- Từ những năm 50 của thế kỉ XX, bùng nổ dân số đã diễn ra ở các nước đang phát triển châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh do các nước này giành được độc lập, đời sống được cải thiện và nh[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn: 16 /08/2013
Tiết 1 Ngày dạy: 19/08/2013
Phần một
THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
Bài 1 : DÂN SỐ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Trình bày được quá trình phát triển ,tình hình gia tăng dân số thế giới, nguyên nhân
và hậu quả
- Biết tình hình gia tăng dân số thế giới; nguyên nhân của sự gia tăng dân số nhanh và bùng nổ dân số hậu quả đối với môi trường
2 Kĩ năng:
- Đọc và hiểu cách xây dựng tháp dân số
- Đọc biểu đồ gia tăng dân số thế giới để thấy được tình hình gia tăng dân số trên thế giới
- Phân tích mối quan hệ giữa gia tăng dân số nhanh với môi trường
3 Thái độ :
- Ủng hộ các chính sách và các hoạt động nhằm đạt tỉ lệ gia tăng dân số hợp lí
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên: - Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu Công nguyên đến năm 2050.
- Ảnh 2 tháp tuổi
2 Học sinh: - Sách giáo khoa
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ồn định lớp học: Kiểm tra dụng cụ và sách vở bộ môn đầu năm học.
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới:
Khởi động: Trong chương trình địa lí 6, các em đã làm quen với các kiến thức cơ bản
về địa lí tự nhiên, sang lớp 7 các em sẽ làm quen với các kiến thức về xã hội và các châu lục trên thế giới Trong tiết học này các em sẽ tìm hiểu khái quát về dân số, sự gia tăng về dân số và hậu quả của nó đối với môi trường
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu về dân số và nguồn lao
động (Cả lớp )
Bước 1:
GV cho HS đọc thuật ngữ “Dân số”( Tr.186/ sgk)
- Làm thế nào để người ta biết được tình hình dân
số ở một địa phương?
- HS trả lời
- GV: Dân số là nguồn lao động quý báu cho sự
phát triển KT – XH của một địa phương, và dân
số được biểu hiện cụ thể bằng 1 tháp tuổi ( tháp
1 Dân số, nguồn lao động.
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động… của một địa phương, một nước
- Dân số được biểu hiện cụ thể bằng một tháp tuổi
Trang 2dân số )
Bước 2:
GV hướng dẫn HS quan sát 2 tháp tuổi (H 1.1
sgk/Tr.4) Nhận xét?
- Tháp tuổi được chia thành mấy màu? Ý nghĩa
các màu ?
- HS dựa vào hình quan sát để trả lời.
- GV: Chuẩn xác kiến thức, giới thiệu về 3 dạng
tổng quát của tháp tuổi, tiêu chí đánh giá dân số
già và dân số trẻ
Bước 3:
- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân
số?
- HS trả lời và GV nhận xét, bổ sung :
- Tháp tuổi là biểu hiện cụ thể về dân số của một
địa phương.
- Tháp tuổi cho biết độ tuổi của dân số, số nam
– nữ, số người trong độ tuổi dưới tuổi lao động,
trong độ tuổi lao động và số người trên độ tuổi
lao động.
- Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại và
tương lai của địa phương
- Hình dạng tháp tuổi cho biết dân số trẻ hay
dân số già.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự gia tăng dân số
thế giới (Cặp/ nhóm)
Bước 1:
- HS tìm hiểu thuật ngữ “tỉ lệ sinh” và “tỉ lệ tử”
(sgk/ Tr.188)
- Dựa vào SGK/ Tr.4, cho biết thế nào là gia tăng
dân số tự nhiên và gia tăng dân số cơ giới ?
Bước 2:
- GV hướng dẫn HS quan sát biểu đồ hình 1.2
SGK/ Tr.4,
Nhận xét về tình hình tăng dân số thế giới từ đầu
thế kỉ XIX đến cuối thế kỉ XX ? Dân số thế giới
bắt đầu tăng nhanh từ năm nào? Giải thích
nguyên nhân?
- HS trả lời, nhận xét, bổ sung
- Tại sao giai đoạn đầu công nguyên TK XV dân
số tăng chậm sau đó dân số tăng rất nhanh trong
2 thế kỉ gần đây ?
- HS :Dựa vào sgk trả lời
GV: nhận xét, tổng kết tình hình gia tăng dân số
- Tháp tuổi cho biết độ tuổi của dân số, số nam và nữ, nguồn lao động hiện tại và tương lai của một địa phương
2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX.
Trang 3thế giới.
Bước 3:
- Phân tích mối quan hệ giữa sự gia tăng dân số
nhanh với môi trường tự nhiên ?
Hoạt động 3: Tìm hiểu về sự bùng nổ dân số
thế giới, hậu quả (nhóm )
Bước 1:
- Hs đọc sgk mục 3/tr.5
- Dân số tăng nhanh và đột ngột dẫn đến hiện
tượng gì?
- HS : Dân số tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây
đã dẫn dẫn đến hiện tượng bùng nổ dân số
- Bùng nổ dân số xảy ra khi nào? Hiện tượng
bùng nổ dân số chủ yếu xảy ra ở các nước nào ?
Bước 2:
- Em có nhận xét gì về sự gia tăng dân số của các
nước trên thế giới?
- Đối với các nước có nền kinh tế còn đang phát
triển mà tỉ lệ sinh quá cao thì hậu quả sẽ như thế
nào ?
HS dựa vào SGK trả lời
- Bùng nổ dân số đã tác động như thế nào đến
môi trường ?
- Hs dựa vào kiến thức thực tế trả lời.
Bước 3:
- Các nước đang phát triển có những biện pháp gì
để khắc phục bùng nổ dân số?
- Trong nhiều thế kỉ, dân số thế giới tăng hết sức chậm chạp Nguyên nhân do bệnh dịch, đói kém, chiến tranh
- Từ đầu thế kỉ XIX đến nay, dân số thế giới tăng nhanh Nguyên nhân: do có những tiến
bộ về kinh tế - xã hội và y tế
3 Sự bùng nổ dân số.
- Từ những năm 50 của thế kỉ
XX, bùng nổ dân số đã diễn ra ở các nước đang phát triển châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh do các nước này giành được độc lập, đời sống được cải thiện và những tiến
bộ về y tế làm giảm nhanh tỉ lệ tử, trong khi tỉ lệ sinh vẫn cao
- Sự bùng nổ dân số ở các nước đang phát triển đã tạo sức ép đối với việc làm, phúc lợi xã hội, môi trường, kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội,…
Trang 4- Việt Nam thuộc nhóm nước có nền kinh tế
nào ? Có tình trạng bùng nổ dân số không ? Nước
ta có những chính sách gì để hạ tỉ lệ sinh ?
4 Đánh giá :
- GV củng cố lại kiến thức cơ bản bài học
- GV hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi 2 sgk/tr.6
5 Hoạt động nối tiếp :
- GV dặn HS học bài cũ
- Chuẩn bị trước bài 2 “Sự phân bố dân cư Các chủng tộc trên thế giới” + Dân cư phân bố trên thế giới như thế nào?
+ Có mấy chủng tộc chính trên thế giới?
IV PHỤ LỤC: