Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần vận tải hành khách Thanh Xuân

Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần vận tải hành khách Thanh Xuân

Lời mở đầu

Từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung chuyển sang nền kinh tế thị trờng có

sự quản lý của Nhà nớc, nền kinh tế của nớc ta có những biến đổi sâu sắc, tạo ra những thời cơ cũng nh làm nảy sinh không ít những khó khăn, thử thách cho sự phát triển của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thơng mại - dịch

vụ nói riêng

Doanh nghiệp thơng mại- dịch vụ với ý nghĩa là tế bào của nền kinh tế, hoạt

động nhằm cung cấp các hàng hoá, dịch vụ để thoả mãn nhu cầu sinh hoạt của con ngời và nhu cầu sản xuất kinh doanh của toàn xã hội ở nớc ta, các doanh nghiệp thuộc loại hình này rất đa dạng, với những doanh nghiệp làm nhiệm vụ xuất nhập khẩu thì thị trờng của họ không chỉ là các đơn vị trong nớc mà còn cả các đối tác nớc ngoài Công tác kế toán tại các đơn vị này, đặc biệt kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu đóng một vai trò quan trọng trong sự thành công của hoạt động kinh doanh của Công ty

Để thực hiện mục tiêu này, doanh nghiệp thơng mại- dịch vụ cần phải lựa chọn kinh doanh mặt hàng nào phù hợp và có lợi nhất, luôn phân tích tìm hiểu xu hớng phát triển của mặt hàng đó và đa ra quyết định đúng đắn, kịp thời trong quá trình đầu t Do vậy kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu cần phải đợc tổ chức một cách khoa học, hợp lý để có thể cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, phân tích đánh giá, lựa chọn các phơng án kinh doanh có hiệu quả nhất

Nhận thức đợc tầm quan trọng của kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu, trong quá trình học tập tại trờng và thời gian thực tập tại Công ty Xuất nhập khẩu

xi măng em đã nghiên cứu và tìm hiểu về công tác kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại Công ty Với sự hớng dẫn tận tình của cô giáo - Thạc sỹ Lê Kim Ngọc, và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ, nhân viên trong Công ty nói chung

và các nhân viên của phòng kế toán nói riêng, em mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:

“Hoàn thiện kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng”

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Ngoài lời mở đầu và kết luận, nội dung luận văn của em đợc trình bày thành 3

Em xin chân thành cảm ơn Cô giáo - Thạc sỹ Lê Kim Ngọc ngời đã trực tiếp hớng dẫn em và các cô, chú trong Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đã tạo

điều kiện để em có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp!

Sinh viên: Nguyễn Kim Th

K43B - Khoa Kế toán - Đại học Kinh tế quốc dân

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Chơng 1: Lý luận chung về công tác kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu trong doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu

I Những vấn đề chung về lu chuyển hàng hoá nhập khảu

1 Khái niệm và đặc điểm hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu

Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là việc trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa quốc gia này với quốc gia khác thông qua hành vi mua bán Sự trao đổi đó thể hiện quan

hệ xã hội, phản ánh sự tác động lẫn nhau về kinh tế giữa những ngời sản xuất kinh doanh hàng hoá dịch vụ riêng biệt của các nớc khác nhau trên thế giới

Thông qua mua bán trao đổi hàng hoá xuất nhập khẩu, mỗi nớc tham gia vào thị trờng quốc tế có thể thực hiện một cách có hiệu quả mục tiêu tăng trởng kinh tế Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu tạo ra xu hớng hợp tác hoá toàn cầu, các n-

ớc trên thế giới có điều kiện liên kết và hợp tác quốc tế với nhau, phát huy thế mạnh của mình, tận dụng điều kiện của các nớc khác phục vụ cho quá trình phát triển của quốc gia mình

ở nớc ta, trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung, các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh theo sự chỉ đạo của Nhà nớc, thông qua các chỉ tiêu pháp lệnh cả đầu vào và

đầu ra Hoạt động xuất nhập khẩu thờng đợc thực hiện dới hình thức Nghị định th

ký kết giữa hai Chính phủ, chủ yếu thực hiện trao đổi mua bán hàng hoá dịch vụ với các nớc Đông Âu và Liên Xô Cùng với sự chuyển dịch nền kinh tế theo hớng nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc, hoạt động xuất nhập khẩu cũng có

sự thay đổi Các doanh nghiệp trong nớc đợc chủ động tiến hành trao đổi mua bán hàng hoá dịch vụ với các doanh nghiệp nớc ngoài theo yêu cầu của thị trờng, phù hợp với luật pháp của Nhà nớc Hoạt động kinh doanh xuất, nhập khẩu tiến hành theo hai phơng thức, bằng Nghị định th, hoặc ngoài Nghị định th

Mỗi hoạt động kinh tế với những đặc điểm khác nhau sẽ ảnh hởng đến công tác kế toán Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu với các đặc điểm riêng có, tạo ra những đặc trng trong kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu

2 Vai trò của hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu trong nền kinh tế thị ờng

Đảng và Nhà nớc ta đã khẳng định: “Không ngừng mở rộng phân công và hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực kinh tế, khoa học - kỹ thuật, đẩy mạnh hoạt động

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

xuất nhập khẩu Đó là những đòi hỏi khách quan của thời đại” Nền kinh tế thị

trờng cho phép các doanh nghiệp mở rộng thị trờng kinh doanh không chỉ với các doanh nghiệp trong nớc, mà cả với các đối tác nớc ngoài Hầu hết các doanh nghiệp hiện nay tồn tại và phát triển với mục tiêu hàng đầu là lợi nhuận Nhng nếu tồn tại riêng rẽ thì bất cứ doanh nghiệp nào, cũng nh một quốc gia trên thế giới sẽ không thể phát triển, mở rộng kinh doanh, nền kinh tế trở nên trì trệ, không bắt kịp với các nớc khác Kinh doanh xuất nhập khẩu có ý nghĩa vô cùng quan trọng Nó

là một bộ phận của lĩnh vực lu thông hàng hoá, là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng trên phạm vi quốc tế với chức năng tổ chức lu chuyển hàng hoá giữa trong n-

ớc với nớc ngoài Xuất khẩu với vai trò tạo vốn cho nhập khẩu, mở rộng thị trờng cho sản xuất trong nớc, tạo tiền đề vật chất để giải quyết nhiều mục tiêu kinh tế

đối ngoại khác của Nhà nớc Nhập khẩu mở rộng khả năng tiêu dùng trong nớc, cho phép một nớc tiêu dùng các mặt hàng với số lợng nhiều hơn mức có thể sản xuất, từ đó cân đối cơ cấu kinh tế, kích thích sản xuất trong nớc

Nhập khẩu là sự trao đổi hàng hoá dịch vụ giữa các quốc gia thông qua việc mua bán hàng hoá dịch vụ của các tổ chức kinh tế, Công ty, tập đoàn nớc ngoài và tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu tại thị trờng trong nớc hoặc tái xuất khẩu Nhập khẩu là một trong những hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thơng, có tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế đất nớc, và tiêu dùng của ngời dân Trong điều kiện nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc, hoạt động nhập khẩu đóng vai rất quan trọng:

+ Nhập khẩu cung cấp những mặt hàng trong nớc cha sản xuất đợc, hoặc sản xuất cha đáp ứng nhu cầu về mặt số lợng, chất lợng

+ Nhập khẩu máy móc thiết bị, vật t, công nghệ tăng cờng cơ sở vật chất, kỹ thuật công nghệ tiên tiến cho sản xuất trong nớc, đẩy mạnh phát triển công nghiệp, đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng từng bớc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc Thông qua hoạt động nhập khẩu giúp bổ sung những mặt mất cân đối của nền kinh tế, đảm bảo cho nền kinh tế phát triển hài hoà, bền vững

+ Nhập khẩu góp phần cải thiện và nâng cao đời sống cho ngời dân Nhập khẩu giúp thoả mãn nhu cầu trực tiếp của ngời dân về hàng tiêu dùng, đáp ứng kịp thời

đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn định cho ngời lao động

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

+ Nhập khẩu giúp mở rộng quan hệ thơng mại trên thị trờng thế giới, đồng thời tranh thủ khai thác đợc tiềm năng, sức mạnh về hàng hoá, công nghệ của nớc ngoài.

+ Nhập khẩu có vai trò tích cực thúc đẩy đến hoạt động xuất khẩu Thông qua nhập khẩu các nguyên vật liệu với giá rẻ, chất lợng tốt, làm yếu tố đầu vào cho sản xuất các mặt hàng xuất khẩu, tạo môi trờng thuận lợi cho việc xuất khẩu hàng Việt Nam ra nớc ngoài

3 Sự ảnh hởng của hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu đến công tác kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu

- Lu chuyển hàng hoá là việc thực hiện quá trình đa hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ thông qua các hoạt động mua bán trên thị trờng Thực hiện lu chuyển hàng hoá chính là thực hiện quá trình mua, bán và dự trữ hàng hoá

- Nhập khẩu là một hoạt động lu thông hàng hoá, dịch vụ giữa trong nớc và ngoài nớc Đối tợng hàng nhập khẩu rất phong phú Nó không chỉ là những mặt hàng phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của các tầng lớp dân c mà còn bao gồm các trang thiết bị, máy móc vật t kỹ thuật hiện đại phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân Các mặt hàng đợc nhập khẩu phù hợp với ngành nghề kinh doanh ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh

- Quá trình lu chuyển hàng hoá nhập khẩu theo một vòng khép kín phải trải qua hai giai đoạn: mua và bán hàng nhập khẩu Thời gian lu chuyển hàng hoá nhập khẩu thờng kéo dài hơn so với hàng hoá trong nớc do phạm vi hoạt động nhập khẩu vợt ra khỏi phạm vi biên giới mỗi quốc gia Điều này tác động lớn đến hoạt

động kinh doanh, làm phát sinh nhiều chi phí vận chuyển, bốc dỡ, chất lợng hàng hoá có thể ảnh hởng, thời gian thu hồi vốn chậm, đòi hỏi doanh nghiệp phải có một lợng vốn lớn Những biến động về nhu cầu tiêu thụ hàng hoá trên thị trờng có thể sẽ làm ảnh hởng đến kế hoạch tiêu thụ hàng hoá của doanh nghiệp

- Hàng nhập khẩu thờng nguyên đai, nguyên kiện, nguyên tàu, bên ngoài ghi rõ các ký hiệu để tiện cho việc giao nhận, vận chuyển Đối với các mặt hàng không

đóng gói đợc thì có những quy định riêng về bao bì giao nhận

- Nhập khẩu thờng đợc thực hiện theo hai hình thức: Nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu uỷ thác

- Các chỉ tiêu kinh doanh trong đơn vị xuất nhập khẩu thờng đợc phản ánh bằng ngoại tệ Mức độ thực hiện các chỉ tiêu không chỉ phụ thuộc vào kết quả hoạt động Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

ngoại thơng mà còn bị chi phối bởi tỷ giá ngoại tệ thay đổi và phơng pháp kế toán ngoại tệ.

