Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 114 CC NHÂN T NH HƯNG ĐN NĂNG SUT LAO ĐNG V HON THIN CÔNG TÁ C ĐỊ NH MỨ C LAO ĐNG CHO M HNG NANO TẠ I CÔNG TY CỔ PHẦ N DỆ T MAY 29-3 THE DETERMINANTS OF LABOUR PRODUCITIVY AND THE IMPROVERMENT OF PRODUCTION NORMS TO THE CODE NANO AT THE 29/3 GARMENT COMPANY SVTH: NGUYỄN THỊ PHƢƠNG MINH - TRẦN THỊ THỦY Lớ p: 30K10, Trường Đại học Kinh tế GVHD: TH.S ÔNG NGUYÊN CHƢƠNG Khoa Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Tm tt Về lý thuyết , giữ a năng suấ t lao độ ng và định mứ c lao độ ng có mố i liên hệ tương quan vớ i nhau. Đề tà i cũng tậ p trung nghiên cứ u định mứ c lao độ ng và cá c nhân tố ả nh hưở ng đế n năng suấ t lao độ ng cho mã hà ng Nano tạ i Công ty cổ phầ n Dệ t may 29-3. Nguồ n dữ liệ u chủ yế u đượ c sử dụ ng là nguồ n dữ liệ u sơ cấp thông qua quá trình khả o sá t bằng các phương pháp bấm giờ, chụp ảnh và quay phim . Với phương pháp tiếp cận phân tích thống kê , từ đó tác động đến các nhân tố ảnh hưởng nhằm cải thiện năng suất và định mứ c lao độ ng . Abstract In the theory, there is a relationship between productivity and production norm. The study also focuses on examining the determinants of labour productivity and the improvement of production norms to the code Nano at the 29/3 garment comapy of Da Nang. The data is mainly extracted from the primary data sources through the survey by means of clock, photography and flim. Basing on the empirical findings, a number of solutions can be proposed for work enhancement in order to improve the labour producitivy and production norms. 1. Mở đầu 1.1. Đt vn đ Cc nhân t nh hƣng đn năng sut rt đa dng , việ c xá c đị nh cá c nhân tố đó sẽ gó p phầ n thƣ̣ c hiệ n đị nh mƣ́ c lao độ ng đƣợ c tố t hơn . V đng thi định mc lao đng l công c hiệ u quả để xá c đị nh n ăng suấ t tiên tin cho ngƣờ i lao độ ng , khai thá c có hiệ u quả cc tiềm năng trong sả n xuấ t. Công tc định mc của công ty cần đƣợc ci thiện để không chỉ đp ng đƣợc yêu cầu sn xut kinh doanh m còn góp phần gim những chi phí không cần thit có thể xy ra trong qu trình sn xut từ đó nâng cao hiệu qu. Vì vy, đề ti: “Cá c nhân tố ả nh hƣở ng đế n năng suấ t lao độ ng và hoà n thiệ n công tá c đị nh mƣ́ c lao độ ng cho mã hà ng Nano ti Công ty cổ phầ n Dệ t may 29-3” đƣợc thực hiện nhằ m nghiên cƣ́ u công tá c định mƣ́ c lao độ ng, v cc nhân t nh hƣng đn năng sut lao đng. 1.2. Câu hỏ i nghiên cứ u - Công tá c đị nh mƣ́ c lao độ ng cho mã hà ng Nano còn tn ti những hn ch gì? - Cc nhân t nh hƣng đn năng sut lao độ ng là gì ? - Chi phí tiề n lƣơng sẽ thay đổ i nhƣ thế nà o khi á p dụ ng đị nh mƣ́ c lao độ ng mớ i? 1.3. Đi tưng v phm vi nghiên cu Nghiên cƣ́ u chọn mẫu 20 ngƣờ i trong tổ ng số 43 công nhân thƣ̣ c hiệ n 103 bƣớ c công việ c tạ o nên mã hà ng Nano. Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 115 1.4. Phương phá p nghiên cứ u Phƣơng phá p đƣợ c sƣ̉ dụ ng chủ yế u là phƣơng phá p sá t trƣ̣ c tiế p v phân tích thng kê . Phƣơng phá p này dƣ̣ a trên việ c phân tí ch kế t cấ u bƣớ c công việ c từ cc ti liệu k thut v thông qua việ c chụ p ả nh cá nhân ngà y là m việ c và bấ m giờ bƣớ c công việ c củ a công nhân để tính mc lao đng cho bƣc công việc . Bên cạ nh đó , còn s dng mô hình kinh t lƣợng để xc định cc nh hƣng đn năng sut lao đng. 2. Nộ i dung nghiên cứ u 2.1. Phân tích tì nh hì nh sả n xuấ t kinh doanh , lực lượ ng lao độ ng và cá c chí nh sá ch liên quan đế n ngườ i lao độ ng. 2.2. Thự c trạ ng công tá c đị nh mứ c lao độ ng cho mã hng Nano ti Xí nghip may II. 2.2.1 Đị nh mƣ́ c lao độ ng hiện ti củ a m hng Nano - Tổng thi gian sn xut nên 1 sn phẩm quần m hng Nano = 2500(s) - Nhịp đ s/xut của 1CN = 58s - Trung bình s sn phẩm m công nhân phi lm ra đi vi bƣc công việc m họ thực hiện l: 500 sn phẩm - S sn phẩm m 1 công nhân lm ra đi vi m hng Nano l 12 (quầ n) 2.2.1. Đá nh giá công tá c đị nh mứ c lao độ ng cho sả n phẩ m Nano. - Ngƣờ i là m đị nh mƣ́ c dƣ̣ a trên kinh nghiệ m là chủ yế u; - Công tá c tổ chƣ́ c cò n chƣa chặ t chẽ , v sự phố i hợ p giƣ̃ cá c bƣớ c công việ c cò n chƣa đồ ng bộ ; - K thut định mc chỉ bm gi từ 5-7 lầ n đố i vớ i tƣ̀ ng bƣớ c công việ c nê n độ chí nh xc s không cao; - My móc lc hu nên nh hƣng rt nhiều đn sn xut của công nhân; - Đa số ngƣờ i công nhân có tay nghề thp so vi yêu cầu của công việc đề ra. 2.3. Phân tích các nhân t ảnh hưởng đến năng suấ t lao độ ng 2.3.1. Phân tích thống kê Qua bả ng mô tả thố ng kê (bng 1), năng suấ t lao độ ng trung bì nh là 1.07 l kh thp, mƣ́ c độ chênh lệ ch về năng sut giƣ̃ a cá c công nhân trong tổ không cao (hệ s bin thiên 1 bằng 0,13). Về bậ c thợ thì chƣa đá p ƣ́ ng đƣợ c cá c yêu cầ u về chấ t lƣợ ng củ a công nghệ sả n xuấ t. Bảng 1: Mô tả thống kê các nhân tố ảnh hưởng Năng sut lao đng Tiền lƣơng Bậ c thợ Kinh nghiệm Chuẩ n kế t Phc v tổ chƣ́ c Trung bình 1.07 1230.65 1.75 4.25 3.95 4.40 Gi trị nhỏ nht 0.65 803.00 1.00 2.00 2.00 1.00 Gi trị ln nht 1.25 1621.00 3.00 10.00 7.00 9.25 Đ lệch chuẩn 0.14 183.13 0.64 2.31 1.47 2.11 Hệ s bin thiên 0.13 0.15 0.36 0.54 0.37 0.48 Kinh nghiệ m là m việ c trung bình 4,25 năm là tƣơng đố i đủ để họ hoà n thà nh tố t cá c công đoạ n sả n xuấ t, tuy nhiên khoả ng cá ch về kinh nghiệ m là khá xa gây khó khăn trong việ c ri chuyền. Thờ i gian chuẩ n kế t trung bình tƣơng đố i phù hợ p đố i vớ i tí nh chấ t công việ c sả n xuấ t hà ng may mặ c . Thi gian phc v tổ chc v k thut tƣơng đố i hợ p lý mặ c dù có sƣ̣ chênh lệ ch. Thờ i gian nghỉ ngơi trung bình củ a mộ t ngƣờ i cô ng nhân là 7.32 pht. Thờ i gian 1 Hệ s bin thiên=Đ lệch chuẩn/Trung bình Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 116 lng phí chủ quan phần ln l do ăn vt v đc biệt l do nói chuyện, cho thy công tá c quả n lý của tổ trƣng chƣa tt v nht l  thc của ngƣi công nhân chƣa cao . Thờ i gian lã ng phí khch quan do công nhân chờ hà ng và lỗ i kỹ thuậ t chiế m tỷ trọ ng lớ n (bình quân 2.66 pht/ngƣi). Thờ i gian lã ng phí không hợ p lý tƣơng đố i  mc vừa phi nhƣng cũ ng cầ n hạ n chế bớ t để