Nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến sinh trưởng cá ghé (bagarius rutilus ng&kottelat, 200) giai đoạn cá giống luận văn tốt nghiệp đại học

Tốc độ tăng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trong quá trình thí nghiệm 26 7 Bảng 3.7.. Hiện những nghiên cứu về loài cá này mới chỉ dừnglại ở mức độ mô tả hình thái, định loại

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH -& -

NGUYỄN ĐÌNH HÒA

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC LOẠI THỨC ĂN

ĐẾN SINH TRƯỞNG CÁ GHÉ (Bagarius rutilus Ng&Kottelat,

2000) GIAI ĐOẠN CÁ GIỐNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KỸ SƯ NUÔI TRỒNG THỦY SẢN

Vinh – 11/2010

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH -& -

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC LOẠI THỨC ĂN

ĐẾN SINH TRƯỞNG CÁ GHÉ (Bagarius rutilus Ng&Kottelat,

2000) GIAI ĐOẠN CÁ GIỐNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KỸ SƯ NUÔI TRỒNG THỦY SẢN

Người thực hiện : Nguyễn Đình Hoà Người hướng dẫn : KS Lê Minh Hải

Vinh – 11/2010

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này trước hết tôi xin gửi lời cảm

ơn sâu sắc đến giảng viên KS Lê Minh Hải là người thầy đã định hướng

và tận tâm hướng dẫn để tôi hoàn thành khoá luận này.

Tiếp theo tôi xin bày tỏ lòng biết ơn trường Đại học Vinh, khoa Nông Lâm Ngư, tổ bộ môn Nuôi Trồng Thuỷ Sản cùng các thầy cô giáo đã luôn tạo điều kiện để tôi hoàn thành khoá luận này.

Tôi xin chân thành căm ơn tập thể cá bộ trại thực nghiệm nước ngọt Hưng Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm đề tài.

Một lần nữa tôi xin ghi nhận sâu sắc những sự giúp đỡ quý báu trên Tôi xin chân thành cảm ơn !

Vinh, 29/11/1010

Sinh viên

Nguyễn Đình Hoà

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chon đề tài 1

2 Mục tiêu đề tài 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN NGHIÊN CỨU 3

1.1 Một số đặc điểm sinh học của cá Ghé Bagarius rutilus

3 1.1.1 Vị trí phân loại……… 3

1.1.2 Đặc điểm phân bố 4

1.1.3 Đặc điểm hình thái 4

1.1.4 Đặc điểm sinh trưởng

6 1.1.5 Đặc điểm dinh dưỡng 7

1.1.6 Đặc điểm sinh sản 8

1.1.6.1 Phân biệt cá Ghé đực vá cá cái 8

1.1.6.2 Tuổi phát dục và hệ số thành thục của cá Ghé 8

1.1.6.3 Mùa vụ sinh sản

9 1.2 Tình hình nghiên cứu cá Ghé trên thế giới và Việt Nam 9

1.2.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước 9

1.2.2 Tình hình nghiên cứu cá Ghé ở Việt Nam 11

1.3 Nhu cầu dinh dưỡng của cá da trơn 13

CHƯƠNG2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

2.1 Vật liệu và Đối tượng nghiên cứu 15

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 15

2.1.2 Vật liệu nghiên cứu 15

2.2 Nội dung nghiên cứu ……… 16

2.3 Phương pháp nghiên cứu 16

2.3.1 Phương pháp bố trí thí nghiêm……… 16

2.3.2 Sơ đồ khối nghiên cứu ……… 16

2.4 Phương pháp thu thập số liệu ……… 18

2.5.1 Phương pháp xác định các yếu tố môi trường ………

18 2.4.2 Phương pháp đo chiều dài cá 18

2.4.3 Phương pháp xác định khối lượng cá 18

2.4.4 Phương pháp xác định tỷ lệ sống 19

2.4.5 Hệ số chuyển đổi thức ăn FCR (Feed conversion rate) ………… 20

2.4.6 Phương pháp tính hiệu quả kinh tế ……… 20

2.5 Phương pháp xử lý số liệu ……… 20

2.6 Thời gian và địa điểm nghiên cứu ……… 20

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ……… 21

3.1 Diễn biến các yếu tố môi trường trong quá trình thi nghiệm ……… 21

3.1.1 Nhiệt độ (T o ) ……… 21

3.1.2 Độ pH ……… 23

3.1.3 Hàm lượng ôxy hòa tan (DO) ……… 24

3.2 Ảnh hưởng của các loại thức ăn đến tốc độ tăng trưởng của cá Ghé 26 3.2.1 Ảnh hưởng của thức ăn đến tốc độ tăng trưởng chiều dài cá Ghé….26 3.2.1.1 Tốc độ tăng trưởng trung bình chiều dài toàn thân của cá Ghé… 26

3.2.1.2 Tốc độ tăng trưởng chiều dài tuyệt đối của cá Ghé……… 28

3.2.1.3 Tốc độ tăng trưởng chiều dài tương đối cá Ghé (%/ngày) 30

3.2.2 Ảnh hưởng của thức ăn đến tốc độ tăng trưởng khối lượng của cá Ghé …32 3.2.2.1 Ảnh hưởng của các CT thức ăn đến tốc độ tăng trưởng khối lượng trung bình……… 32

3.2.2.2 Tốc độ tăng trưởng khối lượng tuyệt đối của cá Ghé……… 34

3.2.2.3 Tốc độ tăng trưởng khối lượng tương đối giữa của cá Ghé ………35

3.3 Ảnh hưởng của các công thức ăn đến tỷ lệ sống ……… 38

3.4 Ảnh hưởng của các loạ thức ăn đến hệ số chuyển đổi thức ăn FCR …39 3.5 Đánh giá hiệu quả kinh tế ……… 40

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……….42

Kết luận ………42

Kiến nghị ………42

DANH MỤC CÁC CHỮ VIỄT TẮTCT1,CT2,CT3 : Nghiệm thức 1, nghiệm thức 2, nghiệm thức 3.

