéo dài hàng nghìn năm

Hội Gióng là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của người Việt Nam, diễn rahằng năm ở làng Gióng (huyện Sóc Sơn, Hà Nội) và một số địa phương khác Trong lễ hộinày, người dân ở nhiều vùng quê về đây tham dự các nghi lễ truyền thống, nhằm tôn vinhcông đức của anh hùng làng Gióng, đồng thời cầu mong cho nghề nông phát triển, đất nướcgiàu mạnh, tháibình

Vào ngày 16 tháng 11 năm 2010, Hội Gióng tại đền Phù Đổng và đền Sóc Sơn đượcUNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại

I Tìm hiểuchung

1 Thể loại: Truyềnthuyết.

2 Bố cục

- Phần 1 (từ đầu đếnnằm đấy): Sự ra đời kỳ lạ của ThánhGióng.

- Phần 2 (tiếp theo đếncứu nước): Thánh Gióng gặp sứ giả, cả làng nuôiGióng.

- Phần 3 (tiếp theo đếnlên trời): Thánh Gióng ra trận đánhgiặc.

- Phần 4 (còn lại): Thánh Gióng bay về trời và những dấu tích cònlại

 Vua cho mang ngựa sắt, roi sắt, giỏp sắt đến, Giúng vươn vai cao hơn trượng,phi ngựa xụng vào trận, giặctan.

Kiểm tra

II Đọc hiểu vănbản

1 Sự ra đời của Thỏnh Giúng

- Thời gian, địa điểm: Đời vua Hựng Vương thứ 6, ở làngGiúng.

- Sự ra đờicủa Thỏnh Giúng là chi tiết hoang đường, kỡ ảo: Ở làng Giúng cú đụivợ

chồng chăm chỉ, đức phỳc nhưng hiếm muộn➞Người mẹ ra đồng➞Ướm thử vào vết chõn lạ➞Người mẹ mang thai➞12 thỏng sau sinh ra Thỏnh Giúng

➩Sự ra đời kỡ lạ, bỏo hiệu sự việc phi thường

➩Đồng thời gửi gắm thụng điệp: ở hiền gặp lành

2 Sự trưởng thành của ThỏnhGiúng

* Cõu núi đầu tiờn của Thỏnh Giúng

- Thỏnh Giúng lờn ba khụng núi, khụng cười, đặt đõu nằm đú.➞Kỡ ảo hoangđường

- Hoàn cảnh cất tiếng núi đầu tiờn: Khi giặc Ân xõm lược, vua sai sứ giả tỡm ngườitài cứunước

- Cõu núi đầu tiờn là đũi đi đỏnh giặc "Mẹ ra mời sứ giả vào đõycho con Ta sẽ phỏ tan

lũ giặc này".➞Giọng núi cứng cỏi, đĩnh đạc

+Giọngnóiđĩnhđạc,đμnghoμng,cứngcỏilạth-nghoμnghoμng,cứngcỏilạth-ng,cứngcỏilạth-ờng Giọngnóiđĩnhđạc,đμnghoμng,cứngcỏilạth-nghoμnghoμng,cứngcỏilạth-ng,cứngcỏilạth+Giọngnóiđĩnhđạc,đμnghoμng,cứngcỏilạth-nghoμnghoμng,cứngcỏilạth-ng,cứngcỏilạth-ờng.Nhiệm vụ cho sự xuất hiện

của Thỏnh Giúng: bảo vệ đất nước

➩Ca ngợi lũng yờu nước, tinh thần chống giặc, ý chớ quyết tõm tiờu diệt kẻ thự

Luyện tập

Thỏnh Giúng đó đũi sứ giả cung cấp những vũ khớ gỡ? Một

con ngựa thộp, một cỏi roi mõy, một tấm ỏo giỏp sắt

Một con ngựa sắt, một cái roi mây, một tấm áo kim loại

Một con ngựa sắt, một cái roi sắt, một tấm áo giáp sắt

Một con ngựa sắt, một cái roi sắt, một tấm áo choàng lớn

Kiểm tra

* Gióng lớn nhanh như thổi trong sự nuôi dưỡng của cảlàng

- Gióng lớn nhanh như thổi, vươn vai thành tráng sĩ.➞Chi tiết kì ảo, cách nói cường điệu, so sánh tô đậm tính chất phi thường của nhân vật Thánh Gióng lớn nhanh đểđáp ứng nhiệm vụ đánh giặc cứunước

- Bà con hàng xóm cùng chung sức nuôi lớn Gióng.➞Tinh thần đoàn kết của nhândân

➩Người anh hùng từ nhân dân, được nuôi dưỡng bởi nhân dân, mang theo sức mạnh nhân dân, chiến đấu vì nhân dân

3 Thánh Gióng đánh giặc và bay vềtrời

- Thánh Gióng bay về trời: Gióng đánh giặc xong, mặc áo giáp và bay thẳng về trời.➜

Chi tiết hoang đường kì ảo Sự ra đời phi thường, sự ra đi cũng phi thường

➞Người anh hùng không màng danh lợi: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ liền ra đi

➞Sự thiêng liêng hóa, bất tử hóa hình tượng: Thánh Gióng là con của trời, sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ bay về trời Về với trời còn là về với bất tử, hóa vào non sông, đất nước

4 Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng

5 Ý nghĩa hình tượng Thánh Gióng

- Biểu hiện của ý thức, tinh thần đoàn kết, anh dũng, chiến đấu chống giặc ngoạixâm

- Thể hiện ước mơ của nhân dân về người anh hùng bảo vệ đấtnước

III Tổng kết

1 Nội dung

Hình tượng Thánh Gióng với nhiều màu sắc thần kì là biểu tượng rực rỡ của ý thức và sức mạnh bảo vệ đất nước, đồng thời là sự thể hiện quan niệm và ước mơ của nhân dân tangay từ buổi đầu lịch sử về người anh hùng cứu nước chống ngoại xâm

2 Nghệthuật

- Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kìảo

- Nghệ thuật nói quá, sosánh

IV Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuốibài

1 Liệt kê một số chi tiết kì ảo gắn liền với các sự việc sinh ra và lớn lên, ra trận và chiến thắng, bay về trời của nhân vậtGióng?

- Sự ra đời và lớn lê củaGióng:

+ Gióng được sinh ra một cách kì lạ: Bà mẹ ướm chân - thụ thai, 12 tháng mới sinh; cậu bé lên ba không nói, cười, đi, đặt đâu nằm đấy

+ Khi sứ giả đi tìm người tài giỏi cứu nước, Gióng bỗng cất tiếng nói mời sứ giả vào.+ Gióng lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không biết no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng

- Gióng ra trận và chiếnthắng:

+ Chú bé vùng dậy, vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao hơn trượng.+ Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng đánh giết hếtlớp này đến lớp khác

+ Roi sắt gãy, tráng sĩ bèn nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc

- Gióng bay về trời: Gióng một mình một ngựa, lên đỉnh núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại rồi cảngười lẫn ngựa từ từ bay vềtrời

2 Nhận vật Gióng đã nói gì với mẹ và sứ giả khi biết tin nhà vua đang tìm người tài đánh giặc cứu nước? Theo em, vì sao khi nghe Gióng nói, sứ giả "vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ"?

- Khi Gióng nghe được tin sứ giả theo lệnh vua đi tìm người tài giỏi cứu nước, đã nóivới mẹ" Mẹ ra mời sứ giả vào đây" và nói với sứ gi: "Ông về tâu vua sắm cho ta mộtconngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặcnày"

- Sứ giả kinh ngạc vì Gióng chỉ là một đứa trẻ, đặt đâu nằm đó, lên ba không biết nóicười mà nay khi nghe tin đất nước có giặc ngoại xâm bỗng cất lên tiếng nói được Đó làmột sự việc kìlạ

- Sứ giả mừng rỡ vì thế mạnh giặc, tình thế đất nước đang vô cùng cấp bách, sứ giả đikhắp nơi để tìm người tài mà nay đã gặp được người nhận nhiệm vụ cao cảnày

3 Văn bản trên đã sử dụng nhiều từ ngữ khác nhau để chỉ nhân vật Gióng Em hãy liệt kê các từ ngữ ấy thành hai nhóm theo hai thời điểm: trước và sau khi Gióng

"vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánhgiặc?

- Trước khi Gióng trở thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc: cậu bé, đứa trẻ, đứa bé, chúbé

- Sau khi Gióng trở thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc: tráng sĩ, Phù Đổng ThiênVương

4 Từ kết quả liệt kê ở câu 3, hãy cho biết từ ngữ nào được lặp lại nhiều lần nhất và việc lặp lại ấy có tác dụng thếnào?

Từ ngữ được lặp lại nhiều nhất là từ"tráng sĩ"(lặp lại 7 lần) Tác dụng: thể hiện quan niệm

của nhân dân ta về người anh hùng phải khổng lồ về thể xác, sức lực cường tráng, chí khímạnh mẽ, lập được những chiến công lớn Thần Trụ trời, Sơn Tinh đều là những nhânvật khổng lồ Cái vươn vai của Gióng để đạt đến độ phi thường ấy, Gióng trở thành tráng sĩ

và đủ sức mạnh để tiêu diệt quân giặc để cứu giúp đất nước khỏi chiến tranh

5 Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm thực hiện một nhiệm vụ lớn lao Nhiệm vụ của Gióng là gì và quan trọng như thếnào?

Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm thực hiện một nhiệm vụ lớn lao Nhiệm vụcủa Gióng là đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc để nhân dân ta có một cuộcsống ấm no, yên bình.

6 Theo một số bạn, truyệnThánh Giónglẽ ra nên kết thúc ở câu "Đến đây,

mộtmình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ

từ bay lên trời" Các bạn ấy cho rằng: phần văn bản sau câu văn này là không cần

thiết, vì không còn gì hấp dẫn nữa Em có đồng ý như vậy không? Vìsao?

Em không đồng ý với ý kiến trên, vì phần cuối truyện kể về những dấu tích của Gióng còn

để lại khiến cho câu chuyện hấp dẫn hơn Đó là những di sản mà Gióng thể lại cho dân tộc

ta đến ngày nay Qua đó cũng thể hiện sự trân trọng, biết ơn, niềm tự hào và ước muốn củanhân dân ta về một người anh hùng cứu nước giúp dân

7 Sau khi đọc truyệnThánh Gióng, em có suy nghĩ gì về truyền thống yêu nước,

chống giặc ngoại xâm của dân tộcta?

Sau khi đọc truyệnThánh Gióng, em thấy rằng Gióng chính là hình ảnh của nhân dân ta,

khi dân tộc gặp cơn nguy biến thì họ sẵn sàng đứng ra cứu nước, giống như Gióng, khi vuavừa kêu gọi đã đáp lời cứu nước Chi tiết Gióng cất tiếng đầu tiên là đòi đánh giặc đã thểhiện lòng yêu nước luôn có ở sẵn trong mỗi người dân Sau khi Gióng gặp sứ giả, ăn mấycũng không đủ no thì nhân dântađã góp gạo nuôi Gióng, điều đó thể hiện tinh thần đoànkết, sự đồng lòng của cả dân tộc trong công cuộc chống giặc ngoại xâm Gióng làhình tượng người anh hùng đầu tiên, tiêu biểu cho lòng yêu nước, cho ý thức đánh giặc cứunước của nhân dânta

Đọc 2: Sự tích Hồ Gươm

I Tìm hiểuchung

1 Thể loại: Truyềnthuyết.

2 Bố cục: 2phần

- Phần 1 (Từ đầu →đất nước): Long Quân cho nghĩa quân mượn gươmthần.

- Phần 2 (Còn lại): Long Quân đòi lại gươmthần

3 Tómtắt

- Giặc Minh đô hộ, nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nhưng thất bại, Long Quân quyết địnhcho mượn gươmthần

- Lê Thận được lưỡi gươm dướinước

- Lê Lợi được chuôi gươm trên rừng, tra vào nhau vừa nhưin

- Từ đó nghĩa quân nhanh chóng quét sạch giặc ngoạixâm

- Đất nước thanh bình, Lê Lợi lên làm vua, Long Quân cho đòi lại gươmthần

- Vua trả gươm, từ đó hồ Tả Vọng mang tên hồ Gươm hay hồ HoànKiếm

Luyện tập

Có sơ đồ tóm tắt tác phẩm như sau:

Giặc xâm lược, nghĩa quân Lam Sơn thất bại nên Long Quân cho mượn gươm thần → LêThận lượm được lưỡi gươm ở dướinước.→ → Nghĩa quân nhanhchóngquét sạch giặc ngoại xâm → Đất nước thanh bình, Lê Lợi lên làm vua, Long Quân cho đòi lại gươm thần → Vua trả gươm và hồ Tả Vọng mang tên Hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm từ đó

Cho biết đâu là sự kiện còn thiếu?

Lê Thận gặp Lê Lợi, hai người tìm được chuôi gươm

Lê Lợi nhặt được chuôi gươm trên rừng, tra vào vừa in với lưỡi gươm Lê

Thận nhặt được chuôi gươm trên rừng, tra vào vừa in với lưỡi gươm Kiểm

tra

II Đọc hiểu vănbản

1 Long Quân cho mượn gươmthần

- Hoàncảnh:

+ Đất nước bị giặc Minh đô hộ hung bạo → Khiến lòng dân căm hận, nhân dân vào cảnh lầm than

+ Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy khởi nghĩa nhưng còn non yếu → Chưa thành công

→ Long Quân cho mượn gươm thần giết giặc (chi tiết kì ảo)

⇒Việc bảo vệ bờ cõi của dân tộc, trừ gian diệt bạo của nghĩa quân Lam Sơn được tổ tiên, thần linh giúp đỡ

- Diễn biến: Đây là một chi tiết kìảo.

+ Lê Thận nhặt được lưỡi gươm dưới nước

+ Khi Lê Lợi đến nhà Lê Thận, thanh gươm chợt sáng lên hai chữ ''Thuận thiên''

+ Lê Lợi nhặt được chuôi gươm trên ngọn cây đa, tra vào thì vừa in

+ ''Đây là ý trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc!''

⇒Hai chữ ''Thuận thiên'' chỉ ý trời; việc Lê Lợi chỉ huy nghĩa quân, giành thắng lợi

là được trời giúp, là chính nghĩa Đồng thời cũng là việc thuận lòng dân, được nhân dân ủng hộ

Việc lưỡi gươm tìm thấy ở dưới nước, chuôi gươm tìm thấy ở trên rừng mang ý nghĩasâu sắc: thể hiện sự đoàn kết nhất trí, từ miền ngược đến miền xuôi, từ đồng bằng hayrừng núi đều quyết tâm đấu tranh chiến thắng kẻ thù

- Kết quả: Nghĩa quân trở nên lớn mạnh, chiến thắng kẻthù.

→ Nghệ thuật: chi tiết kì ảo, đối lập

⇒Nghĩa quân ta đã chuyển bại thành thắng, thể hiện tinh thần quyết đấu, kiên cường đấu tranh chống giặc

2 Long Quân đòi lại gươmthần

- Hoàncảnh:

+ Quân ta đánh thắng giặc Minh

+ Lê Lợi lên làm vua, dời đô về Thăng Long

- Diễnbiến:

+ Khi thuyền đến giữa hồ, có một con rùa tiến lại nhô đầu và mai lên khỏi mặt nước.+ Lưỡi gươm treo trên người Lê Lợi động đậy

+ Rùa Vàng ''Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho Long Quân''

+ Vua nâng gươm về hướng rùa, rùa đớp lấy và lặn xuống đáy

→ Chi tiết tưởng tượng kì ảo

⇒Ý nghĩacủa sự việc trả gươm:

Răn đe quân thù với những âm mưu xâm lược

Phản ánh tư tưởng yêu chuộng hòa bình của nhân dân ta

Giải thích địa danh hồ Gươm (hồ Hoàn Kiếm)

III Tổng kết

1 Nội dung

TruyệnSự tích hồ Gươmca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân và chiến thắng

vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỉ XV Truyện cũng nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hòa bình của dân tộc

2 Nghệthuật

Sử dụng nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo, giàu ý nghĩa (như Rùa vàng, gươm thần)

IV Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuốibài

1 Theo em, vì sao thanh gươm trong truyện này được gọi là gươm thần? Điều này thể hiện đặc điểm gì của truyềnthuyết?

- Thanh gươm trong truyện này được gọi là gươm thần vì có nguồn gốc kì lạ vàsứcmạnh phi thường: Lê Thận đi đánh cá, cả ba lần thả lưới đều vớt được lưỡi gươm Khi

Lê Lợi đến nhà của Lê Thận thì thanh gươm bỗng sáng rực và trên gươm có hai chữ

"Thuận Thiên" Khi bị giặc đuổi, đi qua khu rừng, Lê Lợi bỗng thấy ánh sáng lạ trên ngọn cây đa thì đó là cái chươm nạm ngọc và tra vào lưỡi gươm thì vừa như in Từ khi có thanh gươm, nghĩa quân dành được nhiều thắng lợi.

- Chi tiết này thể hiện đặc điểm đặc trưng của truyện truyền thuyết là truyện thườngcó các chi tiết kì ảo, hoangđường

2 Em hãy xác định không gian, thời gian Đức Long Quân cho Lê Lợi mượngươm,

đòi lại gươm trongSự tích Hồ Gươmvà điền vào các ô tương ứng theo bảng dưới đây?

Tìm thấy luõi gươm ở vùng biển và chuôi gươm ở vùng rừng núi

Đòi lại

gươm

thân

Sau khi đuổi sạch quân Minh ra khỏi bờ cõi, Lê

3 Trong truyền thuyết cũng như truyện kể nói chung, các sự việc thường được sắp

đặt nhằm thể hiện một ý nghia nào đó TrongSự tích Hồ Gươm, Long Quân để co

Lê Thận tình cờ tìm thấy lưỡi gươm ở một nơi, Lê Lợi tình cờ tìm thấy chuôi gươm

ở một nơi khác Thông qua cách cho mượn gươm như vậy, tác giả dân gian muốn thể hiện điềugì?

- Việc nhận gươm diễn ra ở nhiều thời điểm, nhiều địa điểm cho thấy việc cứu nướcvô cùng khó khăn, gian khổ và dàilâu

- Chuôi gươm tìm thấy ở miền rừng núi, lưỡi gươm thấy ở miền sông nước cho thấycách để cứu nước có ở khắp nơi, từ miền ngược tới miềnxuôi

- Qua đó cũng cho thấy để cứu đất nước khỏi lâm nguy là sự đồng lòng của dân tộcở khắpmọimiền đấtnước

4 Sau khi đọcSự tích Hồ Gươm, một số bạn cho rằng truyện này chỉ đơn giản

mượn chuyện Lê Lợi trả gươm thần để "giải thích địa danh HồGươm".

Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến ấy? Vì sao?

- Thể hiện chiến thắng của nhân dân ta trong cuộc chiến đấu vì chính nghĩa với giặc Minh xâm lược Sau khi giặc đã bị dẹp tan, đất nước được thanh bình, lịch sử dân tộc bước sang một trang mới Lúc này, nhà vua cần trị vì đất nước bằng luật pháp, đạo đức chứ không phải bằng vũ lực Do vậy, gươm thần là thứ vũ khí không cần thiết tronggiai đoạn mới

- Hành động trả gươm của vua cũng thể hiện khát vọng hoà bình của nhân dân ta Chiếntranh kết thúc, thanh gươm được trả lại và cả dân tộc xây dựng đất nước trong hoà bình,yênấm

5 Tìm trong văn bảnSự tích HồGươm:

- Một số từ ngữ cho thấy cách xưng hô trân trọng của các nhân vật đối với Lê Lợi:

minh công, bệhạ

- Một vài câu văn cho thấy cách bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả dân gian trong lời kể: "Chúng coi dân ta như cỏ rác, làm nhiều điều bạo ngược khiến chothiên

hạ căm giận chúng đến tận xươngtuỷ."

6 Theo em,Sự tích Hồ Gươmthể hiện những đặc điểm nào của thể loại truyền

thuyết?

- Là tác phẩm tự sự dân gian (có nhân vật, bối cảnh, cốt truyện, ý nghĩa )

- Nội dung đề cập đến những nhân vật lịch sử hoặc sự kiện lịch sử (Lê Lợi, cuộckháng chiến chống quân Minh, Hồ Gươm )

- Có sử dụng các yếu tố kì ảo (gươm thần, Rùa Vàng, đức LongQuân)

- Thể hiện tình cảm thái độ của nhân dân đối với nhân vật, sự kiện được đề cậptới

Đọc 3: Hội thổi cơm thi ở Đồng Văn (Minh Nhương)

- Là Giáo sư, Nhà giáo Nhândân

- Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ đợt 1, năm 2000 cho cụm công

trìnhLýluận dạy và học văn học; và danh hiệu Nhà giáo Nhân dân cho những cống hiến

xuất sắc của ông đối với sự nghiệp giáo dục ViệtNam

2 Tác phẩm: Văn bản thuyết minh.

II Đọc hiểu vănbản

- Địa điểm: Trước

- Khi tiếng trống hiệuvừa dứt, bốn thanhniên của bốn đội leolên thâncây

- Khi lấy được nénhương mang xuống,ban tổ chức phát cho

ba que diêm châmvào hương cháy thànhngọn lửa

- Người trong độivót mảnh tre giàthành đũa bôngchâm lửa và đốtvào những ngọnđuốc

- Trong khi đó,người trong độigiã thóc, giầnsàng thành gạo,lấy nước và bắtđầu nấucơm

- Sau1,5h,cácđội đemtrình trướccửađìnhnồicơm

- Cácnồicơmđượcđánh số để giữbímật

- Bangiámkhảochấmtheo 3 tiêu chuẩn:gạo trắng, cơmdẻo, không cháy

Ý nghĩa

- Nhắc nhớ về cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên dòng sôngĐáy

- Dịp trai làng đua tài khỏe mạnh, thông minh khi lấylửa

- Dịp gái làng thể hiện bàn tay khéo léo để có cơm dẻo tiếp binhlương

- Giải tỏa căng thẳng, đem lại tiếng cười cho người nôngdân

- Giữ gìn và phát huy nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hóa hiệnđại

Văn bản thuyết minh xác thực

IV Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuốibài

1 Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân được tổ chức với mục đích gì và có nguồn gốc từ đâu?

- Nguồn gốc: bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên dòngsông Đáyxưa

- Mục đích của hội thổi cơm: hội thi là dịp để trai tráng trong làng đua tài khoẻ mạnh,thông minh khi lấy lửa, là dịp gái làng thể hiện bàn tay khéo léo để có cơm dẻo tiếp binhlương Hội thi còn mang đến những tiếng cười hồn nhiên, sảng khoái của người nôngdân sau những ngày lao động mệtmỏi

2 Tìm một số chi tiết nói về luật lệ của hội thổi cơm thi và người dự thi Em có nhận xét gì về hội thi và vẻ đẹp của con người ViệtNam?

- Luật lệ của hội thổi cơm thi: có nhiều nét độc đáo về quy trình lấy lửa cũng như cáchnấu Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa trên ngọn cây chuối cao, người dự thi các đội leonhanh lên thân cây chuối rất trơn để lấy được nén hương mang xuống Khi có nénhương, ban tổ chức sẽ phát cho 3 que diêm châm vào để cháy thành ngọn lửa Ngườitrong đội sẽ vót tre thành chiếc đũa bông châm lửa và đốt vào ngọn đuốc Những nồicơm được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt Tây cầm cần, tay cầm đuốcđung đưa cho ánh lửa bậpbùng

- Với người dự thi: Người dự thi: trong khi một thành viên của đội lấy lửa thì nhữngngười khác mỗi người mộtviệc:

+ Người ngồi vót những thanh tre già thành hững chiếc đũa bông

+ Người giã thóc

+ Người giần sàng thành gạo Có lửa, người ta lấy nước và bắt đầu thổi cơm

- Nhận xét: Hội thi thể hiện được nét đẹp truyền thống của dân tộc thông qua việc thổi cơm, thể hiện sự khéo léo và nhanh nhẹn của con người ViệtNam

3 Những lễ hội như hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân cho em biết thêm điều gì về lịch sử, văn hoá dântộc?

Những lễ hội như hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân giúp em hiểu thêm về lịch sử, vềnhững lễ hội xa xưa của cha ông ta lưu truyền qua nhiều thế hệ, nhằm tôn vinh những nétđẹp của văn hoá dân tộc, của nghề trồng lúanước

Thực hành tiếng Việt

1 Tìm từ đơn, từ phức trong đoạn vănsau:

Chú bé vùng dậy, vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao hơntrượng, oai phong lẫm liệt Tráng sĩ bước lên vỗ vào mông ngựa Ngựa hí dài mấy tiếng vang dội Tráng sĩ mặc áo giáp, cẩm roi, nhảy lên mình ngựa.

(Thánh Gióng)

Từ đơn: vùng, dậy, một, cái, bỗng, biến, thành, một, mình, cao, hơn, trượng, bước, lên,

vỗ, vào, ngựa, hí, dài, mấy, tiếng, mặc, cầm, roi, nhảy, lên, mình, ngựa

Từ phức: chú bé, tráng sĩ, oai phong, lẫm liệt, vang dội, áo giáp

2 Tìm từ ghép, từ láy trong đoạn vănsau:

Trong khi đó, người trong nhóm dự thi nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, lấynước và bắt đầu thổi cơm Những nồi cơm nho nhỏ treo dưới những cành cong hình cánh cung được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt.

(Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân)

Từ ghép: giã thóc, giần sàng, bắt đầu, dự thi, nồi cơm, cánh cung, dây lưng

Từ láy: nho nhỏ, khéo léo

3 Tạo ra từ ghép từ các tiếng dướiđây:

a) ngựa: con ngựa, ngựađực.

b) sắt: ngựa sắt, sắtthép.

c) thi: kì thi, thiđua.

d) áo: áo quần, áo giáp, áodài.

4 Tạo ra từ láy từ các tiếng dưới đây:

a) nhỏ: nho nhỏ, nhỏnhắn.

b) khoẻ: khoẻkhoắn.

c) óng: óngánh.

d) dẻo: dẻodai.

5 Trong câu văn“Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội

thoănthoắt leo lên thâncâychuối rất trơn vì đã bôi mỡ."Nếu thay từ “thoăn thoắt”

bằng từ “nhanh chóng” thì có giúp người đọc hình dung động tác của người dự

thi rõ hơn không? Vìsao?

Nếu thay từ “thoăn thoắt” bằng từ “nhanh chóng” thì chỉ giúp người đọc hình dung được mức độ tham gia hoạt động (ngay lập tức tham gia) của người dự thi, không hình dung được động tác của người dự thi (nhanh nhẹn và dứt khoát)

6 Trong câu văn“Những nồi cơm nho nhỏ treo dưới những cành cong hìnhcánh cung được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt”,nếu dùng từ “khéo” thay

cho từ “khéo léo” thì độ “khéo” của người dự thi sẽ giữ nguyên, tăng lên hay giảm

xuống? Vì sao?

Nếu dùng từ “khéo” thay cho từ “khéo léo” trong câu văn trên thì độ “khéo” sẽ giảmxuống vì từ láy “khéo léo” giúp ta hình dung được sự việc một cách rõ ràng hơn, chothấy kinh nghiệm và tài năng của các đội thi khi treo những niêu cơm để dự thi

7 Tìm và ghép thành ngữ (cột A) với nghĩa của thành ngữ (cột B) trong bảngdưới đây sao cho phù hợp.

A Thành

1 Chết như rạ

2 Mẹ tròn con vuông b) Lòng oán giận và hận thù với ai đó rất sâu nặng.

3 Cầu được ước thấy c) chết rất nhiều

4 Oán nặng thù sâu d) Điều mong ước trở thành hiện thực

5 Nhanh như cắt đ Việc sinh nở thuận lợi, tốt đẹp

e) Chỉ những người có hiểu biết hạn hẹp nhưng lại cho mình thông minh, tài giỏi

10 Viết một đoạn văn (khoảng 150 đến 200 chữ) có sử dụng thành ngữ thể hiện

cảm nhận của em về lịch sử đất nước sau khi đọc xong các văn bảnThánh

Gióng,Sự tích HồGươm.

Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, đã có bao kẻ thù nhăm nhe xâm chiếm bờ cõi Chúng áp bức đô hộ, khiến cuộc sống của nhân dân ta lầm than khổ cực Thế nhưng, dân tộc ta chưa bao giờ chịu khuất phục Những người anh hùng như Thánh Gióng luôn sẵn sàng ra trận để chiến đấu chống lại kẻ thù Những người chủ tướng như Lê Lợi dù trải qua nhiều thất bại nhưng vẫn quyết tâm, giữ vững ý chí chiến đấu vì độc lập của dân tộc Không

những vậy, cha ông ta đãnằm gai nếm mật, vượt qua mọi gian khổ, cùng nhau đoàn kết,

kiên cường chống lại kẻ thù Điều đó được chứng minh qua chiều dài lịch sử dân tộc, là công sức của cả dân làng góp gạo thổi cơm nuôi Gióng để người anh hùng đủ sức ra trận hay dân quân cùng vượt qua mọi thất bại, cùng chung sức chung lòng chống lại giặc Minh tàn ác Những vất vả, hi sinh xương máu của thế hệ cha anh để đến ngày nay đất nước ta được độc lập, non sông gấm vóc khiến chúng ta càng thêm trân trọng và tự hào Vì vậy, thế

hệ trẻ hôm nay cần ra sức học tập và phấn đấu để xứng đáng với bề dày truyền thống lịch

sử hơn bốn nghìn năm của dân tộc Việt Nam

Sắp xếp các sự kiện theo trình tự xuất hiện của chúng

 Vua có 20 ngươi con, không biết chọn ai cho xứng đáng liền ra lời tháchđố

 Các lang đua nhau làm cỗ thật ngon mong làm vừa ývua

 Vua Hùng về già muốn chon người nốingôi

 Thần mách bảo Lang Liêu lấy gạo làmbánh

 Lang Liêu - con thứ 18 là người thiệt thòi nhất, làm nghề trồng lúa, buồn vìkhông biết lấy gì để lễ cúng TiênVương

 Bánh của Lang Liêu được chọn tế trời đất cùng Tiên Vương Lang Liêu đượcchọn nối ngôivua

vì không biết lấy gì để lễ cúng Tiên Vương → Thần mách bảo Lang Liêu lấy gạo làmbánh → Bánh của Lang Liêu được chọn tế trời đất cùng Tiên Vương Lang Liêu đượcchọn nối ngôi vua.

- Bố cục: 3phần

+ Phần 1 (Từ đầu đếnchứng giám): Vua Hùng chọn người nối ngôi.

+ Phần 2 (Tiếp đếngiã nhuyễn, nặn hình tròn): Cuộc đua tài, dâng lễ của các Lang.

+ Phần 3 (Còn lại): Kết quả cuộc đua tài

II Đọc hiểu vănbản

1 Vua Hùng chọn người nốingôi

- Hoàn cảnh:

+ Vua đã già muốn truyền ngôi

+ Vua có 20 người con trai

+ Giặc ngoài đã yên, đất nước thái bình, nhân dân no ấm

- Ý của vua: Người nối ngôi vua phải nối được chí vua, không nhất thiết là contrưởng

- Hình thức: Vua ra một câu đố - Nhân lễ Tiên Vương, các Lang dâng lễ vật sao chovừa

ý vua sẽ được nốingôi

Luyện tập

Qua hình thức ra đề của vua, có thể thấy vua là người như thế nào?

Vua sáng suốt, công minh, coi trọng người tài chứ không coi trọng thứ bậc

Vua thông minh, sáng suốt, coi trọng thứ bậc

Vua anh hùng, bất khuất

Vua coi trọng thứ bậc nên có phần thiên vị trưởng bối

Kiểm tra

→ Vua chú trọng tài trí, tấm lòng hơn trưởng thứ

2 Cuộc đua tài dâng lễ vật

- Các Lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thật ngon Sai người đi tìm của quý trên rừngdưới biển, làm sơn hào hải vị, nem công chảphượng

Luyện tập

Ý tưởng làm hai loại bánh của Lang Liêu xuất phát từ đâu? Từ

ý tưởng của người vợ

Từ giấc mơ có thần mách bảo

Từ giấc mơ tổ tiên mách bảo

Từ giây phút nhìn thấy lúa gạo trên đồng

Kiểm tra

- LangLiêu:

+ Trong các con vua, chàng là người thiệt thòi nhất

+ Tuy là Lang nhưng từ khi lớn lên chàng ra ở riêng, chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai → Thân là con vua nhưng phận thì gần gũi với dân thường

+ Chàng được thần báo mộng gợi ý lấy gạo làm bánh Từ gợi ý, Lang Liêu đã làm ra hai loại bánh rất ngon và ý nghĩa

3 Kết quả của cuộc đuatài

- Vua Hùng chọn 2 thứ bánh của Lang Liêu để tế Trời, Đất cùng Tiên Vương, đặt tênlà Bánh Chưng và BánhGiầy

- Từ đó ta có hai loại bánh này vào ngày lễTết

- Ý nghĩa của 2 loạibánh:

+ Ý nghĩa thực tế: Quý hạt gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nước làm cho nhân dân được ấm no)

+ Ý nghĩa sâu xa: Tượng trời, tượng đất, tượng muôn loài

+ Hai loại bánh hợp ý vua chứng tỏ tài đức của người có thể nối chí vua

III Tổng kết

1 Nội dung

Truyền thuyết vừa giải thích nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy, vừa phản ánh thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước với thái độ đề cao lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự thờ kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta.

2 Nghệthuật

Truyện có nhiều chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho truyện dân gian

IV Hướng dẫ trả lời câu hỏi cuốibài

Em hãy điền vào hai bảng sau những chi tiết trong truyện Bánh chưng, bánh giầy thể hiện đặc điểm cốt truyện, nhân vật của truyền thuyết

Đặc điểm cốt truyện truyền thuyết qua truyện Bánh chưng, bánh giầy

a) Thường xoay quanh

công trạng, kì tích của nhân

vật mà cộng đồng truyền

tụng, tôn thờ

Lang Liêu đã lấy hạt gạo làm bánh, tạo thành bánh chưng

và bánh giầy dâng cúng tổ tiên.Từ đó, người dân nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và mỗi khi tết đến, nhà nhà làm bánh chưng, bánh giầy để dâng cúng Trời đất và

tổ tiên

b) Thường sử dụng dụng

yếu tố kì ảo nhằm thể hiện

tài năng, sức mạnh khác

thường của nhân vật

Thần đã về báo mộng và Lang Liêu đã thể hiện sự sáng tạo qua việc tạo thành hai thứ bánh tượng trưng cho Trời

và Đất

c) Cuối truyện thường gợi

nhắc các dấu tích xưa còn

lưu lại đến

Mỗi khi tết đến, nhà nhà lại làm bánh chưng, bánh giầy

để dâng cúng Trời Đất và tổ tiên

Đặc điểm nhân vật truyền thuyết qua truyện Bánh chưng, bánh giầy

c) Được cộng đồng truyền

tụng, tôn thờ

Từ đó, người dân nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi

và mỗi khi tết đến, nhà nhà làm bánh chưng, bánh giầy đểdâng cúng Trời đất và tổ tiên

Viết: Tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ

Trong bài này em sẽ được học cách tóm tắt một số văn bản bằng sơ đồ Việc tóm tắt vănbản bằng sơ đồ giúp chúng ta nhận ra mạch triển khai ý của tác giả (trình tự các ý, sắp xếp

ý và ý đồ của tác giả) đồng thời nhớ văn bản đã học tốt hơn

Tóm tắt văn bản bằng sơ đồlà cách lược bỏ các ý phụ, thông tin chi tiết, chỉ giữ lại những

ý chính, thông tin cốt lõi và thể hiện dưới dạng sơ đồ

Yêu cầu đối với sơ đồ tóm tắt văn bản:

a) Yêu cầu về nội dung:

- Tóm lược đúng và đủ các sự việc, phần, đoạn, ý chính trong vănbản

- Sử dụng các từ khóa, cụmtừ

- Thể hiện được quan hệ giữa các sự việc, phần, đoạn, ý chính trong vănbản

- Thể hiện được nội dung bao quát của vănbản

b) Yêu cầu về hìnhthức:

- Kết hợp hài hòa, hợp lí giữa các từ khóa với hình vẽ, mũi tên, các kíhiệu,

- Sáng rõ, có tính thẩm mĩ, giúp nắm bắt nội dung chính của văn bản một cách thuận lợi,dễdàng

Luyện tập

Đâukhôngphải yêu cầu khi tóm tắt nội dung chính của một văn bản bằng sơ đồ? Thể

hiện được nội dung chi tiết của văn bản

Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

Tóm tắt văn bảnThánh Gióngbằng sơ đồ

Trả lời câu hỏi:

1 Sơ đồ trên đã đáp ứng được yêu cầu về nội dung nêu sau đâychưa?

- Tóm lược đúng và đủ các phần, đoạn, ý chính của vănbản

- Sử dụng được các từ khóa, cụm từ chọnlọc

- Thể hiện được quan hệ giữa các phần, đoạn, ý chính của vănbản

- Thể hiện được nội dung bao quát của vănbản

2 Sơ đồ trên đã đáp ứng được các yêu cầu về hình thức nêu dưới đâychưa?

- Phù hợp với nội dung của kiểu vănbản

- Kết hợp hài hòa, hợp lí giữa các từ khóa với hình vẽ, mũi tên, các kíhiệu,

Đề bài: Hãy tóm tắt bằng sơ đồ một văn bản mà em đã học hoặc đã đọc

- Xác định văn bản gồm mấy phần hoặc mấy đoạn và quan hệ giữa các phần, cácđoạn

- Tìm từ khóa (những từ được lặp lại nhiều lần hoặc được in nghiêng, in đậm) và ý chínhcủa từng phần hoặcđoạn

- Xác định nội dung chính của văn bản và hình dung cách vẽ sơđồ

Bước 2: Tóm tắt văn bản bằng sơ đồ

- Dựa trên số phần hoặc số đoạn, xác định số ô hoặc số bộ phần cần có trong sơđồ

- Chọn cách thể hiện sơ đồ tốt nhất (hình vẽ, mũi tên, các kí hiêu, ) để trình bày nội dung chính của văn bản cần tómtắt

Bước 3: Kiểm tra lại sơ đồ đã vẽ

- Việc thể hiện các ý của văn bản cần tóm tắt trên sơ đồ đã đủ và rõ ràngchưa?

- Cách thể hiện trong sơ đồ về các phần, đoạn, ý chính và quan hệ giữa chúng trong văn bản gốc cần tóm tắt đã phù hợpchưa?

- Để kiểm tra và tự đánh giá sơ đồ vưa hoàn thành, em có thể dựa vào bảng điểm dưới đây:

Tương ứng về số phần, đoạn, ý chính giữa sơ đồ và văn bản cần

tóm tắt

Sử dụng từ khóa

Thể hiện mối quan hệ giữa các phần, đoạn, ý chính

Bao quát nội dung chính của văn bản cần tóm tắt

Gợi ý

Nói và nghe: Thảo luận nhóm về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất

Trước những vấn đề đặt ra trong học tập và cuộc sống hằng ngày, mỗi người chúng tathường có nhận thức và cách giải quyết riêng Tuy vậy, trong nhiều trường hợp, ta cần sựgóp sức của nhiều người để tìm ra được giải pháp tốt nhất Tham gia thảo luận nhóm làcách chúng ta bày tỏ ý kiến, lắng nghe và chia sẻ góc nhìn với những người xung quanh.Bài học này hướng dẫn em cách tham gia tích cực khi thảo luậnnhóm

Chủ đề thảo luận: em có thể tham khảo thảo luận tìm ra giải pháp thống nhất cho một

trong các chủ đề sau:

- Cần làm gì để hình thành thói quen đọcsách?

- Trình bày một số giải pháp để giúp nhau tiến bộ trong họctập

- Nêu những phương pháp hiệu quả để hoàn thành việc học bài, làm bài trước khi đến lớp

- Học môn Ngữ Văn thế nào cho hiệuquả?

