Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản chưa được xóa án tích nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm?...6 4
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I Tình huống 1
II Giải quyết tình huống 2
1 Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS? 3
2 C có được coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao? 5 3 Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản( chưa được xóa án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? 6
4 Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù? 7
KẾT LUẬN 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
Trang 2MỞ ĐẦU
Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa Hiện nay vấn đề tội phạm diễn ra ngày càng nghiêm trọng và phức tạp, với những chiêu trò tinh vi Để làm rõ vấn đề này, em xin lựa chọn tình huống số 01 trong danh mục bài tập học kì
NỘI DUNG
I Tình huống
Để được quan hệ tự do với tình nhân là A, C đã bàn với A việc giết ông B( chồng của C) Một buổi tối, thấy ông B chuẩn bị tư trang, tự lái ô tô đến tỉnh G để giao dịch, buôn bán C báo cho A chuẩn bị kết hoạch sau đó nấu mỳ tôm và lén bỏ thuốc ngủ vào cho ông B ăn Khi lái xe cách nhà khoảng 20km, ông B quá buồn ngủ (do thuốc ngủ C bỏ vào mì tôm) phải dừng xe bên đường
để ngủ A tiếp cận dùng búa đập vỡ kính chắn gió và đập búa vào đầu làm ông B tử vong A chuyển xác ông B xuống ghế sau, lái xe xuống đoạn đường hiểm trở(bên núi cao, bên vực sâu), chuyển lại xác ông B vào ghế lái xe rồi đẩy xe xuống vực, tạo hiện trường giải là vụ tai nạn giao thông( chiếc xe của
B trị giá 400 triệu đồng bị thiệt hại hoàn toàn) A bị tòa án xử phạt về tội giết người( khoản 1 Điều 123), 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản(khoản 3 Điều 178), hình phạt chung là tử hình, C chỉ bị phạt tù chung thân
Câu hỏi:
Trang 31 Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS?
2 C có được coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao?
3 Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản( chưa được xóa án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm?
4 Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù?
II Giải quyết tình huống
1 Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của
A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại Điều 9 BLHS?
Phân loại tội phạm là việc chia tội phạm theo các căn cứ cụ thể thành những nhóm tội phạm khác nhau nhằm mục đích nhất định Phân loại tội phạm hình sự là việc phân loại của các cơ quan xây dựng luật Cơ quan này dựa vào các căn cứ nhất định để phân loại tội phạm thành những nhóm tội phạm khác nhau với những mục đích khác nhau để quy định về tội phạm và hình phạt
Căn cứ vào Điều 9 BLHS 2015 quy định về phân loại tội phạm :
“Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội được quy định trong Bộ luật này, tội phạm được phân thành bốn loại sau đây:
1 Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;
Trang 42 Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho
xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 03 năm đến 07 năm tù;
3 Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 07 năm đến 15 năm tù;
4 Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.”
Trong tình huống trên hành vi của anh A là cố ý và có sự chuẩn bị từ trước Sau khi dùng búa tấn công vào đầu anh B làm anh B tử vong, anh A đã dựng một hiện trường giả tai nạn giao thông A đã chuyển xác anh B xuống phía sau và lái xe đến đoạn đường vắng( bên núi cao, bên vực sâu), chuyển lại xác anh B lên ghế lái xe rồi đẩy xe xuống vực Đây là hành vi phạm tội có tính nguy hiểm cho xã hội, cố ý tại hiện trường giả để làm hư hỏng tài sản của anh B trị giá đến 400 triệu đồng Căn cứ vào khoản 3 Điều 178 anh A bị tòa
án phạt 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản
Theo khoản 2 Điều 9 BLHS 2015 thì trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc
cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuộc loại tội phạm nghiêm trọng Hành vi phạm tội của A có mức độ nguy hiểm cho xã hội và khung hình phạt là 7 năm
tù
Như vậy hành vi phạm tội của A về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản thuộc loại tội phạm nghiêm trọng
2 C có được coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không? Tại sao?
Những dấu hiệu về mặt khách quan.
Trang 5- Dấu hiệu về số lượng: Hai người là A và C có đủ điều kiện của chủ thể của tội phạm Đó là có năng lực TNHS và đủ tuổi chịu TNHS
- Dấu hiệu cùng thực hiện một tội phạm: Trong kế hoạch giết người đã bao gồm kế hoạch hủy hoại tài sản là chiếc xe ô tô trị giá 400 triệu đồng nhằm tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông Theo đó, A người thực hành vì A
đã có hành vi lái xe ô tô đến đoạn đường hiểm trở, đẩy chiếc xe xuống vực khiến chiếc xe bị thiệt hại hoàn toàn
Còn C là đồng phạm ít nhất là với vai trò người giúp sức: C đã cùng A bàn bạc kế hoạch phá hủy chiếc xe ô tô để phục vụ cho việc che dấu tội phạm của mình Do đó, C là người tạo điều kiện tinh thần cho việc thực hiện tội phạm Và theo ý kiến của em, C cũng tạo điều kiện vật chất cho A thực hiện tội phạm, vì C đã bỏ thuốc ngủ khiến B buồn ngủ, tạo điều kiện cho A giết B,
và do đó C gián tiếp giúp A có thể thực hiện việc hủy hoại xe ô tô
Bằng những hành vi như đã trình bày trên, ta thấy những hành vi của A
và C được thực hiện trong mối liên kết thống nhất với nhau Hậu quả chiếc xe
400 triệu bị thiệt hại là kết quả chung do cả A và C cùng tham gia thực hiện tội phạm Nếu không có hành vi bàn bạc kế hoạch thì không có việc thực hiện
kế hoạch, nếu C không bỏ thuốc ngủ cho B ăn khiến B buồn ngủ thì A không
có cơ hội giết B và do đó cũng không có hành vi hủy hoại tài sản, và nếu có hai hành vi trên nhưng không có hành vi đẩy xe xuống vực của A thì cũng không thể có hậu quả là chiếc xe bị thiệt hại hoàn toàn Do đó, hành vi của A
là nguyên nhân trực tiếp làm phát sinh hậu quả, còn hành vi của C “góp phần” vào việc thực hiện tội phạm
Những dấu hiệu về mặt chủ quan.
- Dấu hiệu lỗi: cả A và C đều thực hiện tội phạm với lỗi cố ý Và xác định đây là lỗi cố ý trực tiếp Vì:
+ Về lí trí: cả A và C cùng bàn bạc kế hoạch, bao gồm việc đẩy chiếc xe xuống vực nhằm tạo hiện trường giả Do đó, cả hai đều biết hành vi của mình
Trang 6có tính gây thiệt hại và đều biết người khác cũng có hành vi như vậy, đồng thời cả A và C đều thấy trước hậu quả thiệt hại là chiếc xe ô tô bị hủy hoại hoàn toàn
+ Về ý chí: cả A và C đều mong muốn và có ý thức để cho hậu quả xảy
ra, tức là muốn chiếc xe ô tô bị rơi xuống vực và bị thiệt hại hoàn toàn nhằm che dấu tội phạm giết người trước đó
- Dấu hiệu mục đích phạm tội: mặc dù đây không phải dấu hiệu bắt buộc đối với tội hủy hoại tài sản nhưng A và C đều có chung mục đích khi hủy hoại chiếc xe ô tô: là tạo hiện trường giả nhằm che dấu tội giết người
Từ những phân tích trên cho thấy trong trường hợp này, A và C là đồng phạm tội hủy hoại tài sản (Điều 178 BLHS)
3 Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản( chưa được xóa án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm?
Để có thể xác định A tái phạm hay tái phạm tái phạm nguy hiểm, đầu tiên cần phải xem trường hợp phạm tội của A thuộc loại tội phạm nào Do A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội trộm cắp tài sản (lại chưa được xóa án tích)
Căn cứ vào khoản 2 Điều 9 BLHS 2015 quy định :
“Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 03 năm đến 07 năm tù.”
Như vậy với mức án là 7 năm tù về tội trộm cắp tài sản thì hành vi phạm tội của A thuộc loại tội phạm nghiêm trọng
Căn cứ vào khoản 1 Điều 53 BLHS 2015 quy định :
Trang 7“Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý”
Thứ nhất, trước khi thực hiện tội phạm, người đó đã bị kết án: tội phạm
mà người phạm tội đã bị kết án trước đó bất kể tội nào, không phụ thuộc vào loại tội phạm, dấu hiệu lỗi Lỗi của người này có thể là cố ý, có thể là vô ý Thứ hai, người bị kết kết tội và bản án đối với họ chưa được xóa án tích: việc xác định một người đã bị Tòa án xử phạt đã được xóa án tích hay chưa phải xem họ đã chấp hành xong nội dung của bản án liên quan đến họ hay chưa chứ không dựa vào hình phạt chính đã tuyên với họ
Thứ ba, người phạm tội lại phạm tội do cố ý hoặc về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý
Trong trường hợp trên thì anh A trước đó đã bị kết án về tội trộm cắp tài sản với hình phạt là 7 năm tù lại chưa được xóa án tích, đây là tội phạm nghiêm trọng Hơn nữa hành vi giết anh B của A là cố ý, do muốn được tự do quan hệ với tình nhân là B, anh A đã bàn với chị C về việc giết chồng của mình Như vậy hành vi giết anh B của anh A là lỗi cố ý biết trước hậu quả của mình nhưng vẫn cố thực hiện và mong muốn hậu quả xảy ra
Như vậy hành vi phạm tội của A trong tình huống trên là tái phạm theo khoản 2 Điều 52 BLHS 2015
4 Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù?
Để được quan hệ tự do với tình nhân của mình là A, C đã bàn với A để giết chồng của mình là anh B Sau khi dùng búa tấn công vào đầu anh B làm anh B tử vong, anh A đã dựng một hiện trường giả tai nạn giao thông A đã chuyển xác anh B xuống phía sau và lái xe đến đoạn đường vắng (bên núi cao, bên vực sâu), chuyển lại xác anh B lên ghế lái xe rồi đẩy xe xuống vực Hành vi của anh A là vô cùng nguy hiểm cho xã hội
Trang 8Tuy nhiên, A mới 17 tuổi, là người chưa thành niên phạm tội Vì vậy, phải áp dụng hình phạt đối với Atheo nguyên tắc áp dụng hình phạt đối với
người chưa thành niên phạm tội Theo khoản 1 Điều 91 BLHS: “ Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội”.
Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức của họ về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm
tội, nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm và khoản 6 Điều 91 : “Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp giáo dục khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.”
Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người dưới 18 tuổi phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đủ 18 tuổi trở lên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất
Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội thì việc áp dụng hình phạt đối với nguồi dưới 18 tuổi phải dựa trên nguyên tắc giáo dục, khoan hồng Về hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, theo Điều 101 BLHS:
“Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định như sau:
1 Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù
mà điều luật quy định;
2 Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức
Trang 9hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt
tù mà điều luật quy định”
Như vậy, áp dụng theo khoản 1 Điều 101 thì hình phạt cao nhất mà A phải chịu không quá 18 năm tù vì hình phạt chung của A là tử hình
KẾT LUẬN
Vấn đề tội phạm diễn ra ngày càng nghiêm trọng, xuất phát từ những mục đích đê hèn mà con người có thể ra tay hành hung thậm chí là giết người
để đạt được mục đích của mình Đây là một vấn đề vô cùng nguy hiểm, pháp luật cần phải đưa ra các chế tài nghiêm khắc để mang tính răn đe các đối tượng Tích cực tuyên truyền pháp luật để người dân được tiếp cận với pháp luật có kiến thức về pháp luật
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), NXB Lao động
2 Giáo trình Luật Hình Sự Việt Nam Phần các tội phạm, NXB Công an nhân dân, Hà Nội năm 2018
3 Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam Phần các tội phạm, NXB Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2007
4 GS.TS.Nguyễn Ngọc Hòa, Tội phạm và Cấu thành tội phạm, NXB CAND, Hà Nội, năm 2010
5 Đinh Văn Quế, Bình luận khoa học bộ luật Hình sự, NXB Thông tin và truyền thông
6 TS Trần Văn Biên - TS Đinh Thế Hưng, Bình luận khoa học bộ luật hình sự 2015 sửa đổi 2017, NXB Thế giới, 2016
7 Trần Văn Hùng - Tòa án quân sự Khu vực 2 Quân khu 4, Quy định về đồng phạm trong BLHS năm 2015 và vài lưu ý trong quá trình giải quyết vụ
án đồng phạm, http://www.moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=1988
8 Hồ Quân - Tòa án quân sự Khu vực 1 Quân khu 4, Trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên, http://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=2324