Bài viết trình bày một số vấn đề về giáo dục đại học; về tự chủ đại học hiện nay; cơ hội , thách thức của các trường đại học khi áp dụng cơ chế tự chủ; trường đại học là “doanh nghiệp”, sinh viên là “khách hàng” là “thượng đế”...
Trang 1LÀM GÌ KHI SINH VIÊN LÀ KHÁCH HÀNG
LÀ THƯỢNG ĐẾ TRONG NỀN GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TỰ CHỦ?
Lê Văn Tư
Công ty TNHH Khởi nghiệp Hoa Sinh Tân HD, Cần Thơ
“Thật là điên rồ khi cứ làm theo cách cũ mà muốn có kết quả mới”! Albert Einstein
“Đầu tiên, họ có thể làm ngơ bạn, sau đó, họ cười nhạo bạn, sau đó, họ đối đầu với bạn và sau đó nữa, bạn sẽ thắng” Mahatma Gandhi
Tóm tắt
Đại học công lập truyền thống đã đi theo suốt hành trình lịch sử phát triển của đất nước và thành quả mang lại là vô cùng to lớn
Tuy nhiên, thế giới đang thay đổi với tốc độ chóng mặt, yêu cầu nguồn nhân lực ngày càng thay đổi và luôn nâng cao không ngừng Đại học công lập truyền thống đã bộc lộ nhiều tồn tại và vướng mắc Tự chủ đại học đã ra đời và phát triển từ rất lâu trên thế giới Nhiều vĩ nhân, danh nhân đều thân từ những ngôi trường đại học tự chủ Điều nầy cho thấy tự chủ đại học có những ưu việt vốn có
Nếu tự chủ đại học khi xem sinh viên là khách hàng, trường học là một công ty thì giảng viên là nhân viên kỹ thuật, nhân viên bán hàng, chăm sóc khách hàng, hiệu trưởng là CEO
Mỗi doanh nghiệp phải xây dựng cho mình tầm nhìn, sứ mệnh, triết lý kinh doanh thiết thực Xây dựng và phát triển thương hiệu, chất lượng phục vụ và giá cả cạnh tranh, … là để đáp ứng và làm hài lòng khách hàng-thượng đế-sinh viên
Từ khóa: Tự chủ đại học, sinh viên, trường học, công ty, khách hàng, thượng đế Abstract
Traditional public universities have followed through the history of development of the country and the results have been extremely great
However, the world is changing at a dizzying speed, requiring ever-changing human resources and constantly improving Traditional public universities have revealed many shortcomings and problems University autonomy has been born and developed for a long time in the world Many great men and celebrities are from autonomous universities This shows that university autonomy has inherent advantages
If university autonomy sees students as customers, schools are a company, teachers are technical staff, salespeople, customer care staff, principals are CEOs
Each enterprise must build its own vision, mission, and practical business philosophy Building and developing brand, service quality and competitive price,… is
to satisfy and satisfy customers-God-students
Keywords: Autonomous universities, students, schools, companies, customers,
god
Trang 2Giới thiệu
Thế giới và Việt Nam đang vào thời kỳ của cách mạng công nghiệp 4.0 Với cuộc cách mạng này, giáo dục đại học phải hành động tiên phong, nhằm đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao với độ sẵn sàng mạnh mẽ nhất
Để thực hiện thành công sứ mạng này, cần có rất nhiều yếu tố, nhưng quan điểm và triết lý giáo dục phải có sự thay đổi theo của thực tiễn và xu thế tương lai
Ngành giáo dục Việt Nam hay sử dụng sologan đầy nhân văn khi nói đến học sinh, sinh viên“Tất cả vì tương lai con em chúng ta” Còn giới kinh doanh thì quá quen với giá trị cốt lõi “Khách hàng là thượng đế” Nếu đặt giáo dục là hoạt động kinh doanh dịch vụ đặc thù thì người học vừa là sản phẩm đầu ra của dịch vụ, cũng đồng thời là khách hàng đặc biệt
Từ tư duy nêu trên, slogan “khách hàng là thượng đế” sẽ linh hoạt hơn, mạnh
mẽ hơn so với khẩu hiệu “vì tương lai con em chúng ta” trong nền giáo dục đại học
tự chủ!
Trong thời gian qua, sự thật là học sinh , sinh viên Việt Nam đã, đang và sẽ ra nước ngoài du học, thậm chí là học xong và định cư luôn nước sở tại Một thực tế đáng
để cho chúng ta suy nghĩ!
I Một số vấn đề về giáo dục đại học:
Nhiều thông tin trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội hoạt động giáo dục Việt Nam đã và đang tôn tại một số mặt như sau:
- Tình trạng học sinh, sinh viên Việt Nam ra nước ngoài học rất nhiều
- Một giảng viên nhận định: “Số đông nhà giáo mắc bệnh nghề nghiệp: chạy theo lý thuyết kinh điển, bám vào tri thức có sẵn trong sách giáo khoa (mặc dù nó đã lạc hậu cả về khoa học lẫn thực tiễn) không gắn với thực tiễn đời sống, luôn cho mình
là đúng coi thường những đóng góp của đồng nghiệp, khó chịu với những thắc mắc của học sinh Luôn nói nhiều, không chịu lắng nghe, luôn đổ lỗi cho học sinh, cho cha
mẹ học sinh và nhà trường, đồng nghiệp, còn bản thân luôn cho là hoàn hảo”,
Một hạn chế khác là đa phần giáo viên chưa thể hiện được đặc trưng nghề nghiệp của mình: những người luôn khát khao học hỏi, luôn mong muốn làm giàu tri thức khoa học, tri thức đời sống cho bản thân, luôn là tấm gương, là “thần tượng” của học trò
- Nhiều giảng viên luôn đổ lỗi cho sinh viên, không là tấm gương giá trị, thiếu nắm bắt tâm sinh lý người học dẫn đến nhiều lạc hậu, sai lầm trong phương pháp giảng dạy
- Theo Nguyễn Mạnh Hà, (htnc, Đại học Công nghiệp Việt Hung), thì hiện nay,
ở Việt Nam, nhiều trường đại học vì muốn thu hút sinh viên vào học và để cho sinh viên dễ xin việc nên đã có suy nghĩ tạo điều kiện cho các sinh viên của mình lấy được tấm bằng một cách dễ dãi Đây là một hiện tượng giảm chất lượng đào tạo Điều này được phổ biến hơn trong những trường đại học top dưới, nơi mà nhà trường có suy nghĩ theo kiểu là các em đó dốt thì các em đó mới vào đây, dạy những cái cao siêu thì các em đó không thể tiếp thu được và không thể tốt nghiệp ra trường được
Cuối cùng, những học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp hầu hết đều thất nghiệp hoặc thất bại tuy cầm những tấm bằng khá, giỏi
Trang 3- Sinh viên đại học chưa tận dụng hết các nguồn lực và các cơ hội học tập mà trường đại học mang lại, học ít nghiêm túc hơn, kết quả học tập kém hơn so với những người đi trước Chất lượng giảng dạy của nhiều trường chậm cải tiến, nhiều yếu kém, thầy cô đổ lỗi cho sinh viên , chưa trở thành tấm gương cho sinh viên, yếu kém và sai lầm trong phương pháp giáo dục Công tác quy hoạch đào tạo vĩ mô , vi
mô còn nhiều bất cập và nhiều tồn tại khác, Số lượng sinh viên cả nước thất nghiệp, việc làm không ổn định khoảng 220.000 người (Viện khoa học lao động và xã hội, 7/2019), là một gánh nặng cho nền kinh tế
- Theo TS Nguyễn Xuân Hải ( Cục trưởng Cục CNTT Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng các nhà trường đã đi ngược lại với xu thế của CMCN 4.0 trong giáo dục như