- Thời điểm xác định hàng hoá nhập khẩu tuỳ theo phơng thức giao nhận và phơng tiện chuyên chở Xác định chính xác thời điểm hàng hoá nhập khẩu có ý nghĩa quan trọng trong việc hạch toán đúng chỉ tiêu hàng nhập và kịp thời giải quyết tranh chấp, thởng phạt khi nhận hàng nhập khẩu

4 ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu trong doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu

Trong bất kỳ giai đoạn nào của nền kinh tế, kế toán là một trong những công cụ sắc bén và có hiệu lực để thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin cho các nhà quản trị ra quyết định và giám đốc toàn bộ hoạt động kinh doanh Kế toán lu chuyển hàng hoá là khâu quan trọng trong các doanh nghiệp thơng mại, đảm bảo quản lý kinh doanh đợc nhịp nhàng thông suốt, đạt hiệu quả kinh tế cao, đồng thời là yếu

tố quan trọng để xác định hiệu quả kinh doanh góp phần vào sự phát triển của doanh nghiệp

Kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu là việc ghi chép, phản ánh, giám đốc các nghiệp vụ kinh tế phát sinh kể từ khi mua hàng, thanh toán tiền hàng với nhà xuất khẩu đến khi hàng về, bảo quản, dự trữ, cho đến khi bán hàng thu tiền Công tác

kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu đợc tổ chức hợp lý và đúng đắn với đặc

điểm kinh doanh của doanh nghiệp sẽ cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác về mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình hoạt động

Kế toán nhập khẩu đảm bảo tổ chức tốt quy trình lu chuyển chứng từ hàng nhập khẩu, tập hợp phân bổ chi phí, ghi nhận doanh thu, phản ánh sự biến động của vốn, vật t, hàng hoá, xác định kết quả kinh doanh đến lựa chọn thị trờng, bạn hàng, khách hàng, mặt hàng, lĩnh vực kinh doanh có hiệu quả Từ đó, giúp cho các doanh nghiệp xác định đợc thị trờng mặt hàng tiềm năng phục vụ cho việc lập chiến lợc kinh doanh

Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của kế toán nói chung, và các đặc thù riêng của hoạt động nhập khẩu, kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu có các nhiệm vụ chính sau:

+ Kế toán nhập khẩu phải phản ánh, theo dõi, kiểm tra chặt chẽ tiến trình ký kết và thực hiện các hợp đồng kinh tế nhập khẩu, kiểm tra việc đảm bảo an toàn hàng hoá

NK cả về số lợng và giá trị

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

+ Nội dung hạch toán phải phản ánh chi tiết, tổng hợp các khoản chi phí phát sinh trong kinh doanh của đơn vị Trên cơ sở đó tính toán chính xác, trung thực các khoản thu nhập trong kinh doanh.

+ Kế toán nhập khẩu tiến hành kiểm tra, theo dõi công nợ, thanh toán kịp thời cho các chủ hàng nớc ngoài và với Ngân sách Nhà nớc, nhằm đảm bảo cán cân thanh toán ngoại thơng, tạo lập niềm tin với các bạn hàng

+ Kịp thời phát hiện và sửa chữa sai sót xảy ra trong hoạt động nhập khẩu, tìm biện pháp giảm chi phí mỗi thơng vụ, tăng nhanh vòng quay của vốn, sử dụng vốn

an toàn và có hiệu quả cao

+ Tuân thủ nguyên tắc kế toán ngoại tệ với các chỉ tiêu có liên quan, từ đó cung cấp thông tin tài chính một cách chính xác, kịp thời cho quản lý hoạt động nhập khẩu của các nhà quản trị và Nhà nớc

Những nhiệm vụ này đặt ra cho công tác kế toán hàng hoá nhập khẩu trong các

đơn vị rõ ràng, khoa học, và tuân thủ những nguyên tắc, chuẩn mực chung của kế toán đã thừa nhận, đồng thời phù hợp với đặc thù kinh doanh của đơn vị

II Nội dung nghiệp vụ nhập khẩu hàng hoá

1 Các phơng thức kinh doanh nhập khẩu

Các doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu hàng hoá dịch vụ theo hai phơng thức: bằng Nghị định th ký kết giữa hai Chính phủ hoặc ngoài Nghị định th

1.1 Phơng thức nhập khẩu theo Nghị định th

Nhập khẩu theo Nghị định th là phơng thức mà các doanh nghiệp tiến hành nhập khẩu dựa theo các chỉ tiêu pháp lệnh của Nhà nớc Chính phủ Việt Nam ký kết với Chính phủ các nớc khác Nghị định th hoặc Hiệp định th về trao đổi hàng hoá giữa hai nớc và giao cho một số đơn vị có chức năng kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp thực hiện

Ngoại tệ thu đợc phải nộp vào quỹ tập trung của Nhà nớc thông qua tài khoản của

Bộ thơng mại và đợc hoàn lại bằng tiền Việt Nam tơng ứng với số ngoại tệ đã khoán căn cứ vào tỷ giá khoán do Nhà nớc quy định

1.2 Phơng thức nhập khẩu ngoài Nghị định th

Nhập khẩu ngoài Nghị định th là phơng thức nhập khẩu trong đó các doanh nghiệp

tự cân đối về tài chính và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nớc Doanh nghiệp phải hoàn toàn chủ động tổ chức hoạt động nhập khẩu từ khâu đầu tiên đến khâu cuối cùng Đơn vị phải tìm nguồn hàng, bạn hàng, tổ chức giao dịch,

ký kết và thực hiện hợp đồng trên cơ sở tuân thủ những chính sách, chế độ kinh tế Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

của Nhà nớc Đối với số ngoại tệ thu đợc không phải nộp vào quỹ tập trung mà có thể bán ở trung tâm giao dịch ngoại tệ hoặc Ngân hàng Nhập khẩu theo phơng thức này tạo cho các doanh nghiệp sự năng động, độc lập, thích ứng với cơ chế thị trờng hiện nay Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm với hoạt động kinh doanh của mình, hàng hoá nhập khẩu sẽ có sự chọn lựa, đáp ứng phù hợp với nhu cầu trong nớc.

2 Các hình thức nhập khẩu hàng hoá

Trong mậu dịch quốc tế, thực hiện nghiệp vụ nhập khẩu thờng đợc áp dụng nhiều hình thức, trong đó có hai hình thức chủ yếu: hình thức nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu uỷ thác

2.1 Hình thức nhập khẩu trực tiếp

NK TT là hình thức nhập khẩu là hình thức nhập khẩu mà các đơn vị kinh doanh XNK đợc Nhà nớc cấp giấy phép kinh doanh hàng nhập khẩu, có thể trực tiếp tổ chức giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng kinh tế với các tổ chức, các doanh nghiệp nớc ngoài

Doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp tự tìm kiếm bạn hàng, định đoạt giá cả, cân đối tài chính, lựa chọn phơng thức thanh toán sao cho phù hợp nhất đối với doanh nghiệp, xác định phạm vi kinh doanh của mình trong khuôn khổ chính sách quản

lý xuất nhập khẩu của Nhà nớc

Thông thờng chỉ có những đơn vị có uy tín trong giao dịch đối ngoại, có khả năng

về tài chính đồng thời có đội ngũ nhân viên am hiểu về nghiệp vụ ngoại thơng thực hiện

2.2 Hình thức nhập khẩu uỷ thác

NK uỷ thác là hình thức nhập khẩu trong đó đơn vị tham gia nhập khẩu không trực tiếp đứng ra đàm phán với nớc ngoài mà nhờ qua một đơn vị nhập khẩu uỷ thác có

uy tín để thực hiện hoạt động nhập khẩu

Theo hình thức nhập khẩu này, bên nhận uỷ thác nhập khẩu sẽ phải chịu sự điều chỉnh về mặt pháp lý của luật kinh doanh trong nớc, luật kinh doanh bên đối tác và luật buôn bán quốc tế Bên giao uỷ thác nhập khẩu giữ vai trò là ngời sử dụng dịch

vụ, bên nhận uỷ thác giữ vai trò là ngời cung cấp dịch vụ, hởng hoa hồng theo sự thoả thuận giữa hai bên ký kết theo hợp đồng uỷ thác

Ngoài hai hình thức trên, NK hàng hoá còn đợc thực hiện dới các hình thức: Tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Việc kinh doanh nhập khẩu theo hình thức nào phụ thuộc vào điều kiện của doanh nghiệp, với mục đích kinh doanh có hiệu quả bảo đảm cho doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển Thông thờng doanh nghiệp kết hợp cả hai hình thức nhập khẩu trực tiếp và NK uỷ thác khi tiến hành nhập khẩu hàng hoá.

3 Các phơng thức thanh toán chủ yếu trong kinh doanh nhập khẩu

3.1 Phơng thức chuyển tiền

Sơ đồ 1: Trình tự thanh toán theo phơng thức chuyển tiền

(1) Giao dịch giữa ngời chuyển tiền và ngời hởng lợi

(2) Ngời chuyển tiền viết đơn yêu cầu chuyển tiền cùng với uỷ nhiệm chi và những chứng từ cần thiết khác theo yêu cầu của khách hàng (ngời hởng lợi) gửi cho Ngân hàng chuyển tiền

(3a) Ngân hàng chuyển tiền gửi một công điện chuyển tiền cho Ngân hàng đại lý chuyển tiền cho ngời nhận

(3b) Ngân hàng chuyển tiền gửi giấy báo nợ (giấy báo đã thanh toán cho ngời chuyển tiền)

(4) Ngân hàng đại lý chuyển tiền cho ngời hởng lợi

Phơng thức chuyển tiền là phơng thức trong đó khách hàng (ngời yêu cầu trả tiền) yêu cầu Ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho ngời khác (ngời h-ởng lợi) ở một địa điểm nhất định bằng phơng tiện chuyển tiền do khách hàng yêu cầu

3.2 Phơng thức ghi sổ

Theo phơng thức này, ngời bán mở một tài khoản hay mở một quyển sổ để ghi nợ cho ngời mua sau khi ngời bán hoàn tất việc giao hàng hoá và dịch vụ Định kỳ ngời mua trả tiền cho ngời bán bằng phơng thức chuyển tiền

Theo phơng thức này, Ngân hàng không giữ vai trò là ngời mở tài khoản và thực hiện các nghiệp vụ thanh toán mà chỉ thực hiện nghiệp vụ chuyển tiền vào cuối kỳ.Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

(3a)

Tài khoản mở ra để ghi nợ phải thu là tài khoản đơn biên tức là chỉ do ngời bán

mở, ngời mua có thể mở một tài khoản theo dõi nhng nó không có giá trị quyết toán

Sơ đồ 2: Sơ đồ trình tự thanh toán theo phơng thức ghi sổ

(1) Ngời bán giao hàng hoá dịch vụ cho ngời mua

(2) Ngời bán gửi chứng từ cho ngời mua nhận hàng đồng thời báo nợ trực tiếp cho ngời mua

(3) Đến kỳ, ngời bán yêu cầu ngời mua chuyển tiền thanh toán các khoản nợ trong kỳ

Phơng thức thanh toán này chỉ áp dụng đối với những thơng vụ thật sự tin cậy hoặc thanh toán cho những giao dịch nội bộ trong hệ thống Công ty

3.3 Phơng thức nhờ thu

Phơng thức nhờ thu là phơng thức thanh toán trong đó ngời bán sẽ hoàn thành nghĩa vụ giao hàng và cung cấp dịch vụ cho ngời mua thì uỷ thác cho Ngân hàng của mình thu nợ số tiền ở ngời mua trên cơ sở hối phiếu của ngời bán lập ra

 Theo hình thức thanh toán này, có hai phơng thức nhờ thu:

(a) Nhờ thu hối phiếu trơn: là phơng thức trong đó ngời bán uỷ thác cho Ngân

hàng thu đợc tiền ở ngời mua căn cứ vào hối phiếu do mình lập ra, còn bộ chứng từ thì do ngời bán đa trực tiếp cho ngời mua nhận hàng mà không qua Ngân hàng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

(4b)

Sơ đồ 3: Nhờ thu hối phiếu trơn

(1) Gửi hàng kèm bộ chứng từ cho ngời mua

(2) Lập hối phiếu đòi tiền ngời mua kèm theo một uỷ thác

(3) Ngời mua trả tiền hoặc ký chấp nhận trả tiền hối phiếu cho Ngân hàng của mình (Ngân hàng đại lý)

(4) Ngân hàng đại lý chuyển tiền thu đợc cho Ngân hàng ngời bán

(4a) Ngân hàng ngời bán thanh toán cho ngời bán

(4b) Khi ngời mua chấp nhận hối phiếu thì Ngân hàng giữ hối phiếu hoặc chuyển ngay cho ngời bán Khi đến hạn thanh toán, Ngân hàng sẽ đòi tiền của ngời mua

và thực hiện việc chuyển tiền thu đợc cho ngời bán

(b) Nhờ thu kèm chứng từ: là phơng thức trong đó ngời bán uỷ thác cho Ngân

hàng thu hộ tiền ở ngời mua không những căn cứ vào hối phiếu mà căn cứ vào chứng từ gửi kèm, với điều kiện ngời mua chỉ có thể nhận đợc bộ chứng từ này nếu trả tiền hoặc ký chấp nhận trả tiền hối phiếu cho Ngân hàng chỉ định (Ngân hàng

(1) (1)

(2)

(3) Ngân hàng ngời mua yêu cầu ngời mua trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu

(4) Ngân hàng đại lý sẽ thu tiền của ngời mua và trả cho ngời mua bộ chứng từ để

đi nhận hàng Nếu chấp nhận hối phiếu thì ngời mua sẽ nhận đợc bộ chứng từ

3.4 Phơng thức tín dụng chứng từ

Phơng thức tín dụng chứng từ là một sự thỏa thuận trong đó một Ngân hàng (Ngân hàng mở L/C) theo yêu cầu của khách hàng (ngời yêu cầu mở L/C) sẽ trả một số tiền nhất định cho một ngời khác (ngời hởng lợi số tiền của L/C) hoặc chấp nhận hối phiếu do ngời này ký phát trong phạm vi số tiền đó khi ngời này xuất trình cho Ngân hàng một bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định trong th tín dụng

Sơ đồ 5: Trình tự thanh toán theo phơng thức tín dụng chứng từ

(1) Ngời nhập khẩu làm đơn xin mở L/C gửi đến ngân hàng mở L/C yêu cầu mở

th tín dụng cho ngời xuất khẩu hởng

(2) Ngân hàng mở L/C căn cứ vào đơn xin mở L/C sẽ lập một th tín dụng và thông qua Ngân hàng đại lý của mình ở nớc xuất khẩu thông báo việc mở L/C và chuyển L/C đến ngời xuất khẩu

(3) Ngân hàng thông báo sẽ thông báo cho ngời xuất khẩu toàn bộ nội dung của việc mở L/C và khi nhận đợc bảng gốc th tín dụng sẽ chuyển ngay cho ngời xuất khẩu

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

(4) Ngời xuất khẩu nếu chấp nhận L/C thì tiến hành giao hàng cho ngời nhập khẩu, nếu không thì đề nghị Ngân hàng mở L/C sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với hợp đồng

(5) Ngời xuất khẩu lập bộ chứng từ theo yêu cầu của th tín dụng thông qua Ngân hàng mở L/C xin thanh toán

(6) Ngân hàng mở L/C kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy bộ chứng từ phù hợp với th tín dụng thì tiến hành trả tiền ngời xuất khẩu

Còn nếu thấy không phù hợp thì từ chối thanh toán và gửi trả lại toàn bộ chứng từ cho ngời xuất khẩu

(7) Ngân hàng mở L/C đòi tiền ngời nhập khẩu và chỉ chuyển bộ chứng từ cho

ng-ời nhập khẩu sau khi nhận đợc tiền hoặc chấp nhận thanh toán

(8) Ngời nhập khẩu kiểm tra toàn bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với th tín dụng thì trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền, nếu không phù hợp thì thì có quyền từ chối trả tiền

Đây là phơng thức thanh toán đợc sử dụng nhiều nhất hiện nay, u điểm của phơng thức này là hạn chế đợc rủi ro không thu đợc tiền của ngời xuất khẩu Nó bảo đảm cho bên nhập khẩu nhận đợc hàng đúng số lợng, chất lợng, mẫu mã và thời gian giao hàng, vừa bảo đảm cho ngời xuất khẩu nhận đợc tiền đầy đủ và đúng hạn

định

III Kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu

1 Kế toán chi tiết hàng nhập khẩu

1.1 Các chứng từ kế toán sử dụng trong công tác kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu

Chứng từ là phơng tiện chứng minh tính hợp pháp của nghiệp vụ kinh tế, và là

ph-ơng tiện thông tin về các nghiệp vụ kinh tế phát sinh đó Đây là căn cứ pháp lý cho việc bảo vệ tài sản và xác minh tính hợp pháp trong việc giải quyết các mối quan

hệ pháp lý trong trờng hợp kiểm tra, thanh tra hoạt động sản xuất kinh doanh.Những chứng từ cơ bản của quá trình thực hiện hợp đồng mua bán ngoại thơng là những chứng từ xác nhận việc chấp nhận hợp đồng đó, nh là xác nhận việc ngời bán giao hàng, việc chuyên chở hàng, việc bảo hiểm hàng hoá, việc làm thủ tục hải quan

Để tiến hành hạch toán ban đầu khi nhập khẩu hàng hoá, doanh nghiệp cần có đủ

bộ chứng từ thanh toán sau:

+ Hợp đồng mua bán ngoại thơng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

+ Hợp đồng uỷ thác nhập khẩu: đơn vị đặt hàng gọi là bên uỷ thác giao cho đơn vị ngoại thơng gọi là bên nhận uỷ thác, tiền hành nhập khẩu một số lô hàng nhất

định Bên nhận uỷ thác phải ký kết và thực hiện hợp đồng nhập khẩu với danh nghĩa của mình nhng bằng chi phí của bên giao uỷ thác

+ Hoá đơn thơng mại (Commercial Invoice): là chứng từ cơ bản của khâu công tác thanh toán Nó là yêu cầu của ngời bán đòi hỏi ngời mua phải trả số tiền hàng đã

đợc ghi trên hoá đơn Hoá đơn thờng đợc lập thành nhiều bản, đợc dùng xuất trình cho Ngân hàng để đòi tiền hàng, cho Công ty bảo hiểm để tính phí bảo hiểm khi mua hàng hoá, cho cơ quan quản lý ngoại hối của nớc nhập khẩu để xin cấp ngoại

tệ, cho Hải quan để tính tiền thuế

+ Bảng kê chi tiết (Specification): là chứng từ về chi tiết hàng hoá trong lô hàng nhập khẩu

+ Phiếu đóng gói (Packing list): là bảng kê khai tất cả các hàng hoá đựng trong một kiện hàng

+ Giấy chứng nhận phẩm chất (Certificate of quanlity): là chứng từ xác nhận chất lợng của hàng thực giao và chứng minh phẩm chất hàng phù hợp với các điều khoản của hợp đồng

+ Giấy chứng nhận số lợng (Certificate of quantity): là chứng từ xác nhận số lợng của hàng hoá thực giao, đợc dùng trong trờng hợp hàng hoá mua bán là những hàng tính bằng số lợng

+ Giấy chứng nhận trọng lợng (Certificate of weight): là chứng từ xác nhận trọng lợng hàng thực giao, thờng đợc dùng trong mua bán những hàng mà trị giá tính trên cơ sở trọng lợng

+ Vận đơn (Bill of Lading): là chứng từ chứng nhận việc chuyên chở hàng hoá do ngời chuyên chở hoặc ngời đại diện cấp cho ngời gửi hàng sau khi đã xếp hàng lên tàu hoặc sau khi đã nhận hàng Vận đơn là chứng từ chứng minh việc thực hiện hợp đồng mua bán, không thể thiếu trong quá trình thanh toán, bảo hiểm, khiếu nại…

+ Chứng từ bảo hiểm: là chứng từ do tổ chức bảo hiểm cấp nhằm hợp thức hóa hợp

đồng bảo hiểm và đợc dùng để điều tiết quan hệ giữa tổ chức bảo hiểm với ngời

đ-ợc bảo hiểm Thông thờng đó là Đơn bảo hiểm và Giấy chứng nhận bảo hiểm.+ Chứng từ kho hàng: là những chứng từ do xí nghiệp kho hàng cấp cho ngời chủ hàng nhằm xác nhận đã nhận hàng để bảo quản và xác nhận quyền sở hữu đối với

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

hàng hóa đó Chứng từ kho hàng phổ biến là Biên lai kho hàng và Chứng chỉ lu kho.

+ Tờ khai hải quan: là khai báo của chủ hàng cho cơ quan hải quan để thực hiện thủ tục hải quan khi xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hoá Theo điều lệ Hải quan Việt Nam tờ khai Hải quan phải đợc nộp cho cơ quan hải quan ngay sau khi hàng

đến cửa khẩu, tờ khai hải quan phải đợc đính kèm với Giấy phép xuất nhập khẩu, Bảng kê chi tiết hàng hoá, Vận đơn đối với hàng nhập khẩu

+ Giấy phép nhập khẩu (Import licence): là chứng từ do Bộ Thơng mại cấp, cho phép chủ hàng đợc xuất khẩu hoặc nhập khẩu một hoặc một số lô hàng nhất định,

có cùng tên hàng, từ một nớc nhất định, qua một cửa khẩu nhất định, trong một thời gian nhất định

+ Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of origin): là chứng từ do tổ chức có thẩm quyền cấp để xác nhận nơi sản xuất hoặc khai thác ra hàng hoá

Ngoài ra, cũng nh hoạt động mua bán thơng mại khác, hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu còn sử dụng các chứng từ nh: Hoá đơn kiêm phiếu xuất kho, Bảng kê tính thuế, Phiếu thu, Phiếu chi, Giấy báo Nợ, …

Tuỳ thuộc vào chủng loại, quy cách, phẩm chất từng loại hàng mà cần có những chứng từ phù hợp

1.2 Hạch toán chi tiết hàng nhập khẩu

Dựa vào đặc điểm hàng nhập khẩu, trình độ của đội ngũ cán bộ kế toán, doanh nghiệp có thể áp dụng một trong ba phơng pháp hạch toán chi tiết sau:

Bảng tổng hợp nhập xuất tồn

Ghi cuối tháng Kiểm tra, đối chiếu Ghi hàng ngày Sơ đồ 6: Sơ đồ hạch toán chi tiết hàng hoá theo phơng pháp thẻ song song

Phơng pháp này phù hợp với các doanh nghiệp có ít chủng loại hàng hoá, giá trị hàng hoá lớn cần có sự kiểm soát thờng xuyên với mỗi loại, hệ thống kho tàng tập trung, kế toán đợc chuyên môn hoá

Đây là phơng pháp đơn giản, dễ thực hiện, có thể kiểm tra chặt chẽ từng loại hàng hoá Nhng với doanh nghiệp kinh doanh nhiều chủng loại hàng hoá, khối lợng công việc lớn, mở nhiều sổ, mất nhiều công sức do ghi chép

1.2.2 Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Phơng pháp này áp dụng đối với doanh nghiệp có nhiều chủng loại hàng hoá, trị giá hàng hoá không lớn lắm, hệ thống kho tàng phân tán, kế toán hàng hoá kiêm nhiều việc

Ghi cuối tháng Kiểm tra, đối chiếu Ghi hàng ngày Sơ đồ 7: Sơ đồ hạch toán chi tiết hàng hoá theo phơng pháp đối chiếu luân

chuyển

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Phiếu nhập

Thẻ kho Sổ đối chiếu luân chuyển Kế toán tổng hợp

Phiếu xuất kho Bảng kê xuất

áp dụng phơng pháp này, công việc ghi chép kế toán theo từng danh điểm hàng hoá đợc giảm nhẹ nhng toàn bộ công ghi chép tính toán, kiểm tra đều dồn hết vào ngày cuối tháng nên công việc hạch toán và lập báo cáo hàng tháng thờng bị chậm trễ.

1.2.3 Phơng pháp sổ số d

Phơng pháp này áp dụng với những doanh nghiệp có nhiều chủng loại hàng hoá,

số lần nhập xuất lớn, tổ chức ít kho và tổ chức các kho chuyên dùng

Ghi cuối tháng Kiểm tra, đối chiếu Ghi hàng ngày Sơ đồ 8: Sơ đồ hạch toán chi tiết hàng hoá theo phơng pháp sổ số d

Sử dụng phơng pháp này có thể giúp giảm bớt đợc trùng lặp, tránh sai sót Tuy nhiên nó đòi hỏi quản lý hàng hoá phải chặt chẽ

2 Kế toán nghiệp vụ nhập khẩu hàng hoá

Quá trình mua hàng ở các doanh nghiệp kinh doanh XNK là quá trình vận động của vốn bằng tiền sang hình thái vốn hàng hoá Nhiệm vụ kế toán quá trình mua hàng là phản ánh tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng, thực hiện hợp đồng nhập khẩu

 Hàng hoá đợc xem là hàng nhập khẩu:

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

+ Hàng mua của nớc ngoài theo các hợp đồng ký kết giữa các đơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu Việt Nam và nớc ngoài Hàng đợc xem là hàng nhập khẩu khi có xác nhận của Hải quan biên giới

+ Hàng đa vào Việt Nam tham gia hội chợ, triển lãm, sau đó nớc ta mua lại và thanh toán bằng ngoại tệ

 Thời điểm xác định hàng nhập khẩu:

Hàng đợc xác định là nhập khẩu tại thời điểm ngời nhập khẩu nắm quyền sở hữu

về hàng hoá và mất quyền sở hữu về tiền tệ hoặc có nghĩa vụ thanh toán tiền cho ngời xuất khẩu

Cụ thể, nếu doanh nghiệp nhập khẩu theo giá CIF thì thời điểm xác định hàng nhập khẩu:

+ Vận chuyển hàng bằng đờng biển: hàng nhập khẩu đợc ghi nhận từ ngày hàng hoá đến địa phận nớc ta, Hải quan ký vào Tờ khai hàng hoá nhập khẩu

+ Vận chuyển bằng đờng hàng không: thời điểm xác định hàng nhập khẩu tính từ ngày hàng hoá đợc chuyển đến sân bay đầu tiên của nớc nhập khẩu theo xác nhận của Hải quan sân bay

+ Vận chuyển bằng đờng sắt hay đờng bộ: thời điểm xác nhận hàng nhập khẩu kể

từ ngày hàng đợc chuyển đến ga, cửa khẩu nớc ta theo Hải quan cửa khẩu

Trờng hợp nhập khẩu theo giá FOB, thời điểm xác định hàng nhập khẩu tính từ lúc nhận hàng tại cảng đi của ngời bán (nớc xuất khẩu) và làm thủ tục nhận hàng khi hàng hoá đợc giao dọc mạn tàu

 Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ:

Theo quy định hiện hành, đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán là VNĐ Ngoại tệ là

đơn vị tiền tệ khác với đơn vị tiền tệ kế toán của một doanh nghiệp

Một giao dịch bằng ngoại tệ phải đợc hạch toán và ghi nhận ban đầu theo đơn vị tiền tệ kế toán bằng việc áp dụng tỷ giá hối đoái giữa đơn vị tiền tệ kế toán và ngoại tệ tại ngày giao dịch

Tỷ giá hối đoái tại ngày giao dịch đợc coi là tỷ giá giao ngay Doanh nghiệp có thể

sử dụng tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá hối đoái thực tế tại ngày giao dịch, ví dụ tỷ giá trung bình tuần hoặc tháng Nếu tỷ giá hối đoái giao động mạnh thì doanh nghiệp không đợc sử dụng tỷ giá trung bình cho việc kế toán cho tuần hoặc tháng kế toán

đó

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Chênh lệch tỷ giá hối đoái trong kinh doanh phát sinh khi thanh toán các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ và đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính sẽ đợc ghi nhận là thu nhập hoặc chi phí trong năm tài chính.Doanh nghiệp sử dụng tài khoản 007 “Nguyên tệ các loại” để theo dõi chi tiết vốn bằng tiền theo đơn vị nguyên tệ.

2.1 Nguyên tắc xác định giá nhập kho hàng nhập khẩu

Hàng hoá nhập khẩu đợc xác định giá dựa vào điều kiện giao hàng quy định trong hợp đồng ngoại Theo quy định trong luật buôn bán quốc tế thì điều kiện về địa

điểm giao hàng đợc phân chia rạch ròi giữa ngời bán và ngời mua về các khoản chi phí rủi ro hay lợi ích đợc hởng từ các bên

Trong hợp đồng mua bán ngoại thơng, điều kiện về địa điểm có thể chia thành 4 nhóm:

+ Nhóm C: Ngời bán trả cớc phí vận chuyển quốc tế: CIF, CPT, CIP

+ Nhóm D: Ngời bán chịu mọi phí tổn rủi ro cho đến khi giao hàng tại địa điểm đã thoả thuận: DAF, DDU

+ Nhóm E: Hàng hoá thuộc quyền ngời mua tại nhà máy hoặc địa điểm của ngời bán: EXW

+ Nhóm F: Ngời mua chịu chi phí vận chuyển và rủi ro quốc tế: FOB, FAS

Việt Nam thờng áp dụng mức giá trong Hợp đồng ngoại theo điều kiện giá CIF hoặc giá FOB Thông thờng, hàng nhập khẩu thì nớc ta thờng dùng giá CIF Giá này bao gồm tiền hàng, phí bảo hiểm và phí vận chuyển Điều kiện giao hàng này

có nghĩa là ngời bán giao hàng, khi hàng hoá đã qua lan can tàu tại cảng gửi hàng, ngời bán phải có trách nhiệm làm thủ tục thông quan xuất khẩu, trả phí tổn cớc vận chuyển Ngoài ra, còn phải mua bảo hiểm hàng hải để bảo vệ hàng của ngời mua trớc những h hại, mất mát trong quá trình vận chuyển

Giá CIF = Trị giá của hàng hóa + Chi phí vận chuyển ngoài nớc + Bảo hiểm ngoài nớc

Tuy nhiên, Việt Nam cũng nhập khẩu hàng theo giá FOB, khi nớc xuất khẩu có vị trí địa lý không quá xa nớc ta Ví dụ nh các nớc thuộc khu vực mậu dịch tự do ASEAN, chi phí thuê tàu vận tải không lớn, các thủ tục về bảo hiểm hàng hoá không quá phức tạp Giá FOB là giá bán hàng hoá đợc giao tại cảng hoặc biên giới nớc xuất khẩu

Giá FOB = Trị giá của hàng hóa + Chi phí vận chuyển bốc dỡ tại cảng ga cửa khẩu của nớc xuất khẩu

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Giá mua hàng nhập

+ Chi phí NK

NK

- Giảm giá hàng mua

 Trờng hợp doanh nghiệp nhập khẩu tính thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp:

 Trờng hợp doanh nghiệp NK hàng chịu thuế TTĐB

2.2 Tài khoản sử dụng:

* TK 112 “Tiền gửi Ngân hàng” dùng để phản ánh tình hình hiện có, biến động tăng, giảm của các loại tiền gửi Ngân hàng, kho bạc và các trung tâm tài chính khác

Tài khoản 112 đợc chi tiết thành 3 tài khoản cấp 2:

TK 1121 “ TGNH-Tiền Việt nam”

TK 1122 “TGNH-Ngoại tệ”

TK1123 “Vàng, bạc, kim khí, đá quý”

* Tài khoản 144 “Cầm cố, ký cợc, ký quỹ ngắn hạn”

* TK 151 “Hàng mua đang đi trên đờng”: dùng để phản ánh trị giá của các loại hàng hoá, vật t mua ngoài đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhng cha về nhập kho doanh nghiệp, còn đang trên đờng vận chuyển, đang ở bến cảng hoặc đã

về đến doanh nghiệp nhng đang chờ kiểm nhận nhập kho

Kết cấu và nội dung phản ánh:

+ Bên Nợ: Giá trị vật t, hàng hoá đang đi đờng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

+ Thuế NK +

Thuế TTĐB của hàng NK

+ Chi phí NK

-Giảm giá hàng NK

GTGT

Giá

mua hàng nhập

+ Bên Có: Giá trị vật t hàng hoá đi đờng đã về nhập kho hoặc chuyển giao thẳng cho khách hàng

+ D Nợ: Giá trị vật t hàng hoá đã mua nhng còn đang đi đờng cuối kỳ

* TK 156 “ Hàng hoá”: TK này có 2 tài khoản cấp II, cụ thể:

(a) TK 1561 Giá mua hàng hoá“ ”

+ Bên Nợ:

Trị giá hàng mua vào nhập kho theo giá hoá đơn

Thuế NK phải nộp

Trị giá hàng hoá giao gia công chế biến nhập lại kho

Trị giá hàng hoá thừa phát hiện khi kiểm kê

+ Bên Có:

Trị giá mua hàng hoá thực tế xuất kho

Khoản giảm giá đợc hởng

Trị giá hàng hoá thiếu phát hiện khi kiểm kê

+D Nợ:

Trị giá mua hàng hoá tồn kho cuối kỳ

(b) TK 1562 Chi phí thu mua hàng hoá : “ ” bao gồm các chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình thu mua hàng hoá nh chi phí bảo hiểm hàng hoá, tiền thuê kho, thuê bến bãi, chi phí vận chuyển bốc xếp, bảo quản hàng hoá, các khoản hao hụt trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua hàng hoá

Chi phí thu mua liên quan đến hàng tồn kho cuối kỳ

* TK 515 “Doanh thu tài chính”

* TK 635 “Chi phí tài chính”

* TK 007 “Nguyên tệ các loại”

* TK 333 “Thuế và các khoản phải nộp Nhà nớc”

* TK 133 “Thuế GTGT đợc khấu trừ”

2.3 Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp

2.3.1 Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp theo phơng pháp KKTX

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Giải thích:

(1) Ký quỹ mở L/C

(2) Tiếp nhận hàng nhập khẩu:

(3) Các khoản thuế phải nộp (Nhập khẩu, GTGT hàng nhập khẩu, TTĐB)

(4) Khi nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu, thuế TTĐB

(5) Phản ánh chi phí phát sinh trong quá trình mua hàng nhập khẩu (chi phí vận chuyển, bảo quản hàng, chi phí bảo hiểm hàng, tiền thuê kho, bãi, các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức, )

(6) Khi thanh toán với ngời xuất khẩu

(7) Tiêu thụ hàng nhập khẩu

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Sơ đồ 9: Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp theo phơng pháp KKTX 2.3.2 Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp theo phơng pháp KKĐK

Ta có thể khái quát thành sơ đồ:

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

TK 33311

TK 632 TK111,112 TK 144

TK 33312

(3)

(3) (4 )

(2 )

(3) (6)

(5) (7)

(7)

TK 151,156, 157

TK 511

Sơ đồ 10: Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu trực tiếp theo phơng pháp KKĐK

2.4 Hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu uỷ thác

Trong nghiệp vụ nhập khẩu uỷ thác, đơn vị nhận uỷ thác nhập khẩu là ngời bán dịch vụ, đơn vị giao uỷ thác là ngời mua dịch vụ Đơn vị nhận uỷ thác là đơn vị nộp thuế nhập khẩu Tiền hoa hồng uỷ thác nhập khẩu là đối tợng tính thuế GTGT

2.4.1 Tại đơn vị nhận nhập khẩu uỷ thác:

(1) Khi nhận tiền của đơn vị giao uỷ thác để ký quỹ mở L/C

(2) Khi nhận tiền của đơn vị giao uỷ thác để nộp thuế

(3) Khi tiếp nhận hàng nhập khẩu

(4) Phán ánh thuế phải nộp

(5) Khi nộp thuế cho Nhà nớc

(6) Phản ánh tiền hoa hồng nhập khẩu uỷ thác đợc hởng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Kết chuyển GVHB tiêu thụ trong kỳ

Hàng nhập tăng trong kỳ

Kết chuyển hàng chưa tiêu

thụ cuối kỳ

Kết chuyển hàng tồn đầu kỳ TK151, 1561, 157 TK 611

TK 111, 3333,331

TK 33312

Sơ đồ 11: Sơ đồ hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu uỷ thác

( Đơn vị nhận uỷ thác) 2.4.2 Tại đơn vị giao nhập khẩu uỷ thác

Ta có thể khái quát thành sơ đồ:

Sơ đồ 12: Sơ đồ hạch toán nghiệp vụ nhập khẩu uỷ thác (Đơn vị giao uỷ thác)

(1) Khi chuyển tiền cho đơn vị nhận uỷ thác để ký quỹ mở L/C

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

(5)

(2) Khi chuyển tiền cho đơn vị uỷ thác nộp thuế

(3) Khi tiếp nhận hàng nhập khẩu từ đơn vị nhận uỷ thác nhập khẩu

(4) Phản ánh thuế NK, thuế GTGT hàng NK

(5) Khi thanh toán với đơn vị nhận uỷ thác

3 Hệ thống sổ kế toán áp dụng trong kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu

Công tác kế toán trong các doanh nghiệp thờng nhiều và phức tạp, do vậy các đơn

vị hạch toán cần phải sử dụng sổ sách khác nhau về nhiều loại, kết cấu nội dung cũng nh phơng pháp hạch toán thành một hệ thống sổ mà trong đó các sổ đợc liên

hệ với nhau một cách chặt chẽ theo trình tự hạch toán của mỗi phần hành Theo chế độ kế toán hiện hành, có bốn hình thức ghi sổ kế toán áp dụng: Nhật ký - Sổ Cái, Nhật ký - Chứng từ, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chung

Căn cứ vào đặc điểm, loại hình sản xuất kinh doanh, yêu cầu, trình độ quản lý, cũng nh yêu cầu về trình độ và năng lực của cán bộ kế toán, doanh nghiệp lựa chọn hình thức ghi sổ kế toán phù hợp

Hiện nay các doanh nghiệp thờng sử dụng kế toán máy thay cho kế toán thủ công Nhật ký chung là hình thức kế toán đơn giản, thích hợp với mọi đơn vị hạch toán

đặc biệt có nhiều thuận lợi khi ứng dụng máy tính trong xử lý thông tin kế toán

Đặc trng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký chung là tất cả các nghiệp vụ kinh

tế tài chính phát sinh đều phải đợc ghi vào sổ Nhật ký chung, mà trọng tâm là sổ Nhật ký chung, theo trình tự thời gian phát sinh và định khoản kế toán của nghiệp

vụ đó, sau đó lấy số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi sổ Cái theo từng nghiệp vụ phát sinh

Với hình thức kế toán Nhật ký chung, các sổ kế toán doanh nghiệp áp dụng là:

 Sổ Nhật ký chung và Nhật ký chuyên dùng

Ví dụ: Nhật ký bán hàng, Nhật ký mua hàng, Nhật ký quỹ  Sổ Cái TK: 131, 133,

151, 331, 3331, 413, 641

 Các sổ và Thẻ kế toán chi tiết

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Sơ đồ 13: Sơ đồ hình thức ghi sổ Nhật ký chung

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Chơng II: Thực trạng kế toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

I Khái quát chung về đặc điểm quản lý sản xuất kinh doanh và công tác kế toán tại Công ty Xuất nhập khẩu

Tên gọi: Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

Tên giao dịch quốc tế: Vietnam National Cement Trading Company

+ Nghị định số 59/HĐBT ngày 14/04/1988 của Hội đồng Bộ trởng (nay là Chính phủ), Nghị định số 64/HĐBT ngày 10/06/1989 của Hội đồng Bộ trởng

+ Công văn thoả thuận số 1367/BNgT – TCCB ngày 14/03/1988 của Bộ Ngoại thơng

+ Quyết định số 692/BXD – TCCB ngày 31/11/1990 của Bộ Xây Dựng quyết

định thành lập Công ty XNK xi măng trực thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam.+ Quyết định số 025A/BXD – TCLĐ ngày 12/2/1993 của Bộ Xây Dựng về việc thành lập lại doanh nghiệp Nhà nớc theo quyết định 588/HĐBT ngày 20/11/1991 của Hội đồng Bộ trởng Bộ Xây Dựng quyết định thành lập Công ty xuất nhập khẩu

xi măng trực thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/1991,

có tên giao dịch quốc tế là VINACIMEX (Vietnam National Cement Trading Company) Công ty Xuất nhập khẩu xi măng là một đơn vị kinh tế quốc doanh hạch toán kinh tế độc lập, có t cách pháp nhân và có con dấu riêng theo mẫu qui

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

định Công ty có tài khoản tiền Việt Nam và ngoại tệ tại Ngân hàng Ngoại thơng Việt Nam.

Khi mới thành lập, Công ty có tổng số vốn Ngân sách cấp và vốn tự bổ sung là: 6.418.000.000đ

Theo nguồn vốn:

+ Vốn Ngân sách cấp : 3.151.000.000đ + Vốn Công ty tự bổ sung : 3.627.000.000đ +Nguồn vốn Công ty đợc Nhà nớc cho phép huy động thêm là :35.000.000 đ.Trong hơn 10 năm hoạt động, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đã không ngừng tìm tòi phát triển, và khẳng định vị trí của mình Liên tục trong hơn 10 năm qua:+ Công ty luôn bảo toàn, phát triển vốn và tài sản, đã bổ sung tích luỹ thêm cho vốn hoạt động trên 54 tỷ đồng

+ Lợi nhuận của Công ty trong 10 năm qua đạt trên 100 tỷ đồng

+ Các khoản nộp vào Ngân sách Nhà nớc trong hơn 10 năm qua khoảng 1.000 tỷ

đồng

Chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng:

 Công ty Xuất nhập khẩu xi măng có chức năng kinh doanh chủ yếu là:

- Thực hiện chức năng kinh tế đối ngoại của Tổng công ty xi măng

- Nghiên cứu điều tra, tìm hiểu thị trờng trong và ngoài nớc để xây dựng kế hoạch xuất nhập khẩu hàng năm và dài hạn

- Tìm hiểu xu hớng phát triển ngành xi măng của các nớc trên thế giới, khả năng hợp tác đầu t với nớc ngoài, khả năng nhập khẩu vật t thiết bị phụ tùng lẻ chuyên ngành và khả năng xuất khẩu sản phẩm ra thị trờng thế giới

- Thu thập và phổ biến thông tin kinh tế kỹ thuật, thị trờng giá cả trên thế giới

- Chịu trách nhiệm quản lý tập trung quỹ ngoại tệ của toàn Tổng công ty

- Thực hiện các cam kết trong hợp tác quốc tế, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nớc

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

- Công ty thực hiện các nghiệp vụ kinh tế đối ngoại và kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp

- Đợc trực tiếp quan hệ với các tổ chức kinh tế và thơng nhân nớc ngoài để ký kết các hợp đồng kinh tế, tiến hành các hợp đồng mua - bán, hợp tác đầu t

1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh và tổ chức quản lý của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

• Đặc điểm về ngành nghề kinh doanh

Công ty Xuất nhập khẩu Xi măng là Công ty kinh doanh theo lĩnh vực kinh tế

th-ơng mại về nhập khẩu chuyên ngành vật t thiết bị phụ tùng và thiết bị toàn bộ phục

vụ toàn ngành xi măng, nhập khẩu xi măng, Clinker ổn định thị trờng trong nớc trên cơ sở hạch toán đủ bù đắp chi phí có lợi nhuận, bảo toàn và phát triển đợc vốn kinh doanh, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nớc theo luật định Ngoài ra, Công ty còn thực hiện một số công việc cho các Công ty liên doanh nh t vấn trong thơng thảo hợp đồng, tham gia nhập khẩu cho các đơn vị ngoài ngành

• Đặc điểm về mặt hàng kinh doanh:

Xuất phát từ đặc điểm ngành nghề kinh doanh, Công ty tiến hành kinh doanh các mặt hàng:

+Vật t: Clinker, thạch cao, Giấy Krat, hạt nhựa PP, gạch chịu lửa, vữa chịu lửa, sợi amiăng, nguyên liệu dùng sản xuất gạch chịu lửa tại nhà máy gạch kiềm tính VN

+ Thiết bị phụ tùng: Các loại thiết bị chuyên dùng trong dây truyền sản xuất

xi măng, các loại xe chuyên dùng nh xe ủi, xe xúc, xe trọng tải lớn và các phụ…tùng thay thế trong dây truyền sản xuất

+ Thiết bị toàn bộ cho cả nhà máy máy xi măng mới công suất từ 1,2 đến 1,4 triệu tấn/1 năm

+ Dịch vụ vận chuyển, giao nhận các lô hàng nhập khẩu T vấn cho các dự án xây dựng các nhà máy xi măng

• Đặc điểm về thị trờng kinh doanh:

Thị trờng tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu của Công ty là những đơn vị trong ngành sản xuất xi măng: Công ty xi măng Hoàng Thạch, Công ty xi măng Hà Tiên, Công ty xi măng Nghi Sơn, Công ty xi măng Bút Sơn, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng thực hiện bán hàng tại cảng, kho đầu mối của các nhà máy xi măng trong ngành

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng sẽ là đầu mối trong việc xúc tiến thơng mại

và tiến hành xuất khẩu xi măng sang thị trờng Lào, Campuchia

• Trình tự kinh doanh của Công ty Xuất nhập khẩu Xi măng:

Sơ đồ 14: Sơ đồ trình tự kinh doanh của Công ty

sở chức năng, nhiệm vụ đã đợc phân công để cùng thực hiện tốt nhiệm vụ chung của Công ty

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty đợc thể hiện qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 15: Sơ đồ Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

 Cơ cấu bộ máy quản lý Công ty đợc tổ chức theo mô hình trực tuyến Đặc điểm của cơ cấu này là mối quan hệ này giữa các thành viên đợc thực hiện theo đờng thẳng Ngời thừa hành chỉ ghi nhận và thi hành mệnh lệnh của ngời phụ trách cấp trên trực tiếp Ngời phụ trách chịu trách nhiệm về kết quả công việc của những ng-

ời dới quyền mình

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Đơn đặt hàng của

các Công ty

xi măng

Gọi thầu Mở thầu

Ký kết hợp

đồng nhập khẩu

Mở L/C cho nhà cung cấp

Giao hàng cho các Công ty

xi măng Thu tiền

Phòng

Dự án

Phòng XNK

TB phụ tùng

Phòng XNK Vật tư

xi măng

Chi nhánh tại TP HCM

Chi nhánh tại Hải Phòng

1.3 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng trong một số năm gần đây

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng ngày một hoàn thiện về cơ cấu tổ chức, hoạt động ngày càng đi vào ổn định, với mục tiêu bù đắp chi phí, có lợi nhuận,

đồng thời tạo phối hợp với các đơn vị trong ngành để thực hiện tốt nhiệm vụ đợc giao Điều này thể hiện rõ qua việc Công ty luôn hoàn thành kế hoạch và thực hiện

đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nớc

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

484.342.145.419

0 0 34.727.867.209 108

3 Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung cấp dịch vụ 15.487.907.721 26.136.997.191 10.649.089.470 169

4 Doanh thu hoạt động tài chính 2.004.191.844 5.025.593.983 3.021.402,139 251

8 Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh 1.720.741.916 1.345.644.535 (375.097.381) 78

Tỷ trọng về doanh thu thuần của năm 2004 so với năm 2003 tăng là:

484.342.145.419 449.614.278.210 = 108%

Tơng ứng là 34.727.867.209 (đồng), việc giữ ổn định và tăng doanh thu là do do nhiệm vụ chính trị phải tăng cờng nhập khẩu số lợng lớn Clinker để bình ổn thị tr-ờng năm 2004, một số dự án xây dựng các nhà máy xi măng đi vào quá trình thực hiện tạo doanh thu ủy thác cho Công ty, Công ty đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào quá trình kinh doanh cũng nh việc mở rộng thị trờng tạo thêm nhiều bạn hàng Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của Công ty đã giảm đáng kể, cụ thể lợi nhuận sau thuế năm 2004 giảm so với năm 2003 là 1.120.352.940 (đồng), tơng ứng là 43.21% Việc giảm lợi nhuận này nguyên nhân là do:

+ Giá cả của thị trờng có nhiều biến động, đặc biệt giá Clinker nhập khẩu luôn tăng cao trong khi đó giá bán Clinker cho các nhà máy không đợc tăng (do nhiệm

vụ chính trị đợc giao) để góp phần ổn định giá xi măng trên thị trờng Do đó trong năm 2004, Công ty càng nhập khẩu nhiều Clinker hơn năm 2003 thì mặt hàng Clinker này càng làm giảm lợi nhận của Công ty so với năm 2003

+ Các chi phí (cớc tàu biển tăng cao) cho hoạt động nhập khẩu của Công ty ngày một tăng cao

Mặc dù so với năm 2003, lợi nhuận của Công ty năm 2004 có giảm đi, nhng nhìn chung, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty năm 2004 có chiều h-ớng tơng đối tốt, đã hoàn thành kế hoạch và nhiệm vụ chính trị năm 2004 do cấp trên và Chính phủ giao Để đạt đợc kết quả trên ngoài sự nỗ lực, cố gắng phấn đấu

để hoàn thành nhiệm vụ, Công ty còn nhận đợc sự hỗ trợ tích cực của các bạn hàng và sự chỉ đạo sát sao của Tổng công ty

 Nhiệm vụ chính của Công ty trong năm 2005:

Năm 2005 là năm cuối cùng của kế hoạch 5 năm 2001 – 2005, nên có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc phấn đấu thực hiện hoàn thành các mục tiêu chiến lợc phát triển kinh tế xã hội do Đại hội Đảng lần thứ IX đã đề ra Công ty Xuất nhập khẩu

xi măng có thuận lợi cơ bản là Chính phủ sẽ có nhiều biện pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế đạt mức tăng trởng cao (GDP 8,5%), đầu t xây dựng dự kiến tiếp tục tăng, nhu cầu xi măng toàn xã hội dự kiến khoảng 28 – 29 triệu tấn, tăng 8 – 12% so với năm 2004 Nhng bên cạnh đó kinh tế thế giới còn nhiều diễn biến phức tạp, ảnh hởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế Việt Nam nói chung và ngành công nghiệp xi măng nói riêng nh giá vật t thiết bị, than, xăng dầu, tỷ giá ngoại tệ, giá nhập khẩu clinker, thạch cao, tiếp tục tăng cao và không ổn định

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Thấy đợc những thuận lợi và khó khăn đó, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đã đa

ra những biện pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, từng bớc cải tiến cách nghĩ cách làm,

đồng thời đặt ra nhiệm vụ chính trong năm 2005:

 Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của một đơn vị thành viên đối với công tác phát triển ngành mà trớc tiên phải thực hiện đầy đủ những điều khoản của hợp đồng đã ký Tham gia cùng các đơn vị liên quan triển khai các dự án đầu t mới

 Để thực hiện tốt việc nhập khẩu thiết bị, phụ tùng cho sản xuất, toàn bộ cán bộ công nhân viên phải quán triệt các mục tiêu sau:

+ Duy trì và phát triển các mối quan hệ với nhiều bạn hàng nớc ngoài

+ Tăng cờng quan hệ và phối hợp chặt chẽ với các Công ty xi măng để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác nhập khẩu, đa hàng kịp thời phục vụ cho sản xuất

+ Đảm bảo quyền lợi cho các Công ty mua hàng bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp nớc ngoài phải đảm bảo trách nhiệm sau bán hàng

+ Ngoài nhiệm vụ nhập khẩu vật t phục vụ sản xuất cần đầu t nhiều vào mặt hàng clinker, trong quá trình thực hiện hợp đồng phải có nhiều thông tin để có thể tiên lợng đợc khả năng thực hiện hợp đồng để có nhiều phơng án tìm thêm nguồn hàng, quyết tâm nhập khẩu đủ 500.000 tấn clinker cho năm 2005

 Công ty phấn đấu tạo thêm việc làm, đảm bảo doanh thu, tăng lợi nhuận, đảm bảo nghĩa vụ nộp ngân sách, các khoản trích nộp theo Luật định, nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên

2 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và công tác kế toán tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

2.1 Tổ chức bộ máy kế toán và phân công công tác kế toán tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Thủ quỹ

Kế toán công nợ

Kế toán tổng hợp

Kế toán TSCĐ

Kế toán tiền lư

ơng

Thủ quỹ

Sơ đồ 16: Mô hình tổ chức công tác kế toán tại công ty XNK xi măng

Xuất phát từ đặc điểm tổ chức kinh doanh và quản lý, Công ty tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung Mô hình tổ chức công tác kế toán tại Công ty đợc thể hiện cụ thể nh sau:

Phòng kế toán đợc bố trí nhân sự hợp lý để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đợc giao Phòng có 7 ngời, mỗi nhân viên chịu trách nhiệm về các công việc cụ thể, thực tế:

 Kế toán trởng: Có nhiệm vụ tổ chức bộ máy kế toán của Công ty đảm bảo gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả, và là ngời giúp Giám đốc Công ty tổ chức và chỉ đạo toàn bộ công tác kế toán, tổ chức thông tin kinh tế và tổ chức hoạt động kinh tế của doanh nghiệp, kiểm tra việc chấp hành chế độ kế toán, chấp hành chế độ quản

lý kinh tế và pháp luật Nhà nớc

 Phó phòng kế toán: Là ngời thay mặt xử lý công việc trong phòng khi kế toán ởng đi vắng, đồng thời giúp kế toán trởng Công ty tham gia quản lý phòng và phụ trách công việc đợc phân công

tr- Kế toán tổng hợp: Là ngời tổng hợp các nghiệp vụ kinh doanh và chi phí cho quá trình kinh doanh, xác định kết quả lãi lỗ của Công ty và lên Bảng cân đối kế toán

 Kế toán thanh toán tiền Việt Nam: Phụ trách việc thanh toán tiền Việt Nam, có nhiệm vụ ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm biến động lợng tiền mặt của Công ty và các quan hệ thanh toán với các đơn vị trong nớc, lập Báo cáo quản trị

 Kế toán thanh toán ngoại tệ: Phụ trách việc thu, chi ngoại tệ Là ngời kiểm tra

và ghi chép tình hình xuất nhập khẩu của Công ty đối với các đơn vị nớc ngoài, các quá trình thanh toán ngoại tệ giữa hai bên và quan hệ với các ngân hàng, lập các Báo cáo quản trị

 Kế toán công nợ: Là ngời giám sát việc thanh toán của Công ty với ngời cung cấp và tình hình thanh toán của Công ty với các đơn vị khác Mở L/C, lập hoá đơn bán hàng và quyết toán, lập các Báo cáo quản trị

 Kế toán TSCĐ: Là ngời theo dõi, ghi chép, phản ánh một cách chính xác, kịp thời về số hiện có và tình hình biến động của các loại tài sản cố định của toàn doanh nghiệp, tình hình khấu hao TSCĐ, tình hình sửa chữa lớn, sửa chữa thờng xuyên của TSCĐ trong đơn vị, lập các Báo cáo quản trị về TSCĐ

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

 Kế toán tiền lơng: Có nhiệm vụ theo dõi thanh toán lơng, bảo hiểm, tạm ứng cho công nhân viên, lập các Báo cáo quản trị về tiền lơng và Bảo hiểm xã hội, tập hợp

hồ sơ quyết toán về tiền lơng và Bảo hiểm xã hội

 Thủ quỹ: Là ngời ghi chép và tổng hợp các nghiệp vụ liên quan đến thu chi tiền mặt và ngoại tệ

Kế toán Công ty có nhiệm vụ theo dõi hạch toán riêng của Công ty và hai chi nhánh tại Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh để lên báo cáo quyết toán toàn Công ty, cung cấp số liệu đáng tin cậy để giám đốc điều hành ra quyết định đúng

đắn

2.2 Tình hình vận dụng chế độ kế toán của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

2.2.1 Quy định chung về chế độ kế toán của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng áp dụng

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng áp dụng chế độ kế toán Việt Nam theo Quyết

định số1141/TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ Tài chính, Chế độ báo cáo tài chính doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 167/2000/QĐ - BTC ngày 25/10/2000, Thông t 89/2002/TT – BTC hớng dẫn thực hiện bốn chuẩn mực kế toán ban hành theo Quyết định số 149/2001/ QĐ - BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính, Thông t số 105/2003/TT - BTC ngày 4/11/2003 của Bộ Tài chính hớng dẫn kế toán thực hiện sáu chuẩn mực kế toán ban hành theo quyết định 165/2002/QĐ/BTC ngày 31/12/2002, và Quyết định số 234/2003/QĐ - BTC ngày 30/12/2003 về việc ban hành và công bố sáu chuẩn mực kế toán Việt nam

2.2.2 Vận dụng chế độ chứng từ trong Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

Công ty áp dụng chế độ chứng từ kế toán theo Quyết định số 1141-TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ Tài chính

2.2.3 Vận dụng hệ thống tài khoản kế toán trong Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng tổ chức mô hình hạch toán tập trung tại Công ty Công ty sử dụng thống nhất hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp ban hành theo quyết định số 1141/QĐ/CĐKT ngày 01/01/1995 của Bộ Tài Chính và Quyết

định số 1313/XMVN/KTTC ngày 9 tháng 10 năm 1997 của Tổng công ty xi măng Việt Nam

Nhằm phục vụ yêu cầu quản lý và phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh của

đơn vị, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đã đăng ký với Bộ Tài chính hệ thống tài khoản chi tiết để theo dõi cụ thể từng đối tợng Số lợng tài khoản đang đợc sử dụng tại Công ty là 774 tài khoản kế toán, trong đó số TK cấp 1 là 74, cấp 2 là Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

221, cấp 3 là 214 và cấp 4 là 265 Các tài khoản cấp 1 và cấp 2 đều đợc Công ty sử dụng theo đúng quy định của Bộ tài Chính Các tài khoản cấp 3 và cấp 4 đợc lập ra phục vụ yêu cầu quản lý chi tiết của Công ty

2.2.4 Vận dụng hệ thống sổ kế toán trong Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

 Căn cứ vào đặc điểm, loại hình sản xuất kinh doanh, yêu cầu, trình độ quản lý, cũng nh yêu cầu về trình độ và năng lực của cán bộ kế toán, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đã thống nhất lựa chọn hình thức sổ kế toán áp dụng là hình thức Sổ

kế toán Nhật ký chung

 Từ năm 2004, Công ty áp dụng phần mềm kế toán fast accounting 2003 vào công tác tổ chức hạch toán kế toán trên máy vi tính, nhằm nâng cao hiệu quả, tăng tính chính xác và để đáp ứng đợc việc hạch toán một khối lợng lớn nghiệp vụ phát sinh

 Để sử dụng phần mềm kế toán này, trớc hết cần tổ chức mã hoá các đối tợng quản lý

 Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán

Nội dung tổ chức chứng từ kế toán gồm:

+ Xác định và xây dựng hệ thống danh mục chứng từ trên máy

+ Tổ chức luân chuyển xử lý, lu trữ và bảo quản chứng từ tuỳ theo sự phân công, phân nhiệm trong bộ máy kế toán

 Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán

Căn cứ vào hệ thống tài khoản kế toán thống nhất do Bộ Tài chính ban hành lựa chọn những tài khoản cần sử dụng

từ vào máy

Chứng

từ trên máy

Xử lý của phần mềm

kế toán trên MVT

Xem in

- Sổ kế toán tổng hợp

- Sổ cái TK

- BCTC

- Báo cáo khác

Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, đợc xử lý bằng phần mềm kế toán với các bớc nh sau:

Bớc 1: Căn cứ vào các chứng từ gốc hoặc bảng kê chứng từ gốc đã kiểm tra tính

hợp lý, hợp pháp của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh nhập dữ liệu vào máy

Bớc 2: Theo đúng trình tự đã lập cho máy, máy sẽ căn cứ từ những dữ liệu từ các

chứng từ mã hoá để ghi vào sổ Nhật ký chung (hoặc sổ Nhật ký chuyên dùng) Các chứng từ đợc ghi sổ kế toán chi tiết cũng đồng thời đợc máy tính xử lý để ghi trên cơ sở số liệu chứng từ liên quan đã nhập vào máy

Bớc 3: Sau khi vào sổ Nhật ký chung số liệu sẽ đợc xử lý vào sổ Cái các tài khoản

Căn cứ vào số liệu trên sổ kế toán chi tiết cuối kỳ máy sẽ lập Bảng Tổng hợp số liệu chi tiết

Bớc 4: Thực hiện điều chỉnh Cuối kỳ, thực hiện các bút toán kết chuyển tự động,

lập Bảng cân đối số phát sinh

Bớc 5: Sau khi đã thực hiện việc kiểm tra đối chiếu số liệu, căn cứ vào số liệu từ

Bảng cân đối số phát sinh, Bảng tổng hợp số liệu chi tiết lập Bảng cân đối kế toán

và các báo cáo kế toán khác

2.2.5 Vận dụng hệ thống Báo cáo kế toán trong Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

 Báo cáo tài chính là kết quả cuối cùng của công tác kế toán tại Công ty Báo cáo cung cấp thông tin về tình hình tài sản, nguồn vốn, năng lực tài chính và hiệu quả kinh doanh cho Tổng công ty, cho các nhà quản trị doanh nghiệp, các cơ quan chức năng, cho nhà đầu t, cho các tổ chức cho vay Công ty Xuất nhập khẩu xi măng sử dụng 4 mẫu báo cáo bắt buộc:

- Bảng cân đối kế toán

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

- Báo cáo lu chuyển tiền tệ

- Bảng thuyết minh bổ sung báo cáo

Ngoài ra, Công ty còn lập các Báo cáo tháng về nhập khẩu, về tình hình thanh toán, về lợi nhuận để nộp cho Tổng công ty xi măng Việt Nam, Cục thuế, Tổng cục thống kê Các Báo cáo thuế GTGT đợc lập và nộp cho cục thuế trớc ngày 10 hàng tháng

Mỗi tháng một lần Báo cáo kế toán (theo hình thức báo sổ) từ hai chi nhánh của Công ty ở Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh gửi đến Công ty Công ty có trách nhiệm tổng hợp các báo cáo trên để lập thành Báo cáo tổng hợp cho toàn Công ty.Các Báo cáo tháng, quý đợc lập sau 5 ngày kể từ ngày kết thúc tháng, quý đó Các Báo cáo năm đợc lập sau 20 ngày kể từ ngày kết thúc năm

Công ty còn lập một số Báo cáo nh: Báo cáo xuất nhập tồn, Báo cáo Doanh thu, Báo cáo quản trị

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

II Thực trạng kế toán lu chuyển hàng hóa nhập

khẩu tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng

1 Đặc điểm hàng hoá nhập khẩu

Công ty Xuất nhập khẩu xi măng là Công ty kinh doanh theo lĩnh vực kinh tế

th-ơng mại về nhập khẩu chuyên ngành vật t, thiết bị phụ tùng và thiết bị toàn bộ phục vụ sản xuất xi măng trong ngành Công ty nhập khẩu giấy krat, hạt nhựa PP dùng để sản xuất vỏ bao xi măng, gạch chịu lửa, vữa chịu lửa để xây lò xi măng Ngoài ra, Công ty nhập các thiết bị chuyên dùng trong dây chuyền sản xuất xi măng, các loại xe ủi, xe xúc các phụ tùng thay thế trong dây chuyền sản xuất Vì vậy hạch toán lu chuyển hàng hoá nhập khẩu là một trong những công việc chủ yếu và thờng xuyên trong công tác kế toán tại Công ty Xuất nhập khẩu xi măng Ngay từ đầu năm, dựa vào kế hoạch đợc giao, đợc phê duyệt của tất cả các Công ty thành viên trong Tổng công ty đã giúp Công ty luôn nắm bắt đợc nhu cầu về vật t, thiết bị của các đơn vị thành viên Dựa trên nhu cầu đó, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng tiến hành nhập khẩu theo phơng thức nhập khẩu phù hợp, đó là nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu uỷ thác Hàng hoá của Công ty chủ yếu đợc thực hiện theo

điều kiện giá CIF và vận chuyển theo các loại hình đờng biển và đờng không Việc thanh toán tiền hàng đợc thực hiện theo phơng thức mở th tín dụng L/C và thanh toán bằng điện chuyển tiền (TTR) Công ty sử dụng tỷ giá hạch toán để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và đến cuối kỳ, kế toán tiến hành điều chỉnh tỷ giá hạch toán về tỷ giá thực tế do Ngân hàng Ngoại thơng Việt Nam công bố tại thời

điểm cuối kỳ

Gạch chịu lửa là một trong những mặt hàng nhập khẩu quan trọng phục vụ cho ngành sản xuất xi măng Công ty nhập khẩu gạch chịu lửa cho các nhà máy xi măng nhằm thay thế sửa chữa lò nung Clinker, giúp đảm bảo và ổn định sản xuất Hiện nay ở Việt Nam chỉ có một nhà máy có thể sản xuất gạch chịu lửa( Nhà máy gạch Kiềm tính Việt Nam), nhng chất lợng cha cao, giá thành cha cạnh tranh, không đáp ứng đủ nhu cầu trong nớc, vì thế Công ty Xuất nhập khẩu xi măng phải nhập khẩu gạch chịu lửa, cung cấp cho các nhà máy xi măng Đây là mặt hàng đợc các Công ty xi măng đặt hàng tơng đối ổn định nh Công ty xi măng Hà Tiên 2, Công ty Xi măng Hoàng Thạch, Công ty XM Bỉm sơn các chủng loại gạch chịu…lửa đợc cung cấp bởi các nhà cung cấp nớc ngoài có uy tín nh REFRATECHNIK, thông qua hình thức đấu thầu lựa chọn chất lợng tốt và giá cả hợp lý

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B

Gạch chịu lửa là vật liệu chính để lót và xây lò quay nung Clinker Nó đợc ví nh trái tim của lò quay nung Clinker, tạo độ bền, chịu lửa, góp phần tạo nên chất lợng của xi măng Lò quay đợc dùng để nung đá vôi, phối hợp với sét, quặng Bôxit tạo

ra tạo ra Clinker Clinker là thành phần chính tạo ra và quyết định tới chất lợng xi măng Đất nớc ta đang trên đà phát triển, các cơ sở vật chất, kiến trúc hạ tầng cần

đợc xây dựng nhiều, nhu cầu xi măng trong nớc tăng cao, các Công ty xi măng thành viên phải phát huy tối đa năng suất thiết bị, đặc biệt là các lò quay, giảm thiểu những h hỏng, thời gian sửa chữa, làm ngng đọng quá trình sản xuất, tận dụng tối đa năng lực sản xuất Vì thế, việc nhập khẩu gạch chịu lửa có chất lợng tốt đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị thành viên, nhằm nâng cao và giữ ổn định chất lợng xi măng, đáp ứng tốt nhất thị hiếu và nhu cầu của ngời tiêu dùng, tăng thêm uy tín trên thơng trờng Hiện nay và trong những năm tới (2003 – 2010) Tổng công ty xi măng Việt Nam đang thực hiện công tác đầu t xây dựng thêm các nhà máy xi măng nh: dự án xi măng Hải phòng mới, dự án xi măng Tam Điệp, dự án xi măng Hoàng thạch 3, dự án xi măng Bình Phớc, Công ty Xuất nhập khẩu xi măng đóng góp vào sự phát triển của toàn ngành, đợc giao nhiệm vụ nhập khẩu gạch chịu lửa và các dây chuyền sản xuất xi măng

Gạch chịu lửa cũng là một trong những mặt hàng kinh doanh chủ lực, tạo lợi nhuận lớn trong tổng lợi nhuận của Công ty Báo cáo kết quả thực hiện năm 2004 của Công ty Xuất nhập khẩu xi măng, giá trị nhập khẩu gạch chịu lửa đạt 3.595.112,21 USD

Ngoài ra, Công ty cũng thực hiện nhập khẩu phụ tùng thiết bị theo các quy định về công tác quản lý xuất nhập khẩu của Nhà nớc, các quy chế, quy định của Tổng công ty xi măng Việt Nam và của Công ty, đáp ứng đợc nhu cầu phục vụ sản xuất của các Công ty xi măng Quy trình mua sắm, đấu thầu, xét chọn thầu đợc thực hiện theo quy chế quản lý mua sắm vật t thiết bị ban hành kèm theo quyết định số 1191/XMVN - HĐQT của Hội đồng quản trị -Tổng công ty xi măng Việt Nam và các nghị định hiện hành của Nhà nớc Báo cáo kết quả thực hiện năm 2004 cho thấy giá trị nhập khẩu phụ tùng, thiết bị lẻ đạt 2.528.759 USD Theo qui định Công ty có nhiệm vụ và chức năng nhập khẩu thiết bị lẻ nhằm phục vụ cho công tác sửa chữa, thay thế và nâng cao công suất của các thiết bị trong dây chuyền sản xuất xi măng Hiện tại các dây chuyền sản xuất xi măng của các Công ty xi măng

đợc áp dụng công nghệ tiên tiến nhất cho nên danh mục và chủng loại thiết bị lẻ Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kim Th – Kế toán 43B