PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC TÌNH HUỐNG ĐIỂN HÌNH TRONG MÔN TOÁN 3.1. Dạy học khái niệm toán học 3.2. Dạy học định lý toán học 3.3. Dạy học quy tắc, phương pháp toán học 3.4. Dạy học giải bài tập toán học 3.4.1. Vai trò của bài tập trong quá trình dạy học 3.4.2. Các yêu cầu đối với lời giải 3.4.3. Dạy học phương pháp chung để giải bài toán
Trang 1CHƯƠNG 3
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC TÌNH HUỐNG ĐIỂN HÌNH TRONG MÔN
TOÁN
NHÓM 4: TRỊNH CHỈ QUÂN, VƯƠNG NHÃ
UYÊN
HỌC
PHẦN:
PHƯƠNG
PHÁP
DẠY
HỌC
MÔN
TOÁN
Trang 2CHƯƠNG 3
3.1 Dạy học khái niệm toán học 3.2 Dạy học định lý toán học
3.3 Dạy học quy tắc, phương pháp toán học 3.4 Dạy học giải bài tập toán học
3.4.1 Vai trò của bài tập trong quá trình dạy học 3.4.2. Các yêu cầu đối với lời giải
3.4.3 Dạy học phương pháp chung để giải bài toán
Trang 33.4.1 Vai trò của bài tập trong quá trình dạy học
Giúp củng cố, đào sâu, hệ thống hóa kiến thức và rèn luyện kĩ
năng
1
Vận dụng kiến thức đã học vào những vấn đề cụ thể,
vào thực tế, vào những vấn đề mới Kiểm tra HS và HS tự kiểm tra về năng lực, mức độ tiếp thu và vần dụng các kiến thức đã
học
Người học xây dựng được những tri thức nhất định, có thể thực hiện các mục tiêu dạy học khác, qua đó giúp HS tự giác, chủ
động và sáng tạo hơn
Gây hứng thú học tập cho HS, phát triển trí tuệ và giáo dục, rèn luyện
HS về nhiều mặt
Hoàn chỉnh hay bổ sung cho những tri thức nào đó đã được trình
bày trong lý thuyết 3
2
Trang 4Lập luận chặt
chẽ Lời giải đầy đủ
Ngôn ngữ chính xác Kết quả đúng, kể cả các bước trung
gian Trình bày rõ ràng, đảm bảo mĩ thuật Tìm nhiều cách giải, chọn cách giải ngắn gọn và
hợp lí nhất Nghiên cứu những bài toán tương tự, mở rộng hay lật
ngược vấn đề
1
2
3
4
5
6
7
Trang 5Ví dụ:
•Khi dạy phần bất phương trình ở lớp 10 có thể cho HS giải bài tập sau:
•Khi giải bất phương trình (1),
bạn Hòa đã giải như sau: (2)
-> Vậy tập nghiệm của bất phương trình đã cho là:
Xét xem lời giải trên đã đúng chưa? Nếu chưa đúng, hãy sửa lại
•Khi giải bài toán này, HS được đặt vào một tình huống gợi vấn đề với nhiệm vụ là phát hiện nguyên nhân và sửa chữa sai lầm Đó là một tình huống gợi vấn đề vì đối chiếu với
ba điểu kiện của tình huống gợi vấn đề, ta thấy:
+ HS chưa có sẵn câu trả lời và cũng không biết một thuật giải nào để có câu trả lời + HS có nhu cầu giải quyết vấn đề, họ không thể chấp nhận để nguyên nhân sai lầm
mà không sửa chữa
+ Vấn đề này liên quan đến những kiến thức sẵn có của họ, không có gì vượt quá yêu cầu, họ thấy nếu tích cực suy nghĩ vận dụng kiến thức đã học thì có thể tìm ra nguyên
nhân sai lầm và sửa chữa sai lầm
Trang 6
Bước Hoạt động
1 Phát hiện hoặc
thâm nhập vấn đề Sau khi ra đề, GV dành thời gian để HS suy nghĩ xem xét lời giải đã đúng chưa Nếu sai thì sai ở điểm nào?Nếu HS chưa phát hiện được sai lầm thì GV
có thể gợi ý để HS thấy được bất phương trình còn có nghiệm khác, chẳng hạn
2 Tìm giải pháp
Sau khi cho HS tìm kiếm, tạo điều kiện để HS chỉ ra được các sai lầm trong lời giải:1) Sai lầm là do việc viết:
Đúng ra:
(Sai lầm này HS rất khó nhận ra) 2) Sai lầm thứ hai là việc viết tập nghiệm chưa đúng
3 Trình bày giải
pháp
Từ việc chỉ ra những sai lầm đó, HS có thể đưa ra được lời giải đúng:
Vậy bất phương trình đã cho có nghiệm là :
4 Nghiên cứu sâu
giải pháp
Từ việc giải bất phương trình trên, có thể suy ra cách giải tương tự cho các bất phương trình có dạng:
•
•
•
Trang 7Bước 1: Tìm
hiểu nội
dung đề tài
Bước 2: Tìm
cách giải
Bước 3:
Trình bày lời
giải
Bước 4:
Nghiên cứu
sâu lời giải
• Phát biểu đề bài dưới những dạng thức khác
nhau
• Phân biệt cái đã cho và cái phải tìm, chứng
minh
• Dùng công thức, kí hiệu, hình vẽ để hỗ trợ
• Tìm tòi, phát hiện cách giải nhờ những suy nghĩ có
tính chất tìm đoán
• Tìm ra cấu trúc bài toán, xác định dữ kiện đã biết,
điều kiện, biến số
• Xem kĩ từng bước thực hiện/ đặc biệt hóa kết quả tìm
được/ đối chiếu kết quả với một số tri thức liên quan
• Tìm những cách giải khác nhau, so sánh và chọn cách
hợp lí
• Sắp xếp theo một trình tự hợp lí
• Lời giải ngắn gọn, đầy đủ, có căn cứ chính
xác
• Xem lại lời giải, thử lại kết quả, suy luận lại trong
từng bước
• Tìm lời giải khác của bài toán
• Nghiên cứu khả năng ứng dụng hay phương pháp
của bài toán cho những bài toán khác
• Giải các bài toán tương tự, mở rộng hay lật ngược
vấn đề
Trang 8Cách thức dạy HS phương pháp chung để giải một
bài toán như sau:
Khi giải những bài toán cụ thể, cần nhấn mạnh để HS nắm được 4 bước của phương pháp giải toán và có ý thức vận dụng chúng vào quá
trình giải
Khi giải xong những bài toán cụ thể, cần dẫn dắt HS đặt những câu hỏi gợi ý đúng tình huống để HS biết cách vận dụng các câu
hỏi, phát huy khả năng tìm tòi, dự đoán, phát hiện rồi thực hiện
từng bước theo phương pháp giải toán
Trang 9Những điểm cần lưu ý trong việc dạy học giải bài tập
Tạo không
khí hứng thú
trong giờ học
giải bài tập
Xây dựng và duy trì động
cơ học tập của học sinh
Giúp học sinh cách thức làm tăng
sự hiểu biết
về các tình huống của bài toán
Chú ý tính linh hoạt trong giải toán
Nhấn mạnh phương pháp giải hơn là đáp số
Trang 10NHÓM 4:
TRỊNH CHỈ QUÂN, VƯƠNG NHÃ UYÊN