là rút ngắn thời gian đào tạo cho sinh viên, không ít đại học đã tiến hành học dồn Thay vì chỉ học 1 buổi trong ngày thì sinh viên phải lên lớp cả 2 buổi, bản thân họ sẽ không còn thì giờ để trải nghiệm thực tế trong các công việc phù hợp chuyên môn hoặc tham gia các hoạt động ngoại khóa khác
- Cả nước hiện có 237 trường đại học Rất nhiều trường đại học đạt nhiều thành tích đáng nễ, bên cạnh đó vẫn còn nhiều trường yếu kém, chậm đổi mới
-Theo Nguyễn Mạnh Hà, (htnc, Đại học Công nghiệp Việt Hung), bàn về giáo dục đại học của thế giới đã có những gam màu tối như sau:
+Ngay như ở Mỹ, là nơi có chất lượng đào tạo số một trên thế giới, nhưng nhiều chuyên gia, nhà giáo dục cũng có sự cảnh báo là giáo dục đang ngày càng dễ dãi
và có sự đi xuống Điều này được thể hiện rất rõ ở trong tác phẩm “chân dung nước Mỹ” của một số tác giả, hay là trong tác phẩm “Nước Mỹ nhìn từ bên trong” của
+Những quốc gia đang phát triển, các trường đại học ngày càng có sự dễ dãi trong giảng dạy, đánh giá năng lực người học, vì vậy, những năm gần đây, chất lượng đào tạo trong các trường ngày càng thấp
- Chủ trương, chính sách về quyền tự chủ của trường đại học đã được thừa nhận
từ lâu nhưng chưa tạo ra chuyển biến đáng kể, còn nhiều vướng mắc về cơ chế, phần khác là do các trường chưa đủ năng lực và thiếu sự sẵn sàng
II Về tự chủ đại học hiện nay:
1 Nhiệm vụ của giáo dục đại học:
Giáo dục đào tạo có nhiều chức năng và nhiệm vụ, xin nêu một mặt cơ bản như sau:
- Giáo dục đại học là biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo
- Các trường đại học sẽ đào tạo và dẫn dắt sinh viên phát triển những loại năng lực: kỹ năng khám phá tri thức nhân loại, tổng hợp, áp dụng tri thức mới, cùng với tư duy học tập suốt đời
- Học tập giúp sinh viên thay đổi và trưởng thành hơn và chuẩn bị cho họ vào đời phục vụ cuộc sống và phát triển sự nghiệp
- Giáo dục đại học phải được chuẩn bị: kỹ năng nghề nghiệp hữu dụng; một lượng kiến thức về nhiều chủ đề liên quan tới cuộc sống và thế giới mà sinh viên hoạt động
- Hiện nay xu thế giáo dục cấp đại học sẽ rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn với nội dung, kiến thức mang tính ứng dụng cao
Trang 42 Tự chủ đại học
2.1 Tự chủ đại học là gì?
Căn cứ Luật giáo dục đại học, Nghị quyết 77/NQ-CP năm 2014 của Chính phủ
về thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập giai đoạn 2014 – 2017 và quy định khác đã có chủ trương, chính sách về quyền tự chủ của trường đại học đã được thừa nhận từ lâu Nhiều mô hình phát triển vượt bậc, nhưng vẫn chưa tạo ra chuyển biến đáng kể, còn nhiều vướng mắc , tồn tại từ nhiều phía:
- Tự chủ giáo dục đại học là xu thế phát triển trên thế giới áp dụng và trong thời gian qua nước ta cũng đã thí điểm đề án tự chủ ở một số trường đại học, trong quá trình triển khai đã và đang cho thấy những cơ hội và thách thức xuất hiện
- Tự chủ đại học là gì?
Theo các chuyên gia giáo dục đại học thì “Tự chủ đại học là quyền của cơ sở
giáo dục đại học quyết định sứ mạng và chương trình hoạt động của mình, cách thức
và phương tiện thực hiện sứ mạng và chương trình hoạt động đó, đồng thời tự chịu trách nhiệm trước công chúng và pháp luật về mọi quyết định cũng như hoạt động của mình”
Đây là hình thức quản trị thích hợp với những tổ chức không thuộc hệ thống hành chính
Tự chủ đại học bao gồm 4 thành phần: tự chủ về tổ chức, tự chủ về tài chính, tự chủ về học thuật và tự chủ về nhân sự
Tự chủ đại học có nhiều mặt ưu điểm như giúp các trường đại học tháo gỡ được nhiều vướng mắc về quản lý nhà nước, về hoạt động của nhà trường, quản lý của bộ chủ quản Tự chủ đại học là cơ hội để nâng cao chất lượng giáo dục đại học Quyền tự chủ đại học được thể hiện ở nhiệm vụ và quyền hạn của Luật như Hội đồng trường, Hiệu trưởng, Hội đồng quản trị, của cơ sở giáo dục, chương trình giáo dục, tuyển sinh, văn bằng, học phí, lệ phí tuyển sinh…
2.2 Cơ hội , thách thức của các trường đại học khi áp dụng cơ chế tự chủ
Sau khi quyền tự chủ đại học được triển khai, một số mô hình phát triển, đạt nhiều thành tích đáng nễ Bên cạnh đó thì thời cơ và thách thức tự chủ đại học xuất hiện rất nhiều:
- Về cơ hội:
Khi áp dụng chính sách tự chủ, các trường đại học có nhiều cơ hội phát triển hơn như đầu tư nghiên cứu khoa học, thay đổi chương trình đào tạo kịp thời theo yêu cầu của thị trường và khẳng định thương hiệu
+ Tự chủ đại học, là xu thế, là con đường để các trường đại học phát triển hiệu quả và bền vững thì quyền lợi nhận được của người học sẽ được chú trọng khác biệt
Đó chính là một trong những vấn đề mà sinh viên-khách hàng- thượng đế các trường Đại học rất quan tâm
+ Tự chủ Đại học là gắn liền quyền lợi với trách nhiệm cho nên mỗi trường sẽ
tự lựa chọn cho mình một hướng đi phù hợp để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội
+ Tự chủ đại học sẽ đưa ra các giải pháp thúc đẩy sự xuất sắc về học thuật, quản lý tài chính, và nghệ thuật quản trị:
Trang 5Đầy đủ quyền quyết định về học thuật: chương trình, tài liệu giảng dạy, phương pháp sư phạm, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của sinh viên
Toàn quyền sắp xếp và tổ chức nhân sự, các sự kiện, các mối quan hệ cho đến công việc lập kế hoạch, tổ chức và điều phối
Tự chủ giáo dục đại học sẽ giúp cơ sở chủ động, linh hoạt và sáng tạo các hoạt động của trường
Công tác đánh giá về chất lượng uy tín, thương hiệu, có khả năng thu hút được sinh viên là những mặt bắt buộc nhà trường phải thường xuyên thực hiện
Bên cạnh những cơ hội thì tự chủ đại học cũng đặt ra không ít thách thức, khó khăn, nhất là đối với các trường đại học địa phương
- Thách thức:
Bên cạnh những cơ hội có được thì tự chủ đại học cũng đặt ra rất nhiều thách thức, khó khăn:
+ Nhiều quy định pháp lý chưa kịp thay đổi để hỗ trợ cho các trường đại học tự chủ Nghị quyết 77/NQ-CP về thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập giai đoạn 2014 - 2017 của Chính phủ chỉ mới là thí điểm nên các văn bản pháp luật không thay đổi theo
+ Các cơ quan quản lý nhà nước thiếu định hướng cho các trường đại học, làm cho các cơ sở lúng túng trong việc xây dựng chiến lược và tầm nhìn phù hợp cho mình
+ Quyền tự chủ của trường đại học đã có chủ trương của nhà nước nhưng chưa tạo ra chuyển biến đáng kể, do cơ chế thiếu thống nhất Một số văn bản quy phạm pháp luật về chế độ tự chủ chậm ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung, dẫn đến thiếu tính đồng bộ, chưa điều chỉnh khung học phí của các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục dạy nghề theo lộ trình tính đúng, tính đủ chi phí
+ Các trường thiếu năng lực và lúng túng khi triển khai Đại học công lập hoạt động trong tư duy bao cấp quá lâu và thiếu tự tin, chưa có tinh thần đương đầu với thách thức của thị trường
+ Trường lệ thuộc nguồn thu học phí là chính, trong khi các nguồn thu khác rất dồi dào như chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp đặt hàng, tư vấn pháp luật, kinh tế,
kỹ thuật,
+ Nhiều trường tự chủ mở ngành mới, nhưng liệu các trường có đảm bảo về chất lượng và quyền lợi đối với người học?
+ Khó khăn về cơ sở vật chất là nội dung cần phải quan tâm Quỹ này được trích từ nguồn thu nhưng đáp ứng được nhu cầu của trường, vì vậy việc xây dựng cơ
sở vật chất còn bị động Khi tự chủ hoàn toàn, sẽ hoàn thiện về mặt hạ tầng, cơ sở vật chất, nghĩa là tự chủ nhưng cần Nhà nước đầu tư ban đầu
Theo PGS, TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật
TP Hồ Chí Minh nêu vấn đề mà nhiều trường đại học tự chủ đang gặp phải là nguồn
thu lớn nhưng chủ yếu cất ngân hàng vì không được toàn quyền tái đầu tư “Trường có rất nhiều tiền bỏ trong ngân hàng nhưng không được sử dụng để mua sắm thiết bị, đầu
tư vào cơ sở vật chất phục vụ sinh viên Tiền do mình làm ra nhưng khi muốn đầu tư phải xin qua nhiều cấp ngành với không ít công đoạn, thủ tục rắc rối “Đây là bất cập rất lớn Rồi còn khó khăn về việc sử dụng cơ sở vật chất Trường tự chủ nhưng chưa
Trang 6được toàn quyền sử dụng cơ sở vật chất mà vẫn phải xin đủ đường Nếu có cơ chế sở hữu các mặt bằng để hợp tác nhằm thu hút đầu tư từ bên ngoài thì nhà trường sẽ có thêm nguồn nhằm giảm tỷ trọng học phí, SV thì có thêm điều kiện thực hành, thực nghiệm Nhưng nói thật, rất khó”
II Trường Đại học là “doanh nghiệp”, sinh viên là “khách hàng” là
“thượng đế”
1.Trường Đại học là “doanh nghiệp”
Dù là trường đại học hay “doanh nghiệp” thì khi hoạt động vì quyền lợi của chính mình, thì mình mới phục vụ tận tâm, tận lực và cảm thấy xứng đáng nhận được thành quả với những gì mình đã cống hiến:
- Tự chủ đại học thì cơ sở giáo dục đại học và đội ngũ giảng viên phải nâng cao trách nhiệm rất nhiều, nếu chưa nói là hoàn toàn Trường phải đảm bảo chất lượng đào tạo đầu vào và đầu ra trong chương trình đại học theo từng chuyên ngành là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và lợi thế để sinh viên hứng thú và vững tâm theo học Dĩ nhiên, kèm theo là rất nhiều thách thức đang chào đón!
- Dù là khách hàng hay doanh nghiệp thì chính vì lợi ích của mình nên người ta
mới hành động hết 100% năng lực
- Đội ngũ giảng viên cố gắng dạy tốt hơn, chất lượng hơn để được tăng thu
nhập; sinh viên tích cực học tốt hơn để không đóng tiền học phí và có học bổng
Người Trung quốc có câu: “ Người không vì mình thì trời tru đất diệt!”
Một khi đã làm việc vì cho mình thì năng suất và hiệu quả tăng là điều hiển nhiên Chất lượng , hiệu quả tăng trong giáo dục đại học , đó chính là thương hiệu, là giá trị cốt lõi của nhà trường-doanh nghiệp
Theo một tác giả kể câu chuyện: Một bên là một cái áo trắng trơn, giá 5 đồng, bên kia cũng là cái áo trắng đó, thêm một cái logo, giá 50 đồng Vậy đó, người nghèo mặc áo trắng, người giàu mặc áo có logo, quan trọng là mọi người đều có áo để mặc, không phải mặc áo rách hay ở trần Đó cũng chính là tác dụng tích cực khi xem giáo dục là một ngành kinh doanh
- Trường đại học là doanh nghiêp: Điều này có thực tế không?
Rất thực tế! Nước ngoài làm nhiều và từ lâu rồi! Đại học Harvard là ví dụ hùng hồn nhất Harvard là đại học tư thục lừng danh trên thế giới Rất nhiều lãnh tụ kiệt xuất, những tỷ phú đã từng học ở ngôi trường danh giá nầy
Theo một bài viết: Chất lượng giáo dục của các nước phương Tây tốt hơn nước
ta nhiều, chuyện đó khỏi bàn Điều khác biệt là triết lý, cách nhìn với giáo dục của họ khác phương Đông Dưới đây là vài điểm khác biệt thú vị: Trong khi phương Đông chúng ta tôn sư trọng đạo, chúng ta có nhiều bài học, nhiều câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn… nói về bổn phận của người học trò, thì ở phương Tây ngược lại, các câu danh ngôn của họ phần lớn là nói về bổn phận của người thầy!
“The mediocre teacher tells The good teacher explains The superior teacher demonstrates The great teacher inspires.” — William Arthur Ward Tạm dịch là:
“Giáo viên bình thường nói Giáo viên tốt giải thích Giáo viên giỏi minh họa Giáo viên tuyệt vời truyền cảm hứng.”
Trang 7Theo các khảo sát, nhiều trường quốc tế, trường tư ở Việt Nam, chất lượng vẫn chưa đều nhau nhưng vẫn hiệu quả hơn một số trường công nổi tiếng lâu đời Nước
ta vẫn còn nhiều người quan niệm rằng trường công thì tốt hơn trường tư, quan niệm
đó lỗi thời lâu rồi Về vấn đề học phí cao thì như đã nói trên “tiền nào của nấy”, nhưng dân ta ngày nay giàu lắm, nếu trong nước không có chỗ cho họ xài thì họ mang tiền ra nước ngoài xài càng lỗ hơn
Một chuyên gia nhận định: Hãy nhìn sự phát triển của các bệnh viện, phòng khám tư nhân thì rõ Sự phát triển của nó thúc đẩy sự phát triển của chất lượng y tế trong cộng đồng, mang đến nhiều lựa chọn hơn cho người dân, góp phần giảm tải cho các bệnh viện công Điểm khác biệt lớn nhất chính là chất lượng phục vụ Làm kinh doanh thì phải khác so với làm bổn phận, làm cho mình thì tích cực hơn là chuyện bình thường!
- Bản chất tự chủ đại học đích thực phải tạo ra những tri thức mới, phải đào tạo
ra những con người đáp ứng yêu cầu của một thế giới liên tục thay đổi
-Giáo dục đại học là đào tạo, trang bị nghề nghiệp, không phải giáo dục phổ cập, nên sinh viên phải trả học phí để có được kiến thức, kỹ năng nhằm thay đổi bản thân tốt hơn Nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục, mặt khác vẫn cân đối thu chi, khi thực hiện tự chủ thì việc tăng học phí là điều hiển nhiên
+Mức tăng học phí như thế nào sẽ là giải pháp để các trường tính toán, đảm bảo tính cạnh tranh trong thu hút người học, hấp dẫn khách hàng
+Có rất nhiều cách để xử lý học phí cho sinh viên thuộc diện nghèo, diện chính sách; có học lực tốt và nguyện vọng được học tập tại một ngôi trường đẳng cấp, không cần thiết phải hạ học phí xuống để ngang bằng với tất cả các em, vì làm vậy sẽ đẩy lùi chất lượng giáo dục tự chủ
- Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng nguồn thu tăng lên của các trường đại học tự chủ vẫn là tăng số lượng sinh viên Nhà trường chưa khai thác hết được các nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ: chuyển giao khoa học công nghệ, dịch vụ tư vấn giáo dục đào tạo theo hợp đồng cho các tổ chức và cá nhân trong nước,…
2 Giảng viên của tự chủ đại học
Giảng viên của tự chủ đại học phải dạy sinh viên thành thạo nghề nghiệp , nhân cách tốt, chuẩn bị một kiến thức nền cho công việc và học tập suốt đời
Cách mạng công nghiệp 4.0 là thách thức rất lớn với giáo dục đại học Việt Nam Những kiến thức dù là đỉnh cao được giảng dạy hôm nay rất có thể sẽ trở nên lạc hậu trong tương lai Phải làm cho sinh viên hiểu rằng cầm trong tay tấm bằng tốt nghiệp không phải là giá trị tuyệt đối mà phải biết thích nghi, chủ động, tích cực với
sự thay đổi!
3 Sinh viên là “khách hàng” là “thượng đế”:
“Trong bán hàng hãy đóng vai là người đi câu Mồi câu không phải là sở thích của người đi câu mà phải hợp khẩu vị của con cá” Chuyên gia bán hàng Mỹ
Một chuyên gia nói rằng: “Nếu xem giáo dục đại học là một lĩnh vực kinh doanh, có người mua và người bán thì phải trả lời được câu hỏi là thầy cô và nhà trường có muốn đứng ở vị trí người bán hay không, còn sinh viên khi ấy có thực sự được xem là khách hàng hay không? Bởi lẽ, chính tâm lý “thầy cô luôn luôn đúng” đã biến quyền phản biện của học trò với thầy cô giáo trên lớp thành thái độ vô lễ, vô phép,…”
Trang 83.1 Thực tế “Thượng đế” sinh viên
Theo bài viết “Thượng đế” sinh viên của tinnong.thanhnien , 11/3/2013:
Không những được sống trong một môi trường thoải mái, 13 ngàn sinh viên (SV) tại Ký túc xá (KTX) Đại học Quốc gia TP.HCM còn hưởng được những dịch vụ tiện ích với giá cả rất sinh viên
Giặt đồ phục vụ tại chỗ
Hoạt động từ tháng 10.2012, dịch vụ giặt đồ cho SV tại khu B (KTX ĐH Quốc gia TP.HCM, P.Linh Trung, Q.Thủ Đức) đã thu hút hầu hết các bạn trẻ nơi đây
Dịch vụ giặt đồ cho sinh viên tại Khu B, KTX ĐH Quốc gia TP.HCM
Hồ Thái Dương (SV năm 3, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM) cho biết: “Trước đây mỗi khi bận học hành hoặc thi cử, mình không có thời gian để giặt quần áo, phải mang đồ ra tiệm nhờ giặt, rồi lại đến tiệm lấy về Bây giờ dịch vụ giặt đồ tại chỗ rất tiện lợi, cứ có đồ dơ cần giặt, mình cứ bỏ vào những chỗ quy định của dịch vụ là có nhân viên đến lấy về giặt cho mình”
Giá cả dịch vụ ở đây rẻ hơn bên ngoài Đàm Nam Hải (SV năm 3, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM) so sánh: “Giá giặt đồ bên ngoài hiện nay thấp nhất cũng phải 8.000 đồng/kg, còn tại đây chỉ 7.000 đồng/kg Nếu mình mang đồ đến máy tự giặt (xà bông, nước xả do dịch vụ cung cấp) thì giá chỉ có 5.000 đồng/kg”
Từ quần áo đến mùng mền đều được dịch vụ giặt đồ đảm nhiệm
Trang 9Xem phim 3D có khuyến mãi
Tại khu A của KTX này còn có một phòng chiếu phim 3D với sức chứa 60 chỗ ngồi (chiếu 5 suất/ngày) phục vụ nhu cầu giải trí của SV Đỗ Thiện Chiến (SV Trường
ĐH Bách khoa TP.HCM) cho biết: “Giá xem phim 3D ngày thường 20.000 đồng/suất, còn ngày thứ bảy và chủ nhật thì 30.000 đồng/suất, được tặng một ly nước ngọt hoặc bịch thức ăn nhẹ”
Còn bạn Nguyễn Thị Thùy Linh (SV Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM) thường xuyên đến rạp xem phim là vì: “Đến đây không những được thưởng thức những bộ phim hay mà còn trau dồi vốn tiếng Anh theo giọng người nước ngoài thông qua phim”
Theo chị Phùng Thị Hương Lan, phó giám đốc Trung tâm Quản lý KTX ĐH Quốc gia TP.HCM, sắp tới Ban quản lý KTX sẽ ký kết với một số đơn vị bên ngoài đưa vào dịch vụ cà phê đọc sách, câu lạc bộ thể hình, thẩm mỹ… để phục vụ các bạn sinh viên
KTX tại khu B khang trang như chung cư cao cấp
Bài, ảnh: Lê Thanh
- “Ở nước ngoài người ta dùng tự trị đại học gắn liền với tự do học thuật Còn ở Việt Nam lại lấy tự chủ tài chính làm trọng tâm để phát triển lên các quyền khác về nhân
sự, tổ chức, học thuật… Chúng ta đang đi theo trục 'có tiền - có quyền', rất thực dụng" Một chuyên gia nhận định
3.2 Sinh viên là “Khách hàng” là “thượng đế”:
Một tác giả viết: “Sẽ là không thừa để nói đến yếu tố kinh tế thị trường với giáo dục đại học khi mà người học phải trả tiền để mua kiến thức cho mình Bởi thế, vào cuối thập kỷ 1980 khi các đại học quốc lập từ chỗ cấp học bổng cho sinh viên chuyển sang thu học phí, thì một tờ báo trào phúng đã có lời rằng “Không mày đố thầy dạy ai” thay vì câu ngạn ngữ “Không thầy đố mày làm nên”
Vậy sinh viên là “Khách hàng” là “thượng đế” là gì?
- Giáo dục đại học trong thị trường cạnh tranh thì phải biết đến khái niệm
“khách hàng là thượng đế” Có quan điểm cho rằng “sinh viên với những khoản tiền học phí do bố mẹ chu cấp thì họ không đủ tư cách là “thượng đế”
Trang 10+Tại Đại học Dân lập Hải Phòng không dùng khái niệm “đuổi học” với các sinh viên có học lực quá kém hoặc vi phạm kỷ luật Thay vào đó, nhà trường sử dụng thuật ngữ “từ chối đào tạo” với các đối tượng này
- Một đối tượng rất đáng giá được gọi là “thượng đế” với các đại học và sinh viên Đó chính là các nhà tuyển dụng sinh viên từ các đại học Nhà tuyển dụng, chẳng những họ hợp tác tích cực với các trường, mà còn cung cấp nguồn kinh phí đào tạo sinh viên theo giải pháp “đặt hàng”
- Theo Nguyễn Mạnh Hà, (htnc, Đại học Công nghiệp Việt Hung) Tư duy tạo mọi điều kiện để sinh viên thi điểm cao, dễ lấy bằng ra trường của một số trường do xem người học là khách hàng, và khách hàng là thượng đế như vậy trong giáo dục không thực sự đúng đắn vì điều này có thể đưa người dạy đến tâm lý nuông chiều người học và người học thiếu phấn đấu nhưng lại được thỏa mãn những cái trước mắt như là điểm số, bằng cấp như đã nêu Phải chăng, sinh viên chỉ nên được coi là khách hàng đặc biệt? Tư duy sinh viên là khách hàng chỉ thực sự đúng khi người học có thể nhận thức thực sự đúng đắn về tầm quan trọng của học tập và nỗ lực để học tập tốt, thầy cô nhận thức đúng trách nhiệm của mình để trau dồi kiến thức và có phương pháp giảng dạy hiệu quả
Nhà trường khi đó, sẽ luôn phải cố gắng làm sao để nâng cao chất lượng thông qua những đòi hỏi của người học thông qua đầu tư vào cơ sở vật chất, chương trình học linh hoạt, cân bằng giữa lý thuyết và thực hành, cho phép sinh viên chọn thầy, chọn môn học, chọn giờ học…, cùng với cách thức đánh giá khoa học, sự hỗ trợ tích cực từ các hội, đoàn của nhà trường trong quá trình học tập, nghiên cứu sẽ là tiền đề để sinh viên tiếp thu tri thức một cách tốt nhất
- Khi “thượng đế” là sinh viên nghèo:
Theo đề xuất của một tác giả: “Khách hàng sẽ được phục vụ tốt hơn, nhưng bên cạnh đó cũng xuất hiện sự phân hóa giàu –nghèo Điều này đối với xã hội nói chung là một cái gì đó hơi khó chịu, một chút buồn tủi cho người nghèo Tuy nhiên đối với từng
cá nhân, từng gia đình, đây vẫn là một chuyện tốt và hợp quy luật Đó là một nguồn động lực để mọi người vươn lên đến cuộc sống tốt hơn, đặt ra nhiều mục tiêu có thể đạt đến hơn trong cuộc sống: Có tiền nhiều – học trường sang; tiền không nhiều – học trường trung bình; nghèo – học trường bèo Dù là trường bèo thì nó cũng tốt hơn nhiều trường miễn phí như hiện nay”
- Vẫn còn nhiều nhược điểm:
+ Sinh viên chưa tận dụng đầy đủ các nguồn lực và các cơ hội học tập mà trường đại học tự chủ mang lại
+Ngày nay, sinh viên học tập kém hơn hoặc ít nghiêm túc hơn so với đàn anh,
tiền bối của họ
III.Giải pháp cho “doanh nghiệp”, “Khách hàng”- “thượng đế” trong tự chủ đại học:
Các giải pháp để giải quyết mối quan hệ thầy - trò dần dần được thay thế bằng quan hệ mua – bán, đương nhiên cần rất nhiều thời gian và tính toán, được phân tích như sau: