BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ĐẶNG THỊ MAI ANH SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN ĐỂ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MƠN TỐN CỦA HỌC SINH LỚP CHUYÊN NGÀNH: GIÁO DỤC TIỂU HỌC MÃ SỐ: 60.14.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM MINH HÙNG VINH – 2011 LỜI CẢM ƠN Lời luận văn này, xin chân thành cảm ơn thầy cô giáo khoa Giáo dục Tiểu học, khoa Sau đại học – trường Đại học Vinh, đặc biệt thầy giáo PGS TS Phạm Minh Hùng tạo điều kiện, hướng dẫn tận tình giúp đỡ tơi q trình nghiên cứu hồn thành luận văn Tơi xin chân thành cảm ơn đồng chí lãnh đạo, cán Phịng Giáo dục đạo tạo huyện Đông Sơn tỉnh Thanh Hóa, Ban giám hiệu, giáo viên học sinh trường Tiểu học địa bàn nhiệt tình cộng tác giúp đỡ tơi q trình thực luận văn Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn đến gia đình, người thân, bạn bè – người ln động viên, khuyến khích giúp đỡ tơi q trình học tập thực luận văn Xin chân thành cảm ơn! Vinh, tháng 11 năm 2011 Tác giả Đặng Thị Mai Anh MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN TN : Trắc nghiệm TNKQ : Trắc nghiệm khách quan PP : Phương pháp TNTL : Trắc nghiệm tự luận HS : Học sinh HSTH : Học sinh Tiểu học GV : Giáo viên KTĐK : Kiểm tra định kì KQHT : Kết học tập THPT : Trung học phổ thông HKII : Học kì HKI : Học kì DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ CÁC BIỂU ĐỒ CÁC BẢNG BIỂU PHẦN MỞ ĐẦU Lí chọn đề tài 1.1 Mỗi mơn nhà trường có tiềm đặc thù riêng giáo dục trí tuệ đạo đức cho học sinh Tốn học mơn quan trọng, bậc giáo dục phổ thông Trong năm gần đất nước diễn xu đổi PP dạy học nói chung, có dạy học Tốn nói riêng, xu "dạy học tập trung vào người học", "phát huy tính chủ động, sáng tạo học sinh" Tính tự lập học tập học sinh ngày đuợc coi trọng ([12], [13], [37]) Chính vậy, có cải tiến nội dung chương trình sách giáo khoa Tốn, PP giảng dạy cịn mang tính thụ động cho học sinh, bậc Tiểu học " PP dạy học tốn số đơng trường Tiểu học nhiều hạn chế: GV HS bị phụ thuộc vào tài liệu có sẵn, dạy học cịn nặng nề truyền thụ kiến thức làm theo mẫu, chưa thực cá thể hóa, chưa giúp học sinh tự phát chiếm lĩnh kiến thức Vì vậy, GV HS thường thiếu chủ động, thiếu sáng tạo, nội dung dạy học chưa cập nhật v v "(Đỗ Đình Hoan [25], trang 22) Đánh giá KQHT HS thành phần q trình dạy học nói chung, có dạy học tốn nói riêng [35] Kiểm tra đánh giá có vai trị quan trọng việc kích thích tính tích cực nhận thức học sinh Bản chất việc đánh giá thực mối liên hệ ngược q trình dạy học để từ người đánh giá (GV) người đánh giá (HS) điều chỉnh tự điều chỉnh trình dạy học, để đạt mục đích dạy học đề Có nhiều PP hình thức đánh giá khác nhau, phổ biến tự luận trắc nghiệm giáo dục Mỗi PP có ưu nhược điểm định Vấn đề đặt sử dụng PP cho môn học cấp cho thích hợp khơng phải điều đơn giản Có phải kết hợp PP với phải kết hợp cho hiệu Trong trường Tiểu học việc sử dung PP tự luận chiếm ưu HS làm kiểm tra phải thể ý kiến mình, trình bày cách rõ ràng lập luận, suy luận, giải thích giải tốn Theo PP này, kiểm tra đề cập tới sâu vài phạm vi kiến thức, kỹ năng, khơng thể bao qt rộng nhiều kiến thức, kỹ chương trình học Hơn việc đánh giá làm HS lại phụ thuộc đáng kể vào người chấm Đây mặt hạn chế sử dụng PP tự luận, công đổi nay, việc điều tra đánh giá thành tích học tập HS phạm vi rộng nhằm đánh giá cải tiến chương trình giảng dạy, để tuyển chọn, phân loại HS cần thiết Sử dụng TNKQ để thực có hiệu mục đích xu hướng ngày thu hút quan tâm nhiều nhà quản lý, giáo dục, người trực tiếp làm công tác giảng dạy PP TNKQ PP HS trả lời câu hỏi TN cách lựa chọn PP trả lời cho sẵn Một TNKQ thường gồm nhiều câu hỏi nên thường bao quát phạm vi kiến thức rộng, giảm đáng kể việc học tủ học lệch, may rủi ngẫu nhiên HS Đối với tình hình thực tế nay, việc làm TNKQ với số lượng đủ lớn câu hỏi cần thiết 1.2 Hiện việc sử dụng PP TNKQ kiểm tra đánh giá KQHT HS áp dụng rộng rãi trường đại học PTTH trường Tiểu học bước đầu sử dụng PP TNKQ, nhiên việc sử dụng PP TNKQ mức độ - tính chất làm quen Hầu hết, trường Tiểu học nay, trình kiển tra đánh giá kết hợp PP TNKQ PP tự luận, nhiên chiếm ưu phần tự luận Theo thông tư 32/2009/TT – BGDĐT ngày 27 tháng 10 năm 2009 Bộ trưởng Bộ giáo dục đào tạo đánh giá xếp loại HSTH học lực mơn năm HS điểm KTĐK cuối năm Vì kì thi coi quan trọng – kì thi nhằm đánh giá KQHT danh hiệu HS suốt năm học Tuy nhiên thực tế với hình thức thi nay, với nội dung kiểm tra (không bao quát rộng nhiều kiến thức) không thực mục đích đánh giá - nhằm phân loại HS Bên cạnh thấy hiểu biết giáo viên PP TNKQ hạn chế, khó khăn giáo viên áp dụng PP TNKQ trình đánh giá KQHT HS Chính lí nêu mà chọn đề tài: "Sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan để đánh giá kết học tập môn Tốn học sinh lớp 5" Mục đích nghiên cứu Nhằm nâng cao tính khách quan khoa học đánh giá KQHT mơn Tốn học sinh lớp Khách thể đối tượng nghiên cứu 3.1 Khách thể nghiên cứu Vấn đề đánh giá KQHT môn Toán học sinh lớp 3.2 Đối tượng nghiên cứu Quy trình sử dụng PP TNKQ để đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp Giả thuyết khoa học Có thể nâng cao hiệu PP TNKQ đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp 5, đề xuất quy trình sử dụng có sở khoa học có tính khả thi Nhiệm vụ phạm vi nghiên cứu 5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 5.1.1 Nghiên cứu sở lý luận vấn đề sử dụng PP TNKQ để đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp 5.1.2 Nghiên cứu sở thực tiễn vấn đề sử dụng PP TNKQ để đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp 5.1.3 Đề xuất quy trình sử dụng PP TNKQ để đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp 5.2 Phạm vi nghiên cứu Do điều kiện thời gian có hạn, đề tài tập trung nghiên cứu số trường tiểu học thuộc địa bàn huyện Đơng Sơn, tỉnh Thanh Hóa năm học 2011 – 2012 Phương pháp nghiên cứu 6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Nhóm PP nhằm thu thập thông tin lý luận để xây dựng sở lý luận đề tài Thuộc nhóm có PP cụ thể sau đây: - PP phân tích – tổng hợp tài liệu - PP khái quát hoá nhận định độc lập 6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Nhóm PP nhằm thu thập thơng tin thực tiễn để xây dựng sở thực tiễn đề tài Thuộc nhóm có PP cụ thể sau đây: - PP điều tra - PP tổng kết kinh nghiệm giáo dục – PP nghiên cứu sản phẩm hoạt động – PP lấy ý kiến chuyên gia – PP khảo nghiệm, thử nghiệm 6.3 Phương pháp thống kê tốn học: Để xử lý số liệu, thơng tin thu thông qua việc sử dụng công cụ tốn học như: Trung bình cộng, phương sai, độ lệch chuẩn, giá trị độ tin cậy, hệ số tương quan Đóng góp luận văn 7.1 Về mặt lý luận Hoàn thiện sở lý luận việc sử dụng PP TNKQ đánh giá KQHT mơn Tốn HSTH 7.2 Về mặt thực tiễn Xây dựng quy trình sử dụng PP TNKQ để đánh giá KQHT mơn Tốn HS lớp dựa ngun tắc Qua muốn đóng góp số đề kiểm tra để thực nghiệm phần đổi PP đánh giá nâng cao tính khách quan, tính hiệu việc đánh giá KQHT mơn Tốn HSTH Cấu trúc luận văn Ngoài phầ n mở đầ u, kế t luâ ̣n, tài liêu tham khảo, phu ̣ lu ̣c, nghiên cứu luâ ̣n văn ̣ gồ m chương: Chương 1: Cơ sở lý luận đề tài Chương 2: Cơ sở thực tiễn đề tài Chương 3: Quy trình sử dụng phương pháp sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan để đánh giá kết học tập mơn Tốn học sinh lớp 10 ... sinh trình học tập D Đánh giá theo khả học sinh thể sản phẩm làm em 50 Đồng chí thường sử dụng phương pháp để đánh giá kết học tập mơn Tốn học sinh phương pháp sau mức độ sử dụng phương pháp nào?... cho điểm không khách quan ( PP dạy học môn học Tiểu học NXB Giáo dục) 1.2.1.2.2 .Phương pháp trắc nghiệm khách quan (Objective Test) Trong giáo dục TNKQ công cụ để đánh giá kết học tập HS Tùy theo... Tiểu học Một chương trình địi hỏi cách đánh giá chất lượng học tập toàn diện khách quan 2.3 Thực trạng sử dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan để đánh giá kết học tập mơn Tốn lớp trường tiểu học