KINH T & TH TRNG VN 1. Tình hình kinh t, tài chính th gii Tng trng kinh t toàn cu nm 2007 gim 0.3% so vi nm 2006, đt 3.6%. Nguyên nhân ch yu ca s suy gim này là do s phát trin chm ca khi các nc phát trin. Tng trng ti các nc đang phát trin đt 7.4%, tng đng vi nm 2006. Kinh t Trung Quc d báo tng trng  mc 11.5%, cao hn so vi nm 2006. Các nhân t thúc đy tng trng kinh t Trung Quc là do vic xut khu và đu t tip tc tng vng. n  và Nga cng có mc tng trung mnh. Ba quc gia này đóng góp mt na trong s tng trung kinh t toàn cu trong nhng nm qua. Các nc đang phát trin và các th trng mi ni khác cng có mc tng trng cao, k c các nuc kém phát trin  châu Phi. Trong khi đó, kinh t M ch tng 2.2%, thp hn nhiu so vi mc 2.9% nm ngoái, ch yu do s điu chnh trên th trung bt đng sn và bin đng có liên quan trên th trng tài chính. Tng trung GDP ti Liên minh châu Âu và Nht Bn d kin  mc 2.6%.  cu vãn kinh t M, trong nm 2007 Cc d tr liên bang (FED) đã 3 ln ct gim lãi sut, t 5.25% vào đu nm xung 4.25%  thi đim hin ti. Din bin giá du Din bin giá vàng Lm phát đã dn dn đuc x lý ti các nn kinh t phát trin, nhng li gia tng ti các th trng mi ni và các nc đang phát trin., phn nh vic giá nhiên liu và thc phm tng cao. Ti M và châu Âu, lm phát nói chung đã đc h xung dui 2%, trong khi  Nht Bn giá c nhìn chung không có bin đng. Mt s th trng mi ni và các nc đang phát trin đang có sc ép ln hn v lm phát, do vic tng trng cao và có t trng thc phm cao hn trong ch s CPI. Cu  mc cao cng làm cho giá du và các hàng nguyên vt liu khác tng cao. Giá du tng liên tc trong sut nm 2007, và đt mc cao k lc xp x 100 USD 1 thùng vào cui nm. Nhng lo lng v trin vng kinh t M, s suy yu ca đng đô la M đã làm đu t vào vàng tr nên an toàn trong con mt các nhà đu t. Cui nm 2007 giá vàng đt mc cao k lc (nu không điu chnh theo lm phát) là gn 850USD/oune, mt mc tng cao nu so vi giá 650USD/ounce vào tháng 1/2007. Xu hng gim giá ca đng đô la M tip tc trong nm 2007, vi mc gim trung bình khong 5% t đu nm. T giá USD/EUR , 2007 T giá USD/JPY, 2007 2. Kinh t Vit Nam Kinh t Vit Nam tip tc tng mnh trong nm 2007, ch yu đc thúc đy da trên tng mnh xut khu và tiêu dùng cá nhân. GDP tng 8.5% so vi cùng k nm trc, vi tc đ tng trng ca công nghipvà sn xut tng ng là 10.2 và 12.5%. Tng trng trong khu vc nông nghip đng  mc 4%, vi s tng trng k lc trong ngành thy sn (11%). Ngành dch v có s tng trng cao, nh vào s phát trin trong các ngành thng mi bán l, du lch, giao thông vn ti và dch v tài chính. Tng đu t tng 17%, chim 42.5% GDP. u t ca khi t nhân trong nuc tng 28% và chim khang 17% GDP. Cam kt đu t trc tip nc ngoài (FDI) đt 10.2 t USD nm 2006 và tng gp đôi trong nm 2007, đt 20.3 t USD. Nguyên nhân tng trung FDI đc cho là do vic Vit Nam chính thc gia nhp WTO. Gii ngân FDI trong nm 2007 đt khang 4,5 t USD, chim khong 20% tng vn cam kt. Trong khi đu t nc ngoài và đu t ca khi kinh t t nhân tng mnh, thì vic gii ngân vn đu t xây dng c bn t ngân sách li  mc thp, do s chm tr trong vic chun b và trin khai các d án đu t. Xut khu tng 21.5% so vi cùng k nm trc, mc dù khi lng xut khu du thô gim 9%. Nhiu mt hàng xut khu có s tng mnh nh nông sn, hi sn, dt may và giày dép. Xut khu hin chim 72% GDP. Nhp khu tng 35% do nhu cu đu t và đu vào phát trin sn xut. Vic gia tng nhp khu đã đy thâm ht thng mi trong nm 2007  mc 7% GDP. Tuy nhiên cán cân thanh toán vn lành mnh nh ngun vn FDI, ODA và kiu hi đ vào Tuy nhiên ngun ngoi t đ vào, ch yu là đng USD, đã gây khó khn cho Ngân hàng Nhà nc trong vic điu hành t giá USD/VND. T giá USD/VND đã gim xung mc dui 16.000 sau khi Ngân hàng Nhà nuc ni rng biên đ giao dch t 0.5% lên 0.75%. Lm phát đã tng cao trong nhng tháng cui nm,to nên sc ép đi vi các nhà hoch đnh chính sách trong vic có các gii pháp phù hp. Ch s giá tiêu dùng (CPI) tng 8.3% trong nm 2007 (tính bình quân), tng đng vi mc tng 12.63% nu so sánh vi tháng 12 nm trc. ây là mt đim đáng lo ngi đi vi kinh t Vit Nam, do CPI  mc khá cao so vi các nc trong khu vc. Tng trng GDP 1990-2008 Din bin t giá VND/USD 2007 Din bin mt s ngành kinh t H tng c s - bt đng sn Th trng bt đng sn Vit Nam trong 2007 có s phát trin mnh m. Nm 2007 ngun vn đu t vào bt đng sn đt 5 t USD. S này ch yu t ngun vn FDI và kiu hi. Riêng TP.HCM ch trong 11 tháng, trong s 2,5 t FDI đã có ti 85% đu t vào bt đng sn. Ngoài các công ty trong nc, nc ngoài và liên doanh, hin có đn 40 qu nc ngoài đã và đang thành lp vi s vn 20 t USD ch tham gia vào bt đông sn. Ngun cung hn ch trong khi lng cu tng cao, đc bit ti các khu đô th ln, đc cho là nguyên nhân chính dn đn s tng trng này. Rt nhiu công ty ln đã chuyn hung đu t sang bt đng sn và hu ht đu đt đuc thành công. iu này đuc th hin rõ nét trong vic các c phiu ca các công ty hat đông trong lnh vc bt đng sn đu có mc tng giá cao, và n đnh trong nm 2007. Trong nm 2008, Chính ph d kin s có các bin pháp điu chnh đi vi th trng này đ cân bng cung cu (ví d đánh thu ly tin), nhm mc đích giúp th trng bt đng sn phát trin bn vng. Vi mc tiêu Vit Nam c bn tr thành nc công nghip vào nm 2020, 60% lng vn đu t d kin 140t USD s đc tp trung cho h tng công nghip vn có tác đng lan ta cho phát trin. u t c trong và ngoài nc vào lnh vc h tng c s tng mnh m trong nm 2007. Tính đn ht tháng 11/2007, đã có 818 d án đu t nc ngoài vi tng vn đu t khong 21 t USD, chim 9,7% v s d án và 26,7% v tng vn đu t nc ngoài trong c nc. Các d án đu t vào kt cu h tng tp trung ch yu vào xây dng (434 d án; 4,94 t USD); giao thông vn ti và bu chính vin thông (207 d án; 4,28 t USD); xây dng vn phòng-cn h (141 d án; 6,9 t USD); xây dng khu đô th mi (9 d án; 3,4 t USD); xây dng KCN (27 d án; 1,3 t USD). Thy hi sn Xut khu thy hi sn Vit Nam nm 2007 đt 3.75 t USD, tng 12% so vi nm 2006, đa Vit Nam tr thành 1 trong 10 nuc xut khu thy hi sn hàng đu th gii. S lng các doanh nghip thy sn đt tiêu chun xut khu vào các th trng ln trên th gii nh EU, Nht Bn, M tng gp đôi so vi nm 2006. ây là mt kt qu rt kh quan trong hòan cnh các doanh nghip Vit Nam liên tc phi đi mt vi vic kim sóat v sinh an toàn thc phm cht ch t các nhà nhp khu. B Nông nghip d kin kim ngch xut khu thy sn nm 2008 đt 4,25 t USD. Ngân hàng tài chính Th trng tài chính – ngân hàng Vit Nam nm 2007 có nhiu nhân t mi, do đây là nm đu tiên Vit Nam thc hin các cam kt gia nhp WTO. Hàng lat các ngân hàng c phn đc cp phép thành lp. Các ngân hàng 100% vn nuc ngoài cng đang ch đuc cp phép ca Ngân hàng Nhà nuc. Tính đn ht nm 2007, c nc có 36 NHTM c phn, có tc đ tng trng cao gp hn 2 ln tc đ tng bình quân chung ca ngành ngân hàng, gp 2,5 ln tc đ tng ca các NHTM Nhà nc. Nhiu NHTM c phn có tc đ tng quy mô tng tài sn, vn huy đng, d n cho vay, li nhun trc thu, màng li giao dch ti 60% đn hn 100%, thm chí 200% - 400% so vi cui nm 2006. Tính đn nay trong c nc có khong 8,2 triu tài khon cá nhân, vi gn 6 triu th ATM dã đc phát hành, trên 4.500 máy ATM đã đc lp đt. Các Ngân hàng nc ngoài và đnh ch tài chính quc t m rng hot đng ti Vit Nam qua nhiu kênh đu t khác nhau . Tng tài sn ca các chi nhánh Ngân hàng nc ngoài và t chc tín dng có vn đu t nc ngoài lên ti trên 215.000 t đng. Cng tính đn ht nm 2007, tng thu nhp trc thu ca khi Ngân hàng và t chc tín dng có vn đu t nc ngoài đt trên 2.400 t đng. Nng lng đin: Sn lng đin trong nm 2007 c tính đt 57,98 t Kwh tng 13% so vi nm 2006 trong khi nhu cu ph ti tng vi tc đ bình quân 16-17%. Nm 2007 nhu cu thiu ht do EVN c tính 500-600 triu KWh mc dù đã tng cng mua đin t Trung Quc. D kin nu đm bo tin đ các d án nhà máy đin đang trin khai trong quy hoch ca EVN (mt thách thc ln) thì đn 2010, Vit nam có th cân bng nhu cu đin nng. 3. Tng quan th trng chng khoán nm 2007 Th trng niêm yt Vi quán tính ca xu th phát trin bùng n trong nm 2006 (chng kin mc tng trng 144% ca VN Index so vi cui nm 2005), trong quý I/2007 th trng chng khoán đã tng trng mnh vi VN Index đt đnh 1170 đim vào ngày 12/3/07. Nh vy ch trong vòng hn hai tháng, Vn Index đã tng trng trên 55% so vi cui nm 2006. Cnh báo v nguy c “bong bóng” th trng t phía các nhà qun lý cùng vi các bin pháp xit cht đòn by tài chính cho th trng chng khoán (ch th 03 hn ch tín dng cm c chng khoán, thông qua lut thu thu nhp cá nhân cho c đi tng là thu nhp t kinh doanh chng khoán) và kt qu tng trng hot đng ca ca các công ty niêm yt không theo kp tc đ tng giá c phiu đã đy th trng vào xu hng gim sút, xung ti 905 đim vào ngày 24/4, tip tc dao đng xung quanh mc quanh mc 900-1000 đim cho đn tn cui nm, trong đó ghi nhn mc gim thp nht đt 884 đim trong tháng 8. Xét v lng cu cho th trng chng khoán, s lng tài khon đu t đã tng gp 3 nm ngoái, s lng tài khon ca các nhà đu t nc ngoài đã tng đáng k, đt 8683 tài khon trong đó có 516 nhà đu t t chc. c tính khong 5-6t USD vn đu t gián tip đã đc huy đng đ đu t vào th trng chng khoán Vit Nam trong đó, theo mt s c tính không chính thc, khong 50-60% tng giá tr huy đng đã đc gii ngân trong nm 2007. V phía lng cung, trên 90.000 t đng (tng đng 5 t USD) đã đc huy đng thông qua IPO và phát hành thêm c phiu, gp 3 ln so vi nm 2006. So vi s lng 193 công ty niêm yt trên c hai sàn tính đn ht nm 2006, thì con s này ca nm 2007 đã lên đn 248 công ty. Din bin giá c vi xu th gim và lình xình k t đu quý 2/2007 cho thy, sc tng trng ca lng cu đã không theo kp tng trng t lng cung khi mà các công ty niêm yt  t phát hành tng vn cùng vi vic thc hin IPO trong quá trình c phn hóa ca các doanh nghip nhà nc hàng đu (Bo Vit, m Phú M, PVFC, Vietcombank) Din bin m đm ca th trng trong các tháng ca quý 4/2007 và na đu tháng 1/2008 càng khng đnh thêm sc hp th yu t ca th trng trc nhng đt sóng các hàng hóa đc xem là cht lng cao (PVFC, Vietcombank, Sabeco). Xét t góc đ v mô, mt thc t đáng quan ngi là mc tiêu tn thu cho Ngân sách đôi khi đã đc đt không kém hn mc tiêu dài hn là tái c cu h thng qun tr và b máy hot đng ca các DNNN ln c phn hóa trong chng trình tái c cu tng th nn kinh t. Vi tin l đnh giá đ đt mc tiêu tn thu cho ngân sách trong bi cnh th trng vn cha dng đà sa sút (khi VN Index đã phá mc h tr 850 và Hastc phá mc 300 đim vào tun th 2 ca tháng 1/2008, bt chp mt s công ty niêm yt đã đa ra kt qu kinh doanh s b khá kh quan), Chính ph s phi cân đi bin pháp đ h tr s phát trin bn vng th trng đng thi hoàn tt đc tin trình c phn hóa các DNNN then cht. Phn ln các công ty niêm yt có kt qu kinh doanh và tng trng kh quan trong nm 2007. Rt nhiu công ty ln đy mnh hot đng đu t tài chính hay đu t vào lnh vc bt đng sn. Tuy nhiên điu này cng gây ra nhng mi quan ngi cho các nhà đu t v tính hiu qu ca vic s dng hiu qu đng vn sang nhng lnh vc hot đng mà doanh nghip cha có nhiu kinh nghim? Ngoài ra, qun tr công ty và minh bch hóa thông tin cng đt ra nhng du hi ln cho các công ty niêm yt khi s lng x pht vi phm v công b thông tin cng nh các s kin ni cm v giao dch c phn ca các c đông ln ngày càng tr nên ph bin. Nm 2007 đánh du s thành công ca các c phiu ngành niêm yt ca các công ty ngành chng khoán, bt đng sn, hàng tiêu dùng, thc phm, dc phm khi đu có mc tng giá vt qua VNIndex trong khi các c phiu ngành đin, ngân hàng dng nh không còn hp dn các nhà đu t nh trc đó. Th trng IPO Nm 2007 chng kin nhiu thng trm vi các cuc đu giá. Vào nhng tháng đu nm, do nh hng tâm lý hng phn thái quá t th trng niêm yt, khin giá trúng thu b đy lên cao. Hu qu ca vic này là sau đó mt s cuc đu giá đã không thành công do nhiu nhà đu t sau khi trúng thu giá cao đã b không mua, chu mt tin cc nh Thy đinThác M, Nhit đin Bà Ra Vng Tu, T vn đin 1… Ngay sau đó, th trng chuyn t thái cc hng phn quá mc sang thái cc th  vi các cuc đu giá, đin hình là cuc đu giá ca m Phú M. Ba cuc đu giá khác đc xem là s kin IPO trong nm ca Bo Vit, PVFC và Vietcombank có nhng kt cc khác nhau song vn đ ni cm vn là tranh cãi v đnh giá DNNN c phn hóa khi mà mc tiêu tn thu cho ngân sách và đy mnh tái c cu doanh nghip trên c s đây mnh áp dng các chun mc qun tr doanh nghip theo thông l quc t thông qua kênh các đi tác chin lc vi nc ngoài dng nh mâu thun không dàn xp ni. Tng kt chung c nm 2007 lng vn huy đng đc thông qua các cuc IPO lên đn 36.000 t VN. Tuy nhiên k hoch c phn hóa các doanh nghip nhà nc đã không hoàn thành do nhiu nguyên nhân, trong s các doanh nghip nhà nc đc phê duyt ban đu (600 doanh nghip) thì ch có 116 doanh nghip ( chim 21%) đc c phn hóa. Bin đng ca th trng OTC gn cht vi din bin ca th trng niêm yt và các cuc đu giá và th hin rõ rt qua các nhóm c phiu chính gm: các c phiu tài chính ngân hàng, c phiu ngành bt đng sn vt liu xây dng và c phiu các ngành còn li. Các c phiu tài chính ngân hàng din bin theo 2 giai đon rõ rt: giai đon đi lên mnh vào đu nm và bt đu đi xung khi th trng niêm yt đi xung vào tháng 3 sau đó có s đo chiu nh trong giai đon tháng 8-9 khi th trng niêm yt đi lên. Xét v tng th thì các c phiu tài chính ngân hàng đu theo xu hng đi xung. Nhóm các c phiu ngành bt đng sn, vt liu xây dng có xu hng tng đu t đu nm đn cui nm vì đc h tr bi s tng trng nóng ca giá bt đng sn k t đu nm. Các c phiu các ngành khác không có nhiu bin đng. Xét v khi lng giao dch so vi nm trc thì th trng OTC nm 2007 kém thanh khon hn nhiu, giao dch ch sôi đng ti nhng giai đon ngn khi th trng niêm yt hi phc (vào tháng 9,10) song li ri trm lng ngay sau đó. Th trng OTC cng chng kin mt xu th là không ít c phiu OTC sp niêm yt b đy giá lên cao sau đó khi chính thc chào sàn li có s sút gim nng n. Thc t này xut phát t k vng tng giá ca nhà đu t vi các c phiu đc xem là hàng mi và hp dn, song kt cc không d dàng din bin mt chiu đã làm cho giá tr c phiu dn đc xác lp phù hp vi giá tr ni ti ca doanh nghip niêm yt. 4. Nhn đnh v xu hng cho th trng chng khoán nm 2008 D báo tc đ tng trng kinh t vn duy trì  mc trên 8%-9% trong 2-3 nm ti da trên nn tng tng trng vng công nghip và dch v xét v phía tng cung cng nh mc chi tiêu dùng và chi đu t ca khu vc t nhân xét v phía tng cu. Xut khu và FDI trong bi cnh thc hin các cam kt WTO cng s là nhng đng lc tng trng quan trng, vi mc tng trng hàng nm d kin đt trên 30%. n đnh chính tr, xã hi trong bi cnh khu vc và th gii có nhiu bin đng phc tp cng là nn tng thit yu cho tng trng kinh t và to nên s hp dn ca th trng chng khoán Vit Nam vi cng đng kinh doanh và đu t tài chính quc quc t Chính sách thúc đy và phát trin th trng chng khoán gn cht vi quá trình c phn hóa và tái c cu các DNNN, xng sng ca nn kinh t, ngày càng đc Chính ph quan tâm. Hàng hóa cht lng cao trên th trng chng khoán càng s tr nên di dào, d kin vn hóa th trng đt 60% GDP vào cui nm 2008, trong đó vn hóa trên S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh s đt 40t USD và đa các c phiu niêm yt trên sàn vào Ch s MSCI cho các nn kinh t đang tri dy ca Morgan Stanley (MSCI Emerging Market, hin ti các c phiu trên S GDCK HCM đang đc theo dõi bng ch s MSCI Frontier Market, trc khi vn hóa th trng đ ln đ vào MSCI EM) đ hp dn các qu đu t theo ch s đ to nên mt làn sóng đu t gián tip mi vào th trng Vit Nam. Tuy vy, tác đng tiêu cc có th ca vic đa nhng c phn ca các DNNN cng nh các doanh nghip dân doanh tên tui và nhiu tim nng tham gia th trng chng khoán thông qua IPO và niêm yt là s hút mt lng tin đáng k, nu cu v th trng chng khoán không tng tng ng s to ra nhng điu chnh ln v giá c trên th trng khi mà các nhà đu t c cu li danh mc đ đu t vào các c phn mi ca các doanh nghip ln và tim nng. nh hng tiêu cc ca sa sút th trng tài chính quc t do tác đng ca cn bão tín dng th chp bt đng sn di chun và gim tc tng trng kinh t cng có th nh hng tiêu cc đn tâm lý nhà đu t th trng chng khoán Vit Nam. Ngoài ra, chính sách tin t d báo s tip tc tht cht khi áp lc lm phát cao trong bi cnh chính ph đt mc tiêu lm phát thp hn tng trng kinh t. Ch th 03 v hn ch tín dng cho chng khoán d báo cng s đc điu chnh theo hng tng t ch cho các ngân hàng kèm theo đó là xit cht các chun mc v trích lp d phòng ri ro. Tuy vy, vic chính thc chnh sa ch th 03 cng ch có th đc thc hin sm nht vào quý 1/2008 và nu chm có th vào na sau nm 2008. Vi lung vn ngoi khng l đ vào th trng Vit Nam, vic duy trì chính sách t giá h tr xut khu đng thi đm bo mc tiêu kim ch lm phát cng s là thách thc cho các nhà qun lý khi mun n đnh dòng vn vào th trng chng khoán trong khi không th đm bo cung tin VND di dào các nhà đu t nc ngoài. Trong các vn đ nêu trên, mt vn đ đáng quan tâm là kim ch lm phát đã đc đt thành mc tiêu quan trng ca Chính ph trong nm 2008, đng ngha vi vic s có các bin pháp xit cht tin t s có th đc thc thi trong thi gian ti. V c cu ngành, c phiu các ngành hàng tiêu dùng, xut khu, h tng công nghip, công ngh, vin thông vn đc xem là ha hn mc tng trng hp dn. C phiu ngành bt đng sn vn có kh nng tng trng tt, tuy nhiên s phi đi mt vi nhng ri ro nu Chính ph có các bin pháp nhm gim nhit th trng. Vi s tng cung mnh trên th trng ca c phiu ngành ngân hàng, tài chính khi hàng lot các ngân hàng c phn và đnh ch tài chính ln, s có s sàng lc và lên ngôi các c phiu thc s có cht lng vi mc giá phù hp. . cng đng kinh doanh và đu t tài chính quc quc t Chính sách thúc đy và phát trin th trng chng khoán gn cht vi quá trình c phn hóa và tái c. đng sn và bin đng có liên quan trên th trng tài chính. Tng trung GDP ti Liên minh châu Âu và Nht Bn d kin  mc 2.6%.  cu vãn kinh t M,