Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá ở Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 3
1.1 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 31.2 ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG
TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 41.2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 41.2.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 51.3 ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 71.3.1 Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 71.3.2 Tổ chức vận dụng chế độ kế toán tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 8
CHƯƠNG II: THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HÓA Ở CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 12
2.1 ĐẶC ĐIỂM, YÊU CẦU QUẢN LÝ VỀ HÀNG HOÁ, TIÊU THỤ HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 122.1.1 Đặc điểm về hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 12
Trang 32.1.2 Yêu cầu quản lý hàng hóa, tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 162.2 KẾ TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 202.2.1 Các phương thức tiêu thụ và cách xác định giá vốn, giá bán hàng hóa tiêu thụ tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 202.2.1.1 Các phương thức tiêu thụ hàng hóa 202.2.1.2 Các phương pháp xác định giá vốn và giá bán hàng hoá 242.2.2 Kế toán doanh thu và giá vốn tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 272.2.3 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu tại Công ty Cổ phần Thiết bịXăng dầu Petrolimex 382.2.4 Kế toán các thuế Giá trị gia tăng đầu ra và các khoản phải thu khách hàng tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 392.2.4.1 Kế toán các khoản phải thu khách hàng 392.2.4.2 Kế toán thuế Giá trị gia tăng đầu ra 432.3 KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 502.3.1 Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tại Công
ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 502.3.2 Kế toán xác định kết quả tiêu thụ tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 53
CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ
VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HÓA Ở CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 60
3.1 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 60
Trang 43.1.1 Ưu điểm 62
3.1.2 Những hạn chế còn tồn tại 65
3.2 MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX 67
3.2.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 67
3.2.2 Các nguyên tắc hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 69
3.2.3 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex 70
3.3 ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN 75
3.3.1 Về phía Nhà nước 75
3.3.2 Về phía công ty 76
KẾT LUẬN 77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 79
Trang 5kế toán Kết quả kinh doanh của mỗi doanh nghiệp cũng đồng thời được phảnánh từ khâu cuối này.
Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex là một doanh nghiệp sảnxuất kinh doanh thương mại và dịch vụ đóng trên địa bàn thành phố Hà Nội,ngoài việc sản xuất các sản phẩm, thiết bị, các công trình xăng dầu, dầu khíphục vụ nhu cầu trong ngành xăng dầu, Công ty còn kinh doanh các sản phẩm(vật tư thiết bị, xăng dầu, gas, bếp gas và phụ kiện ) phục vụ mọi đối tượngkhách hàng Có thể nói rằng hoạt động kinh doanh Công ty đã được tổ chứckhá hiệu quả và doanh thu mang lại năm sau luôn cao hơn năm trước
Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ của Công ty là một bộ phậnrất quan trọng trong việc quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty,
vì thế luôn luôn đòi hỏi phải được hoàn thiện Trong quá trình thực tập ởCông ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex, em càng nhận thấy rõ hơntầm quan trọng của kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ trong mộtđơn vị hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ Nhận thức được tầm
Trang 6quan trọng của công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ trong quátrình thực tập tại Công ty, em quyết định lựa chọn đề tài để viết chuyên đề là:
“Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá ở Công
ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex” để có cái nhìn toàn diện và sâu
sắc hơn
Chuyên đề của em được chia làm 3 phần như sau:
Chương I: Tổng quan về Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex.
Chương II: Thực tế tổ chức kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá ở Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Chương III: Phương hướng hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá ở Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Trang 7CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ
XĂNG DẦU PETROLIMEX
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex là một thành viên của Tổngcông ty Xăng dầu Việt Nam với gần 40 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực:Kinh doanh XNK vật tư, thiết bị ngành xăng dầu và dầu khí, kinh doanh tổngđại lý xăng dầu; đóng mới, sản xuất, sửa chữa, cải tạo, lắp đặt vật tư, thiết bị,phương tiện, bồn chứa, vận chuyển bơm rót của ngành xăng dầu; thi công xâylắp các công trình xăng dầu, dầu khí và các công trình dân dụng; tư vấn dịch
vụ kĩ thuật trong lĩnh vực kinh doanh của Công ty, cho thuê văn phòng, khobãi, tư vấn dạy nghề, dịch vụ vận chuyển xăng dầu
Trong quá trình xây dựng, củng cố và phát triển, Công ty đã gặt hái đượckhông ít thành tựu trong đó phải kể đến việc hai lần được nhận Huân chươnglao động Hạng Ba và Huy chương vàng EXPO2005 do Nhà nước trao tặng.Với khả năng và kinh nghiệm của gần 40 năm hoạt động trong lĩnh vực kinhdoanh cùng với sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ có trình độ; sự hợp tác, giúp đỡcủa các ban ngành, địa phương và khách hàng trong và ngoài ngành xăng dầu,công ty đã không ngừng lớn mạnh và đến năm 2010 Công ty sẽ trở thành mộtdoanh nghiệp lớn - Trung tâm cơ khí và điện tử xăng dầu của Ngành- đồngthời đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Tiền thân của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex là Chi cục Vật
tư I, được thành lập ngày 28 tháng 12 năm 1968 theo quyết định số
412/VT-QĐ của Tổng cục trưởng Tổng cục Vật tư Công ty ra đời với chức năng nhiệmvụ: Tổ chức, tiếp nhận, bảo quản, cung ứng và sản xuất vật tư thiết bị cho hainhiệm vụ chiến lược của đất nước là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trang 8Sau nhiều lần đổi tên, đến năm 2001 theo Quyết định số BTM của Bộ trưởng Bộ Thương Mại chuyển công ty thành Công ty Cổ phầnThiết bị Xăng dầu Petrolimex.
1437/2001/QĐ-Sau khi cổ phần hóa, công ty đã dần từng bước mở rộng lĩnh vực ngànhhàng kinh doanh và địa bàn hoạt động
Những năm gần đây, nhờ sự chỉ đạo đúng đắn của ban lãnh đạo cũng như
sự cố gắng nỗ lực không ngừng của toàn bộ tập thể cán bộ công nhân viêncông ty đã đưa công ty từng bước phát triển
1.2 Đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiết
bị Xăng dầu Petrolimex
1.2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Năm 2002 là năm đầu tiên công ty hoạt động theo luật doanh nghiệpdưới hình thức công ty cổ phần Bộ máy tổ chức của công ty bao gồm:
Hội đồng quản trị và ban kiểm soát do Đại hội đồng cổ đông bầu
Phòng kinh doanh xăng dầu và bất động sản
Phòng kĩ thuật và đầu tư
Công ty vẫn đặc biệt tranh thủ những thuận lợi có sẵn từ trước nhưnhững bạn hàng truyền thống và trong ngành xăng dầu tạo thành một thịtrường khá ổn định, đồng thời không ngừng mở rộng thị trường và khai thácthêm những mặt hàng mới, trong đó phải kể đến cột bơm Nhật lắp ráp đầutiên tại Việt Nam
Bộ máy hoạt động của công ty được tổ chức theo mô hình trực tuyến
Trang 9chức năng được thể hiện qua sơ đồ:
Sơ đồ 1.2.: Cơ cấu tổ chức Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Các phòng ban của công ty đảm nhận những nhiệm vụ khác nhaunhưng cùng mục đích chung là phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh củacông ty
1.2.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Là doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vật tư thiết bị ngành xăng dầu,đảm bảo tiếp nhận, bảo quản, cung ứng, nhu cầu nhiều loại vật tư chuyên
Trang 10dùng xăng dầu và nhiều chủng loại thiết bị thông dụng khác trên thị trường cảnước, đặc biệt thiên về lĩnh vực Thương mại dịch vụ, mặt hàng kinh doanh lại
là những mặt hàng có tính chất đặc thù riêng, vì vậy những đặc điểm về mặthàng kinh doanh, cơ chế giá hay tổ chức hoạt động kinh doanh cũng chính lànhững đặc điểm chủ yếu về hoạt động kinh doanh của công ty Cụ thể:
Mặt hàng kinh doanh
Sản phẩm của Công ty
Cột đo nhiên liệu các loại
- Cột đo nhiên liệu Tatsuno
- Cột đo nhiên liệu PECO
Thiết bị kho bể xăng dầu
Thiết bị, dụng cụ trang bị cho cửa hàng xăng dầu
Thiết bị cho phòng thí nghiệm hóa dầu
Thiết bị PCCC
Vật tư
Tổ chức hoạt động kinh doanh:
Hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty được tổ chức một cách chặtchẽ và có hệ thống Cấp trên và cấp dưới có sự liên hệ mật thiết với nhau,theo đó công ty sẽ có những quyết định chung nhất, các công ty thànhviên phải chịu trách nhiệm trước công ty về tổ chức hoạt động kinh doanhtrên phạm vi toàn công ty, ở cả thị trường trong và ngoài nước theonguyên tắc không cạnh tranh nội bộ Nguồn hàng không được nhập riêng
lẻ mà được nhập tập trung ở công ty sau đó mới chuyển đến cho các công
Trang 11ty thành viên
Mạng lưới hoạt động của công ty khá rộng Với hệ thống chi nhánh và các
đơn vị thành viên trực thuộc trải dài từ Bắc vào Nam, công ty có ưu thế nhanhchóng tiếp cận thị trường trong nước
Cơ chế giá:
Do hàng hóa của công ty rất đa dạng và phong phú, mỗi loại hàng hóa lại
có những đặc điểm riêng và nguồn nhập khác nhau nên giá cả của mỗi mặthàng có sự biến động khác nhau Mặt khác, hoạt động kinh doanh của công tyđược tổ chức ở nhiều nơi, chính vì thế cơ chế giá của công ty phải được quyđịnh rất chặt chẽ để vừa phù hợp với giá cả thị trường và vừa đảm bảo nguyêntắc không có cạnh tranh nội bộ Toàn bộ giá cả, cả giá bán buôn, bán lẻ …giao cho các Tổng đại lý thành viên đều do Ban Giám đốc quyết định Mứcgiá đó phải là mức giá chung cho tất cả các đại lý, cửa hàng trực thuộc
1.3 Đặc điểm tổ chức hạch toán kế toán tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
1.3.1 Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Do đặc điểm địa bàn hoạt động của công ty khá rộng: bao gồm nhiều trụ
sở, các cửa hàng, chi nhánh, nhà máy, xí nghiệp phân bổ không tập trung nênCông ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex đã chọn tổ chức bộ máy kếtoán theo hình thức vừa tập trung vừa phân tán Bao gồm:
Hai xí nghiệp: XN Cơ khí & Điện tử xăng dầu và XN Cơ điện & Xâydựng tổ chức bộ máy kế toán riêng và thực hiện toàn bộ khối lượng kế toántại đơn vị cho đến khâu lập báo cáo Do có đủ điều kiện về tổ chức quản lý vàkinh doanh một cách tự chủ nên công ty đã giao vốn, nhiệm vụ kinh doanhcũng như quyền quản lý điều hành cho hai xí nghiệp này Kế toán công ty chỉlàm nhiệm vụ tổng hợp theo báo cáo của hai xí nghiệp này
Các cửa hàng: Số 9 Ngọc Khánh, Yên Viên, Vĩnh Ngọc, Số 4 Sài Đồng và
Trang 12chi nhánh Miền Nam do kinh doanh ở quy mô nhỏ, chưa có đủ điều kiện nhậnvốn để kinh doanh và tự chủ trong quản lý do vậy toàn bộ khối lượng côngviệc thực hiện ở phòng kế toán công ty, các cửa hàng và chi nhánh chỉ thựchiện hạch toán ban đầu theo chế độ báo sổ.
Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầuPetrolimex
Sơ đồ 1.3.1: Sơ đồ bộ máy kế toán
1.3.2 Tổ chức vận dụng chế độ kế toán tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Chuẩn mực và chế độ kế toán mà công ty áp dụng đó là Hệ thống kế toándoanh nghiệp Việt nam ban hành theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của
Bộ trưởng Bộ tài chính Việc tuyên bố về việc tuân thủ chuẩn mực kế toán vàchế độ kế toán ở đơn vị là áp dụng theo luật kế toán và chuẩn mực kế toánhiện hành của Việt nam Theo đó kỳ kế toán mà công ty áp dụng là năm (bắtđầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12) Đơn vị tiền tệ được sử dụng trong kế toán
Kế toán trưởng
Phó phòng kiêm kế toán tổng hợp
Kế toán
TGNH,
TSCĐ
Kế toán tiền mặt, thanh toán công nợ, thuế
Kế toán hàng tồn kho
Thủ quỹ
Đơn vị kế toán tại hai XN Nhân viên hạch toán ban đầu
tại các cửa hàng và chi nhánh
Trang 13là VNĐ.
Hệ thống chứng từ của công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimexđược vận dụng theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC về “Chế độ kế toándoanh nghiệp” Việc quản lý hệ thống chứng từ của công ty được quy định và
tổ chức chặt chẽ theo đúng trình tự lập, kiểm tra, lưu trữ và bảo quản chứngtừ
Căn cứ vào quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộtrưởng Bộ tài chính, Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex xây dựngcho mình hệ thống tài khoản chi tiết đến cấp 4 để phù hợp với yêu cầu quản lý
về mặt hàng cũng như doanh thu, chi phí bán hàng
Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex hạch toán hàng tồn khotheo phương pháp kê khai thường xuyên, nộp thuế GTGT theo phương phápkhấu trừ, phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị
Công ty áp dụng hình thức kế toán chứng từ ghi sổ để ghi chép Hệ thống
sổ sách kế toán của đơn vị bao gồm:
- Chứng từ ghi sổ
- Sổ đăng kí chứng từ ghi sổ
- Các sổ cái tài khoản
- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết
- Các bảng kê tổng hợp và chi tiết.
Trang 14Sơ đồ 1.3.2: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ.
Để đảm bảo xử lý nhanh chóng, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời,Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex đã áp dụng phần mềm kế toánEsoft Financials do công ty phần mềm ESOFT
Esoft Financials là sản phẩm liên tục đạt các giải thưởng Cúp CNTT 2005,giải Sao Khuê 2006 với hàng trăm khách hàng sử dụng thuộc nhiều loại hìnhdoanh nghiệp khác nhau (sản xuất, thương mại) ở nhiều quy mô khác nhau (cáctổng công ty, các doanh nghiệp sản xuất lớn) Esoft Financials hỗ rợ tất cả cáckhâu trong công tác kế toán của Doanh nghiệp bao gồm cập nhật chứng từ, côngtác xử lý kế toán như kết chuyển cuối kỳ, phân bổ chi phí, tính giá thành sảnphẩm, tự động lên các sổ sách và báo cáo tài chính, báo cáo quản trị
Bảng tổng hợp chứng từ gốc
Trang 15Thực tế tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex, quá trình xử lýchứng từ được phần mềm Esoft Financials thực hiện như sau:
Hệ thống báo cáo tài chính
Báo cáo tài chính nhằm tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàndiện tình hình tài sản, nguồn vốn hình thành tài sản của doanh nghiệp, tìnhhình và kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong mộtnăm tài chính Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 kết thúc vào ngày 31/12
Hệ thống báo cáo tài chính của Công ty cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimexbao gồm 4 báo cáo theo quy định của Quyết định số 15/2006-BTC ngày 20 tháng
3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính, được sửa đổi, bổ sung theo thông tư số161/2007/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2007 của Bộ tài chính Đó là:
+ Bảng cân đối kế toán: Mẫu số B01-DN ban hành theo quyết định số15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006/QĐ-BTC
+ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh: Mẫu số B02 ban hành theoquyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006/QĐ-BTC
+ Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Mẫu số B03-DN ban hành kèm theo Quyếtđịnh số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính.+ Thuyết minh báo cáo tài chính: Mẫu số B09-DN ban hành kèm theo Quyếtđịnh số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính
Hệ thồng báo cáo nội bộ
Báo cáo quyết toán của Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex đượclập toàn công ty 3 tháng một lần, chủ yếu phục vụ công tác quản lý Cuối mỗi quý
kế toán tổng hợp lập các báo cáo này và nộp lên Ban giám đốc công ty, giúp lãnhđạo công ty nắm bắt được cụ thể tình hình hoạt động của công ty và đưa ra nhữngquyết định quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh
Chứng từ
gốc
nhập dữ liệu vào máy
Xử lý của phần mềm
kế toán máy
In các sổ báo cáo
kế toán
Trang 16CHƯƠNG II THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HÓA Ở CÔNG TY CỔ PHẦN
THIẾT BỊ XĂNG DẦU PETROLIMEX
2.1 Đặc điểm, yêu cầu quản lý về hàng hoá, tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
2.1.1 Đặc điểm về hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
Cụ thể các mặt hàng kinh doanh của Công ty:
- Kinh doanh, XNK thiết bị, công nghệ
Năm 1997, công ty bổ sung đăng ký kinh doanh và có chức năng nhậpkhẩu trực tiếp Nhằm hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ kinh doanh xăngdầu, trong những năm qua, công ty nhập khẩu thiết bị, vật tư, máy móc côngnghệ cung cấp cho các nhu cầu của Tổng Công ty xăng dầu Việt nam; các đơn
vị khai thác, kinh doanh các sản phẩm xăng, dầu của nhà nước và nhu cầungoài xã hội
Cột đo nhiên liệu các loại: Năm 1999, thực hiện hợp đồng chuyển giaocông nghệ giai đoạn 1, giữa Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam - Công tythương mại NOMURA và Hãng TATSUNO (Nhật Bản), Công ty đã xâydựng Nhà máy Thiết bị Điện tử xăng dầu Petrolimex với dây chuyền lắp rápcột bơm TATSUNO dạng SKD và nhận chuyển giao công nghệ giai đoạn 2:sản xuất cột bơm dạng IKD với nhãn hiệu VNT; đồng thời lắp ráp cột bơmmang nhãn hiệu PECO
Cột đo nhiên liệu các loại gồm:
- Cột đo nhiên liệu Tatsuno
Trang 17- Cột đo nhiên liệu PECO
- Các loại cột khác
- Phụ tùng cột bơm
Cột đo nhiên liệu Tatsuno: Cột đo nhiên liệu NEO - SUNNY của hãng
TATSUNO - Nhật Bản được nhập khẩu và lắp rắp theo dạng SKD Là loại cộtbơm cao, hình thức đẹp, hoạt động tin cậy và độ ổn định cao Cột đo nhiênliệu NEO - SUNNY đã được Bộ khoa học, công nghệ môi trường ký chuyểngiao công nghệ giữa TATSUNO và PECO Chất lượng tốt, giá thành hợp lý,cột bơm NEO - SUNNY đã khẳng định được uy tín và chỗ đứng trên thịtrường Việt Nam trong thời gian qua
Cột đo nhiên liệu PECO gồm:
Cột bơm điện tử PECO5
Cột bơm đã được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng phê duyệtmẫu theo Quyết định số 1472/QĐ-TĐC ngày 09/10/2007 Cột bơm PECO5
cơ bản sử dụng các chi tiết như bầu lường, bơm và phần cơ của hãng Tatsunodanh tiếng Nhật Bản Bộ hiển thị màn hình LCD màu vàng nhạt với chữ sốmàu đen rõ ràng, có độ bền cao và chức năng tự động điều chỉnh độ sáng củamàn hình khi ánh sáng bên ngoài yếu (tự động bật sáng khi trời tối) Cột bơmPECO5 đã được chạy thử nghiệm tại các cửa hàng trong mạng lưới bán lẻ củaCông ty và thể hiện tính ổn định và chính xác cao
- Cột bơm điện tử PECO5 do Công ty CP thiết bị xăng dầu Petrolimex lắpráp trên cơ sở các thiết bị của Hãng Tatsuno - Nhật bản
Cột bơm nhiên liệu điện tử PECO-3:
Các linh kiện lắp ráp nhập khẩu của hãng TATSUNO - Nhật Bản Khung
vỏ chế tạo tại Việt Nam, có kiểu dáng Sunny EX hình thức đẹp, hoạt động tincậy và độ ổn định cao Cột đo nhiên liệu PECO-3 đã được Tổng cục Tiêuchuẩn Đo lường Chất lượng phê duyệt mẫu Số: 698/QĐ-TĐC ngày14/10/2003
Trang 18Cột đo nhiên liệu điện tử PECO-4:
Các linh kiện lắp ráp được nhập khẩu của hãng TATSUNO - Nhật Bản.Cột đo nhiên liệu PECO-4 là loại cột bơm cao, khung vỏ chế tạo tại Việt Nam
có kiểu SUNNY-REX hình thức đẹp, hoạt động tin cậy và độ ổn định cao.Cột đo nhiên liệu PECO-4 đã được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chấtlượng phê duyệt mẫu Số: 462/TĐC-THPD ngày 06/5/2004
Các loại cột khác
Cột đo nhiên liệu VNT-1
- Các linh kiện lắp ráp được nhập khẩu của hãng TATSUNO - Nhật Bản
- Khung vỏ chế tạo tại Việt Nam có kiểu dáng SUNNY-EX hình thức đẹp,hoạt động tin cậy và độ ổn định cao
- Cột đo đã được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng phê duyệt mẫuSố: 1407/QĐ-TĐC-THPD ngày 09/12/2003
Cột đo nhiên liệu điện tử EPCO:
EPCO là cột đo nhiên liệu điện tử do Hàn Quốc sản suất, được Công ty Cổphần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex nhập nguyên chiếc Cột đo nhiên liệuEPCO đã được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng phê duyệt mẫu Với chất lượng tốt cùng giá thành hợp lý, các loại cột bơm của công ty đãkhẳng định được uy tín và chỗ đứng trên thị trường Việt Nam
Phụ tùng cột bơm:
Nhằm nâng cao khả năng phục vụ khách hàng, ngoài việc cung cấp cộtbơm và thiết bị, PECO còn quan tâm phát triển dịch vụ sau bán hàng - bảohành, dịch vụ kỹ thuật sửa chữa và cung cấp phụ tùng, linh kiện thay thế
Bộ Test kiểm tra các mảng điện tử
Trang 19Bể chứa xăng dầu gồm: Bể chứa lớn tại các kho xăng dầu
Hàng hoá nhập khẩu:
Thiết bị kho bể xăng dầu: Máy bơm các loại, cần xuất xăng dầu, lưu
lượng kế các loại, bình lọc, tách khí và van các loại
Thiết bị, dụng cụ trang bị cho cửa hàng xăng dầu: Thước cuộn đo xăng
dầu, thuốc cắt xăng, thuốc thử nước, nhiệt kế, tỷ trọng kế, bình chuẩn, súng tra dầu
Thiết bị cho phòng thí nghiệm hoá dầu
Thiết bị PCCC: Lăng tạo bọt, Projector, Bọt chữa cháy, bình cứu hỏa
Vật tư:
- Thép tấm các kích thước, thép không gỉ SUS
- Ống thép: ống không hàn theo tiêu chuẩn API-5L Grade B, ống thép hàn xoắn, ống thép không gỉ SUS
- Nhựa đường số 4, số 10
- Vải thủy tinh bảo ôn
Các sản phẩm, hàng hóa của Công ty luôn đảm bảo về chất lượng, chính vìvậy mà Công ty chiếm được lòng tin của khách hàng và không ngừng lớn mạnh.Mục tiêu chính của công ty là đáp ứng tốt nhất các nhu cầu về thiết bịchuyên dùng trong ngành xăng dầu, dầu khí, giao thông, công nghiệp và cácdịch vụ kỹ thuật liên quan, từng bước hiện đại hoá trang thiết bị theo địnhhướng của ngành, góp phần thực hiện chủ trương Công nghiệp hoá - Hiện đạihoá đất nước
- Kinh doanh tổng đại lý xăng dầu
Trang 20Với mạng lưới gồm 05 cửa hàng xăng dầu trên địa bàn Hà nội, công tytham gia vào mạng lưới bán lẻ của Tổng công ty xăng dầu Việt nam với tưcách là Tổng đại lý kinh doanh xăng dầu Năm 2008, doanh thu kinh doanhxăng dầu đạt 130 tỷ đồng Công ty tăng cường bán buôn hỗ trợ cho mục tiêuchính là bán lẻ và coi đây là một loại hình kinh doanh quan trọng Hiện nay,công ty đang từng bước đầu tư cơ sở vật chất, phát triển mạng lưới, nâng caosản lượng, lợi nhuận, đóng góp vào sự phát triển của công ty
- Kinh doanh các sản phẩm dầu nhờn, hóa chất, LPG:
Đây là những sản phẩm dễ cháy nổ bởi vậy nó đòi hỏi rất cao về mức độ
an toàn và chính xác trong cả kĩ thuật sản xuất lẫn khâu vận chuyển, lưu trữ
và sử dụng Vì vậy công ty đã luôn chú trọng đầu tư cho mình những côngnghệ mới nhất, các thiết bị kiểm soát an toàn nhất, có cấp độ tự động hoá caonhất cho các kho, bể chứa, xưởng nạp bình như: hệ thống kiểm soát rò rỉ và
đo nhiệt độ, báo cháy tự động, kiểm soát mức LPG trong bồn từ xa…Nhờ đócông ty có thể đem đến những sản phẩm chất lượng hoàn hảo nhất cho nhữngkhách hàng của mình đồng thời ngày càng khẳng định uy tín và thương hiệucủa công ty trên thị trường
Ngoài ra để đa dạng hoá lĩnh vực kinh doanh, công ty còn mở rộng đầu tưkinh doanh các sản phẩm khác như mặt hàng gas, bếp gas và thiết bị phụ kiện
2.1.2 Yêu cầu quản lý hàng hóa, tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex.
Trong điều kiện hiện nay, trong xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế, nhất làkhi nước ta đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức Thương mại thếgiới WTO, điều đó đã làm cho sự khác biệt giữa thị trường trong nước và thịtrường ngoài nước ngày càng mờ nhạt Điều đó đã tạo ra cơ hội cho cácdoanh nghiệp trong nước có thể mở rộng thị trường tiêu thụ nhưng cũng đặt rakhông ít những thách thức cho chúng ta, vì các đối thủ cạnh tranh sẽ ngàycàng nhiều hơn và mạnh hơn Đứng trước tình hình đó, đòi hỏi mỗi doanh
Trang 21nghiệp phải lựa chọn cho mình những loại sản phẩm hàng hoá, chính sáchtiêu thụ đúng đắn, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của thị trường đểtăng hiệu quả kinh doanh
Yêu cầu chung:
+ Quản lý kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời
dò, nghiên cứu thị trường, mở rộng quan hệ buôn bán trong và ngoài nước.
+ Quản lý chặt chẽ vốn của thành phẩm đem tiêu thụ, giám sát chặt chẽ cáckhoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp pháp,hợp lý của các số liệu, đồng thời phân bổ cho hàng tiêu thụ, đảm bảo cho việcxác định tiêu thụ được chính xác, hợp lý
+ Đối với việc hạch toán tiêu thụ phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm bảoviệc xác định kết quả cuối cùng của quá trình tiêu thụ, phản ánh và giám đốctình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước đầy đủ, kịp thời.+ Quản lý sự vận động và số hiện có của từng loại hàng hoá theo chỉ tiêu sốlượng, chất lượng, chủng loại và giá trị của chúng
+ Chú trọng đến nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã và xây dựng thương hiệusản phẩm là phương tiện cho sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp.+ Tìm hiểu, khai thác và mở rộng thị trường, áp dụng các phương thức bánhàng phù hợp và có các chính sách sau bán hàng nhằm không ngừng tăngdoanh thu, giảm chi phí của các hoạt động bán hàng
+ Quản lý chặt chẽ các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp
Trang 22và các chi phí hoạt động khác nhằm tối đa hoá lợi nhuận.
Quản lý quá trình bán hàng và kết quả bán hàng là một yêu cầu thực tế,
nó xuất phát từ mục tiêu của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp quản lý tốtkhâu bán hàng thì mới đảm bảo được chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch tiêuthụ và đánh giá chính xác hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
đó Từ những yêu cầu chung của quá trình quản lý kinh tế, khi tổ chứccông tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng được khoa học,hợp lý thì sẽ cung cấp những thông tin có ích, đầy đủ, kịp thời cho nhàquản lý trong việc ra các quyết định tiêu thụ hàng hoá phù hợp, có hiệuquả Muốn vậy, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng phải thựchiện tốt những nhiệm vụ cơ bản sau:
Thứ nhất, phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời tình hình hiện có và sự
biến động của từng loại hàng hoá theo các chỉ tiêu số lượng, chất lượng,chủng loại và giá trị, đặc biệt cần chú trọng khối lượng hàng hoá bán ra vàtiêu thụ nội bộ, tính toán đúng đắn trị giá vốn của hàng bán, các khoản doanhthu bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí bán hàng và các khoảnchi phí khác sao cho hợp lý nhằm xác định đúng đắn kết quả kinh doanh
Hai là, kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng, đồng
thời thường xuyên theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng
Ba là, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình
phân phối kết quả kinh doanh
Bốn là, cung cấp các thông tin kế toán một cách trung thực, đầy đủ về
tình hình bán hàng và xác định kết quả bán hàng nhằm phục vụ cho việc lậpbáo cáo Tài chính, quản lý doanh nghiệp và định kỳ phân tích hoạt động kinh
tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả, từ đó đưa
ra những biện pháp thúc đẩy bán hàng nhằm mang lại lợi nhuận cao nhất Cụthể như sau:
- Về cơ chế giá: Do các mặt hàng kinh doanh của Công ty khá đa dạng,
Trang 23vì vậy đối với mỗi mặt hàng tùy theo đặc điểm và tình hình biến động trên thịtrường mà doanh nghiệp quy định những mức giá phù hợp Toàn bộ mức giábán buôn và bán lẻ đều do Ban giám đốc quyểt định và mức giá này luônđược thống nhất giữa các Tổng đại lý thành viên và các Cửa hàng trực thuộccông ty theo nguyên tắc đảm bảo giá cạnh tranh với các hãng khác, không cócạnh tranh nội bộ.
- Về việc vận chuyển: tùy thuộc vào mặt hàng và yêu cầu của kháchhàng mà hình thức vận chuyển sự có khác nhau Thông thường khách hàngđến mua và tự vận chuyển hàng, tuy nhiên một số trường hợp theo thoả thuậngiữa khách hàng và công ty, công ty sẽ đảm nhận vận chuyển hàng tới nơitheo yêu cầu của khách hàng
- Về phương thức thanh toán: Nhằm tạo điều kiện nhiều nhất cho kháchhàng, Công ty đã đưa ra rất nhiều những phương thức thanh toán với nhiềuhình thức và cách thức khác nhau
Với những khách lẻ, ngoài ngành công ty sẽ áp dụng phương thứcbán hàng thu tiền ngay
Với khách hàng trong ngành thì phương thức bán hàng trả chậm làphương thức được áp dụng nhiều nhất ở Công ty, trong trường hợp này hạnthanh toán sẽ được ấn định cụ thể trong hợp đồng kinh tế Thường thì kháchhàng trả trước 50% tiền hàng, số còn lại trả sau tuỳ theo thoả thuận trong hợpđồng, thường khoảng sau 15 ngày
- Về hình thức thanh toán: Khách hàng cũng có thể thanh toán tiềnhàng cho công ty trực tiếp bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua mã số giaodịch của Công ty tại các ngân hàng…
- Chính sách khuyến mại: Với hầu hết các khách hàng quen hay nhữngkhách hàng mua với khối lượng lớn đều được công ty dành cho những ưu đãiđặc biệt
Tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ là khâu vô cùng quan trọng đối với
Trang 24công ty Vì vậy việc đặt ra những quy định một cách chặt chẽ và cụ thể nhưtrên và thực hiện tốt các yêu cầu đó sẽ góp phần tạo dựng hình ảnh tốt đẹp củacông ty trong lòng khách hàng và bạn hàng, góp phần mở rộng thị trường củaCông ty.
2.2 Kế toán tiêu thụ hàng hoá tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex
2.2.1 Các phương thức tiêu thụ và cách xác định giá vốn, giá bán hàng hóa tiêu thụ tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex.
2.2.1.1 Các phương thức tiêu thụ hàng hóa.
Nhằm đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, đáp ứng yêu cầu củathị trường và cạnh tranh với các đối thủ trong và ngoài nước, Công ty Cổphần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex đã xây dựng cho mình phương thức tiêuthụ hàng hóa hết sức linh hoạt và đa dạng Cụ thể:
Phương thức bán buôn:
Do Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex là một công ty lớn,địa bàn hoạt động khá rộng nên hình thức bán buôn là chủ yếu (áp dụng vớimặt hàng xăng dầu là chính) Bán buôn là hình thức bán hàng với số lượnglớn cho các khách hàng Phương thức bán buôn chia làm hai loại:
Phương thức bán buôn qua kho
- Theo phương thức này 2 bên sẽ tiến hành ký kết các hợp đồng muabán hàng hoá quy định rõ hình thức vận chuyển và bên nào phải chịu chi phívận chuyển Bán buôn qua kho được chia làm 2 loại:
+ Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Việc vậnchuyển hàng hoá sẽ do khách hàng đảm nhiệm và chịu toàn bộ chi phí vậnchuyển Phương thức này được áp dụng cho 2 đối tượng
Bán buôn cho tổng đại lý ngoài ngành Bán buôn cho hãng khác
Trình tự luân chuyển chứng từ các nghiệp vụ bán buôn qua kho theo hình
Trang 25thức giao hàng trực tiếp:
+ Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Việc vận chuyểnhàng hoá do công ty đảm nhiệm Tùy trường hợp mà công ty có thể thuêngoài để chở hàng đến kho của khách hàng Phương thức này được áp dụngvới 2 đối tượng:
Bán buôn chuyển hàng cho khách hàng công nghiệpBán buôn chuyển hàng cho Tổng đại lý trong ngànhTrình tự luân chuyển chứng từ các nghiệp vụ bán buôn qua kho theo hìnhthức chuyển hàng:
- Lập biên bản giao nhận cho KH, có chữ ký của KH
- Lập phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ
Trang 26Phương thức bán buôn không qua kho:
Đây chính là phương thức bán hàng giao hàng trực tiếp Hình thức này rấtthuận tiện, được áp dụng chủ yếu đối với các công ty thành viên, các chinhánh Các chi nhánh này khi có nhu cầu mua hàng có thể nhập trực tiếp tạicác bến cảng mà không cần qua kho của công ty mẹ tại Hà Nội Sau khi hoàntất thủ tục nhập hàng, các chi nhánh báo về văn phòng công ty số hàng chinhánh đã nhận để công ty ghi nhận khoản doanh thu nội bộ đã được thực hiện
và chi nhánh có nghĩa vụ thanh toán với công ty Theo phương thức này cácđơn vị thành viên sẽ chủ động hơn trong nguồn hàng và sẽ tiết kiệm được rất
- Lập biên bản giao nhận cho KH, có chữ ký của lái xe
- Lập phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ
Lái xe
- Vận chuyển hàng tới kho của khách hàng
- Giao hàng và lập biên bản bàn giao hàng hóa
Trang 27nhiều chi phí vận chuyển Đối với công ty mẹ thì việc giao hàng ngay này sẽtiết kiệm được chi phí lưu kho, lưu bãi, tránh hư hỏng hàng hóa trong quátrình vận chuyển, lưu kho.
Phương thức bán lẻ hàng hoá
Bên cạnh khối lượng bán buôn lớn và đối tượng khách hàng là cácdoanh nghiệp lớn thì công ty cũng không quên tập trung đầu tư kinh doanh cảvào thị trường bán lẻ Có thể nói đây là phương thức bán hàng mang lại doanhthu khá lớn cho doanh nghiệp mặc dù nhu cầu của khách hàng là nhỏ lẻ song
số lượng khách hàng lại lớn Ngoài các mặt hàng bán lẻ như thiết bị và cộtbơm thì công ty cũng tham gia xây dựng hệ thống cửa hàng bán lẻ xăng dầuvới mạng lưới gồm 5 cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn Hà Nội Công tycũng đang từng bước đầu tư trang thiết bị, công nghệ và nguồn nhân lực đểphát triển hơn nữa loại hình bán hàng này, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng củakhách hàng
Một số phương thức tiêu thụ hàng hoá khác:
Ph
Ngoài việc cung cấp hàng hóa bán ra bên ngoài, hàng hóa của Công ty cònphục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nội bộ Công ty Trong trường hợp này hànghóa được dùng để hỗ trợ hoạt động kinh doanh của Công ty như các thiết bịcột bơm dùng khi cần thay thế
Bán hàng đại lý
Phương thức bán đại lý là phương thức mà công ty giao hàng cho các đại
lý nằm trong mạng lưới kênh phân phối của công ty Khi đại lý có nhu cầu lấyhàng của công ty và các đại lý được hưởng phần trăm hoa hồng, hàng sẽ đượcxuất trực tiếp tại kho của công ty hoặc tại cảng Sau khi nhận hàng, bộ phậnbán hàng lập hoá đơn GTGT giao cho đại lý với phần hoa hồng đại lý đượctrừ trực tiếp vào giá bán Giá bán đại lý kịch trần bằng giá bán lẻ của công ty
Trang 282.2.1.2 Các phương pháp xác định giá vốn và giá bán hàng hoá
* Phương pháp xác định giá vốn hàng hóa
Từ đặc điểm về hàng hoá của Công ty như đã nêu ở trên, hàng hoá củaCông ty chủ yếu là các máy móc, thiết bị, vật tư, phụ tùng phục vụ ngànhxăng dầu Hàng hoá của Công ty hầu hết là nhập khẩu, chỉ có một phần rấtnhỏ là tự sản xuất và mua lại của các Công ty trong nước Công ty kế toán giávốn hàng bán theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính trị giá vốnhàng xuất kho theo phương pháp giá thực tế đích danh
Đối với hàng trong nước:
Trị giá vốn hàng bán ra của công ty là toàn bộ chi phí bỏ ra để hoànthành một chi tiết, phị tùng hay để lắp được một cột bơm xăng phải trả chonhà cung cấp, công nhân sản xuất và các chi phí khác
Đối với hàng nhập khẩu:
Giá CIF + Chi phí tiếp nhận = Giá vốn hàng nhập kho
Giá CIF là giá của bên bán hàng đã bao gồm giá thành của sản phẩm, cướcphí vận chuyển và phí bảo hiểm
Giá vốn hàng nhập kho x Số lượng hàng nhập kho = Giá trị tồn khoTrị giá vốn thực tế
Trị giá thực tế
Chi phímua
* Phương pháp xác định giá bán hàng hóa
Trong đó: Trị giá mua vào thực tế của hàng xuất bán trong kỳ: xuất lôhàng nào thì lấy trị giá mua vào thưc tế của lô hàng đó để tính trị giá muahàng xuất bán (theo phương pháp đích danh)
Đối với bán hàng đại lý:
Giá bán của công ty cho các đại lý = Giá bán lẻ -
Hoa hồng cho các đạilýTại các đại lý của công ty: thông thường giá bán = giá bán lẻ
Trang 29Trong đó: giá bán lẻ = GVHB + chi phí qua kho, chi phí vận chuyển
Đối với bán lẻ: có hai đối tượng là trong ngành và ngoài ngành xăngdầu Với tất cả các mặt hàng của công ty thì giá bán lẻ cho hai đối tượng này
là như nhau, tuy nhiên với riêng mặt hàng cột bơm, cơ cấu giá có sự khác biệtgiữa hai đối tượng này
Cơ cấu giá bán:
Giá bán = Giá vốn hàng nhập kho + Lãi vay + Chi phí bảo hànhTrong đó:
− Tỷ lệ lãi vay lấy theo lãi suất ngân hàng Với khách hàng trong ngànhxăng dầu thì tỷ lệ lãi vay nhỏ hơn so với ngoài ngành Do đó sự khácnhau về giá bán giữa hai đối tượng khách hàng này là do sự khác nhautrong tỷ lệ lãi vay
− Chi phí bảo hành thường là 12% giá vốn hàng bán
* Trình tự nhập xuất kho hàng hoá:
Hàng nhập khẩu:
Trước khi nhập kho phải có đủ bộ chứng từ ngoại thương gồm:
Tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu
Invoice
Packing list
Chứng nhận số lượng, chất lượng hàng hóa
Phòng kinh doanh sau khi nhận đủ bộ chứng từ trên sẽ lập chứng từ nhậpkho có đủ chữ ký của trưởng phòng kinh doanh, giám đốc công ty
Hàng nhập nội:
- Phòng kinh doanh mua hàng về có đầy đủ hoá đơn, khi hàng về kho, phòngkinh doanh lập chứng từ nhập kho, lập biên bản giao nhận hàng có chữ ký củathủ kho ghi thẻ kho quản lý (thủ kho, phòng kinh doanh, phòng kế toán lậpđồng thời để theo dõi)
Khi xuất hàng: Khi khách hàng có nhu cầu mua hàng, bộ phận bán hàng sẽbáo giá cho khách hàng theo bảng giá quy định của công ty Sau khi xembảng giá, khách hàng sẽ được xem hàng trực tiếp tại kho Sau đó sẽ phát hành
Trang 30hóa đơn GTGT, chuyển hoá đơn cho thủ kho, thủ kho xuất hàng cho khách,khách hàng nhận hàng và có ký nhận ở hoá đơn GTGT Hoá đơn GTGT đượclập làm 3 liên, 1 liên lưu tại gốc (nơi phát hành hoá đơn), 1 liên giao chokhách hàng, 1 liên lưu tại phòng kế toán.
Ví dụ: Ngày 20/12/2008 Công ty bán cột bơm TATSUNO cho Công ty Xăng
dầu Quảng Bình theo hoá đơn GTGT số 0094436
Họ tên người mua hàng:
Tên đơn vị: Công ty Xăng dầu Quảng Bình
Địa chỉ: Số 75 Lý Thường Kiệt - Đồng Hới – Quảng Bình
Sốlượng
Đơn giá Thành tiền
I Cột bơm xăng dầu điện tử
PECO5; cột bơm 3 pha hiển thị
Số tiền viết bằng chữ: Ba trăm năm mươi chín triệu một trăm hai mốt nghìn đồng
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
2.2.2 Kế toán doanh thu và giá vốn tại Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng
Trang 31Công ty Cổ phần Thiết bị Xăng dầu Petrolimex là doanh nghiệp thuộc đốitượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế, do đó chứng từ gốcđược sử dụng chủ yếu trong phần hành này là hóa đơn GTGT Hoá đơnGTGT là chứng từ rất quan trọng đối với nghiệp vụ bán hàng Hóa đơn được
sử dụng làm căn cứ để lập bảng kê định khoản kế toán hàng xuất và các sổ kếtoán liên quan và được sử dụng làm phiếu xuất kho, làm căn cứ hạch toánđồng thời cũng là chứng từ cho khách hàng vận chuyển trên đường, lập phiếunhập kho, thanh toán tiền mua hàng và ghi sổ kế toán liên quan Hóa đơnGTGT do kế toán tiêu thụ lập và chia làm thành ba liên: một liên là kháchhàng giữ, một liên được lưu tạo quyển gốc của cửa hàng, còn lại một liên gửiphòng kế toán
Trình tự luân chuyển:
Công ty sử dụng phương pháp thẻ song song để theo dõi và ghi chép sựbiến động nhập- xuất-tồn hàng hóa Theo phương pháp này, trình tự luânchuyển chứng từ của các nghiệp vụ tiêu thụ hàng hoá được cụ thể hoá theocác giai đoạn:
Khi có các nghiệp vụ xuất hàng hoá, phòng kinh doanh của công ty hoặc
bộ phận bán hàng sẽ phát hành các chứng từ xuất trên máy tính và thông quaphần mềm kế toán máy, số liệu về nhập, xuất hàng được kết chuyển ngaysang sổ chi tiết hàng hoá để kế toán chi tiết hàng hoá theo dõi
Các chứng từ này sẽ được chuyển cho thủ kho để thủ kho thực hiện các
Trang 32nghiệp vụ xuất, nhập và ghi thẻ kho.
Cuối tháng, kế toán chi tiết hàng hoá sẽ đối chiếu số liệu trên sổ kế toánchi tiết hàng hoá với thẻ kho, tổng hợp số liệu, lập bảng tổng hợp các hànghoá nhập, xuất, tính ra số tồn
Quy trình này được cụ thể hoá theo sơ đồ sau:
SƠ ĐỒ 2.2.2: LUÂN CHUYỂN CHỨNG TỪ
- Phiếu xuất kho: được lập ra bởi phòng kinh doanh
- Xuất và ghi thẻ kho là nhiệm vụ của thủ kho
- Các sổ chi tiết, bảng tổng hợp xuất kho hàng hoá, hay các sổ tổng hợp
về hàng hoá sẽ được lập ra từ phòng kế toán
Tuy vậy cũng có một số khác biệt trong việc phát hành hoá đơn:
- Khi bán buôn cho các đối tượng (cả trong và ngoài ngành), bán buôncho các chi nhánh: Hoá đơn GTGT được lập ngay sau khi các nghiệp vụ kinh
tế về xuất bán hàng hoá phát sinh
- Khi bán lẻ cho các cửa hàng trực thuộc, các nhân viên bán hàng sẽ
Sổ kế toán chi tiết hàng hoá
Sổ kế toán tổng hợp về hàng hoá
Thẻ kho
Bảng tổng hợp xuất kho hàng hoá
Phiếu xuất kho
Trang 33chịu trách nhiệm lập hoá đơn GTGT ngay cho các khách hàng
Số liệu về nhập xuất diễn ra liên tục, và những con số này được cập nhậtthường xuyên về văn phòng công ty thông qua hệ thống máy tính có kết nốimạng nội bộ Vì vậy mà việc nắm bắt kiểm soát hàng hoá được chặt chẽ vàhiệu quả
TK 632115: Giá vốn gas, bếp gas và phụ kiện
TK 632116: Giá vốn VTTB hàng hoá nội bộ
TK 632118: Giá vốn VTTB hàng hoá
TK 63213: Giá vốn cung cấp dịch vụ
TK 632132: Giá vốn cung cấp dịch vụ khác
Tk 632133: Giá vốn cung cấp dịch vụ cho thuê TSCĐ
TK 632134: Giá vốn cung cấp dịch vụ kỹ thuật
TK 632135: Giá vốn cung cấp dịch vụ hàng giữ hộ TCTXDVN
TK 63217: Giá vốn cho thuê BĐS đầu tư
Trang 34TK 51111: Doanh thu bán xăng dầu
TK 51112: Doanh thu bán dầu mỡ nhờn
TK 51115: Doanh thu bán gas, bếp gas, phụ kiện
TK 51118: Doanh thu bán Doanh thu bán VTTB hàng hóa
TK 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ
TK 51132: Doanh thu cung cấp dịch vụ khác
TK 51133: Doanh thu cung cấp dịch vụ cho thuê TSCĐ
TK 51134: Doanh thu cung cấp dịch vụ kĩ thuật
TK 51135: Doanh thu cung cấp dịch vụ hàng giữ hộ TCT
TK 5117: Doanh thu Bất động sản đầu tư
TK 512: Doanh thu bán hàng nội bộ
TK 5122: Doanh thu bán hàng nội bộ Cty – XN
TK 51121: Doanh thu bán hàng hóa nội bộ
TK 511218: Doanh thu bán nội bộ hàng hóa khác
TK 515: Thu nhập hoạt động tài chính
TK 911: Xác định kết quả kinh doanh
và một số TK liên quan khác như: TK 131, TK 111, TK 112, 3331 trongphạm vi chuyên đề này em xin sử dụng số liệu minh họa cho Vật tư thiết bịhàng hóa
Trình tự kế toán:
Hàng ngày, căn cứ vào chứng từ xuất hàng hoá phát sinh, phòng kinhdoanh sẽ cập nhật số liệu vào máy Máy sẽ tự động tính được trị giá vốn của
lô hàng xuất bán đó căn cứ vào lô hàng mà nó được nhập
Kế toán chi tiết giá vốn và doanh thu:
Dựa vào bảng giá và hợp đồng kinh tế đã ký với người mua khi nhậnđược phiếu báo giá của phòng kinh doanh chuyển sang, kế toán tiêu thụ kiểmtra giá bán theo hợp đồng Nếu giá bán sai thì chỉnh lại cho đúng, nếu đã đúngthì phòng kinh doanh xuất hóa đơn GTGT cho khách hàng Khách hàng sau
Trang 35khi ký vào cả ba liên thì cầm liên 2 và 3 xuống kho để lấy hàng Thủ kho căn
cứ vào hóa đơn GTGT để xuất hàng cho khách và giữ lại liên 3 Phòng kinhdoanh dựa vào các chứng từ hóa đơn để nhập vào máy Máy sẽ tự động tínhtoán và cho ra kết quả bán hàng và giá vốn
Trang 36Ví dụ: Ngày 12/11/2008, công ty nhập kho Bơm lắc tay 100 VN và cột bơm
STC – HDA22222 OJM-3fa mua từ công ty Pingxiang Wenyuan Import Export
Khi hàng về kho công ty, phòng kinh doanh căn cứ vào số lượng hàng thực
nhập lập phiếu nhập kho trên máy theo mẫu sau:
CTY CP THIẾT BỊ XĂNG DẦU
Số NMN: Nợ: Có:
Ngày HĐ: 02/11/2008
Biên bản kiểm nhận:
Nhập kho: Kho công ty
Nguồn hàng: Nguồn 30 – Cty
STT Tên quy cách vật tư Mã số Đvt lượng Số Giá vốn Thành tiền
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
Ngày 03/12/2008, công ty xuất bán cho chi nhánh xăng dầu Hoà Bình các sản
Trang 37phẩm sau: Bơm lắc tay 100 VN; cột bơm STC – HDA22222 OJM-3fa.
Theo hợp đồng thoả thuận giữa hai bên, dựa vào số lượng và đơn giá trên
lệnh xuất hàng, kế toán sẽ lập phiếu xuất kho và tiến hành làm thủ tục xuất kho
theo mẫu sau:
CTY CP THIẾT BỊ XĂNG DẦU
Số NMN: Nợ: Có:
Họ tên người giao: Đơn vị bán:
Ngày HĐ: 28/11/2008
Biên bản kiểm nhận:
Nhập kho: Nhập xuất thẳng (CTY)
Nguồn hàng: Nguồn 30 – Cty
STT Tên quy cách vật tư Mã số Đvt
Số lượng
Đơn giá Thành tiền
Thực xuất
Thực nhập
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
Sau khi hoàn tất các thủ tục xuất kho, bộ phận bán hàng lập hoá đơn GTGT
cho khách hàng, một liên lưu tại gốc, còn một liên gửi cho phòng kế toán làm căn
Trang 38Họ tên người mua hàng:
Tên đơn vị: Chi nhánh xăng dầu Hoà Bình
Số lượng
Đơn giá Thành tiền
Số tiền viết bằng chữ: Một trăm mười một triệu năm trăm mười nghìn đồng
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
Tại phòng kế toán của công ty, khi nhận được hoá đơn GTGT, kế toán căn cứvào chứng từ để nhập dữ liệu vào máy tính, phần mềm sẽ tự động hạch toán Đểtheo dõi nghiệp vụ xuất bán hàng hoá, công ty sử dụng các loại sổ sau:
Sổ cái chi tiết, sổ Cái TK 1568: VTTB hàng hoá
Sổ cái chi tiết, sổ Cái TK 632118: Giá vốn VTTB hàng hoá
Trang 39khoản như sau:
Bút toán 1: Nợ TK 632118: 86.805.448
Có TK 1568: 86.805.448Bút toán 2: Nợ TK 131: 111.510.000
SỔ CÁI CHI TIẾT
Tài khoản: 632118 – Giá vốn VTTBHHóa
Bơm lắc tay 100
1568HH
2
305
0
03/12/2008
Cột bơm STC –
1568
Cột bơm xăng dầu điện tử PECO5; cột bơm 3 pha hiển thị đơn giá 6 số