Hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định KQKD tại công ty TNHH dịch vụ và TM điện tử tin học Đồng Hành
Trang 1Trong nền kinh tế thị trờng, mỗi doanh nghiệp phải đối mặt với nhiềukhó khăn thử thách Đó là sự cạnh tranh trên thị trờng vê mẫu mã, chất lợng,
uy tín Trớc sự cạnh tranh gay gắt ấy buộc mỗi doanh nghiệp phải phát huymọi lợi thế cạnh tranh của mình, đồng thời phải hợp lý hóa quá trình sản xuấtkinh doanh để không ngừng tăng cờng sức mạnh trong cạnh tranh của doanhnghiệp
Sức mạnh cạnh tranh của các doanh nghiệp không chỉ ở chất lợng sảnnghiệp Nhà nớc khẳng định đợc chỗ đứng của mình trên thị trờng Công tybánh kẹo Hải Châu là một trong số không nhiều doanh nghiệp Nhà nớc nhvậy, các sản phẩm bánh kẹo, bột canh của Công ty ngày càng đợc ngời phẩm
đã đợc thị trờng chấp nhận hay các biện pháp quảng cáo khuyếch trơng sảnphẩm mà trớc hết sức mạnh cạnh tranh đó phụ thuộc rất nhiều vào giá cả sảnphẩm Vì vậy công tác tập hợp chi phí và tính đúng giá thành sản phẩm chiếmmột vị trí quan trọng, nó tạo điều kiện để doanh nghiệp có thể tìm ra đợc biệnpháp hợp lý hoá giá thành, nâng cao chất lợng sản phẩm
Với sự chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế ở nớc ta thời gian qua, bêncạnh một số nhiều doanh nghiệp Nhà nớc làm ăn yếu kém đã có không ítdoanh tiêu dùng cả nớc a chuộng, đem lại cho Công ty nguồn doanh thu cũng
nh lợi nhuận ngày càng cao trong những năm gần đây
Trong thời gian thực tập tại Công ty bánh kẹo Hải Châu, nhận thức đợcvai trò của công tác tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm, em đã
đi sâu nghiên cứu công tác hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm vàhoàn thành báo cáo thực tập kế toán với đề tài:
"Tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty bánh kẹo Hải Châu".
Báo cáo đợc chia làm ba phần:
Phần một: Tổng quan về Công ty bánh kẹo Hải Châu
Phần hai: Thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm tại Công ty bánh kẹo Hải Châu
Phần ba: Một số nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế
toán tập hợp chi phí tính giá thành sản phẩm tại Công ty bánh kẹo Hải Châu
Tuy nhiên, đây là lần đầu tiếp xúc thực tế với công tác kế toán và dokhả năng, kiến thức của bản thân còn nhiều hạn chế nên báo cáo không thểtránh khỏi những sai sót, rất mong nhận đợc sự góp ý của các thầy cô để báocáo thực tập kế toán của em đợc hoàn thiện hơn
Trang 2Phần một Tổng quan về Công ty bánh kẹo Hải Châu
I Đặc điểm Công ty bánh kẹo Hải Châu với quá trình hình thành và phát triển
Tổ chức hạch toán kế toán mỗi doanh nghiệp luôn luôn phụ thuộc vào
đặc điểm, tình hình cụ thể của đơn vị đó nh đặc điểm về tổ chức, quản lý sảnxuất, đặc điểm về dây chuyền, công nghệ sản xuất gắn với quá trình hìnhthành sản xuất kẹo với 2 dây chuyền sản xuất có công suất 1,5 tấn/ca
- Phân xởng bánh với 1 dây chuyền sản xuất, công suất 2,5 tấn/ca
Năm 1972, phân xởng kẹo của nhà máy đợc tách ra để thành lập nhàmáy Hải Hà Nay là Công ty bánh kẹo Hải Hà
Trong giai đoạn 1975 - 1986 nhà máy bánh kẹo Hải Châu đã khắc phụcnhững hậu quả của chiến tranh để không ngừng phát triển sản xuất kinhdoanh Năm 1982, nhà máy bổ sung hai lò thủ công sản xuất kem xốp vớicông suất 240kg/ca Đây cũng là lò sản xuất kem xốp đầu tien ở miền Bắc
Trong những năm 1990 - 1991, nhà máy đã mở rộng sản xuất bánh quybằng việc lắp đặt thêm một dây chuyền sản xuất bánh quy Đài Loan nớngbánh bằng lò điện với côvà phát triển của Công ty,
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty bánh kẹo Hải Châu
Công ty bánh kẹo Hải Châu là doanh nghiệp Nhà nớc, thuộc Tổng Công
ty Mía đờng I - Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tiền thân của Công
ty là nhà máy bánh kẹo Hải Châu đợc thành lập tháng 6 năm 1965 với sự giúp
đỡ cuả hai thành phố Thợng Hải và Quảng Châu (Trung Quốc)
Ngay từ khi ra đời, nhà máy bánh kẹo Hải Châu đã sản xuất những sảnphẩm truyền thống của mình nh bánh quy, bánh lơng khô, kẹo cứng, kẹomềm Năng lợng sản xuất của nhà máy lúc bấy giờ bao gồm:
- Phân xởng sản xuất mỳ sợi với 6 dây chuyền sản xuất đạt năng suất2,5 - 3 tấn/ca
- Phân xởng ng suất 2,5 tấn - 2,8 tấn/ca
Năm 1993 nhà máy lắp đặt một dây chuyền sản xuất bánh kem xốp củacộng hoà liên bang Đức với công suất 1tấn/ca Năm 1994 nhà máy đầu t thêmdây chuyền sản xuất bánh kem xốp phủ Sôcôla của Cộng hoà liên bang Đức
có công suất 0,5 tấn/ca Đây là dây chuyền hiện đại nhất và là sản phẩm caocấp nhất của ngành bánh kẹo Việt Nam
Ngày 29/9/1994 nhà máy có quyết định đổi tên thành Công ty bánh kẹoHải Châu
Trang 3Năm 1995, đợc sự tài trợ của Australia, Công ty bánh kẹo Hải Châu đã
đầu t dây chuyền sản xuất bột canh Iốt có công suất 2 - 4 tấn/ca
Năm 1996, một bộ phận của Công ty đã liên doanh với Công ty của Bỉthành lập liên doanh sản xuất Sôcôla, 70% số sản phẩm này dùng để xuấtkhẩu
Trong 35 năm qua, Công ty bánh kẹo Hải Châu đã đạt đợc những thànhcông lớn, trong khi có không ít các cơ sở xí nghiệp không trụ đợc đã bị giảithể Hải Châu đã tự tìm đợc hớng đi và cách làm đúng cho chính mình, khẳng
định đợc vị trí trên thị trờng, tạo đợc niềm tin cho ngời tiêu dùng Có thể kháiquát tình hình hoạt động của công ty trong những năm gần đây qua một số chỉtiêu dới đây
Bảng 1: Một số chỉ tiêu sản xuất kinh doanh của Công ty trong nhữngnăm gần đây
3456 102 3284
3592 992 4818
4467 1088 5490
4715 1201 6547
5000 1250 6700 6.
Thu nhập bình quân
Cán bộ công nhân
viên/tháng
1.2 Đặc điểm về tổ chức sản xuất và tổ chức quản lý sản xuất
* Về tổ chức sản xuất của Công ty: Công ty bánh kẹo Hải Châu có 6phân xởng, sản xuất trong đó có 5 phân xởng sản xuất chính và một phân x-ởng sản xuất phụ
- Phân xởng bánh I: sản xuất bánh Hơng Thảo, bánh lơng khô, bánhquy dứa, quy bơ Trong phân xởng có các tổ nhào trộn, tổ lò, tổ bao gói
- Phân xởng bánh II: sản xuất các loại bánh kem xốp, bánh phủ Sôcôla
- Phân xởng bánh III: sản xuất các loại bánh quy hộp, bánh Hải Châu,bánh Marie, Petít
- Phân xởng bánh kẹo: sản xuất các loại bánh cứng, mềm, trái cây, sữadừa, Sôcôla
- Phân xởng bột canh: Chuyên sản xuất các loại bột canh 200gr, bộtcanh Iốt 200gr, 175gr, 270gr, bột canh Iốt ngũ vị
Trang 4- Phân xởng cơ điện: Là phân xởng sản xuất phụ đảm nhiệm việc sửachữa và bảo dỡng máy móc của các phân xởng sản xuất Trong phân xởng cơ
điện có các tổ chức sản xuất: Tổ lò hơi, tổ hàn gò, tổ điện, tổ sửa chữa
Do các phân xởng có nhiệm vụ sản xuất các loại sản phẩm khác nhau,sản phẩm của từng phân xởng đều là thành phẩm, nên các phân xởng có tính
độc lập cao trong sản xuất
* Cơ cấu bộ máy quản lý ở Công ty bánh kẹo Hải Châu
Dựa trên đặc điểm tổ chức sản xuất và yêu cầu quản lý của Công ty làtập trung thống nhất, cơ cấu quản lý của Công ty đợc thiết lập theo sơ đồ sau
Trang 5Báo cáo thực tập Hoàng Thị Hồng Vân
- Phó giám đốc kinh doanh giúp việc cho giám đốc phụ trách công táckinh doanh tiêu thụ sản phẩm, công tác hành chính quản trị và bảo vệ
Các phòng ban có chức năng tham mu cho Giám đốc là:
- Phòng kế hoạch - vật t tham mu cho Giám đốc và kế hoạch tổng hợp,
kế hoạch giá thành, điều độ sản xuất, cung ứng vật t và tiêu thụ sản phẩm
- Phòng kỹ thuật tham mu cho Giám đốc về kỹ thuật gồm tiến bộ kỹthuật, quản lý quy trình kỹ thuật
- Phòng hành chính theo dõi thực hiện các mặt hành chính, quản trị đờisống, y tế, sức khỏe
- Phòng tài chính - kế toán tham mu cho Giám đốc về công tác kế toán,tài chính góp phần quan trọng vào việc quản lý các hoạt động kế toán - tàichính
- Phòng tổ chức có chức năng tham mu cho Giám đốc về tổ chức cán
bộ, lao động, soạn thảo các nội quy, quy chế tuyển dụng lao động
- Ban bảo vệ tổ chức công tác bảo vệ nội bộ, công tác tự vệ và nghĩa vụdân sự
- Ban xây dựng cơ bản lập kế hoạch xây dựng, thực hiện sửa chữa nhàxởng, văn phòng công ty
Ban xây dựng cơ bản
Ban xây dựng cơ bản
Trang 61.3 Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm chủ yếu của Công ty bánh kẹo Hải Châu
Hiện nay Công ty bánh kẹo Hải Châu sản xuất và tiêu thụ gần 70 loạisản phẩm bánh kẹo, bột canh các loại Mỗi loại sản phẩm có đặc trng riêng dothành phần cấu tạo nên chúng không hoàn toàn giống Các loại sản phẩm này
đợc sản xuất trên các dây chuyền công nghệ tại 5 phân xởng sản xuất Trêncùng một dây chuyền công nghệ có thể sản xuất ra nhiều loại sản phẩm khácnhau nhng có sự tách biệt về thời gian
Ví dụ: - Dây chuyền sản xuất bánh kem xốp có thể sản xuất ra các loạibánh kem xốp nh kem xốp Sôcôla 170gr, 150gr, kem xốp 470gr, 270gr, Xốphộp, xốp phomát
- Dây chuyền sản xuất bánh Hơng thảo ở phân xởng Bánh I Có thể sảnxuất bánh Hơng Thảo, bánh quy hoa quả, bánh lơng khô thờng, bánh lơng khôCacao
Quy trình công nghệ sản xuất ở Công ty theo kiểu giản đơn chế biếnliên tục, khép kín không thể gián đoạn về mặt thời gian và kỹ thuật, sản xuấtvới mẻ lớn, công tác sản xuất đợc tiến hành theo hớng cơ giới hoá một phầnthủ công Mỗi loại sản phẩm ở các phân xởng đợc sản xuất theo các công
đoạn khác nhau với nhiều thao tác cụ thể, đợc phân chia tỉ mỉ để phục vụ việcxác lập định mức công việc và định mức lao động cho mỗi sản phẩm
Trang 7Sơ đồ 2: Dây chuyền sản xuất bánh quy tại phân xởng bánh I
Trong dây chuyền công nghệ sản xuất này, từ công đoạn phối liệu đếnkhi thành sản phẩm, quá trình sản xuất diễn ra liên tục Chất lợng sản phẩmphụ thuộc vào các loại nguyên vật liệu (gồm có nguyên vật liệu chính, vật liệuphụ) đợc đa vào khâu phế liệu Trong công đoạn sản xuất, ngoài chi phínguyên vật liệu là chủ yếu còn có chi phí nhân công trực tiếp sản xuất, cáckhoản trích theo lơng cũng chiếm tỷ trọng lớn Khâu bao gói sản phẩm, chiphí bao bì là chi phí chiếm tỷ lệ trọng cao Quy trình sản xuất bánh quy trên,nguyên liệu (gồm bột mỳ, đờng, bơ, sữa ) chiếm khoảng 70 -75% tổng chiphí phát sinh, chi phí bao gói 5 - 10%, còn lại là các chi phí về nhân công, haomòn máy móc thiết bị
Tại phân xởng sản xuất bánh II dây chuyền sản xuất bánh kem xốp đợckhái quát trong sơ đồ sau:
Sơ đồ 3: Dây chuyền sản xuất bánh kem xốp (phân xởng bánh II)
Dân nớng
Đánh bánhkem
Trộn đờng
sữa, bơ
Nhập kho đóng hộpChọn lọc Đóng gói Cắt bánh
Làm lạnh
Trang 8Nguyên liệu làm bánh kem xốp có bột mỳ, bột sắn, muối, dầu thực vật,sữa, đờng
Sơ đồ 4: Dây chuyền sản xuất kẹo cứng tại phân xởng kẹo
Nguyên liệu làm kẹo gồm có đờng kính, nha, phụ, gea
Ngoài các chi phí về nguyên liệu chính, nguyên liệu phụ, chi phí nhâncông nằm trong chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm còn có chi phí vềkhấu hao tài sản cố định, chi phí về điện nớc, chi phí công cụ, dụng cụ Vìvậy việc tập hợp đúng, đủ và chính xác là đòi hỏi tất yếu và quan trọng đối vớiCông ty nhằm làm giảm tối đa chi phí sản xuất hạ giá thành sản phẩm
II Tổ chức kế toán tại Công ty bánh kẹo Hải Châu
Phòng tài vụ Công ty có chức năng giúp Giám đốc Công ty chỉ đạo,thực hiện công tác kế toán, thống kê, thu nhập và xử l ý thông tin kinh tế, thựchiện hoạch toán kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp Từ đó kiểm tra và đánh giáhoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tình hình và hiệu quả sửdụng vốn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
Tài vụ Công ty có các nhiệm vụ cụ thể sau:
Trớc hết, phòng tài vụ có chức năng tổ chức bộ máy kế toán, thống kê,ghi chép, tính toán, phản ánh tình hình tăng, giảm tài sản, nguồn vốn và phântích kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp một cách chính xác vàtrung thực
Thứ hai, Phòng có nhiệm vụ tổ chức xác định và phản ánh kịp thời,chính xác, kiểm kê tài sản và đánh giá định kỳ, cũng nh chuẩn bị đầy đủ thủtục và tài liệu cần thiết cho việc xử lý các khoản mất mát, h hỏng và đề ra cácbiện pháp xử lý
Máy gói
Máy lăn côn
Vuốt kẹo
Tạo
nhân Bơm nhân Dập hình làm lạnhSàng và Gói tay
Trang 9Phòng có nhiệm vụ tính toán và trích nộp đủ kịp thời các khoản nộpNgân sách, nộp Tổng Công ty, để lại Công ty các quỹ, tính toán các khoảntiền vay và nợ phải trả, bảo quản, lu giữ các tài liệu kế toán
Tổ chức kế toán tại Công ty đợc thực hiện theo hình thức tập trung, thựchiện toàn bộ công tác hạch toán kế toán của Công ty từ việc xử lý chứng từ,ghi số kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết cho đến việc lập báo cáo kế toán
Tổ chức bộ máy kế toán gồm 12 ngời, mỗi ngời phụ trách một khâu,
đ-ợc thể hiện qua sơ đồ sau:
2.1 Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty bánh kẹo Hải Châu
Sơ đồ 5: Tổ chức kế toán tại Công ty bánh kẹo Hải Châu
Trong đó kế toán trởng đồng thời cũng là trởng phòng tài vụ chịu tráchnhiệm chỉ đạo, hớng dẫn toàn bộ công tác kế toán, thống kê, thông tin kinh tếtrong toàn bộ Công ty
Kế toán vật t: Thực hiện hạch toán chi tiết, tổng hợp nhập - xuất - tồnnguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ, phụ trách tài khoản 152, 153, 142
Kế toán tài sản cố định thực hiện hạch toán chi tiết, tổng hợp sự biến
động của tài sản cố định, khấu hao tài sản cố định và sửa chữa tài sản cố định
Kế toán tài sản cố định phụ trách tài khoản 211, 124, 241
Kế toán lơng: Có nhiệm vụ thực hiện hạch toán chi tiết và tổng hợp tiềnlơng, các khoản trích theo lơng, lập bảng thanh toán lơng cho cán bộ côngnhân viên trong toàn Công ty - kế toán lơng phụ trách tài khoản 334, 338, 622,6271
Kế toán tiêu thụ: có nhiệm vụ theo dõi và phản ánh tình hình biến độngtăng, giảm thành phẩm, tình hình tiêu thụ thành phẩm Căn cứ vào các chứng
từ nh phiếu nhập kho thành phẩm, xuất kho thành phẩm, hoá đơn GTGT kếtoán phản ánh vào tài khoản 115, 157, 632
Kế toán quỹ: Thực hiện hạch toán chi tiết, tổng hợp tình hình thu chi tồn quỹ tiền mặt, tổng hợp hạch toán nội bộ Công ty nh tạm ứng, thanh toán
ơng
Kế toán vật t
Kế toán chi phí giá
thành
Kế toán tiêu thụ
Kế toán thanh toán
Kế toán ngân hàng
Kế toán công nợ
Thủ quỹ toán Kế
tổng hợp
Trang 10tạm ứng, các khoản phải thu, phải trả kế hoạchác, nhật ký cợc, ký quỹ dài hạn,phụ trách các tài khoản 111, 141, 3388, 341.
Kế toán công nợ: Có nhiệm vụ theo dõi và phản ánh tình hình thanhtoán của khách hàng, các đại lý, các cửa hàng giới thiệu sản phẩm kế toáncông nợ theo dõi tài khoản 131
Kế toán ngân hàng: Phụ trách các công việc giai dịch, theo dõi và tínhtoán lãi vay, kế hoạch trả lãi vay và trả gốc tiền vay với ngân hàng và theo dõicác khoản phải trả nhà cung cấp Công ty có tài khoản tại ngân hàng đầu từ vaphát triển Hà Nội, Ngân hàng công thơng và Ngân hàng Sài Gòn Thơng Tín
Kế toán ngân hàng theo dõi tài khoản 112, 331, 311, 341
Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm: Có nhiệm vụ hàngtháng thực hiện hạch toán chi tiết và tổng hợp chi phí sản xuất, tính giá thành
và các chi phí thời kỳ kế toán phần hành này phụ trách các tài khoản 621, 622,
627, 641, 642
Kế toán tổng hợp: Có nhiệm vụ tổng hợp toàn bộ các số liệu phụ tráchcác tài khoản còn lại, lên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh,lập các báo biểu kế toán Cuối mỗi quý lập bảng giải trình, bảng quyết toánvào cuối năm để giải trình lên cấp trên
Thủ quỹ: Căn cứ vào các chứng từ hợp pháp tiến hành xuất - nhập quỹ,
đồng thời tiến hành ghi số quỹ
Ngoài ra để đảm bảo cho công tác kế toán đợc chính xác thực sự đi sâusát với thực tế sản xuất, thuận lợi cho việc tập hợp số liệu ghi số kế toán, đốichiếu, kiểm tra, ở mỗi phân xởng đều có các nhân viên thống kê Các nhânviên này theo dõi tình hình sử dụng lao động, vật t một cách giản đơn và hàngtháng lập các báo cáo gửi lên phòng kế toán
2.2 Tổ chức hạch toán tổng hợp tại Công ty
* Công ty bánh kẹo Hải Châu sử dụng hình thức ghi số kế toán tổnghợp là hình thức “Nhật ký chung” hình thức ghi số này rất phù hợp với việc sửdụng kế toán trên máy vi tính của Công ty Gồm có các số: Nhật ký chung,
Sổ cái cái tài khoản và Số thẻ kế toán chi tiết
Quy trình ghi số tổng hợp theo hình thức “Nhật ký chung” tại Công tybánh kẹo Hải Châu đợc thực hiện nh sau:
Sổ thẻ kế toán chi tiết
Bảng tổng hợp chi tiết
Trang 11Ghi chú:
Kế toán ghi hàng ngàyCuối tháng tổng hợp tính toán số liệuQuan hệ đối chiếu số liệu
Cơ sở để ghi sổ sách bao gồm:
- Các chứng từ ban đầu nh phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, xuất vật ttheo hạn mức, hoá đơn GTGT đợc sử dụng theo Quyết định 1141 TC/CĐKTBan hành ngày 01/11/1995 và mẫu số 01/GTKT/3LL của Bộ Tài chính
- Các báo cáo sử dụng vật t, lao động do các phân xởng sản xuất gửi lên
* Công ty bánh kẹo Hải Châu áp dụng phơng pháp tính thuế giá trị giatăng theo phơng pháp khấu trừ với thuế suất la 10%
* Công ty áp dụng phơng pháp hạch toán tổng hợp hàng tồn kho theophơng pháp kê khai thờng xuyên
* Công ty sử dụng hệ thống tài khoản đầy đủ và chi tiết cho từng loạisản phẩm, từng khách hàng Hệ thống khách hàng đợc mã hoá, theo dõi riêngtheo các phơng thức thanh toán tiền hàng
* Công ty áp dụng phơng pháp tính trị giá vốn thành phẩm xuất khotheo phơng pháp bình quân gia quyền
* Cách thức tập hợp chi phí theo từng bộ phận, tng khu vực và phân bổchi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp theo tổng số tấn sản phẩm bán
ra
Trang 12Phần haiTình hình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty bánh kẹo Hải châu
(lấy ví dụ tháng 01/2000 để minh hoạ)
Là một doanh nghiệp hạch toán kinh doanh độc lập, Công ty bánh kẹoHải Châu phải chịu trách nhiệm trớc kết quả hoạt động sản xuất - kinh doanhcủa mình Kế toán với chức năng cung cấp thông tin chính xác về hoạt độngsản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt trong cơ chế thị trờng cạnhtranh khốc liệt hiện nay Có thể thấy rằng trong các khâu kế toán, kế toán tậphợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đóng một vài trò rất quantrọng vì nó vừa phản ánh một cách chi tiết, vừa tổng hợp tình hình sử dụng vật
t lao động, trang thiết bị, vốn bằng tiền trong sản xuất Thông qua số liệu dophần hành kế toán này cung cấp, các nhà quản trị có thể đề ra quyết định phùhợp cho sự phát triển của sản xuất - kinh doanh và quản trị doanh nghiệp
2.1 Nội dung chi phí sản xuất ở Công ty
* Chi phí sản xuất trực tiếp: gồm có nguyên liệu chính (đờng, bột mì,bơ, sữa các loại ) nguyên liệu phụ (trứng gà, dầu Shortening, muối, tinhdầu ) nhiên liệu (than Kiple) bao bì (túi đựng, đề can )
* Chi phí nhân công trực tiếp: Là các khoản tiền công phải trả cho côngnhân sản xuất trực tiếp và các khoản trích theo lơng của công nhân sản xuấttrực tiếp (Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn)
* Chi phí sản xuất chung của Công ty bao gồm các chi phí liên quan
đến việc phục vụ sản xuất, quản lý phân xởng phát sinh trong quá trình sảnxuất ở phạm vi phân xởng
- Chi phí nguyên vật liệu dùng chung cho phân xởng, đó là phụ tùngthay thế cho máy móc sản xuất ở phân xởng
- Chi phí công cụ, dụng cụ phụ vụ cho phân xởng, phân xởng nh máydán hộp, quần áo bảo hộ lao động
- Chi phí tiền lơng và các khoản trích theo lơng của nhân viên quản lýphân xởng (quản đốc, phó quản đốc )
Chi phí khấu hao tài sản cố định, khấu hao máy móc thiết bị dùng chosản xuất trong phân xởng
- Chi phí dịch vụ mua ngoài nh điện, nớc
2.2 Đối tợng tập hợp chi phí
Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà kế toán phải tiến hành tập hợp chi phí
Trang 13Xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên đặc biệtquan trọng của toàn bộ công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm ở mỗi doanh nghiệp
Tại Công ty bánh kẹo Hải Châu, trên một dây chuyền công nghệ có thểsản xuất ra nhiều loại sản phẩm khác nhau nhng tại những thời điểm nhất
định thì chỉ sản xuất một loại sản phẩm Quy trình sản xuất các loại bánh kẹo,bột canh đều khép kín, kết thúc một ca máy cũng là sản phẩm hoàn thành vàkhông só sản phẩm dở dang Do đó, căn cứ vào đặc điểm quy trình công nghệ
và đặc điểm tổ chức sản xuất, kế toán Công ty xác định đối tợng tập hợp chiphí sản xuất là theo từng loại sản phẩm và theo từng phân xởng sản xuất (đốivới chi phí sản xuất chung) Riêng đối với phân xởng có khi việc sửa chữa bảodỡng máy móc cho phân xởng sản xuất nào thì chi phí phát sinh sẽ đợc tậphợp vào chi phí sản xuất chung của phân xởng sản xuất đó
2.3 Phơng pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất và hệ thống tài khoản,
sổ sách kế toán tập hợp chi phí sản xuất - tính giá thành sản phẩm ở Công ty
Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất ở Công ty là từng loại sản phẩm, nê
đối với các chi phí liên quan trực tiếp tới sản xuất loại sản phẩm nào thì đợctập hợp ngay cho sản phẩm đó Tuy vậy, có những chi phí liên quan đến việcsản xuất nhiều loại sản phẩm sẽ đợc kế toán tiến hành phân bổ cho từng loạisản phẩm theo những tiêu thực phân bổ thích hợp Nh vậy, kế toán Công ty đã
áp dụng hai phơng pháp phân bổ trực tiếp và phơng pháp phân bổ gián tiếp
Do Công ty tổ chức kế toán theo phơng pháp kê khai thờng xuyên nêncác tài khoản đợc sử dụng trong công tác tập hợp chi phí sản xuất bao gồm:
* Tài khoản 621: Chi phí nguyên liệu trực tiếp để tập hợp chi phínguyên vật liệu phát sinh trong tháng cho việc sản xuất sản phẩm, tài khoảnnay đợc chi tiết cho 5 phân xởng sản xuất
- Tài khoản 6211: tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh ởphân xởng bánh I
- Tài khoản 6212: tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh ởphân xởng bánh II
- Tài khoản 6213: tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh ởphân xởng kẹo
- Tài khoản 6215: tập hợp chi phí nguyên vật liệu phát sinh ở phân xởngbột canh
* Tài khoản 622: chi phí nhân công trực tiếp, dùng để tập hợp các chiphí về tiền lơng và các khoản trích theo lơng của công nhân sản xuất trực tiếp.Tài khoản 622 cũng đợc chi tiết thành 5 tiểu khoản từ 1 - 5 cho 5 phân xởngsản xuất
Trang 14* Tài khoản 627: chi phí sản xuất chung đợc chi tiết thành:
- 6217: Tập hợp chi phí nhân viên phân xởng
- 6272: Tập hợp chi phí nguyên vật liệu chung cho phân xởng
- 6273: Tập hợp chi phí công cụ, dụng cụ xuất dùng cho sản xuất ở phân xởng
- Tài khoản 6274: phản ánh chi phí khấu hao ở phân xởng sản xuất
- Tài khoản 6277: phản ánh dịch vụ mua ngoài phụ vụ cho sản xuất ởphân xởng
- Tài khoản 6278: phản ánh các chi phí bằng tiền khác phục vụ cho sản xuất
* Tài khoản 154: chi phí sản xuất dở dang đợc chi tiết theo 5 phân xởngsản xuất
2.4 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
Trong khuôn khổ báo cáo em chỉ xin nêu cách tập hợp chi phí sản xuất
ở phân xởng bánh I, cách thức tập hợp chi phí sản xuất ở các phân xởng kháctơng tự
2.4.1 Hạch toán tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm
Chi phí sản xuất về nguyên vật liệu tại Công ty chiếm khoảng 70 - 80%tổng chi phí sản xuất Tài khoản 152 - nguyên vật liệu đợc kế toán Công ty chitiết thành các tiểu khoản
- Tài khoản 1521 - nguyên vật liệu chính gồm: bột mì, bột sữa, nha, ờng
đ Tài khoản 1522 đ nguyên vật liệu phụ: Muối, trứng gà, dầ Shortening,bột hơng liệu nh bột Ca cao, bột cam, tinh dầu các loại
- Tài khoản 1523 - nhiên liệu: Than Kiple, xăng, dầu
- Tài khoản 1524 - phụ tùng thay thế dùng cho công tác sửa chữa bảo ỡng các loại máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ sản xuất nh các loại dâymáy, lò xo, trục máy
d-Tài khoản 1525 - thiết bị dụng cụ vật liệu xây dựng cơ bản nh sơ cácloại, xi măng
- Tài khoản 1562 - bao bì các loại: túi P.E, hộp Carton, khay nhựa, giấygói lơng khô
- Tài khoản 1527 - nguyên liệu khác
- Tài khoản 1528 - phế liệu thu hồi gồm các loại bao bì rách hỏng, bộtmì, đờng rơi vãi
Để thuận lợi cho công tác quản lý và sử dụng nguyên vật liệu, Công ty
đã mã hoá và lập thành danh mục Khi mã hoá, chữ số thứ hai trong mã sốnhóm của loại nguyên, nhiên vật liệu dó
Trang 15Ví dụ: Bột mì, đờng thuộc nhóm 1(1521) có mã số là 01001 và 01002,túi P.E Hơng Thảo là bao bì thuộc nhóm (1526) có mã số là 06001.
Căn cứ vào kế hoạch sản xuất từng tháng và lợng nguyên, nhiêu vật liệu
định mức tiêu hao cho từng tấn sản phẩm, phòng kế hoạch vật t tính ra lợngnguyên nhiên vật liệu định mức để sản xuất từng loại sản phẩm trong tháng, từ
đó phong kế hoạch vật t sẽ lập ra “phiếu lĩnh vật t theo vợt mức” cho từngphân xởng
Lợng nguyên, nhiên liệu
(j) cần cho sản xuất sản
xuất sản phẩm (i)
=
Định mức nguyên vậtliệu (j) để sản xuất 1tấn sản phẩm (i)
x
Sản lợng kếhoạch sản phẩm(i) (tấn)VD: Tháng 01/2000 phòng kế h hoạch vật t đề ra kế hoạch sản xuất chophân xởng bánh I nh sau:
Lơng khô
thờng
Lơng khô Cacao
Để quản lý chặt chẽ, phản ánh đợc chi phí thực tế phát sinh tại các phânxởng, Công ty có nhân viên thống kê theo dõi việc dùng, sử dụng nguyên vậtliệu tại phân xởng Nhân viên thống kê có nhiệm vụ thống kê số lợng nguyênnhiên liệu tiêu hao cho sản xuất sản phẩm hàng ngày tại phân xởng Cuốitháng nhân viên thống kê tập hợp lợng tiêu hao của từng loại nguyên nhiên vậtliệu cho sản xuất từng loại sản phẩm và lập “Báo cáo sử dụng vật t”
Chi phí vật liệu phụ, bao bì cũng đợc tập riêng cho từng loại sản phẩm,một số loại nguyên vật liệu phụ khác, nhiên liệu đợc dùng sản xuất nhiều loạisản phẩm thì đợc tập hợp lại toàn bộ, cuối tháng nhân viên thống kê cần tiến
Trang 16hành phân bổ cho từng loại sản phẩm Trên thực tế dợc sử dụng để phân bố làtheo sản lợng thực tế của sản phẩm trong tháng Các loại vật liệu phụ cần phân
bố là các loại tinh dầu, phẩm màu, hơng liệu dầu Shortening, NH4HCO3,NaHSO3, than Kiple
Căn cứ vào sô liệu trong báo cáo sử dụng vật t (bảng 5), lợng than đã chidùng là 5.370kinh doanh, lợng than phân bố cho sản xuất các sản phẩm là:
Lợng than cho sản xuất bánh Quy hoa quả:
5730
x 25.046 = 2726,5(kg)
Lợng than sản xuất bánh Hơng Thảo:
49326 5730
x 7482 = 814,5 (kg)
Trang 17B¶ng 4: B¶ng kÕt qu¶ c«ng viÖc t¹i ph©n xëng b¸nh I
Trang 18B¶ng trang 21 trang ngang
Trang 19Căn cứ vào các chứng từ nhập, xất vật t của thủ kho cty, thủ kho phân ởng, kế toán vật t tiến hành phân loại chứng từ theo từng loại, từng nhom vậtliệu và đối tợng sử dụng Từ đó tính ra giá trị vật t xuất dùng theo phơng pháp
x-đơn giá bình quân gia quyền
Đơn giá bình
quân của vật
liệu (j) =
Giá trị thực tế nguyên vậtliệu (j) tồn đầu tháng
Số lợng vật liệu (j) tồn đầu
tháng
+
Giá trị thức tế nguyên vậtliệu (j) nhập trong tháng
Số lợng vật liệu (j) nhậptrong tháng
Ví dụ: Đầu tháng 01/2000 bột sữa gầy tồn 1532 kg trị giá la54.571.370đ - trong tháng, bột sữa gầy đợc nhập hai lần, căn cứ hoá đơnGTGT và phiếu nhập kho
Lần1: Giá mua cha có VAT là: 89.375.000đ, chi phí thu mua450.000đ, hàng mua đợc bớt giá 500.000đ Khối lợng thực nhập 2497 kg (haohụt trong định mức 3kg)
Lần 2: Giá mua cha thuế GTGT là : 36.874.000đ, khôi lợng thực nhập
“báo cáo sử dụng vật t” cho thống kê phân xởng gửi lên về giá trị vật liệu thựcxuất cho các phân xởng, số lợng tồn kho cuối kỳ tại các phân xởng Kế toánvật t sẽ nhập số liệu từ báo cáo sử dụng vật t vào Nhật ký chung Máy tính sẽ
áp dụng giá cho từng nguyên liệu thực tế sử dụng cho sản xuất và máy sẽ tự
động tính ra hao phí nguyên vật liệu cho sản xuất từng loại sản phẩm
Ví dụ: Kế toán vật t nhập vào Nhật ký chung bằng bút toán
Nợ Tài khoản 6211- quy hoa quả (46,83 x 35959,9) : 1.684.002
Có Tài khoản 1521-Ms 01004 (bột sữa gầy): 1.684.002Bút toán này là căn bản để máy đa ra bảng “chi tiết chứng từ - búttoán” Đây là bảng tập hợp về số lợng và giá trị các loại nguyên nhiên liệu đã
sử dụng để sản xuất một loại sản phẩm
Bảng 6 Công ty bánh kẹo Hải Châu
Chi tiết chứng từ - bút toán
Ngày 31/01/2000Diễn giải : Xuất vật t cho Quy hoa quả
Trang 20Máy tính cũng bị động nhập số liệu về xuất nguyên vật liệu (cả
về số lợng và giá trị) vào sổ chi tiết vật t và đa ra “Bảng tổng hợp nhập– xuất - tồn nguyên vật liệu”, đồng thời cũng tự động nhập số liệu vào
sổ cái Tài khoản 621 và Tài khoản 152
Cuối tháng kế toán thực hiện bút toán kết chuyển chi phí nguyênvật liệu trực tiếp ở từng phân xởng Đối với phân xởng bánh I, kế toánghi vào Nhật ký chung bằng bút toán:
Nợ Tài khoản 1541: 248.433.726
Có Tài khoản 6211: 248.433.726
Bảng 7 Công ty bánh kẹo Hải Châu
Chi tiết chứng từ bút toán
Ngày 31/01/2000Diễn giải: xuất vật t cho lơng khô Cacao
Trang 2106402 Hộp Carton Quy hq 1.530 1.143 8.146.332 6211 1526
Tổng cộng 77.228.463
Phế liệu ở px I -2.135.300 1.528 6211
75.092.863
Sau khi đa ra bảng tổng hợp nhập - xuất - tồn nguyên vật liệu máy tự
động nhập số liệu vào sổ cái Tài khoản 621 và Tài khoản 152
Bảng 8: Sổ cái Tài khoản 6211 Công ty bánh kẹo Hải Châu
Nguyên vật liệu trực tiếp - phân xởng bánh I
Từ ngày 01/01/2000 đến 31/01/2000
Xuất vật t cho bavia Quy hoa quả bột mì
-1521 4.148.906 Xuất vật t cho bavia Quy hoa quả - đ-
Xuất vật t cho bavia Quy hoa quả bột sữa gầy
-1521 1.684.002 Xuất vật t cho bavia Hơng thảo –
Xuất vật t cho bavia Hơng thảo - ờng
đ-1521 8.793.209 Xuất vật t cho bavia Hơng thảo –
Xuất vật t cho bavia lơng khô thờng – bột mì
1521 70.590.660 Xuất vật t cho bavia lơng khô thờng -
Trang 22Bảng 8 (tiếp)
Công ty bánh kẹo Hải Châu
Sổ cái Tài khoản 6211
Nguyên vật liệu trực tiếp - phân xởng bánh I
Từ ngày 01/01/2000 đến 31/01/2000
TK đối ứng
Số tiền
Xuất than cho sản xuất Quy hoa quả 1523 Xuất than cho sản xuất Hơng Thảo 1523 Xuất than cho sản xuất lơng khô thờng 1523 Xuất than cho sản xuất lơng khô Cacao 1523
Xuất bao bì cho Quy hoa quả 1526 Xuất bao bì cho Quy hoa quả 1526 Xuất bao bì cho Quy hoa quả 1526 Xuất bao bì cho Hơng Thảo 1526
Kết chuyển cp nvl – Quy hoa quả 1541 Kết chuyển cp nvl – Hơng Thảo 1541 Kết chuyển cp nvl – lơng khô thờng 1541 Kết chuyển cp nvl – lơng khô Cacao 1541
Cộng đối ứng
Trang 232.4.2 Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
2.4.2.1 Khoản mục chi phí tiền công
Hiện nay Công ty đang áp dụng hình thức trả lơng theo sản phẩm chocông nhân trực tiếp sản xuất Hình thức này có tác dụng khuyến khích côngnhân nâng cao năng xuất lao động, tăng sản lợng, đẩy nhanh tiến độ sản xuất.Tuỳ thuộc vào nhu cầu lao động của từng bớc công việc, lao động sẽ đợc chiathành các tổ sản xuất phụ trách các tổ là tổ trởng, tổ trởng có nhiệm vụ đôn
đốc công nhân, đảm bảo tiến độ công việc và hoàn thành nhiệm vụ đợc giao.Lơng trả cho công nhân sản xuất trực tiếp đợc tính cho mỗi tổ sản xuất theocông thức:
xuất a
+
Sản lợng sảnphẩm (i) sảnxuất
x Ht
Trong đó Hoàn thành là hế số thởng lơng do Giám đốc Công ty quyết
định căn cứ theo sản lợng sản phẩm sản xuất và tiêu thụ trong tháng
Thống kê phân xởng căn cứ vào “Bảng đơn giá lơng theo công đoạn”,
“bảng kê khối lợng sản phẩm hoàn thành” để tính ra lơng sản phẩm phải trảcho các tổ sản xuất trong phân xởng Còn lơng sản phẩm của từng công nhân
đợc tính toán theo số ngày công thực tế trên “Bảng chấm công” Sau khi lậpxong “bảng thanh toán lơng” cho Công ty nhập toàn phân xởng, thống kêphân xởng gửi “bảng thanh toán lơng” và “bảng chấm công” lên để phòng tổchức duyệt, sau đó sẽ chuyển cho kế toán lơng Kế toán lơng căn cứ theo sảnlợng thực tế nhập kho va đơn giá lợng công nhân trực tiếp cho từng loại sảnphẩm để tính ra chi phí nhân công trực tiếp cho từng loại sản phẩm sản xuấttrong tháng Đồng thời căn cứ mức lơng cơ bản và thực tế của công nhân sảnxuất để tính ra các khoản trích theo lơng và chi phí, t đó lập ra “Bảng phân bốtiền lơng” kế toán lơng căn cứ vào bảng chấm công và bảng thanh toán lơngcủa công nhân trực tiếp sản xuất để tính ra tiền lơng phụ, tiền ăn ca, các khoảnphụ cấp, khấu trừ lơng cuối tháng lập ra bảng “tổng thanh toán tiền lơng” chocác tổ chức sản xuất của phân xởng Sau khi giám đốc chi, thủ quỹ sẽ phát l-
ơng cho các tổ trởng sản xuất để phát lơng cho công nhân
Bảng 9: Biểu đơn giá lơng theo công đoạn Công đoạn