gó p phầ n tăng sả n lƣợ ng (Bng 2). Bảng 2: Mô tả thống kê các nhân tố ảnh hưởng Phc v k thut Tc nghiệ p Nghỉ ngơi Lng phí chủ quan Lng phí khch quan Lng phí không hợ p lý Trung bình 2.00 26.98 7.32 7.39 2.66 2.90 Gi trị nhỏ nht 0.00 18.82 3.50 1.00 0.00 0.00 Gi trị ln nht 5.33 35.67 16.00 18.00 22.00 11.00 Đ lệch chuẩn 1.26 4.50 3.06 3.81 5.33 2.81 Hệ s bin thiên 0.63 0.17 0.42 0.52 2.00 0.97 2.3.2. Mô hình thự c nghiệ m Biế n ph thuc đƣợ c sƣ̉ dụ ng trong mô hì nh là năng sut của công nhân (Sn lƣợng/ pht): Y (NSLĐ) Cc bin gii thích đi diện cho cc nhân t nh hƣng đƣợc xem xét: - Tiề n lƣơng: X 1 (TIENLUONG) - Bậ c thợ củ a ngƣờ i công nhân: X 2 (BACTHO) - Kinh nghiệ m đƣợ c xá c đị nh bằ ng số năm là m việ c: X 3 (KINHNGHIEM) - Thi gian phc v tổ chc: X 4 (TGPVTOCHUC) - Thi gian phc v k thut: X 5 (TGPVKYTHUAT) - Việ c nó i chuyệ n trong giờ là m việ c: X 6 (TGNOICHUYEN) - Lấ y hà ng tƣ̀ bƣớ c công việ c khá c: X 7 (TGLAYHANG) Mô hình đƣợc thit lp: uXXXXXXXY  776655443322110  u: đi diện cho cc nhân t nh hƣng không đƣợc xem xét trong mô hình 2.3.3 Phân tích thực nghiệm Bảng 3: Ma trận tương quan Y X1 X2 X3 X4 X5 X6 X7 Y 1.00 X1 0.36 1.00 X2 0.03 0.37 1.00 X3 0.14 0.13 0.69 1.00 X4 0.14 -0.16 -0.01 -0.02 1.00 X5 0.38 0.32 0.00 0.07 0.49 1.00 X6 -0.26 -0.11 -0.37 -0.49 0.19 0.15 1.00 X7 -0.07 -0.08 -0.03 0.02 0.39 0.49 0.29 1.00 Bng 3, phân tích tƣơng quan cho rằng có mi quan hệ tƣơng quan đng bin giữa năng sut lao đng vi tiền lƣơng, bc thợ, kinh nghiệm nhƣng có mi quan hệ tƣơng quan nghịch bin giữa năng sut lao đng vi thi gian nói chuyện trong lc lm việc v thi gian phi ly hng từ bƣc công việc khc. Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 117 Qua cc mô hình phân tích đ nhy (mô hình 1-mô hình 4) (Bng 4) cho thy cc hệ s hi qui đƣợc ƣc lƣợng l kh ổn định. Kiểm định dng hm bằng thng kê F v kiểm định phƣơng sai không đổi Breusch-Pagan / Cook-Weisberg test cho mô hình 4 thỏa mn vi mc  nghĩa 10%. Bảng 4: Hồi qui và phân tích độ nhạy 2 BIẾN PHỤ THUỘC NSLĐ Mô hình 1 Mô hình 2 Mô hình 3 Mô hình 4 TIENLUONG 0.00028 0.00035 0.00029 0.00024 [0.000] [0.000] [0.000] [0.000] BACTHO -0.084 -0.072 -0.066 [0.075] [0.081] [0.081] KINHNGHIEM 0.021* 0.018* 0.009* [0.020] [0.021] [0.022] TGPVTOCHUC 0.007 0.009 [0.020] [0.020] TGPVKYTHUAT 0.024 0.043 [0.036] [0.040] TGNOICHUYEN -0.057* [0.057] TGLAYHANG -0.016* [0.021] S quan st 20 20 20 20 R 2 0.23 0.3 0.47 0.58 2  của kiểm định Breusch- Pagan / Cook-Weisberg test 4.73 10.64 12.87 16.96 Các giá trị trong dấu ngoặc là sai số chuẩn * mức ý nghĩa 10%; Vi hệ s ƣc lƣợng của bin thi gian nói chuyện l -0.057, có thể đnh gi đƣợc rằng công nhân nói chuyện trong lc lm việc gây nên sự mt tp trung s nh hƣng tiêu cực đn năng sut, v hệ s của bin thi gian ly hng l -0.016 cũng cho thy công nhân cng mt nhiều thi gian cho việc ly hng thì s lm cho năng sut cng gim 2.4. Hon thin mc lao đng mi cho bư c công việ c có mứ c lạ c hậ u trong tổ ng số 103 bướ c công việ c cấ u thà nh nên sả n phẩ m Nano. - Qu trình xây dựng mc mi đƣợc tin hnh theo trình tự: + Lƣ̣ a chọ n đố i tƣợ ng quan sá t. + Tiế n hà nh chụ p ả nh ngy lm việc của ngƣi lao đng (nhằ m xá c đị nh thờ i gian tá c nghiệ p trong mộ t ca). + Tiế n hà nh bm gi bƣc công việc ( xc định thi gian tc nghiệp mt đơn vị sn phẩm). + Xc định mc lao đng mi thông qua công thc: TN TNCA SL T T M  ; TNCa Ca TNTG T T TM . Trong đó: M sl : Mc sn lƣợng M tg : Mc thi gian T TNca : Tổ ng thờ i gian tá c nghiệ p trong ca T Ca : Tổ ng thờ i gian là m việ c trong ca 2 S dng công c Stata Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 118 T TN : Thờ i gian tá c nghiệ p đố i vớ i bƣớ c công việ c 2.5. Kết quả đt đưc Thit lp định mc lao đng mi của m hng Nano - Tổng thi gian sn xut nên m hng Nano sau khi đƣợc định mc l 2273,83(s) - Nhịp đ s/xut của 1CN = 52,8(s) - Trung bình s sn phẩm m công nhân phi lm ra đi vi bƣc công việc m họ thực hiện l: 545 sn phẩm - S sn phẩm m 1 công nhân lm ra đi vi m hng Nano l 13 (quầ n) - Chi phí lƣơng cho tổ tit kiệm đƣợc sau khi xây dựng định mc mi là: (3359-3064)*26*13*43 = 4287530(đng) 3. Kế t luậ n Mộ t định mc lao đng hợp l có thể lm tăng năng sut của ngƣi lao đng v đng thờ i xá c đị nh cá c nhân tố ả nh hƣở ng đế n năng suấ t lao độ ng để kiểm sot v cả i thiệ n cc nhân t đó mt cch phù hợp để ngƣờ i công nhân là m việ c hiệ u quả hơn. Cc gii php đƣợc đề xut: - Nâng cao cht lƣợng ngun lao đng thông qua đo to v nâng cao bc thợ, tay nghề cho công nhân. - Bộ phậ n quả n lý có trá ch nhiệ m hƣớ ng dẫ n sn xut cho ngƣi lao đng , phân tích để ngƣi công nhân hiểu rõ sự cần thit p dng mc mi. Đm bo cc điều kiện tổ chc k thut ti xí nghiệp may. - Đả m bả o môi trƣờ ng là m việ c củ a ngƣờ i lao độ ng bằ ng cá c biệ n phá p thiế t thƣ̣ c nhƣ my móc phi thƣng xuyên bo dƣng v tu sa, lắ p cá c hệ thố ng thông mt. - Bố trí quả n lý công nhân trong tổ sao cho thậ t hợ p lý trá nh tì nh trạ ng ƣ́ đọ ng hà ng hay công nhân phả i đi lấ y bá n thà nh phẩ m. - Đi vi công nhân mi thì có thể giao cho những bƣc công việc đơn gin dễ dng hay hƣng dẫn họ thực hiện đng theo bƣc công việc. - S dng âm nhc chc năng v thể dc dƣng sinh giữa ca. TI LIU THAM KHO [1] Nguyễ n Phi Long (2005), „Hoà n thiệ n hệ thố ng đị nh mƣ́ c lao độ ng để đổ i mớ i công tá c sn xut kinh doanh cho ngnh đƣng sắ t‟. [2] Phm Thanh Khoi (2000), Giáo trình định mức lao động, NXB Lao đng-X hi, H Ni. [3] Tăng Văn Khiên (2007), “Về Năng sut Lao đng của Việt Nam giai đon 2001- 2005”, Tạp chí Cộng Sản, S 18 (138) năm 2007 [4] Trƣơng Thị Thu Hiề n (2005), „Hoà n thiệ n đị nh mƣ́ c lao độ ng cho sả n phẩ m lố p ôtô quy chuẩ n 900-20 ti Công ty cao su Đ Nng‟ , đề ti nghiên cu khoa học sinh viên , Trƣng Đi học Kinh t, Đi học Đ Nng. . chụp ảnh và quay phim . Với phương pháp tiếp cận phân t ch thống kê , t đó t c động đến các nhân t ảnh hưởng nhằm cải thiện năng su t và định mứ c lao. xc định thi gian t c nghiệp m t đơn vị sn phẩm). + Xc định mc lao đng mi thông qua công thc: TN TNCA SL T T M  ; TNCa Ca TNTG T T TM . Trong đó: