Những thành công trong việc đa dạng hoá và phát triển thị trường và sản phẩm chè xuất khẩu đã góp phần quan trọng vào việc tăng kim ngạch xuất khẩu chè thời gian qua và củng cố vị trí t
Trang 1DE TAI KHOA HOC CAP BO
NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG - MARKETING TRONG XUÁT KHẨU
CHÈ CỦA VIỆT NAM
Để lài cấp Bộ, Mã số: 2006-78-007 _
Chả nhiệm đề tài: TS Nguyễn Thị Nhiễu
Chè là một trong 10 mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam hiện
nay với kim ngạch xuất khẩu trung bình hàng năm thời kỳ 2001 - 2005 đạt khoảng 83
triệu USD, năm 2005 xuất khẩu đạt 97 triệu USD, năm 2006 đạt 110 triệu USD, đóng
góp có ý nghĩa trong tổng kìm ngạch xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam Những thành công trong việc đa dạng hoá và phát triển thị trường và sản phẩm chè xuất khẩu đã góp
phần quan trọng vào việc tăng kim ngạch xuất khẩu chè thời gian qua và củng cố vị trí thứ 9 của mặt hàng chè trong số 10 nông sản xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Tuy nhiên, xuất khẩu chè của Việt Nam thời gian qua chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của ngành chè Những yếu kém nội tại của bản thân ngành chè Việt
Nam là những yếu tố quyết định tới việc chưa thực hiện được mục tiêu phát triển xuất
khẩu chè thời gian qua
Thứ nhất, vẫn đề phát triển thị trường ngoài nước Mặc dù thời gian qua thị
trường xuất khẩu chè đã được mở rộng nhanh chóng nhưng có thể nói Việt Nam vẫn
chưa thiết lập được các thị trường mang tinh én định, vững chắc cho phát triển xuất khẩu chè Bên cạnh những thành công trong việc đa dạng hoá và mở rộng thị trường xuất khẩu ra 109 quốc gia và vùng lãnh thé thi những yêu kém trong vẫn đề phát triển thị trường cũng cân được nhìn nhận rõ hơn Đối chiếu 10 thị trường xuất khẩu chủ yếu chiếm giữ khoảng 90% kim ngạch xuất khẩu chè của Việt Nam vào đầu thập niên với
10 thị trường xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam chiếm hơn 63% kim ngạch xuất khẩu chè vào năm 2005 mới thấy rõ được sự mở rộng thị trường của chúng ta chưa được đa
dang hoá theo chiều sâu
Thứ hai, những yếu kém trong việc thực hiện marketing xuất khẩu chè ở các doanh nghiệp Đó là các yếu kém trong việc thực hiện cả bắn yếu tố của marketing
hén hợp gom (1) thích ứng và phát trién san phẩm mới cho xuất khẩu nhằm đáp ứng được nhu câu của các nước nhập khẩu; (2) giá cả xuất khẩu; (3) việc thâm nhập trực tiếp các kênh chế biến, tiêu thụ chè ở các nước nhập khẩu, việc ứng dụng các phương, thức kinh đoanh xuất khẩu chè tiên tiến như tham gia thị trường đầu giá trực tuyến,
ứng dụng thương mại điện tử trong kinh doanh xuất khẩu chè còn hạn chế và (4) hoạt động xúc tiến xuất khẩu chè của doanh nghiệp chưa được tiến hành một cách chuyên
nghiệp và mạnh mẽ
Thứ ba, sông tác hỗ trợ marketing xuất khẩu và tổ chức các kênh thông tin
marketing xuất khâu chè của Chính phủ, Bộ Công Thương, Cục Xúc tiên thương mại,
Trang 2GIỚI THIỆU KÉT QUÁ NGHIÊN CỬU KHOA HOC
các tô chức xúc tiến thương mại phi Chính phủ cho doanh nghiệp thời gian qua làm
chưa tốt cũng ảnh hưởng rất lớn tới việc phát triển xuất khẩu chè của Việt Nam
Để khắc phục những hạn chế và yếu kém nêu trên và đề xuất các giải pháp thích hợp, có tính khả thì nhằm thực hiện phát triển xuất khẩu chè bền vững thời gian tới là
lý do của việc nghiên cứu để tài khoa học cấp Bộ: “Nghiên cứu thị trường - Marketing trong xuất khẩu chè của Việt Nam”
Mục tiêu nghiên cứu của Để tài là hệ thống hoá làm rõ những đặc điểm và xu
hướng phat trién của thị trường chè thê giới, các yêu tô marketing trong xuât khâu chè;
nghiên cứu kinh nghiệm marketing xuất khẩu chè của một số nước lựa chọn và rút ra bài học có thê áp dụng cho Việt Nam; phân tích, đánh giá thực trạng thị trường xuất
khâu và các hoạt động marketing xuất khẩu chè của Việt Nam từ 1996 đến nay; và để
xuất định hướng thị trường xuất khẩu và các giải pháp marketing xuất khẩu chè của
Việt Nam thời gian tới năm 2015,
Đề tài được chia làm 3 chương:
Chương I: Thị trường chè thế giới và các yếu tố marketing trong xuất
khẩu chè
Đề tài đã khái quát những van dé chung nhất về thị trường chè thế giới trên các khía cạnh như tình hình sản xuất, tình hình tiêu thụ, tình hình buôn bán chè trên thé giới cũng như tập trung phân tích các yếu tế marketing trong xuất khâu chè Đặc biệt,
Để tài đã đi sâu nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước lựa chọn như An Độ, Xri
Lanka, Trung Quốc, Kenya về marketing xuất khẩu chè, từ đó rút ra bài học cho marketing xuất khẩu chè của Việt Nam
._ Chương 2: Thực trạng thị trường xuất khẩu và hoạt động marketing xuất khẩu chè của Việt Nam
Phần này đã khái quát chung về xuất khâu chè của Việt Nam về khối lượng xuất
khâu, kim ngạch xuất khâu, mặt hàng xuất khâu, thị trường xuất khẩu, thương nhân tham gia xuât khẩu, trong đó tập trung đánh giá từng thị trường, xuất khẩu chè chủ yếu
để tìm ra những cách thức thâm nhập thị trường tôt nhất Đồng thời, tập trung phân
tích thực trạng hoạt động marketing xuất khẩu chè của các doanh nghiệp Việt nam;
những hỗ trợ marketing xuất khẩu chè của các tổ chức hỗ trợ y phi Chính phủ (như Hiệp
hội chè, Tổng công ty chè Việt Nam (VINATEA); những hỗ trợ marketing xuất khâu chè của Chính phủ Trên cơ sở đó, đưa ra những đánh giá chung về hoạt động
marketing xuất khẩu chè của Việt Nam làm cơ sở cho việc dé xuất giải pháp và kiến nghị
Chương 3: Định hướng thị trường xuất khẩu và giải pháp marketing xuất khẩu cho chè Việt Nam
Sau khi phân tích thực trạng hoạt động marketing, xuất khẩu chè của Việt Nam
và đưa ra những dự báo về tình hình sản XUẤU về nhu cầu tiêu thụ và nhập khâu, về xuất nhập khẩu chè của thị trường thế giới, về giá cả và các yếu tố marketing khác cũng như những định hướng thị trường xuất khâu chè cla ViéT Nam, nhóm tác giả đã
đề xuất 3 nhóm giải pháp nhằm đây mạnh hoạt động marketing xuất khẩu chè của Việt
Nam, đó là: (1) Các giải pháp marketing xuất khâu chè của đoanh nghiệp; (2) Giái
Trang 3BE TAI KHOA HOC CAP BO
pháp phát triển năng lực hỗ trợ marketing xuất khâu cho các tổ chức phi Chính phủ ở
Việt Nam; (3) Giải pháp hỗ trợ marketing xuất khâu chè của Nhà nước
Tóm lại, trong Đề tài này, nhóm tác giả đã đánh giá đặc điểm của thị trường chè thế giới phân tích, đánh giá thực trạng cung câu, xuất nhập khâu chè trên thị trường thế giới; phân tích, đánh giá hoạt động marketing trong xuất khẩu chè trên thế giới
hiện nay; nghiên cứu kinh nghiệm của các nước sản xuất và xuất khâu chè lớn trên thế
giới và rút ra một số bài học kinh nghiệm trong hoạt động marketing xuất khẩu chè của Việt Nam Đồng thời, Đề tài cũng tập trung phân tích, đánh giá thực trạng xuất khâu
chè của Việt Nam trong giai đoạn từ 2001 - 2006; phân tích, đánh giá hoạt động marketing xuất khẩu chè của Việt Nam trong thời gian vừa qua Trên cơ sở phân tích,
đánh giá thị trường và marketing xuất khẩu chè cả trong nước và quốc tế, Đề tài đã
đưa ra mục tiêu va quan diém phat triển xuất khẩu chè của Việt Nam trong thời gian tới, dự báo một số thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam và đưa ra một số giải pháp chủ yêu nhằm thực hiện tốt hoạt động nghiên cứu thị trường và marketing trong xuất khâu mặt hàng chè nhằm phát triển xuất khẩu chè của Việt Nam trong thời gian tới
Đề tài đặc biệt nhắn mạnh đến các giải pháp marketing xuất khẩu chè của doanh nghiệp Đó là (1) Hoàn thiện năng lực nghiên cứu thị trường, tô chức thu thập
và xử lý tốt thông tín marketing xuất khâu chè; (2) Tăng cường năng lực hoạch định và
triển khai thực hiện các chiến lược và chương trình marketing xuất khâu chè của doanh
nghiệp; (3) Giải pháp thích ứng và phát triển sản phẩm chè mới cho xuất khẩu, theo đó
đặc biệt coi trọng công tác cải tiễn và phát triển giống chè có chất lượng cao, các giống
đặc sản và thực hiện phương pháp sản xuất sạch, phương pháp thu hái, chế biến tiên
tiến giữ vai trò mắu chốt Đồng thời cần đa dạng hoá các sản phẩm chè xuất khẩu, phát
triển các danh trà, phát triển sản xuất chè hữu cơ, chè sạch (4) Giải pháp về giá xuất khẩu nhân mạnh việc tăng cường chế biến sâu, phát triển các sản phẩm chè đặc sản có giá trị gia tăng cao cho xuất khẩu và (5) Giải pháp xúc tiến xuất khẩu trong đó chú trọng các yếu tố bản chất của thương hiệu đó là chất lượng sản phẩm trong quan hệ với giá cả và dịch vụ khách hàng, uy tín của doanh nghiệp Cuỗi cùng, vẫn đề không thé thiếu đó là việc thành lập Quỹ xúc tiến xuất khâu chè bằng việc sử dụng một tỷ lệ lợi nhuận hợp lý cho việc giới thiệu sản phẩm chè VN trên thương trường quốc tế