S : Buối sáng

C : Buổi chiều

DO : Hàm lượng ôxy hoà tan

Ctv : cộng tác viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

1 Bảng1.1 Một số chỉ tiêu tăng trưởng về chiều dài và khối lượng 7

2 Bảng 2.2 Thành phần dinh dưỡng của Giun Quế, cá tạp, thức

3 Bảng 3.3 Biến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm 21

4 Bảng 3.4 Biến động pH trong quá trình thí nghiệm 23

5 Bảng 3.5 Biến động DO trong quá trình thí nghiệm 24

6 Bảng 3.6 Tốc độ tăng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trong quá trình thí nghiệm 26

7 Bảng 3.7 Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối về chiều dài tiêu

8 Bảng 3.8 Tốc độ tăng trưởng tương đối về chiều dài của cá

12 Bảng 3.12 Tỷ lệ sống của cá Ghé trong các công thức thí nghiệm 38

13 Bảng 3.13 Hệ số chuyển đổi thưc ăn của các loại thức ăn 39

14 Bảng 3.14 Hiệu quả kinh tế chi tiết trong quá trình ương nuôi

DANH MỤC HÌNH

1 Hình 1.1 : Hình thái ngoài của cá Ghé Bagarius rutilus 3

5 Hình 3.5 Đồ thị biến động hàm lượng ôxy hoà tan (DO) 25

6 Hình 3.6 Đồ thị biểu thị tốc độ tăng trưởng chiều dài trung bình

MỞ ĐẦU

1 Lý do chon đề tài

Trong những năm gần đây, nuôi trồng thủy sản mặn lợ có những bướcphát triển đáng kể nhưng cá nước ngọt hiện vẫn là nhóm đối tượng thủy sảnchiếm tỷ trọng chủ yếu, theo FAO (2009), sản lượng cá nước ngọt trên toàncầu (2007) là 29.057.816 tấn, chiếm 57,7% tổng sản lượng thủy sản nuôitrồng Trong 10 năm (1998-2007), sản lượng cá nước ngọt nuôi trồng trêntoàn thế giới tăng 1,8 lần.[16]

Loài cá ghé Bagarius rutilus (Ng&Kottelat, 2000) thuộc giống Cá Ghé

Bagarius là một giống cá da trơn thuộc phân họ Sisorinae, họ Sisoridae, bộ

Siluriformes, lớp Actinopterygii Giống cá Ghé gồm 5 loài, trong đó có 4 loài

còn tồn tại ngày nay là B bagarius, B rutilus, B suchus, B yarelli và 1 loài đã

bị tuyệt chủng là B gigas

Trong tự nhiên, cá Ghé B rutilus thường sống thành đàn ở trung và

thượng lưu của các con sông Khu vực phân bố được xác định là Vân Nam(Trung Quốc), lưu vực sông Nậm Mạ (Lào), sông Mã (Việt Nam), lưu vựcSông Cả, vùng Điện Biên Các dẫn liệu đã có cho thấy, đây là một loài cóphạm vi phân bố khá rộng trên các lưu vực sông ở Việt Nam, Lào, NamTrung Quốc, là loài có kích thước lớn nhất trong các loài thuộc giống cá Ghé

Bagarius, kích thước trưởng thành có thể đạt tới trên 100cm, khối lượng có

thể đạt tới trên 30kg Đây là một trong những loài cá da trơn bản địa đượcđánh giá là có triển vọng gia hóa và cho hiệu quả kinh tế cao

Cá Ghé B rutilus là một loài cá ăn thịt, khi còn nhỏ, thức ăn là các ấu

trùng của các loại côn trùng sống trong nước, tôm nước ngọt và cá nhỏ Cátrưởng thành, thức ăn là cá nhỏ, các loại tôm nước ngọt và các loại động vậtkhông xương sống khác

Hiện nay các nghiên cứu về cá Ghé chưa nhiều, chỉ mới tập trung vào

nghiên cứu đặc điểm sinh học, Trần Ngọc Hùng, Nguyễn Văn Hóa năm

2008 nghiên cứu các chỉ tiêu sinh lý cá Ghé

Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 năm 2007, Trần Ngọc Hùngnăm 2009 - 2010 đã nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất giống cá Ghé

Cá Ghé là thuỷ đặc sản mới được đưa vào nuôi, hiện nay chỉ có các đềtài nghiên cứu về sinh sản bên cạnh đó nhu cầu giống ngày càng cao (chấtlượng, số lượng) Trong khi đó các nghiên cứu về dinh dưỡng chưa đượctiến hành, trong sản xuất giống thì ương giống còn gặp nhiều trở ngại Tỷ lệsống thấp có thể là do điều kiện dinh dưỡng (thức ăn) chưa phù hợp

Trong các nghiên cứu về sản xuất giống đã chỉ ra kho khăn dẫn đến sốlượng cá giống ít là do trong ương nuôi chưa tìm được thức ăn phù hợp

Xuất phát từ thực tiễn đó tôi thực hiện nghiên cứu đề tài: ‘‘Nghiên

cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến sinh trưởng cá Ghé Bagarius rutilus (Ng&Kottelat, 2000) giai đoạn cá giống”

2 Mục tiêu đề tài

Xác định ảnh hưởng của các loại thức ăn đến sinh trưởng của cá Ghé

Bagarius rutilus (Ng&Kottelat, 2000) giai đoạn cá giống.

Xác định loại thức ăn phù hợp cho quá trinh ương nuôi cá Ghé

Bagarius rutilus (Ng&Kottelat, 2000) giai đoạn cá giống.

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN NGHIÊN CỨU

1.2 Một số đặc điểm sinh học của cá Ghé Bagarius rutilus

1.2.1 Vị trí phân loại

Cá Ghé Bagarius rutilus là một chi cá da trơn thuộc họ Sisoridae Nó có

4 loài còn tồn tại đến ngày nay là B.bagarius, B.rutlus, B.suchus, B.yarelli cùng một loài đã tuyệt chủng là B.gigas.

Hình 1.1 : Hình thái ngoài của cá Ghé Bagarius rutilus

Phân loại khoa học:

Giới (regnum): Animalia.

Ngành (phylum): Chordata.

Lớp (class): Actinopterygii.

Bộ (ordo): Siluriformes.

Họ (familia): Sisoridae.

Phân họ (Sisorinae): Sisorinae

Loài(spacyl): Bagariusrutilus (Ng&Kottelat, 2000)

1.1.2 Đặc điểm phân bố

Theo Kottelat M và nnk (2000, 2001), loài cá Ghé Bagarius rutilus

phân bố tại Vân Nam (Trung Quốc), lưu vực sông Nậm Mạ (Lào), sông Mã(Việt Nam) [18],[19] Hiện những nghiên cứu về loài cá này mới chỉ dừnglại ở mức độ mô tả hình thái, định loại và một số đặc điểm sinh học ban đầu

Các loài trong chi Bagarius sinh sống tại khu vực Nam và Đông Nam

Châu Á Có thể tìm thấy chúng từ lưu vực sông ấn ở Pakistan và Ấn Độ, kéodài về phía đông tới lưu vực sông Hồng Việt Nam và về phía nam bán đảo

Mã Lai và Indonesia B.bagarius có mặt trong lưu vực sông Hằng, Chao

Phraya và Mê Kông cũng như tại bán đảo Mã Lai và sông Salween cùng các

sông Mê Kong, Brahmaputra và Ayeyarady B.suchs có mặt trong khu vực sông Mê Kông và Chao Phraya B.rutilus sinh sống tại khu vực sông Hồng

và sông Mã ở miền Bắc Việt Nam B.yrelli phân bố rộng khắp tại Nam và

Đông Nam Châu Á (Ferraris, Carl J.Jr, 2007) [21]