- Bạn có thể làm gì để góp phần xây dựng nếp sống văn minh, lịch sự trong lớphọc

Luyện tập

Sắp xếp các nội dung vào từng bước thực hành sao cho hợp lí

 Chuẩn bị nội dung buổi thảoluận

Bước 2: Thảo luận

Kiểm tra

Bước 1: Chuẩn bị

Thành lập nhóm và phân công công việc

Mỗi nhóm nhỏ nên gồm khoảng 6 thành viên Nhóm trưởng chịu trách nhiệm phân côngcông việc, theo dõi tiến độ, chuẩn bị và dẫn dắt buổi thảo luận Thư kí ghi chép ý kiến củacác thành viên trong buổi thảo luận

Chuẩn bị nội dung buổi thảo luận

Sau khi chia nhóm, mỗi thành viên cần chuẩn bị nội dung theo sự phân công

Em nên tìm tư liệu và nghiên cứu trước vấn đề từ một số nguồn đáng tin cậy và chuẩn bị ýkiến của mình theo gợi ý sau:

Thống nhất mục tiêu và thời gian của buổi thảo luận

Để thống nhất mục tiêu, thời gian thảo luận, cả nhóm cần trả lời những câu hỏi sau:Mục đích của buổi thảo luận này là gì? Thời gian thảo luận dự kiến là bao lâu? Nhóm sẽ dành bao nhiêu thời gian cho mỗi ý kiến trong khi thảo luận?

Bước 2: Thảo luận

Trình bày ý kiến

Trong bước này, nhóm trưởng cần dẫn dắt để các thành viên trình bày ý kiến Thư kí ghi chép, tổng hợp ý kiến

Phản hồi các ý kiến

Để làm rõ thêm các ý kiến cũng như sàng lọc các ý kiến chưa hợp lí, ta cần dành thời gian

để phản hồi bằng cách nêu câu hỏi, đưa ra lí lẽ, dẫn chứng để phản đối những ý kiến chưahợplí

Để phản hồi được ý kiến của các bạn khác trong nhóm, trước hết em nên lắng nghe và ghichép cẩn thận ý kiến của bạn, những điều em muốn trao đổi với bạn và những điều bạnmuốn trao đổi với em

Dưới đây là một số mẫu câu mà em có thể sử dụng để phản hồi ý kiến của em

- Nếu muốn bạn làm rõ ý kiến, em có thểnói:

+ Tôi chưa hiểu rõ lắm ở phần Bạn có thể giải thích thêm giúp tôi được không?

+ Theo tôi hiểu thì ý của bạn là Tôi hiểu như vậy có đúng không?

+ Bạnnóirằng Vì saovậy?

- Nếu muốn phân biệt ý kiến của bạn, em có thểnói:

+ Tôi có cái nhìn khác ở phần Bởi vì

+ Theo tôi, ý chưa hợp lí Bởi vì

Thống nhất giải pháp

Trong bước này, thư kí sẽ tóm tắt ngắn gọn những ý kiến đã được trình bày trong buổi thảoluận, các thành viên trong nhóm quyết định giải pháp nào là tối ưu Giải pháp tối ưu

không nhất thiết phải là một ý kiến, đó có thể là sự kết hợp của nhiều ý kiến khác nhau.Nên tránh đề xuất những ý kiến mới và tránh quay trở lại những ý kiến đã được thảo luận.

Theo khảo sát từ nhóm Nghiên cứu của trang thương mại điện tử Picodi, chỉ khoảng 60%người Việt Nam được khảo sát mua ít nhất một quyển sách trong năm, đứng gần cuối bảngtrong số 41 nước tham gia Điều này cho thấy mức độ quan tâm tới việc đọc sách ở nước tacòn thấp

Vậy làm thế nào để có thể rèn luyện thói quen đọc sách một cách hiệu quả? Làm thế nào đểtrở nên hứng thú hơn mỗi khi đọc sách?

- Đọc thử trước khi đọcthật

Nếu là một fan của việc đọc sách online, bạn sẽ thấy các ứng dụng đọc sách điện tử luôncho phép người dùng đọc trước 10% nội dung cuốn sách trước khi quyết định mua Điềunày giúp người đọc có thể chọn được những quyển sách ưng ý, đồng thời tránh dành nhiềuthời gian cho những quyển sách “vô thưởng vô phạt”

Đối với sách giấy, việc đọc thử còn tiện lợi hơn rất nhiều Mark Manson, nhà văn vàblogger nổi tiếng về lĩnh vực phát triển bản thân, có nói: “[Sau khi đã đọc thử 10%], nếuvẫn cảm thấy không có hứng thú hoặc không thích tác giả, tôi sẽ xem mục lục và thửchuyển đến chương sách mà tôi cảm thấy thú vị nhất Nếu chương ấy vẫn không làm tôicảm thấy thích thú, tôi sẽ bỏ qua cuốn sách này ngay lập tức

“Điều đó có thể khiến nhiều người ngạc nhiên Tuy nhiên tôi nhận thấy rằng một cuốn sáchhay cho tôi nhiều thứ hơn là 3 - 4 cuốn sách vô vị Do vậy, không có lý do gì để tốn thờigian vào những cuốn sách không chứa đựng những thông tin mà tôi cảm thấy thích thú.”

- Mạnh dạn bỏ qua những phần mà bạn cảm thấy chánMục đích cuối cùng của việc đọc sách, đặc biệt là những quyển sách phi hư cấu, đó làtiếp thu thêm tri thức mới Vì thế, với những chương sách mà thông tin trong đó bạn đãbiết rồi hoặc không cảm thấy thú vị, đừng ngại đọc lướt qua hoặc thậm chí bỏ qua cảchương ấy

Một số người cảm thấy thật phí tiền mua sách nếu không đọc hết những gì có trong đó Tuynhiên, nếu không bỏ qua những thông tin ấy thì bạn vừa mất tiền đã muasáchmà còn mấtthêm thời gian để đọc nó nữa Đó là chưa kể đến việc bạn sẽ dần cảm thấy mất hứng thúvới việc đọc sách khi dành ra quá nhiều thời gian cho những thông tin không có giátrị

- Đọc những gì bạn thích

trướcCần rất nhiều thời gian và công sức để hình thành nên một thói quen, vì vậy hãybắt đầu từ những việc dễ trước Chẳng hạn, đừng ngại tìm và đọc những quyển sáchngôn tình nếu bạn thực sự có tình yêu và đam mê với chúng Miễn đó là những đầu sáchđược đầu tư, nguồn gốc rõ ràng và đặc biệt khiến cho bạn có hứng thú, việc đọc nhữngthể loại sách hư cấu (fiction) như ngôn tình sẽ là bước đầu hình thành nên thói quen đọc

thân.Hơn nữa, ai bảo đọc tiểu thuyết là không có ích? Theo nghiên cứu từ đại họcEmory, việc đọc tiểu thuyết có thể giúp bạn cải thiện khả năng kết nối và hoạt động củanão Ngoài ra, chúng còn giúp tăng cường khả năng đặt mình vào vị trí của người khác,

từ đó khiến bạn dễ dàng đồng cảm hơn với người xungquanh Sau khi đã đọc những chủ đề mà mình thích, bạn có thể dần dần chuyển quanhững chủ đề mới lạ với bản thân hơn Việc này sẽ giúp bạn khó bị “nản” hơn so vớiviệc đọc những thể loại “khó nhằn” ngay từđầu

- Nói với bản thân chỉ cần đọc 1 trang sách mỗi ngàyĐừng đề ra những mục tiêu quá “cao cả” trong quá trình đọc Khi đọc tin tức trên mạng,bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những lời khuyên về việc đọc hàng chục quyển sách mỗi tháng.Đúng là có nhiều người có thể làm được điều đó Tuy nhiên, bạn không phải là họ và

họ.Đọc sách nên là một thú vui cá nhân, không phải công việc nên bạn cũng khôngnhất thiết phải “chạy KPI” trong quá trình đọc Đặt mục tiêu lớn cũng dễ khiến bạn trì

hơn.Tôi thường tự nhủ mình chỉ cần cầm sách lên đọc 1 trang mỗi ngày Điều này giúptôi cảm thấy việc đọc không quá khó khăn và tốn năng lượng Tôi phát hiện ra chỉ cầnđọc một trang, rất có thể bạn sẽ đọc tràn sang nhiều trang tiếp theo Khi đó, bạn sẽ cảmthấy bớt căng thẳng và có hứng thú hơn trong việcđọc

- Duy trì một khoảng thời gian cố định để đọc sách mỗi ngàyDành ra một khoảng thời gian cố định trong ngày chỉ để đọc sách là một điều vô cùngquan trọng nếu bạn muốn nó trở thành thói quen hàng ngày của mình

Để làm được điều này, bạn có thể nhờ đến sự trợ giúp của “vòng lặp thói quen” TheoCharles Duhigg, tác giả của cuốn sách “The Power of Habit”, một thói quen bao gồm 3thành phần chính: gợi ý, hành động và phần thưởng Gợi ý là bước đầu tiên giúp não bộlựa chọn thói quen khiến bạn bắt đầumộthành động cụ thể Sau đó, phần thưởng sẽ giúptrí não hiểu rằng đây là hành động nên được lặp lại trong tương lai.Chẳng hạn, sau bữa ăn tối (gợi ý), bạn có thể dành ra một khoảng thời gian cố định đểđọc sách (hành động) Sau đó, bạn có thể tự tưởng cho mình bằng cách coi một tập phimyêu thích, hay lướt facebook trong khoảng 10-15 phút Khi được lặp lại liên tục, việcđọc sách lúc này sẽ trở thành một hành động vô thức, được củng cố bằng sự “gợi ý” khibắt đầu cũng như “phần thưởng” khi kếtthúc

- Mua trước và để dành sách ở

nhàMột số người hay có thói quen mua rất nhiều sách trước, sau đó chất đống ở nhà vàrất lâu sau mới đọc hết Điều này không hẳn là không có lý: việc mua trước và để dànhsách sẽ giúp bạn không tốn nhiều thời gian trong việc tiếp tục tìm kiếm những đầu sáchmới sau khi đã đọc xong những cuốn cũ Thêm vào đó, bạn cũng sẽ có thêm động lực để

có thể đọc hết những gì mình đã mua, vì suy cho cùng không ai muốn tốn tiền muanhững gì mình không sử dụngcả

- Chia sẻ những gì bạn đã đọc với người khác

Đã bao giờ bạn cảm thấy một quyển sách hay tới mức thật phí nếu không chia sẻ nó vớingười khác? Thông qua việc giới thiệu những cuốn sách bổ ích cho mọi người, việc đọcsách sẽ có ý nghĩa hơn rất nhiều và từ đó bạn sẽ có thêm động lực để tiếp tục rèn luyệnthói quen đọc Ngoài ra, việc giới thiệu sách cho người khác cũng giúp họ hiểu hơn về

gu đọc sách của chính bạn, từ đó họ cũng sẽ giới thiệu lại những cuốn sách phù hợp với

sở thích củabạn

Ôn tập

1 Dựa vào bảng sau hãy tóm tắt nội dung của ba vănbản.

từ bay vềtrời

- Vua nhớ công ơn, cho lập đềnthờ

Sự tích - Giặc Minh đô hộ, nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nhưng thất bại, Long

Hồ Gươm Quân quyết định cho mượn gươm thần.

- Lên Thận đi đánh cá, ba lần kéo lưới đều thấy lưỡi gươm, bèn mang vềnhà

- Lê Lợi đến nhà Thận, thấy lưỡi gươm phát sáng, cầm lênxem

- Lê Lợi thua trận, chạy vào rừng, tình cờ bắt được chuôigươm

- Lê Lợi gặp lại Thận, kể lại truyện, hai người đem gươm ra tra vào nhauvừa như in Lê Thận cùng tướng lĩnh nguyện một lòng phò Lê Lợi cứunước Từ đó nghĩa quân nhanh chóng quét sạch giặc ngoạixâm

- Đất nước thanh bình, Lê Lợi lên làm vua, Long Quân sai Rùa Vàng đòilại gươmthần

- Vua trả gươm, từ đó hồ Tả Vọng mang tên Hồ Gươm hay hồ HoànKiếm

Bánh

chưng,

bánh giầy

- Hùng Vương thứ sáu về già muốn truyền ngôi cho người con nào tàigiỏi

- Các hoàng tử đua nhau làm cỗ thật hậu, riêng Lang Liêu được thần máchbảo, dùng gạo làm hai thứ bánh dângvua

- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tế trời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôi chochàng

- Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng, bánh giầy vào ngàytết

2 Liệt kê vào bảng dưới đây một số sự kiện, chi tiết mà em cho là đặc sắc,đáng nhớ nhất trong ba văn bản đã nêu Giải thích ngắn gọn lí do lựachọn.

Nội

Bánh chưng, bánh giầy

Sự

kiện,

chi

tiết

- Gióng cất tiếng nói đầu

tiên là tiếng nói đòi đi đánh

giặc

- Cả dân làng góp gạo nuôi

Gióng

- Gióng lớn nhanh như

thổi, vươn vai trở thành

trángsĩ

- Roi sắt gãy, Gióng nhổ

tre bên đường đánhgiặc

- Giặc tan, Gióng cưỡi

ngựa bay vềtrời

- Khi tra chuôi gươm vào lưỡi gươm thì vừa nhưin

- Chi tiết Rùa Vàng đòi gươm

- Chi tiết LangLiêu được thầnbáo mộng, lấygạo làm bánh lễTiên vương

Lí

dolựa

chọn

Những chi tiết trên thể hiện

được ý nghĩa, nội dung,

chủ đề của truyện: Gióng là

hình tượng người anhhùng

- Chi tiết tra chuôi gươmvào lưỡi gươm cho thấy đó

là sự thống nhất sức mạnh,

ý chí của cả dân tộc, cuộc

Chi tiết tưởng tượng này có ý nghĩa đề cao laođộng, đề cao trí