Tiểu luận CNKHXH: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘIKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN MÔN HỌC CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TÊN ĐỀ TÀI: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN MÔN HỌC CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Giảng viên hướng dẫn: Th.s Lương Minh Hạnh

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thùy Dương MSSV: 20201443

Mã lớp bài tập: 126367

Hà Nội, tháng 7 năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN MÔN HỌC

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

TÊN ĐỀ TÀI: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI

Giảng viên hướng dẫn: Th.s Lương Minh Hạnh

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thùy Dương MSSV: 20201443

Mã lớp bài tập: 126367

Hà Nội, tháng 7 năm 2021

MỤC LỤC

Phần mở đầu………

1 Phần nội dung……… 3

Chương 1: Cơ sở lý luận chung……… 3

1.1.Tôn giáo……….……… 3

1.1.1.Quan niệm……… ……… 3

1.1.2.Vai trò………4

1.1.3.Nguồn gốc……….4

1.2.Tính chất tôn giáo……….………

5 1.2.1.Tính lịch sử của tôn giáo………

….5 1.2.2 Tính quần chúng của tôn giáo………

….5 1.2.3 Tính chính trị của tôn giáo……….6

Chương 2: Khái quát về tôn giáo ở Việt Nam và ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đến đời sống tinh thần của người Việt Nam trong xã hội hiện đại……… 6

2.1.Khái quát về tôn giáo ở Việt Nam……….……

6 2.1.1.Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam………

….6 2.1.2.Tình hình tôn giáo tại Việt Nam hiện nay……… …

2.2.Ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đến đời sống tinh thần của người Việt Namtrong xã hội hiện đại……… …8

2.2.1.Phương diện phong tục tập quán, văn hóa lâu đời………

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, trên tinh thần đổi mới nhận thức về tôn giáo, Đảng và Nhà nước ta đã nhậnđịnh tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân, trong tôn giáo có những giá trịtốt đẹp về đạo đức, văn hóa Vấn đề đạo đức tôn giáo đã được nhiều nhà khoa họcquan tâm nghiên cứu Các giáo lý tôn giáo đều chứa đựng một số giá trị đạo đức nhânbản rất hữu ích cho việc xây dựng nền đạo đức mới và nhân cách con người ViệtNam hiện nay Vì lẽ đó, tôi chọn chủ đề “ Ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đếnđời sống tinh thần của người Việt Nam trong xã hội hiện đại” để nghiên cứu

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Ở Việt Nam, trong suốt một thời kỳ dài, chúng ta quan niệm tôn giáo sẽ mất đi cùngvới quá trình xây dựng Chủ nghĩa xã hội Do đó, vấn đề tôn giáo ít được các nhàkhoa học quan tâm nghiên cứu Những năm gần đây, trước yêu cầu của sự nghiệpcách mạng trong thời kỳ đổi mới vấn đề tôn giáo được đặt ra và đòi hỏi có sự nhìnnhận, phân tích và đánh giá lại dưới những góc độ khác nhau, đặc biệt là dưới góc độvăn hóa Vì vậy, đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về tôn giáo, về văn hóa tôngiáo và ảnh hưởng của nó trong đời sống xã hội Tổng thể, những nghiên cứu đềuthống nhất quan điểm thừa nhận văn hóa tôn giáo có ảnh hưởng tích cực đến văn hóaViệt Nam, góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa dân tộc Song, cũng có nhữngyếu tố tiêu cực cần khắc phục bằng những giải pháp cụ thể và thực tiễn Tuy nhiên,

do yêu cầu của xã hội hiện nay, việc nghiên cứu về văn hóa tôn giáo ở dạng chuyênbiệt vẫn rất thiết thực và cần thiết

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Việc nghiên cứu đề tài làm rõ quan điểm chủ nghĩa Mác Lê-nin về tôn giáo và từ đónói về sự ảnh hưởng của tôn giáo với đời sống tinh thần người Việt Nam

4 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Tiểu luận nghiên cứu một số ảnh hưởng của tôn giáo nói chung đến đời sống văn hóatinh thần của người Việt trên một số lĩnh vực cụ thể: tư tưởng, phong tục, văn họcnghệ thuật dưới góc độ môn chủ nghĩa xã hội khoa học Những lĩnh vực này rất gầngũi và gắn bó với sinh hoạt đời sống văn hoá tinh thần của người Việt

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

Tiểu luận nghiên cứu tôn giáo trong mối quan hệ với đời sống văn hoá tinh thần từ

logic với cơ sở, lý luận gắn với thực tiễn, phương pháp phân tích, so sánh và tổnghợp tư liệu

6 Đóng góp của đề tài

Trên cơ sở phân tích, đưa ra một số một số giải pháp nhằm phát huy những giá trị vănhóa tôn giáo tốt đẹp, khắc phục những hạn chế trong tôn giáo ở Việt Nam hiện nay.Ngoài ra, tiểu luận có thể trở thành tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo

7 Kết cấu của đề tài

Đề tài được kết cấu thành 3 chương, 4 tiết và 21 trang

Mỹ, V Jemes (1842-1910) giải thích: “Chúng ta thỏa thuận gọi tôn giáo là tổng thểnhững tình cảm, hành vi và kinh nghiệm của cá nhân riêng biệt vì nội dung của chúngquy định quan hệ với cái mà tôn giáo tôn sùng - Thượng đế”.

Quan niệm của C Mác và Ph Ăngghen cho rằng tôn giáo là rất đa dạng, đượcphân biệt tùy thuộc vào các nguyên tắc và xuất phát điểm Hai ông đã nêu đặc trưngtôn giáo dựa trên quan niệm duy vật biện chứng Các ông cho rằng tôn giáo không cólịch sử riêng của mình, không có bản chất đặc biệt và nội dung đặc biệt nằm ngoàithế giới Tôn giáo phát triển trong bối cảnh lịch sử xã hội, sự tiến hóa của tôn giáodiễn ra tùy thuộc vào sự phát triển của sản xuất xã hội, của hệ thống quan hệ xã hội.Trong tôn giáo, con người biến thế giới kinh nghiệm của mình thành một bản chấttưởng tượng, đứng đối lập với nó như một vật xa lạ

C Mác viết: “…tôn giáo là sự tự ý thức và sự tự cảm giác của con người chưatìm được bản thân mình hoặc đã để mất bản thân mình một lần nữa Con ngườichính là thế giới con người, là nhà nước, là xã hội Nhà nước ấy, xã hội ấy sản sinh ratôn giáo, tức thế giới quan lộn ngược”

Ph Ăngghen viết: “…tất cả tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư ảo - vàotrong đầu óc của con người - của những lực lượng ở bên ngoài chi phối cuộc sốnghàng ngày của họ; chỉ là sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế đã manghình thức những lực lượng siêu trần thế”

Như vậy, có nhiều định nghĩa, khái niệm khác nhau về tôn giáo Dưới góc độkhoa học, mỗi nhà nghiên cứu đều có cách nhìn nhận vấn đề tôn giáo theo hướngnghiên cứu của mình Trên quan niệm của C.Mác và Ph.Ăngghen, có thể nói rằng,tôn giáo là sản phẩm của con người, do con người sáng tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu

về tinh thần của con người trong xã hội, tôn giáo tạo cho con người có niềm tin vàothế giới vô hình nơi hư vô, nhưng con người vẫn sống trong cuộc sống hữu hình nơitrần thế, đồng thời tôn giáo quy định những luật lệ, nghi thức mang tính thiêng liêng

để con người thực hành, tuân theo

1.1.2 Vai trò

Từ những cách hiểu và lý giải trên, ta nhận thấy vai trò của tôn giáo Tôn giáo

là chỗ dựa tinh thần vững chắc của con người, là nơi có hệ thống chuẩn mực đạo đức

để con người noi theo và cũng là nơi khơi nguồn cảm hứng để sáng tạo văn hóa, nghệthuật, kiến trúc

1.1.3 Nguồn gốc

1.1.3.1. Nguồn gốc tự nhiên, kinh tế - xã hội của tôn giáo

Trong xã hội công xã nguyên thuỷ, do lực lượng sản xuất chưa phát triển,trước thiên nhiên hùng vĩ tác động và chi phối khiến cho con người cảm thấy yếuđuối và bất lực, không giải thích được, nên con người đã gán cho tự nhiên nhữngsức mạnh, quyền lực thần bí

Khi xã hội xuất hiện các giai cấp đối kháng, có áp bức bắt công do không giảithích được nguồn gốc của sự phân hoá giai cấp và áp bức bóc lột bất công, tội

ác cộng với lo sợ trước sự thông trị của các lực lượng xã hội con người trôngchờ vào sự giải phóng của một lực lượng siêu nhiên ngoài trần thế

1.1.3.2. Nguồn gốc nhận thức của tôn giáo

Ở một giai đoạn lịch sử nhất định, sự nhận thức của con người về tự nhiên, xãhội và chính bản thân mình là có giới hạn Khi còn những điều mà khoa học chưagiải thích được thì điều đó thường được giải thích thông qua lăng kính các tôngiáo Ngay cả những vấn đề đã được khoa học chứng minh, nhưng do trình độ dântrí thấp, chưa thể nhận thức đầy đủ, thì đây vẫn là điều kiện, là mảnh đất cho tôngiáo ra đời, tồn tại và phát triển Nghĩa là, điều gì mà con người chưa nhận thứcđược, điều đó dễ bị tôn giáo thay thế Mác viết: “Chính sự dốt nát của con người

mà sinh ra tôn giáo, và chính tôn giáo lại kìm hãm con người trong sự dốt nát ấy”.Thực chất nguồn gốc nhận thức của tôn giáo chính là sự tuyệt đối hoá, sự cườngđiệu mặt chủ thể của nhận thức con người, biến cái nội dung khách quan thành cáisiêu nhiên, thần thánh.

1.1.3.3. Nguồn gốc tâm lý của tôn giáo

Sự sợ hãi trước những hiện tượng tự nhiên, xã hội, hay trong những lúc ốmđau, bệnh tật; ngay cả những may, rủi bất ngờ xảy ra, hoặc tâm lý muốn đượcbình yên khi làm một việc lớn (ví dụ: ma chay, cưới xin, làm nhà,…) con ngườicũng dễ tìm đến với tôn giáo Thậm chí cả những tình cảm tích cực như tình yêu,lòng biết ơn, lòng kính trọng cũng dễ dẫn con người đến với tôn giáo (ví dụ: thờcác anh hùng dân tộc, thờ thành hoàng làng )

Tổng lại, những nguồn gốc của tôn giáo có mối quan hệ biện chứng với nhau.Trong đó, nguồn gốc kinh tế – xã hội có vai trò quyết định

Tóm lại, con người sinh ra tôn giáo chứ không phải tôn giáo sinh ra con người.Tôn giáo còn tồn tại lâu dài Chỉ khi nào những nguồn gốc của tôn giáo không cònnữa, thì khi đó tôn giáo sẽ tự mất đi

1.2. Tính chất của tôn giáo

1.2.1 Tính lịch sử của tôn giáo

Tôn giáo là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử, nghĩa là nó có sự hìnhthành, tồn tại và phát triển và có khả năng biến đổi trong những giai đoạn lịch sử nhấtđịnh để thích nghi với nhiều chế độ chính trị - xã hội Khi các điều kiện kinh tế - xãhội, lịch sử thay đổi, tôn giáo cũng có sự thay đổi theo Trong quá trình vận động củacác tôn giáo, chính các điều kiện kinh tế - xã hội, lịch sử cụ thể đã làm cho các tôngiáo bị phân liệt, chia tách thành nhiều tôn giáo, hệ phái khác nhau

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, đến một giai đoạn lịch sử nào đó,khi khoa học và giáo dục giúp cho đại đa số quần chúng nhân dân nhận thức đượcbản chất các hiện tượng tự nhiên và xã hội thì tôn giáo sẽ dần dần mất đi vị trí của nótrong đời sống xã hội và cả trong nhận thức, niềm tin của mỗi người

1.2.2 Tính quần chúng của tôn giáo

Tôn giáo là một hiện tượng xã hội phô biến ở tất cả các dân tộc, quốc gia, châulục Tính quần chúng của tôn giáo không chỉ biểu hiện ở số lượng tín đồ rất đông đảo(gần 3/4 dân số thế giới) mà còn thể hiện ở chỗ, các tôn giáo là nơi sinh hoạt văn hoá,tinh thần của một bộ phận quần chúng nhân dân Dù tôn giáo hướng con người vàoniềm tin hạnh phúc hư ảo của thế giới bên kia, song nó luôn luôn phản ánh khát vọngcủa những người lao động về một xã hội tự do, bình đẳng, bác ái Nhiều tôn giáo cótính nhân văn, nhân đạo và hướng thiện, vì vậy, được nhiều người ở các tầng lớpkhác nhau trong xã hội, đặc biệt là quần chúng lao động, tin theo.

1.2.3 Tính chính trị của tôn giáo

Khi xã hội chưa có giai cấp tôn giáo chỉ phản ánh nhận thức hồn nhiên, ngâythơ của con người về bản thân và thế giới xung quanh mình, tôn giáo chưa mang tínhchính trị Tính chất chính trị của tôn giáo chỉ xuất hiện khi xã hội đã phân chia giaicấp, có sự khác biệt, sự đối kháng về lợi ích giai cấp Trước hết, do tôn giáo là sảnphẩm của những điều kiện kinh tế - xã hội, phản ánh lợi ích, nguyện vọng của cácgiai cấp khác nhau trong cuộc đâu tranh giai cấp, đầu tranh dân tộc, nên tôn giáomang tính chính trị Mặt khác, khi các giai cấp bóc lột, thống trị sử dụng tôn giáo đểphục vụ cho lợi ích giai cấp mình, chống lại các giai cấp lao động và tiến bộ xã hội,tôn giáo mang tính chính trị tiêu cực, phản tiến bộ

Vì vậy, cần nhận rõ rằng, đa số quần chúng tín đồ đến với tôn giáo nhằm thoảmãn nhu cầu tinh thần; song, trên thực tế, tôn giáo đã và đang bị các thể lực chính trị

- xã hội lợi dụng thực hiện mục đích ngoài tôn giáo của họ

Chương 2: Khái quát về tôn giáo ở Việt Nam và ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đến đời sống tinh thần của người Việt Nam trong xã hội hiện đại

2.1 Khái quát về tôn giáo ở Việt Nam

2.1.1 Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia gồm nhiều thành phần dân tộc khác nhau vàcũng là quốc gia đa tôn giáo, tín ngưỡng Theo thống kê, trên toàn quốc, hiệnnay có 95% dân số nước ta có đời sống tín ngưỡng Trong đó, có nhiều tínngưỡng gắn với lễ và hội, mỗi tín ngưỡng, mỗi vùng lại có những lễ hội riêngmang đậm nét văn hóa của từng khu vực Các dân tộc trong cộng đồng các dântộc Việt Nam đều có những tín ngưỡng riêng gắn liền với đời sống kinh tế và

tâm linh của mình Việt Nam nằm ở vị trí giữa ngã ba của Đông Nam Á - lànơi giao lưu của nhiều luồng tư tưởng văn hoá khác nhau và có vị trí thuận lợicho việc tiếp thu hai nền văn minh ở phương Đông, đó là nền văn minh TrungHoa và văn minh Ấn Độ

Với địa hình đa dạng, thiên nhiên vừa ưu đãi vừa luôn đặt con ngườitrước những nguy cơ, thiệt hại nặng nề của thời tiết khắc nghiệt Do đó,thường nảy sinh tâm lý sợ hãi dẫn đến nhu cầu cậy nhờ vào sự che chở của cáclực lượng siêu nhiên Việt Nam vốn là nơi quần cư của nhiều tộc người, lại có

sự pha tạp của nhiều dòng máu nên nhu cầu tâm linh cũng vô cùng phong phú,

đa dạng Cùng với đó, văn hóa thờ phụng được hình thành qua lịch sử lâu đời.Trong tâm thức của người Việt luôn tiềm ẩn, chứa đựng đạo lý “uống nước,nhớ nguồn” Điều đó thể hiện rất rõ trong đời sống, sinh hoạt tín ngưỡng, tôngiáo của họ qua các đặc điểm kể sau

Thứ nhất: Việt Nam là một quốc gia có nhiều tôn giáo

Nước ta hiện nay có l3 tôn giáo đã được công nhận tư cách pháp nhân(Phật giáo, Công Giáo, Hồi giáo, Tin lành, Cao Đài, Phật Giáo Hòa Hảo, Tứ

Ấn Hiếu Nghĩa, Bửu Sơn Kỳ Hương, Baha'i, Minh Lý đạo - Tam Tông miếu,Giáo hội Phật đường Nam Tông Minh Sư Đạo, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội, Bà lamôn) và trên 40 tổ chức tôn giáo đã được công nhận về mặt tổ chức hoặc đãđăng ký hoạt động với khoảng 24 triệu tín đồ, 95.000 chức sắc và hơn 23.250

cơ sở thờ tự Các tổ chức tôn giáo có nhiều hình thức tồn tại khác nhau Có tôngiáo du nhập từ bên ngoài như Phật giáo, Công Giáo, Tin lành, Hồi giáo; cótôn giáo nội sinh, như Cao Đài, Hòa Hảo

Thứ hai: Tôn giáo ở Việt Nam đa dạng, đan xen, chung sống hòa bình

và không có xung đột, chiến tranh tôn giáo

Các tôn giáo ở Việt Nam có sự đa dạng về nguồn gốc và truyền thốnglịch sử Mỗi tôn giáo ở Việt Nam có quá trình lịch sử tồn tại và phát triển khácnhau, nên sự gắn bó với dân tộc cũng khác nhau Tín đồ của các tôn giáo khácnhau cùng chung sống hòa bình trên một địa bàn, giữa họ có sự tôn trọng niềmtin của nhau và chưa từng xảy ra xung đột, chiến tranh tôn giáo Thực tế chothấy, không có một tôn giáo nào du nhập vào Việt Nam mà không mang dấu

ấn, không chịu ảnh hưởng của bản sắc văn hóa Việt Nam

Thứ ba: Tín đồ các tôn giáo Việt Nam phần lớn là nhân dân lao động,

có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc

Tín đồ các tôn giáo Việt Nam chủ yếu là người lao động Trong cácgiai đoạn lịch sử, tín đồ các tôn giáo cùng với các tầng lớp nhân dân làm nênnhững thắng lợi to lớn, vẻ vang của dân tộc và có ước vọng sống “Tốt đời, đẹpđạo”

Thứ tư: Hàng ngũ chức sắc các tôn giáo có vai trò, vị trí quan trọngtrong giáo hội, có uy tín, ảnh hưởng tới tín đồ

Trong giai đoạn hiện nay, hàng ngũ chức sắc các tôn giáo ở Việt Namluôn chịu sự tác động của tỉnh hình chính trị - xã hội trong và ngoài nước,nhưng nhìn chung xu hướng tiến bộ trong hàng ngũ chức sắc ngày càng pháttriển

Thứ năm: Các tôn giáo ở Việt Nam đều có quan hệ với các tổ chức, cánhân tôn giáo ở nước ngoài

Nhìn chung các tôn giáo ở nước ta đều có quan hệ với các tổ chức, cánhân tôn giáo ở nước ngoài hoặc các tổ chức tôn giáo quốc tế Đặc biệt tronggiai đoạn hiện nay, Nhà nước Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao vớigần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới Đây là điều kiện giántiếp củng cố và phát sinh mối quan hệ giữa các tôn giáo Việt Nam với cácnước trên thế giới

2.1.2 Tình hình tôn giáo tại Việt Nam hiện nay

Mặc dù sự hình thành và phạm vi ảnh hưởng với số lượng tín đồ và tácđộng chính trị - xã hội không giống nhau Nhưng nhìn chung đồng bào tôngiáo đã góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc,xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Hiện nay, nhiều tín đồ và giáo sỹ đã nhận thức đúng chính sách, luậtpháp của Nhà nước, làm tốt cả “việc đạo” và “việc đời” Tình hình kinh tế, anninh chính trị và trật tự xã hội ở nhiều vùng tôn giáo khá ổn định Tuy nhiên,

do nhiều nguyên nhân khác nhau, một bộ phận đồng bào có tín ngưỡng tôngiáo còn băn khoăn, lo lắng tình hình hoạt động tôn giáo còn có những diễnbiến phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố có thể gây mất ổn định

2.2 Ảnh hưởng của tín ngưỡng tôn giáo đến đời sống tinh thần của người Việt

Nam trong xã hội hiện đại

Nói đến ảnh hưởng của tôn giáo đến đời sống văn hóa tinh thần xã hộichúng ta nhất thiết không thể quên rằng, với tư cách là một thành tố của kiếntrúc thượng tầng, tôn giáo luôn có sự tác động trở lại với cơ sở hiện thực, vàđôi khi có những tác động rộng lớn, sâu sắc đáp ứng những khát vọng của conngười

Bởi chừng nào con người có niềm tin tôn giáo còn sống trong thế gian,

họ vẫn mong muốn được sống trong xã hội công bằng, nhân ái thông quanhững hành động chủ động được thôi thúc bởi lý trí và tình cảm tự nhiên củanhững cá thể trong một cộng đồng Tôn giáo đã tìm thấy ở đó những chất liệuthật nhất, gần gũi với con người nhất để tạo dựng nên hệ thống luân lý, đạođức của mình

Lòng tin vào tha lực - các lực lượng siêu nhiên - chính là tinh thần tínngưỡng của người Việt thuở xưa Tín ngưỡng của người Việt xuất hiện từ thuở

đó và trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, tín ngưỡng đó vẫn là một trongnhững điểm tựa vững chắc - điểm tựa văn hóa tâm linh giúp người Việt tồn tại

và phát triển, giữ được bản sắc của mình Điều này cho thấy tín ngưỡng ngườiViệt đã góp một phần không nhỏ: đó là quá trình "thăng hoa" và linh thiênghóa những cố kết cộng đồng bằng những sợi dây tâm linh, tín ngưỡng, gópphần cố kết những phần tử xã hội

Như vậy ta thấy, tôn giáo ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống tinh thầncủa người Việt Nam, ta xét theo các phương diện

2.2.1 Phương diện phong tục tập quán, văn hóa lâu đời

Những thập niên gần đây, trong bối cảnh toàn cầu hóa, đời sống tôngiáo thế giới diễn biến đa dạng và phức tạp Số lượng các tôn giáo khôngngừng gia tăng Sự biến đổi theo khuynh hướng hội nhập thế nói trên đã đemlại cho đời sống tôn giáo thế giới một sự khởi sắc mới, đóng góp tích cực cho

xã hội, đồng thời, tạo ra nhiều hệ lụy phức tạp cho đời sống của nhân loại

Trong bối cảnh đó, chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước đã làm chođời sống tôn giáo ở Việt Nam có những biến chuyển đáng kể Những biến đổi