Chi B bagarius sinh sống trong khu vực thác ghềnh hay vực đá của các hệ thống sông lớn và vừa B.suchus thông thường gắn liền với các sông lớn B.yarelli có mặt tại các sông lớn ở phần đáy, thậm chí với dòng chảy

mạnh, không thấy ở các suối và sông nhỏ Người ta hay thấy nó trong cáchòn đá cuội, gần chỗ đỗ xuống của thác ghềnh

Cá Ghé sống ở những nơi nước chảy xiết, có nhiều ghềnh thác Banngày cá trú trong các hang hốc của thác nước, ban đêm mới ra hoạt động, bắt

mồi ở vùng nước xung quanh Cá Ghé B rutilus phân bố rộng trong hệ

thống sông Hồng, giới hạn hạ lưu xuống tận Hưng Yên nhưng có nhiều ởkhu vực thượng lưu, trung lưu các sông suối (Mai Đình Yên,1978) [13]

1.1.3 Đặc điểm hình thái

Các loài trong chi Bagarius có đầu rộng, hẹp, bẹp vừa phải hoặc bẹp

nhiều Thân dẹt bên, miệng rộng, các lỗ mang rộng, vây lưng và các vây ức

có các gai (ngạnh) khoẻ Ngạnh của vây lưng nhẵn, còn ngạnh của các vây

ức thì phía trước nhẵn, phía sau khía răng cưa nhỏ Các thuỳ của vây lưng,

ức và đuôi đôi khi kéo dài hình sợi Đầu và thân gần như toàn bộ được baophủ bằng lớp da dày keratin hóa Các loài trong chi Bagarius thiếu bộ phậnkết dính ở ngực và các cặp vây bị kéo dãn ra

Các loài trong chi Bagarius có cùng một kiểu màu chung bề ngoài,bao gồm 3 dải hay vết sẫm màu trên cơ thể Các đốm bất thường cũng có thể

có trên thân Các đốm trên vây thay đổi tuỳ theo loài, từ không đốm tới cóđốm hay vạch kẻ dọc

Theo Nguyễn Văn Hảo (2005)[3], tên tiếng việt là cá Ghé ,tiếng thái

là Pa Khẻ , tiếng địa phương vùng Nghệ An, Thanh Hóa là cá Ghé Bắc, cáGhé

Cá Ghé B.rutilus có thân hình trụ, thon dần về phía đuôi Đầu rất to và

bản rộng nhưng dẹp Hàm dưới hơi nhô ra, răng hàm nhỏ và sắc, hai đôi râucằm dài và nhỏ, râu ngoài kéo dài đến đường thẳng đứng viền sau mắt, râutrong tương đối ngắn, màng nắp mang chuyển rời không liền với eo mang

Vây lưng có một gai chất xương cứng, mé sau trơn bóng, mút mềmmại, kéo thành sợi, khới điểm xa mút mõm hơn tới vây mỡ Vây mỡ ngắn,vây hậu môn có khởi điểm tương ứng với khởi điểm vây mỡ hoặc hơi lùi vềphía sau Vây ngực mở rộng theo chiều ngang, mé sau gai cứng có dải răngmềm, mút sau cứng là tia mềm dạng tơ kéo dài và có có thể kéo dài tới mútsau của vây bụng Vây đuôi phân chạc sâu, mút của các thùy kéo dài dạngtơ

Phía lưng của phần đầu và bề mặt của thân có nhiều nốt sần nhỏhướng dọc, phía bụng và ngực trong bóng Xương chẩm trên và phía lưngcủa gốc vây lưng không có lườn nhô dạng eo, đường bên hoàn toàn [3]

Toàn thân có màu vàng xám Ở gốc vây lưng, vây mơ và phía trướcvây đuôi đều có một đốm ngang màu nâu đen, toàn thân và các vây có cácđốm nhỏ màu đen phân tán Vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi đều có vầnđốm có ranh giới không rõ ràng

1.1.4 Đặc điểm sinh trưởng

Theo Phạm Báu và ctv (2000)[1], thùy trên của vây đuôi cá Ghé kéo dàiphía sau dạng sợi khó xác định nên tính tốc độ tăng trưởng của cá Ghé theo

L0 Cá Ghé có tốc độ tăng trưởng khá nhanh Cá Ghé đực và cái tăng trưởngchênh lệch nhau không nhiều, có xu hướng 3 năm đầu cá đực lớn nhanh hơn

cá cái, sau đó cá cái lớn nhanh hơn Cá Ghé tăng chiều dài chủ yếu là từ nămthứ nhất đến năm thứ tư từ 14,2 – 17,6 cm, sau đó chậm dần đều năm thứ 8đến năm thứ 13 từ 7,5 – 8,2 cm

Cá Ghé tăng nhanh về khối lượng từ sau năm 3, từ 3-7 tuổi trung bìnhđạt 700g- 1200g/năm, trong giới hạn 13 tuổi, cá càng lớn càng tăng trọngnhanh, 13 tuổi đạt 30 kg Điều này đáng chú ý là cá Ghé có tốc độ sai khácnhiều Ví dụ: ở cá Ghé 1 tuổi có (L0) cm là 14,5 2,6 , hệ số CV = 17,7; cá

2 tuổi có (L0) cm bằng 13,4 1,8 hệ số CV = 17,7 Có sự sai khác lớn nhưthế này có thể do cá Ghé bắt mồi thụ động, ít di chuyển xa nên nơi nào cóthức ăn, phong phú thì cá lớn nhanh hơn Nuôi thương phẩm trong lồng cálớn nhanh hơn ngoài tự nhiên do được cung cấp thức ăn thường xuyên vàđầy đủ [1]

Cá Ghé là loài cá có kích thước lớn đôi khi đạt tới 50 kg Cá khai thácthuộc loại trung bình 5-7 kg Số liệu về tuổi và tốc độ tăng trưởng của cáGhé còn rất ít do khó thu mẫu Những nghiên cứu bước đầu cho thấy tươngquan chiều dài và trọng lượng của cá như sau:[9]

Bảng1.1 Một số chỉ tiêu tăng trưởng về chiều dài và khối lượngL(cm) chiều dài tiêu chuẩn W(g) khối lượng toàn thân

1.1.5 Đặc điểm dinh dưỡng

Cá Ghé là loài cá dữ có bộ máy tiêu hoá đặc trưng của loài ăn độngvật điểm hình: Miệng cá rộng, răng cá sắc nhọn, tỷ lệ chiều dài ruột/ chiềudài thân (Li/L0) thấp Tỷ lệ Li/L0 = 124,8%, chiều dài dạ dày/ L0 = 18,9%, tỷ

lệ chiều rộng miệng/ chiều dài đầu gần bằng 47,7% Điều đáng chú ý là tỷ lệ

Li/L0 không phụ thuộc vào chiều dài của cá một cách rõ ràng, điều nàychứng tỏ trong giai đoạn trưởng thành thức ăn không thay đổi, mà chủ yếuphụ thuộc vào nơi sống [1]

Thức ăn của cá Ghé biến động theo mùa một cách rõ rệt Trong tháng

5 do thức ăn nghèo nàn nên thức ăn chính của cá Ghé là côn trùng dưới nước

(Epheme-roptera, Trichoptera, Hemiptera, Diptera ) Trong hệ tiêu hoá còn có các tổ côn trùng Trichoptera xây bằng các loại sơ, gỗ Vào tháng 7-9,

khi nước ngập nhiều vùng, ở thời điểm này thức ăn chính của cá Ghé là tôm,cua, cá với tỷ lệ tương ứng là tôm (70%), cua (20%), cá (10%), côn trùng(20%) Trong thời gian từ tháng 11 năm trước đến tháng 2 năm sau khi mực

nước cạn, cá chuyển qua ăn các chủng quần thể bám đá (Aphelochrinus,

1.1.6.1 Phân biệt cá Ghé đực vá cá cái

Khi cá chưa đến giai đoạn trưởng thành, còn non thì việc phân biệtđực cái còn rất khó vì chưa có sự khác biệt về hình dạng giữa cá đực và cácái Khi cá đến giai đoạn trưởng thành thì đặc điểm về hình dạng cá đực và

cá cái có sự khác biệt tương đối rõ ràng, cá đực thân thuôn dài hơn cá cái, cácái thân ngắn hơn cá đực, lỗ sinh dục con đực dài hơn và nhỏ, nhọn hơn cácái Cá cái có đặc điểm ngắn hơn và tù hơn cá đực, có hình ô van và có rãnhdọc giữa

Khi giải phẫu bên trong, cá cái có buồng trứng gồm hai dải hình quảnhót, cá đực có hai dải tinh và có các túi tinh kiểu răng lược (theo Phạm Báu

và ctv, 2000)

1.1.6.2 Tuổi phát dục và hệ số thành thục của cá Ghé

 Tuổi thành thục của cá Ghé

Cá Ghé thành thục trong tự nhiên muộn, trong quá trình nghiên cứu

đã gặp nhiều khó khăn về việc thu mẫu Đã thu được 16 mẫu cá Ghé có tuổi4-13 trên tổng số 148 mẫu vật Chưa gặp cá Ghé cái thành thục ở tuổi 4-5

Cá Ghé thành thục ở tuổi thấp nhất là 6, chiếm tỷ lệ 25%, ở lứa tuổi 7 là66% trên tổng số cá đã nghiên cứu [1]

Theo Nguyễn Anh Hiếu và ctv (2008) [4], trong quá trình nuôi vỗnhân tạo thực tế cá Ghé tuổi 3+ đã thành thục và có khả năng sinh sản

 Hệ số thành thục

Cá Ghé có hệ số thành thục thấp với 7 mẫu cá thu được và nghiên cứu

có chiều dài L0 từ 64-120cm, khối lượng P từ 4,1-32 kg, trứng thành thục ởgiai đoạn 4 Hệ số thành thục của cá biến đổi từ 1,5 – 4,7% Kiểm tra bằnglát cắt tế bào của cá có hệ số thành thục 4,7% thấy trứng đã đạt giai đoạnIVb [1]

 Sức sinh sản

Theo Phạm Báu và ctv (2000), tiến hành nghiên cứu trên 4 mẫu trứngthu được ở giai đoạn IV Cá Ghé có sức sinh sản thấp, sức sinh sản tuyệt đối

từ 31.000 đến 48.000 trứng với cỡ cá là 32kg

Theo Trần Vũ Hùng (2008) [6], sức sinh sản tuyệt đối dao động từ9.444 đến 16.511 trứng / cá thể cá cái, trung bình đạt 13.314 2584 sứcsinh sản tương đối dao động từ 8,26 đến 11,70 trứng/g cá cái

Sức sinh sản thực tế của cá Ghé là thấp, dao động từ 4773 trứng /kg cácái đến 11.070 trứng /kg cá cái

1.1.6.3 Mùa vụ sinh sản

Cá Ghé có hệ số thành thục cao nhất vào tháng 4-5, sau đó giảm thấp,điều này cho thấy mùa sinh sản của cá Ghé bắt đầu trong tự nhiên từ tháng 4trùng với mùa lũ và mùa đẻ của nhiều loài cá khác Tháng 7 vá tháng 8 đãthu được cá con cỡ 4-5cm tại chân cầu Nông Tiến, Tuyên Quang Tập tính

đẻ chưa nắm được rõ ràng, Nhưng theo quan sát của ngư dân sống ven cacsông, suối thì cá Ghé đẻ trong hang, trong bãi đá ngầm[1]

Trong sản xuất giống nhân tạo, mùa vụ sinh sản của cá từ tháng 5 kéodài đến tháng 7 ( Nguyễn Anh Hiếu và ctv 2008)[4]

1.2 Tình hình nghiên cứu cá Ghé trên thế giới và Việt Nam

1.2.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước

Gia hóa các giống thủy sản bản địa là một hướng đi nổi bật nhằm chuyểnhướng ngành thủy sản toàn cầu từ chỗ dựa chủ yếu vào khai thác, đánh bắtnguồn thủy sản tự nhiên trở thành ngành sản xuất dựa trên nuôi trồng TheoFAO (2009), trong khi sản lượng khai thác thủy sản toàn cầu giảm từ95.674790 tấn (năm 2000) xuống 90.063.851 tấn (năm 2007) thì sản lượngthủy sản nuôi trồng tăng từ 32.415.750 tấn (năm 2000) lên 50.329.007 tấn(năm 2007) [16]

Mặc dù trong những năm gần đây, nuôi trồng thủy sản mặn lợ có những

bước phát triển đáng kể nhưng cá nước ngọt hiện vẫn là nhóm đối tượngthủy sản chiếm tỷ trọng chủ yếu, theo FAO (2009), sản lượng cá nước ngọttrên toàn cầu (2007) là 29.057.816 tấn, chiếm 57,7% tổng sản lượng thủysản nuôi trồng Trong 10 năm (1998-2007), sản lượng cá nước ngọt nuôitrồng trên toàn thế giới tăng 1,8 lần.[16]

Đa dạng hóa đối tượng nuôi đang trở thành một chiến lược quan trọngcủa nuôi trồng thủy sản ở phạm vi toàn cầu Nhiều khó khăn đặt ra trong quátrình xây dựng các quy trình kỹ thuật sản xuất giống đã được giải quyết nhờcác tiến bộ kỹ thuật trong lĩnh vực nghiên cứu, chiết xuất, tổng hợp và đưavào ứng dụng các loại kích dục tố trên các loài khác nhau bao gồm cả cácloài nước ngọt và các loài nước mặn lợ[15],[17]

Theo Kottelat M và nnk (2000, 2001), loài cá Ghé Bagarius rutilus

phân bố tại Vân Nam (Trung Quốc), lưu vực sông Nậm Mạ (Lào), sông Mã(Việt Nam) [18],[19] Hiện những nghiên cứu về loài cá này mới chỉ dừnglại ở mức độ mô tả hình thái, định loại và một số đặc điểm sinh học ban đầu

Trên thế giới hiện chưa có nghiên cứu về sinh sản Ghé Bagarius

rutilus trong điều kiện nhân tạo Việc nghiên cứu quy trình kỹ thụât sản

xuất giống loài cá Ghé Bagarius rutilus thành công sẽ tạo cơ sở để phát

triển nghề nuôi cá Ghé thương phẩm Bổ sung thêm một loài cá nước ngọt

có giá trị kinh tế cao vào danh mục các loài cá nước ngọt nuôi của ngànhthủy sản thế giới Mặt khác, đây cũng là một giải pháp nhằm giảm áp lựckhai thác nguồn cá tự nhiên góp phần bảo tồn loài cá quý hiếm này cùng vớiviệc nâng cao hiệu quả nghề nuôi cá nước ngọt

Cá Ghé Bagarius rutilus là loài có giá trị kinh tế, hiện có khoảng 73

loài phân bố rộng trên thế giới, chủ yếu tập trung tại khu vực Nam và Đôngnam châu Á Loài đang nghiên cứu được tìm thấy năm 2003 và là loài mới

chưa được nghiên cứu nhiều Có thể tìm thấy chúng từ lưu vực sông ấn ở

Pakistan và ấn độ, kéo dài về phía đông tới lưu vực sông Hồng Việt Nam và

về phía nam bán đảo Mã Lai và Indonesia Loài cá Ghé (Bagarius rutilus)

thuộc giống cá Ghé gồm 4 loài còn sống và một loài đã tiệt chủng

1.2.2 Tình hình nghiên cứu cá Ghé ở Việt Nam

Trong những năm gần đây, ngành thủy sản của Việt Nam đã có nhữngbước phát triển quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực nuôi trồng Tổng sảnlượng nuôi trồng tăng từ 338.920 tấn (1998) lên 2.156.500 tấn (2007) [16]

và đạt mức 2.569.900 tấn (2009) [14] Việt Nam là một trong những quốcgia có tính đa dạng sinh học cũng như đa dạng sinh thái cao Hiện ở ViệtNam đã xác định được 1027 loài và phân loại cá nước ngọt phân bố, thuộc

427 giống, 98 họ của 22 bộ cá khác nhau [8] Tuy nhiên, tập đoàn các đốitượng nuôi nước ngọt, còn nghèo nàn chưa tương xứng với tiềm năng đadạng sinh học và sự đa dạng về điều kiện sinh thái của đất nước cũng nhưnhu cầu của sản xuất [8] Đặc biệt, ở nhiều vùng sinh thái đặc thù như khuvực Bắc Trung Bộ, khu vực Miền núi và trung du Bắc Bộ, chưa tìm ranhững đối tượng nuôi chủ lực gắn với điều kiện sinh thái như là con cá Tra,

cá Ba sa ở khu vực đồng bằng Sông Cửu Long Nguyên nhân chính của sựhạn chế này chính là công tác gia hóa chưa được đẩy mạnh, một phần dothiếu năng lực, một phần do thiếu kinh phí.[8]

Ở Việt Nam, việc nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài cá Ghé

Bagarius rutilus đã được tiến hành và thu được những kết quả bước đầu.

Trong tự nhiên, cá Ghé Bagarius rutilus thường sống thành đàn ở trung và

thượng lưu của các con sông Khu vực phân bố ở Việt Nam được xác định làsông Mã [27, 28, 29], lưu vực Sông Cả[10], vùng Điện Biên[22] Các dẫnliệu đã có cho thấy, đây là một loài có phạm vi phân bố khá rộng trên cáclưu vực sông ở Việt Nam, là loài có kích thước lớn nhất trong các loài thuộcgiống cá Ghé Bagarius, kích thước trưởng thành có thể đạt tới trên 100cm

[20], khối lượng có thể đạt tới trên Đây là một trong những loài cá da trơnbản địa được đánh giá là có triển vọng gia hóa và cho hiệu quả kinh tế cao

[10]

Về đặc điểm dinh dưỡng, cá Ghé Bagarius rutilus là một loài cá ăn

thịt, khi còn nhỏ, thức ăn là các ấu trùng của các loại côn trùng sống trongnước, tôm nước ngọt và cá nhỏ Cá trưởng thành, thức ăn là cá nhỏ, các loạitôm nước ngọt và các loại động vật không xương sống khác [19, 20, 22]

Về đặc điểm sinh học sinh sản, những nghiên cứu đã được tiến hànhnhưng mới chỉ dừng lại ở những mô tả ban đầu Trong tự nhiên, tuổi sinh

sản của cá Ghé Bagarius rutilus cái là từ 3-5 năm, khối lượng thân khoảng

3-6kg, khu vực sinh sản thường là trung và thượng lưu của các con sông [19,

20, 22] Chính vì vậy, cần có những nghiên cứu đầy đủ hơn về đặc điểm sinhhọc sinh sản của loài này nhằm cung cấp dẫn liệu cho quá trình gia hóa.Phạm Báu và ctv (2000)[1] nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của

cá Ghé Bagarius yarrli (sykes, 1842) trên sông hồng.

Nguyễn Anh Hiếu và cộng sự (2008)[4] nghiên cứu nuôi vỗ và thành

thục sản xuất giống nhân tạo cá Ghé Bagarius rutilus (Ng & Kottelat 2000)

Nguyễn Văn Hoá (2008),[5] Nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh lý – sinh

hóa của cá Ghé B rutilus Ng&Kottelat, 2000 trên lưu vực Sông Hiếu –

Nghệ An, luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành sinh học thực nghiệm, Đại họcVinh, 2008

Hồ Đình Quang (2009),[9] Đặc điểm sinh học sinh sản và một số chỉ

tiêu sinh hóa giai đoạn sinh sản của cá Ghé Bagarius rutilus Ng & Kottelat,

2000

Trần Ngọc Thư (2009), [11] nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ, thức

ăn đến tỷ lệ sống của cá Ghé Bagarius rutilus (Ng & Kottelat, 2000) giai

đoạn cá hương lên cá giống

Trần Ngọc Hùng và các cộng sự,(2010) [7] Nghiên cứu xây đựng quy

trình sản xuất giống cá Ghé Bagarius rutilus (Ng & Kottelat, 2000)

Trong tự nhiên cá Ghé thường sống thành đàn phân bố chủ yếu ở cáccon sông suối phía Bắc như Yên Bái, Lào Cai, Hà Giang, Tuyên Quang, LaiChâu, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An tập trung trên các con sông Lô, sôngGâm, sông Thao, sông Đà cho đến sông Thu Bồn( Quãng Nam)

Mấy năm gần đây đã nuôi thử nghiệm ở một số địa phương với hìnhthức nuôi lồng, bè như Cẩm Thuỷ -Thanh Hoá, Quỳ Châu-Nhệ An, Yên Bái,

Hà Giang và nhiều địa phương khác đã đem lại những thành công nhấtđịnh và giá trị kinh tế khá cao Hiện nay do giá trị kinh tế cao nên cá Ghé đãđược nuôi nhân tạo và sản xuất nhân tạo và được nuôi nhiều ở Yên Bái Đãđem lại nhiều nguồn thu có giá trị cho người dân, với giá trị có lúc lên tới380.000\kg và khối lượng phẩm trong bình 3-4\kg.Trên sông G âm người ta

đã biết được khối lượng 32kg, trên Sông Hồng sản lượng có năm đặt tới 30tấn, mùa khai thác chủ yếu là từ tháng 2-tháng 4

1.3 Nhu cầu dinh dưỡng của cá da trơn

Protein là vật chất hữu cơ chủ yếu xây dựng nên tổ chức mô của cácũng như của động vật, protein chiếm khoảng 60-70% vật chất khô của cơthể, cá sử dụng protein để đáp ứng nhu cầu amino acid Protein sau khi đượccác enzyme thực hiện quá trình tiêu hoá hoá học giả phóng các aminno acid.Các amino acid này sẽ được hấp thu qua thành ống tiêu hoá đi vào máu,được máu vận chuyển đến các tổ chức mô cơ quan, ở đó chúng tham gia quatrình tổng hợp protein mới Nhu cầu protein phụ thuộc vào việc sử dụngamino acid để xây dựng nên các protein mới.[12]

Nhu cầu protein tương đối có thể xác định được là tỷ lệ % proteintrong thức ăn, nhu cầu protein của cá da trơn khoảng 32 – 36%, Garlinh vàWilson, 1976 [12]

Lipid là hợp chất hữu cơ tự nhiên có trong các mô của động vật (trongcá) và thực vật có thành phần hoá học và cấu tạo khác nhau nhưng có tínhchất chung là không hoà tan trong nước và các dung môi hữu cơ khác Lipid

là hợp phần cấu tạo quan trọng của cá màng sinh học, là nguồn cung cấpnăng lượng, nguồn cung cấp các protein hoà tan trong mỡ như: vitamin A,

D, E, K [12]

Nhu cầu lipid của cá chính là nhu cầu các acid béo của cá Cá da trơn

có nhu cầu về acid béo không no họ n-3 Tuy nhiên sự có mặt của linolenic(18; n-3) trong thức ăn lớn hơn 1% thì làm ức chế tăng trưởng Nhu cầu chấtbéo cần thiết của cá da trơn là < 1% [12]

CHƯƠNG2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Vật liệu và Đối tượng nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Cá Ghé Bagarius rutilus giai đoạn cá giống cỡ 13,80 0,62 cm,đây là đàn cá giống được thu thập từ tự nhiên do các ngư dân ở Bá Thước,Cẩm Thuỷ – Thanh Hoá đánh bắt

Cá Ghé đã được thuần hoá trước khi vận chuyển về thí nghiệm, cá đã

sử dụng được thức ăn nhân tạo

2.1.2 Vật liệu nghiên cứu

Vật liệu nghiên cứu bao gồm 3 loại thức ăn đó là: Cá tạp (CT1), GiunQuế (CT3), và thức ăn công nghiệp dành cho cá Tra (CT2)

Cá tạp thì được sử dụng là mua hàng ngày ở tại các chợ và bảo quảnlạnh bằng tủ lạnh Cá thì trước khi cho ăn dùng dao cắt kích thước cá vừa đủ

để cho cá có thể sử dụng được Giun Quế được nuôi tại nhà lưới của trạithực nghiệm Hưng Nguyên, thuận lợi cho việc cho cá ăn hàng ngày Thức ăncông nghiệp thì mua một lần và bảo quản nơi khô ráo

Bảng 2.2 Thành phần dinh dưỡng của Giun Quế, cá tạp, th c n côngức ăn công ăn công

nghi p s d ng trong thí nghi m.ệp sử dụng trong thí nghiệm ử dụng trong thí nghiệm ụng trong thí nghiệm ệp sử dụng trong thí nghiệm

Một số dụng cụ và thiết bị khác phục vụ nghiên cứu: bể composis 1,5m3,

xô, chậu, cân điện tử, thước đo chiều dài, máy sục khí (35w), bộ đổi điện (dùng

để chạy máy sục khí), hệ thống dẫn khí và sục khí, bình ác quy 12V phòng khimất điện Các dụng cụ tesl môi trường như nhiệt kế thuỷ ngân, bộ tesl pH, DO.

2.2 Nội dung nghiên cứu

- Theo dõi các yếu tố môi trường trong quá trình thí nghiệm

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến tốc độ tăng trưởngchiều dài của cá Ghé

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến tốc độ tăng trưởngkhối lượng của cá Ghé

- Nghiên cứu ảnh hưởng của các loại thức ăn đến tỷ lệ sống của cáGhé

- Nghiên cứu hệ số chuyển đổi thức ăn của các loại thức ăn

- Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại thức ăn trong ương nuôi cá Ghé

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp bố trí thí nghiêm

- Thí nghiệm được bố trí theo cách ngẫu nhiên hoàn toàn một nhân tố, có

3 công thức thức ăn (nghiệm thức), mỗi nghiệm thức lặp lại 3 lần Các yếu tố phithí nghiệm được quản lý tương đồng giữa các nghiệm thức Mật độ thả10con/bể

- Cách bố trí thí nghiệm: Các công thức ăn được đánh số và bốc thămngẫu nhiên cho từng bể thí nghiệm

Hình 2.2 Sơ đồ bố trí thí nghiệm

Chú thích: - Đơn vị thí nghiệm(B): Bể thí nghịêm

- Công thức thức ăn (CT): Công thức thí nghiệm

2.3.2 Sơ đồ khối nghiên cứu

Hình 2.3 Sơ đồ khối nghiên cứu.

Các chỉ tiêu theo dõi:

- Môi trường hàng ngày

- Chiều dài, khối lượng

- Tỷ lệ sống

- Xác định hệ số chuyển đổi thức ăn

- Đánh giá hiệu quả kinh tế-

Kết luậnĐánh giá hiệu quả sử dụng của các công thức thức ăn đến sự phát

trienr của cá Ghé ( Bagarius rutilus ) giai đoạn cá giống

2.4 Phương pháp thu thập số liệu

2.4.1 Phương pháp xác định các yếu tố môi trường

Xác định nhiệt độ bằng nhiệt kế thủy ngân chia vạch từ (0 0C-1000C)

có độ chính xác đến 0,50C, đo hằng ngày vào lúc 7h và 14h

Xác định pH bằng máy đo pH, đo hằng ngày vào lúc 7h và 14h

Xác định hàm lượng oxy hòa tan (DO) bằng tesl DO

2.4.2 Phương pháp đo chiều dài cá

- Do chiều dài tiêu chuẩn (SL) cá Ghé vào thời điểm trước khi bắt đầuthí nghiệm Các lần tiếp theo cứ 7 ngày đo một lần vào lúc 8h sáng, với sốlượng mẫu là 5 con/ bể, đo bằng thước có độ chính xác đến 0,1cm

- Chiều dài toàn thân được tình từ điểm đầu đến hết điểm cuối củađuôi

+ Tăng trưởng chiều dài tuyệt đối

ARL = Ls t Lt





(cm/ngày)+ Tăng trưởng chiều dài tương đối

%L = Ls t Lt



 ln( ) )

ln(

* 100 (%/ngày)

Trong đó: ARL là tốc độ tăng trưởng chiều dài tuyệt đối

%L là tốc độ tăng trưởng chiều dài tương đối

Ls là chiều dài trung bình tại thời điểm sau T2

Lt là chiều dài trung bình tại thời điểm trước T1

2.4.3 Phương pháp xác định khối lượng cá

+ Cá được cân bằng cân tiểu ly có độ chính xác tới 0,01g

+ Phương pháp cân cá: cho chậu và nước vừa đủ vào chậu đặt lên cân

và điều chỉnh cân về số 0 sau đó bắt cá vào cân được số liệu như thế nào thìghi vào sổ theo dõi Làm như vậy sẽ đảm bảo cho cá khi cân

+ Tăng trưởng khối lượng tuyêt đối của cá (g/ngày)

ARW = s t t



 W ) (W

(g/ngày)+ Tăng trưởng khối lượng tương đối (%/ngày)

%W = s t t



 ln( W ) )

ln(W

x 100 (%/ngày)

Trong đó: ARW là tốc độ tăng trưởng khối lượng tuyệt đối (g/ngày)

%W là tốc độ tăng trưởng khối lượng tương đối (%/ngày)

Wt là khối lượng trung bình tại thời điểm trước T1

Ws là khối lượng trung bình tại thời điểm sau T2

s

Trong đó: Ns là số cá Ghé còn sống

No là số cá Ghé ban đầu+ Tỷ lệ sống của cá Ghé được tính theo các lần đo(TLSLD)

Trong đó: NLDT2 là số cá Ghé còn lại trong bể ở thời điểm hiệ tại T2

NLDT1 là số cá Ghé còn lại ở lần thống kê gần nhất trước đó

T1

2.4.5 Hệ số chuyển đổi thức ăn FCR (Feed conversion rate)

FCR = Khối lượng thức ăn đã sử

dụng

2.4.6 Phương pháp tính hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế được tính theo tổng thu – chi của các công thức

2.5 Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu được xử lý bằng phương pháp thông kê sinh học và phần mềmExcel, phần mềm Spss

2.6 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Địa điểm: Trại thực nghiệm nước ngọt Hưng Nguyên – khoa Nông LâmNgư – ĐH Vinh

Thời gian: từ ngày 15/09/2010 đến 26/10/ 2010

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Diễn biến các yếu tố môi trường trong quá trình thi nghiệm

Bể thí nghiệm ương giống cá Ghé được đặt trong nhà có mái che và sục khí 24/24

3.1.1 Nhiệt độ (T o )

Trong quá trình thí nghiệm thì nhiệt độ đóng vai trò khá quan trọng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá Ghé Do các bể được bố trí như nhau (cùng lượng nước, sục khí…) cho nên nhiệt độ các bể gần như là tương đồng, do đó trong quá trình thí nghiệm tôi chỉ tiến hành đo nhiệt độ sáng và chiều của 1 bể ngẫu nhiên trong 9 bể thí nghiệm

B ng 3.3 Bi n ảng 3.3 Biến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm ến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm.ng nhi t ệp sử dụng trong thí nghiệm động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm trong quá trình thí nghi m.ệp sử dụng trong thí nghiệm

Nhiệt độ tương đối thấp là do thí nghiệm bố trí trong nhà và thí

nghiệm được bố trí trong thời gian cuối mùa thu nên nền nhiệt độ ngoài trời tương đối thấp Biên độ giao động nhiệt độ giữa sáng chiều thấp cũng là chủ yếu do các nguyên nhân trên gây nên

Theo Chu Lân nhiệt độ thích hợp của cá là 22 – 28 0C, vậy thì nhiệt độ22,5 – 27,5 0C nằm trong khoảng thích hợp cho cá Ghé phát triển và sinh trưởng

Biến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm biểu thị rõ hơn qua đồ thị sau:

Hình 3.4 : Đồ thị biến động nhiệt độ

3.1.2 Độ pH

Yếu tố pH cũng tác động đến quá trình sinh trưởng và phát triển của

cá Ghé Qua quá trình thí nghiệm kết quả theo dõi pH được biểu thị ở bảng sau:

B ng 3.4 Bi n ảng 3.3 Biến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm ến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm.ng pH trong quá trình thí nghi mệp sử dụng trong thí nghiệm

Qua kết quả theo dõi ta thấy rằng pH ở các nghiệm thức có chênh lệch PH buổi sáng dao động trong khoảng 7,0-7,6 còn pH buối chiều thì dao động trong khoảng 7,1-7,9

Qua kết quả trên cho thấy pH biến động tương đối thấp trong khoảng 0,3-0,6, điều này không làm ảnh hưởng cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cá Ghé, hay không gây sốc cho cá

So sánh với Nguyễn Văn Hóa (2008), Hồ Đình Quang (2009) thì

khoảng dao động pH trên nằm trong khoảng thích hợp cho cá Ghé sinh

trưởng và phát triển

3.1.3 Hàm lượng ôxy hòa tan (DO)

Cá Ghé là loài sống ở khu vực sông suối có dòng chảy mạnh, nên hàmlượng ôxy phù hợp cho loại cá này nằm ở mức rất cao Qua quá trình nghiên cứu các thí nghiệm kết quả theo dõi DO như sau:

Bảng 3.5 Biến động DO trong quá trình thí nghiệm

DO là một trong những yếu tố quan trọng cho cá tồn tại, sinh trưởng

và phát triển Do vậy khi thí nghiệm điều chỉnh DO trong khoảng thích hợpcho cá thì sẽ đảm bảo cho thí nghiệm

Qua kết quả cho thấy hàm lượng ôxy ở các bể trong quá trình tươngđối cao và ổn định biến động từ 3,6 0,2 -> 5,5 0,1 mg/l Nhờ vậy là

do khi thí nghiệm tôi cho chạy sục khí 24/24h Và cho ta thấy DO buổichiều vá buổi sáng không chênh lệch lắm, điều này có thể lý giải như sau,các bể thí nghiệm được bố trí trong nhà nên không chịu ảnh hưởng lắmcủa cường độ chiếu sáng và thời gian chiếu sáng của ánh sáng mặt trờigiữa buổi sáng và buổi chiều không ảnh hưởng đến sự phát triển của tảo

và quá trình phân giải các chất

Như vậy DO thích hợp cho cá phát triển và sinh trưởng là 3,6 – 5,5mg/l, theo Phạm Báu, 2000 [1], thì nhiệt độ cho cá Ghé phát triển là từ 3 –

7 mg/l như vậy kết quả này năm trong khoảng thích hợp với nghiên cứucủa Phạm Báu

Hình 3.5 Đồ thị biến động hàm lượng ôxy hoà tan (DO).

3.2 Ảnh hưởng của các loại thức ăn đến tốc độ tăng trưởng của cá Ghé

3.2.1 Ảnh hưởng của thức ăn đến tốc độ tăng trưởng chiều dài cá Ghé

3.2.1.1 Tốc độ tăng trưởng trung bình chiều dài toàn thân của cá Ghé

Kết quả theo dõi tăng trưởng theo chiều dài trong suốt quá trình thínghiệm được thống kê phân tích qua bảng sau:

B ng 3.6 T c ảng 3.3 Biến động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm ốc độ tăng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trong động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm ăn công t ng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trongng trung bình v chi u d i c a cá Ghé trongề chiều dài của cá Ghé trong ề chiều dài của cá Ghé trong ài của cá Ghé trong ủa cá Ghé trong

quá trình thí nghi m.ệp sử dụng trong thí nghiệm

1 13,80 0,62a 13,82  0,62a 13,82 0,62a

7 14,71  1,05a 14,46 1,06a 14,59 0,71a

Sự phát triển và tăng trưởng về chiều dài toàn thân trung bình của cáGhé đạt cao nhất ở CT1 với 21,62  0,52 (cm) còn thấp nhất là ở CT2 là19,06 0,57 (cm) tại thời điểm kết thúc thí nghiệm.

Kết quả trên cho thấy đến ngày nuôi thứ 15 thì có sự sai khác, và có ýnghĩa thống kê (P < 0,05) còn giai đoạn ngày nuôi thứ 1 đến ngày nuôi thứ 8thì có sự sai khác nhưng không có ý nghĩa thống kê

Kết quả phân tích LSD cho thấy sự sai khác giữa các nghiệm thức có ýnghĩa về mặt thống kê (P<0,05), như vậy các công thức thức ăn khác nhau đã

có những ảnh hưởng khác nhau đến tốc độ tăng trưởng chiều dài của cá Ghégiai đoạn các giống Đặc biệt là sử dụng thức ăn cá tạp (CT1) có tốc độ tăngtrưởng chiều dài toàn thân cao nhất là 21,62  0,52 (cm)

Tốc độ tăng trưởng chiều dài toàn thân trung bình biểu hiện rõhơn ở đồ thị sau:

Hình 3.6 Đồ thị biểu thị tốc độ tăng trưởng chiều dài trung bình cá Ghé.

3.2.1.2 Tốc độ tăng trưởng chiều dài tuyệt đối của cá Ghé

Bảng 3.7 T c ốc độ tăng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trong động nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm ăn công t ng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trongng tuy t ệp sử dụng trong thí nghiệm đốc độ tăng trưởng trung bình về chiều dài của cá Ghé trong ề chiều dài của cá Ghé trongi v chi u d i tiêu chu n c a cácề chiều dài của cá Ghé trong ài của cá Ghé trong ẩn của các ủa cá Ghé trong

nghi m th c (cm/ng y)ệp sử dụng trong thí nghiệm ức ăn công ài của cá Ghé trongNgày nuôi CT1 (cm/ngày) CT2 (cm/ngày) CT3 (cm/ngày)

0,01(g/ngày), thấp nhất là CT2 0,16 0,012 (g/ngày) Sự sai khác này

có ý nghĩa thống kê (P <0,05)

Trong quá trình nghiên cứu có một số giai đoạn có sự sai khác nhưngkhông có ý nghĩa thống kê (giai đoạn 1 – 14 ngày nuôi, giai đoạn 29-42ngày nuôi

Cá Ghé sử dụng thức ăn cá tạp CT1 cho kết quả chiều dài tăng trưởngtuyêt đối cao hơn các công thức khác Sai khác có ý nghĩa thông kê

Theo Trần Ngọc Hùng (2010), cá Ghé 37- 57 ngày tuổi khi sử dụngGiun Quế làm thức ăn có tốc độ tăng trưởng tuyệt đối cao nhất Như vậytrong giai đoạn cá giống sử dụng cá tạp làm thức ăn cho kết quả tăng trưởngchiều dài tuyệt đối của cá Ghé tốt hơn

Điều này có thể lý giải rằng cá Ghé 37 – 57 ngày tuổi là cá còn nhỏnên nhu cầu protein cao, nhằm hoàn thiện cấu trúc cơ thể, mà Giun Quế làthức ăn sẽ đáp ứng được nhu cầu này Trong khi đó ở giai đoạn cá giống thì

Cá Ghé bắt đầu trở về với thức ăn quen thuộc của loài ngoài tự nhiện, mặtkhác giai đoạn này cá có nhu cầu protein thấp hơn

Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối của chiều dài biểu hiện rõ hơn ở đồ thị sau:

Hình 3.7 Đồ thị biểu thị tốc độ tăng trưởng tuyệt đối về chiều dài

Việc CT1 cho kết quả cao nhất có thể là do thành phần proteintrong thức ăn (CT1) cao, mà lại phù hợp với loại thức ăn tự nhiên củalaòi cá này

3.2.1.3 Tốc độ tăng trưởng chiều dài tương đối cá Ghé (%/ngày)

Bảng 3.8 Tốc độ tăng trưởng tương đối về chiều dài của cá Ghé (%/ngày)Ngày nuôi CT1 (%/ngày) CT2 (%/ngày) CT3 (%/ngày)

Ở giai đoạn 22 – 28 ngày nuôi thì các công thức đều cho tốc độtăng trưởng tương đối cao, đạt giá trị max = 1,65 0,09 (%/ngày) caonhất trong quá trình thí nghiệm Điều này lý giải rằng có những giaiđoạn khác nhau thì cá Ghé sinh trưởng và phát triển khác nhau.

Như vậy công thức 1 là công thức cho kết quả tôt nhất về tăngtrưởng tương đối của chiều dài cá Ghé, và cao hơn so với các CTkhác, sai khác có ý nghĩa thống kê (P < 0,05)

Tốc độ tăng trưởng tương đối về chiều dài của cá Ghé được biểu thị

rõ hơn qua đồ thị sau: