Thông tin chung về đề tài:1.1 Tên đề tài nghiên cứu: Biện pháp nâng cao hiệu quả tự học cho sinh viên trong môi trường đào tạo tín chỉ của trường Đại học Kiên Giang.. Bản chất của phương
Trang 1I Thông tin chung về đề tài:
1.1 Tên đề tài nghiên cứu: Biện pháp nâng cao hiệu quả tự học cho sinh viên trong môi trường đào tạo tín chỉ của trường Đại học Kiên Giang.
1.2 Lý do chọn đề tài:
* Về mặt lí luận:
Đào tạo theo học chế tín chỉ là phương pháp tiên tiến trên thế giới Chuyển đổi phương thức đào tạo từ niên chế sang học chế tín chỉ là bước chuyển tất yếu khách quan của hệ thống giáo đào tạo đại học của Việt Nam theo xu thế hội nhập khu vực
và quốc tế Ngày 15/8/2007 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra quyết định số 43/2007/QĐ-BGD và ĐT về việc ban hành “Quy chế đào tạo Đại học và Cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ” Bản chất của phương pháp đào tạo này là phát huy tính tích cực chủ động của sinh viên, trong đó tự học là yếu tố quyết định đến kết quả học tập của sinh viên theo học chế tín chỉ Tự học là hình thức học tập không thể thiếu được của sinh viên đang học tại các trường đại học Tổ chức hoạt động tự học một cách hợp lí, khoa học, hiệu quả ,có chất lượng là trách nhiệm không chỉ ở người học mà còn là sự nghiệp đào tạo của nhà trường Tự học là một mắc xích, yếu tố quan trọng quyết định chất lượng, sự thành công của đào tạo theo hệ thống tín chỉ Chất lượng, hiệu quả quản lí hoạt động tự học của sinh viên là động lực đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ niên chế sang tín chỉ, làm cho quá trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ đi vào đúng bản chát của nó: biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo của người học
Tuy nhiên:
+Mô hình đào tạo theo hệ thống tín chỉ là một mô hình còn khá mới mẻ với Việt Nam Trước mắt nó đang là một thách lớn đòi hỏi các trường đại học Việt Nam nói chung và trường Đại học Kiên Giang nói riêng phải vượt qua, thách thức trước hết ở yêu cầu ngày càng cao của xã hội trong khi các phương tiện và thiết bị hỗ trợ học tập còn hạn chế Hơn nữa, với sinh viên đặc biệt là sinh viên năm nhất khi còn chưa quen với môi trường sống cũng như cách giảng dạy ở trường đại học - một môi trường khác hoàn toàn với môi trường phổ thông thì việc làm quen với môi trường đào tạo tín chỉ này lại càng khó khăn hơn Một số sinh viên còn chưa ý thức cũng như chưa xác định rõ ràng con đường đi của mình, chưa có một phương pháp học hợp lí, trong khi yêu cầu về tính chủ động trong học tập là rất cao Để nắm bắt toàn diện những kiến thức chuyên môn ở bậc Đại học đòi hỏi sinh viên có nhiều nỗ lực trong hoạt dộng học tập, đặc biệt dành nhiều thời gian cho việc tự học, tự nghiên cứu và cần có một phương pháp học đúng đắn, phù hợp và hiệu quả Trong đó phương pháp tự học đóng một vai trò vô cùng quan trọng
+Trên thực tế hiện nay, hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang vẫn còn nhiều hạn chế, trong đó nhiều sinh viên chưa dành nhều thời gian cho việc tự
họ, chưa xây dựng và rèn luyện kĩ năng tự học cho bản thân , hình thức tự học chưa hợp lí Chính vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh hiệu quả của hoạt động
tự học của sinh viên góp phần nâng cao kết quả học tập và chất lượng đào tạo là có tính cấp thiết
Trang 2Tự học có vai trò ý nghĩa rất lớn, không chỉ trong giáo dục nhà trường mà cả trong cuộc sống Trong nhà trường bản chất của sự học là tự học, cốt lõi của dạy học là dạy việc học, kết quả của người học tỉ lệ thuận với năng lực tự học của người học.Tự học giúp người học hiểu sâu, mở rộng củng cố và ghi nhớ bài học một cách vững vàng nhờ vào khả năng tự phân tích, tổng hợp tài liệu, từ đó có khả năng vận dụng các tri thức đã học vào việc giải quyết những nhiệm vụ học tập mới Đồng thời tự học giúp người học hình thành được tính tích cực, độc lập tự giác trong học tập cũng như nề nếp làm việc khoa học Tự học là nhu cầu, một năng lực cần có của mọi người trong thời đại ngày nay, do đó mục tiêu quan trọng nhất của nhà trường không phải trang bị cho người hoc tri thức mà là phương pháp tự học
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Biện pháp nâng cao hiệu quả tự học cho sinh viên trong môi trường đào tạo tín chỉ”
1.3.Mục tiêu nghiên cứu :
*Mục tiêu tổng quát:
-Biện pháp nâng cao hiệu quả tự học cho sinh viên trong môi trường đào tạo tín chỉ của trường Đại học Kiên Giang
*Mục tiêu cụ thể:
-Xây dựng khung lí thuyết về vấn đề tự học
- Khảo sát thực trạng tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang trong phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ
- Đề xuất biện pháp đẩy mạnh hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
1.4.Đối tượng nghiên cứu:Hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Kiên
Giang
1.5.Giả thuyết nghiên cứu:
Sinh viên trường Đại học Kiên Giang có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc tự học trong phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ nhưng chưa có kĩ năng, phương pháp tự học hiệu quả Nếu áp dụng các phương pháp nhằm nâng cao kĩ năng
tự học sinh viên có thể tích cực, chủ động tự học hiệu quả và đạt kết quả cao
1.6.Phạm vi nghiên cứu: Trường Đại học Kiên Giang
II.Cơ sở lý luận về vấn đề tự học trong phương thức đào tạo tín chỉ :
2.1Khái niệm về tự học:
Theo từ điển Giáo dục học “Tự học là quá trình tự mình lĩnh hội tri thức khoa học
và rèn luyện kĩ năng thực hành không có sự hướng dẫn của giáo viên và sự quản lí trực tiếp của cơ sở giáo dục đào tạo.”
Tác giả Nguyễn Kỳ cũng bàn về khái niệm tự học: Tự học là hoạt động trong đó người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinh nghiệm bằng hành động của mình Tự học là người học tự đặt mình vào tình huống học, vào ví trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm các giải pháp
Trang 3Từ những định nghĩa như trên về tự học, chúng ta đều nhận thấy điểm chung của tự học là sự tự giác, chủ động và độc lập của người học trong quá trình lĩnh hội tri thức Bản chất của tự học là quá trình chủ thể người học cá nhân hóa việc học nhằm thỏa mãn các nhu cầu học tập, tự giác tiến hành các hành đông tự học như: so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát, kiểm tra, đánh giá, để thực hiện có hiệu quả mục đích và nhiệm vụ học tập đề ra
2.2 Đặc điểm của hoạt động tự học trong phương thức đào tín chỉ
Thứ nhất,trong phương thức đào tạo theo tín chỉ, kế hoạch học tập cụ thể phụ thuộc vào chính bản thân người học Sinh viên có nhiệm vụ và quyền lựa chọn môn học, thời gian học, tiến trình học tập nhanh, chậm phù hợp với điều kiện của mình Phương thức này tạo cho sinh viên năng lực chủ động trong việc lập kế hoạch học tập khoa học, xác định thời gian, phương tiện, biện pháp để thực hiện mục tiêu đề ra trong kế hoạch học tập đó
Thứ hai, hình thức tổ chức dạy học trong phương thức tín chỉ quy định hoạt động tự học của sinh viên như là một thành phần bắt buộc trong thời khóa biểu và là một nội dung quan trọng của đánh giá kết quả học tập Hoạt động dạy- học theo tín chỉ được
tổ chức theo 3 hình thức: lên lớp, thực hành và tự học.Trong 3 hình thức tổ chức dạy-học này, 2 hình thức đầu được tổ chức có sự tiếp xúc trực tiếp giữa giảng viên và sinh viên (giảng viên giảng bài, hướng dẫn; sinh viên nghe giảng, thực hành, thực tập dưới
sự hướng dẫn của giảng viên, ), hình thức thứ 3 có thể không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa giảng viên và sinh viên (giảng viên giao nội dung để sinh viên tự học, tự nghiên cứu, tự thực hành và sẵn sàng tư vấn khi được yêu cầu) Ba hình thức tổ chức dạy học tương ứng với 3 kiểu giờ tín chỉ: giờ tín chỉ lí thuyết, giờ tín chỉ thực hành và giờ tín chỉ tự học
Thứ ba, nội dung một bài giảng trong hệ thống tín chỉ gồm 3 thành phần chính: + Phần nội dung bắt buộc phải biết được giảng trực tiếp trên lớp
+ Phần nội dung nên biết có thể không được giảng trực tiếp trên lớp mà giáo viên có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể sinh viên tự học, tự nghiên cứu ở ngoài lớp
+ Phần nội dung có thể biết dành riêng cho tự học, chuẩn bị bài, làm bài tập, thảo luận nhóm, và các hoạt động khác liên quan đến môn học
Như vậy, kiến thức của mỗi môn học được phát triển thông qua các tìm tòi của người học dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ của giảng viên Nếu sinh viên không tự học thì
họ mới chỉ lĩnh hội được 1/3 khối lượng kiến thức của môn học và đồng nghĩa với việc họ không đạt được yêu cầu của môn học đó Ngoài ra trong học chế tín chỉ hoạt động tự học được kiểm tra, đánh giá thường xuyên thông qua các bài kiểm tra, bài tập, các buổi thảo luận, trong suốt cả quá trình học
Qua các phân tích trên rõ ràng rằng trong phương thức đào tạo theo tín chỉ, hoạt động tự học của sinh viên trở thành hoạt động bắt buộc với các chế tài cụ thể quy định cho hình thức học tập này
III.Nội dung nghiên cứu:
Trang 43.1 Thực trạng vấn đề tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang: Làm rõ
thêm thực trạng vấn đề tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang hiện nay và khả năng thích ứng với yêu cầu tự học trong đào tạo theo học chế tín chỉ
- Tìm hiểu nhận thức của sinh viên trường Đại học Kiên Giang về tầm quan trọng của vấn đề tự học trong đào tạo theo tín chỉ
- Khảo sát các hình thức tự học của sinh viên trường Đại học Kiên Giang trong đào tạo theo học chế tín chỉ hiện nay
- Những khó khăn gặp phải của sinh viên trường Đại học Kiên Giang trong quá trình tự học
3.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tự học của sinh viên: Tìm hiểu các yếu
tố ảnh hưởng đến việc tự học của sinh viên nhằm bổ sung thêm cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề tự học trong học tập nói chung và trong phương thức đào tạo tín chỉ nói riêng
IV.Phương pháp nghiên cứu:
4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng quan các tài liệu nghiên cứu có liên
quan đến vấn đề nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, xây dựng cơ sở lí luận cho việc nghiên cứu vấn đề tự học Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tự học của sinh viên
4.2 Phương pháp sử dụng phiếu hỏi:Sử dụng phiếu hỏi, phiếu điều tra để tìm hiểu
nhận thức của sinh viên về vấn đề tự học theo học chế tín chỉ hiện nay, các hình thức tự học đang được sử dụng phổ biến cũng như những khó khăn gặp phải của sinh viên trong quá trình tự học
4.3 Phương pháp xử lí tài liệu, kết quả nghiên cứu bằng thống kê toán học: Sử
dụng các công cụ thống kê để xử lí kết quả nghiên cứu nhằm rút ra kết luận khách quan