Quan hệ giữa xã hội với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường ở việt nam hiện nay

Trong thế kỷ 21, yêu cầu của con người về chất lượng cuộc sống và môi trường ngày càng cao, sự suy thoái dần của môi trường sinh thái đã trở thành tâm điểm chú ý của mọi người, điều đó c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN

Đ

ề tài : Quan hệ giữa xã hội với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC

L

Ờ I NÓI Đ Ầ U

Chương 1: C.Mác về bản chấ t con ngư ời

1.1: Hoạt động tự do và có ý thức là thuộc tính của con người

1.2: Nhu cầu toàn diện là mục tiêu cuối cùng và động lực cơ bản của

sự tồn tại và phát triển của con người

1.3: Biểu hiện của bản chất con người là tổng hợp mọi mối quan hệ

xã hội trong đó có các thuộc tính của con người

Chương 2 L ôgic c ủa sự ph ân công lao đ ộ ng theo tư b ả n như m ộ t phương ti ệ n đ ể tăng sinh v ốn

2.1 Phân công lao động trong phân xưởng

2.2 Phân công lao động trong ngành chế tạo máy

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI NÓI ĐẦU

Trong thế kỷ 21, yêu cầu của con người về chất lượng cuộc sống và môi trường ngày càng cao, sự suy thoái dần của môi trường sinh thái đã trở thành tâm điểm chú

ý của mọi người, điều đó cho thấy cách nhìn nhận về tự nhiên và mối quan hệ giữa loài người và tự nhiên là vấn đề cơ bản liên quan đến sự tồn tại và phát triển của loài người Tuy nhiên chỉ khi đối mặt với đại dịch viêm phổi mới COVID – 19, vấn

đề này mới trở nên nổi cộm hơn, và đáng để chúng ta kiểm tra cà suy ngẫm dưới nhiều góc độ

Bài tiểu luận này sẽ nêu lại quan điểm của Triết học Mác – Lenin về mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội, tập trung vào việc bảo vệ môi trường sinh thái

1. Tiền đề của sự hình thành tư tưởng về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên

Thiên nhiên là mẹ của sự sống và là nền tảng của nền văn minh Thiên nhiên đã sinh ra mọi sự sống và muôn loài, đồng thời cung cấp nền tảng vật chất cho sự xuất hiện và phát triển của nền văn minh nhân loại Dù ở phương Đông hay phương Tây, các nền văn minh sơ khai của loài người đều nhất trí so sánh thiên nhiên với hình ảnh người mẹ nuôi dưỡng vạn vật

Ví dụ: Trong thần thoại và những câu chuyện của các quốc gia trên thế giới, Nữ

Oa của Trung Quốc, Inanna của người Lưỡng Hà, Isis của người Ai Cập, đều

là những hình tượng phụ nữ tiêu biểu mang ý nghĩa ẩn dụ mạnh mẽ như phụ nữ

và các bà mẹ

Theo quan điểm của Mác, tự nhiên là “thế giới vô cớ mà con người sống trên đó” và “bản than con người là sản phẩm của tự nhiên, được phát triển trong và cùng với môi trường của chính mình” Môi trường mà Mác nói, tất nhiên, cũng bao gồm môi trường vi sinh vật bao gồm vi khuẩn và virus Trên thực tế, lịch sử của vi khuẩn và virus lâu hơn con người rất nhiều, chúng lấp đầy toàn bộ sinh quyển bao gồm đất liền, đại dương và khí quyển Trước mắt, loài người chỉ là kẻ đến sau trên quê hương Trái Đất, sẽ cùng vi khuẩn, virus tồn tại lâu đời trong sự bao bọc của Mẹ thiên nhiên

　　Mối quan hệ giữa con người và tự nhiên là mối quan hệ cơ bản nhất trong xã hội loài người và là chìa khóa để hiểu được sự tiến hóa lịch sử của nền văn minh nhân loại Trong lịch sử, loài người đã trải qua văn minh sơ khai, văn minh nông nghiệp, văn minh công nghiệp và hiện nay đang tiến tới thời đại văn minh sinh thái Trước hết, tiến trình lịch sử và sự biến đổi hình thái của nền văn minh nhân loại là kết quả của những thay đổi giai đoạn trong hiểu biết của con người về tự nhiên Trong giai đoạn đầu của nền văn minh nguyên thủy và nền văn minh canh tác, nó nghiễm nhiên là một thế giới hữu cơ đầy màu sắc “ma thuật” Mọi người thể hiện sự tôn thờ và tôn kính thiên nhiên thông qua nhiều phép thuật phù thủy, dụng cụ ma thuật và các nghi lễ hiến tế, hy vọng rằng các vị thần tự nhiên sẽ bảo

vệ thế giới và sự thịnh vượng của người dân Kể từ thời hiện đại, đặc biệt là kể từ cuộc cách mạng khoa học công nghệ lần thứ nhất và cuộc cách mạng công

nghiệp, quan niệm của con người về tự nhiên đã có sự thay đổi cơ bản Với sự phát triển như vũ bão của khoa học, tự nhiên từng bước bị tước bỏ tính linh và sức quyến rũ của nó, quan điểm “ma thuật” về tự nhiên hữu cơ nhường chỗ cho quan điểm “hư ảo” về tự nhiên máy móc Với sự trợ giúp của công nghệ luôn thay đổi, nhân loại đã bắt đầu phát triển và tận dụng thiên nhiên một cách thiếu kiểm soát, thậm chí là săn mồi Câu hỏi đặt ra chính là ở chỗ, liệu con người có thể vắt kiệt những bí ẩn của tự nhiên và sau đó hoàn toàn chinh phục tự

nhiên? Nhiệm vụ ban đầu của khoa học là khám phá những bí ẩn của tự nhiên,

sau đó giải thích và cải tạo thiên nhiên Tuy nhiên, chúng ta vẫn biết rất ít về virus Con người sống trên một "hành tinh virus" thực sự, với trung bình khoảng

100 tỷ hạt virus trên một lít nước biển Các loại vi rút mà nhân loại biết đến hiện nay chỉ là một phần nhỏ trong số đó Trước những loại virus nhỏ bé nhưng mạnh

mẽ, nền văn minh loài người đôi khi tỏ ra khá mong manh Càng tìm hiểu nhiều

về virus, chúng ta càng cảm thấy rằng kiến thức khoa học còn hạn chế Không thể và cũng không cần thiết phải loại bỏ tất cả các loại vi rút Cách tốt nhất là hòa hợp với chúng một cách hài hòa

Con người và thiên nhiên là cộng đồng của sự sống, và chúng ta nhấn mạnh vào

sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên Ph.Ăngghen chỉ ra rằng lao động “nâng” con người lên khỏi mối quan hệ của các loài tự nhiên, trong khi tạo

ra chính con người, nó cũng loại bỏ những thái độ và hành vi giống như động vật đối với tự nhiên, tạo ra mối quan hệ tích cực giữa con người và tự nhiên Mối quan hệ chủ động giữa con người và tự nhiên được Ph.Ăngghen đề cập ở đây chủ yếu là con người có thể hiểu và sử dụng đúng các quy luật của tự nhiên, từ đó điều khiển hoạt động sản xuất và đời sống của con người, nhằm duy trì mối quan

hệ cân bằng, hài hòa với tự nhiên Đáng tiếc, kể từ thời hiện đại, loài người ngày càng tiến xa hơn trên con đường kiểm soát và chinh phục thiên nhiên, mối quan

hệ cân bằng và hài hòa giữa con người và thiên nhiên đã nhiều lần bị phá vỡ, và

việc con người tàn phá môi trường tự nhiên là điều chưa từng có Sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên là đặc trưng cơ bản của thời đại văn minh sinh thái Để đòi hỏi sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên, trước hết chúng ta phải tôn trọng thiên nhiên

2 Ý nghĩa của môi trường sinh thái

Trước khi tìm hiểu mối quan hệ giữa bảo vệ sinh thái và phát triển kinh tế, trước hết chúng ta phải hiểu được ý nghĩa của môi trường sinh thái.

Môi trường sinh thái là toàn bộ hệ sinh thái bao gồm các quần xã sinh vật và các yếu tố tự nhiên phi sinh học, được hình thành chủ yếu hoặc hoàn toàn bởi các yếu tố tự nhiên

có tác động gián tiếp, tiềm ẩn và lâu dài đến sự tồn tại và phát triển của con người Việc hủy hoại môi trường sinh thái cuối cùng sẽ làm cho môi trường sống của chúng ta bị suy thoái dần và sự phát triển kinh tế sẽ bị hạn chế Vì vậy

muốn cải thiện môi trường sống, thúc đẩy kinh tế phát triển, chúng ta cần phải bảo vệ môi trường sinh thái.

2 Tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sinh thái

Môi trường sinh thái là điều kiện cơ bản để tồn tại của con người, con người ngày càng chú ý đến nó Đặc biệt, Đảng và Chính phủ đã đưa việc xây dựng và bảo

vệ môi trường sinh thái là quốc sách cơ bản của đất nước Có thể chia đại khái nội dung của môi trường sinh thái thành các phần sau: Thứ nhất, cần tăng cường cải tạo

và bảo vệ môi trường sinh thái Bảo vệ môi trường sinh thái chủ yếu bao gồm: bảo

vệ môi trường sinh thái đô thị, bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn, cấm chất thải

ra môi trường, đảm bảo khả năng thanh lọc của chính môi trường sinh thái, đảm bảo

sự đa dạng của các loài sinh vật tự nhiên, vì vậy rằng hệ sinh thái có thể tuần hoàn một cách điêu luyện, vì vậy con người không chỉ Bảo vệ môi trường sinh thái và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, thiên nhiên là bạn của con người Thứ hai, ngăn ngừa và kiểm soát ô nhiễm môi trường Ô nhiễm môi trường đã và đang đe dọa sự tồn tại và phát triển của nhân loại, làm thế nào để ngăn ngừa và kiểm soát ô nhiễm môi trường đang là vấn đề được toàn thế giới quan tâm Ô nhiễm công nghiệp trong quá trình phát triển kinh tế, ô nhiễm môi trường trong xây dựng, ô nhiễm sinh hoạt trong đời sống của con người đều gây ra những tác hại đối với cuộc sống của chúng

ta ở những mức độ khác nhau Thứ ba, bảo vệ môi trường tự nhiên có giá trị đặc biệt Trong những năm gần đây, nước ta rất coi trọng công tác bảo vệ môi trường, nước ta đã có nhiều thành tích trong công tác bảo vệ môi trường, tuy nhiên tình hình bảo vệ môi trường vẫn còn rất gay gắt Trung Quốc năm 20 Vì vậy, bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì cân bằng sinh thái, thúc đẩy phát triển kinh tế là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nước ta trong giai đoạn này

3 Mối quan hệ giữa môi trường sinh thái và phát triển kinh tế

3.1 Phát triển hài hòa kinh tế và tài nguyên môi trường sinh thái

Giới tự nhiên là cơ sở cho sự tồn tại của vạn vật trên thế giới và là bảo đảm cho

sự phát triển của lực lượng sản xuất và sự tồn tại của loài người Lý thuyết phát triển hài hòa ủng hộ sự phát triển lành mạnh và vừa phải, phản đối việc lạm dụng khoa học và công nghệ, và ngăn ngừa những thiệt hại không thể khắc phục được đối với sinh thái tự nhiên Kinh tế phải phát triển, môi trường sinh thái phải được bảo

vệ, không thể xây dựng phát triển kinh tế trên cơ sở phá hoại tài nguyên, muốn phát triển kinh tế phải có con đường đúng đắn là phát triển hài hòa với tài nguyên, nếu

mù quáng đòi hỏi nó, nền kinh tế sẽ phát triển đến một giai đoạn nhất định, tất yếu

sẽ bị phản ứng của tự nhiên Vì vậy, chúng ta phải thay đổi quan niệm, tư duy, không được hy sinh tài nguyên thiên nhiên để đổi lấy phát triển kinh tế, phải luôn duy trì sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên, có lợi cho thế hệ mai

sau trên cơ sở bảo đảm phát triển kinh tế và cân bằng sinh thái Dưới góc độ phát triển của con người, bảo vệ môi trường tự nhiên tức là bảo vệ quê hương đất nước của con người Mọi hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người phải tôn trọng các quy luật tự nhiên, thay đổi hoàn toàn tư duy phương thức tăng trưởng bao trùm lấy môi trường tự nhiên và hủy hoại tài nguyên thiên nhiên Đừng luôn vì lợi ích trước mắt mà làm tổn hại đến lợi ích lâu dài Trong khi phát triển kinh tế phải xem xét đầy đủ sức mang của tự nhiên, thiết lập và duy trì mối quan hệ cân đối giữa phát triển kinh tế và tự nhiên, đây là một trong những đặc điểm quan trọng của sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường tự nhiên

3.2 Mối quan hệ giữa bảo vệ môi trường tự nhiên và phát triển kinh tế

Giữa phát triển bền vững nền kinh tế và bảo vệ môi trường có sự thống nhất các mặt đối lập, phát triển kinh tế thì không thể bỏ qua bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế thì không thể không bảo vệ môi trường Trong giai đoạn đầu phát triển kinh

tế, mức độ ô nhiễm môi trường cũng tương đối thấp Kể từ khi nền kinh tế phát triển, các nguồn lực cần thiết của công nghiệp đã vượt quá số lượng tài nguyên thiên nhiên có thể cung cấp, và tốc độ tái tạo của môi trường tự nhiên cũng khó theo kịp tốc độ phát triển kinh tế Nếu cứ tiếp tục đòi hỏi thì tự nhiên sẽ có vấn đề, không những không cung cấp được năng lượng cho phát triển kinh tế mà còn gây nguy hại đến lợi ích của nhân loại và môi trường sống Ở giai đoạn phát triển kinh tế cao nhất, cơ cấu kinh tế bắt đầu thay đổi, các ngành gây ô nhiễm giảm dần hoặc bị cấm

hoặc chuyển giao trực tiếp Tích lũy do phát triển kinh tế mang lại có thể được sử dụng để sửa chữa và cải thiện môi trường tự nhiên, đồng thời, nhận thức của con người về bảo vệ sinh thái cũng dần được nâng lên, chất lượng môi trường cũng dần được cải thiện

Từ trên có thể thấy, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là hai mặt đối lập và thống nhất, đồng thời có mối liên hệ tất yếu giữa hai mặt Sự phối hợp và thống nhất của cả hai thể hiện ở hai khía cạnh: Thứ nhất, phát triển kinh tế phải dựa trên

cơ sở bảo vệ môi trường Năng suất của hệ thống môi trường là nền tảng của năng suất lao động xã hội và nâng cao giá trị Tài nguyên thiên nhiên là cơ sở vật chất cho sự phát triển của các hoạt động kinh tế, xã hội, nói cách khác nếu không có tài nguyên thiên nhiên là cơ sở thì sẽ không có động lực và nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội Chỉ khi nền tảng môi trường liên tục cung cấp năng lượng vật chất cho phát triển kinh tế thì tăng trưởng kinh tế liên tục mới có thể trở thành hiện thực hoặc khả năng; thứ hai, bảo vệ môi trường sinh thái cũng không thể tách rời với phát triển kinh tế Môi trường sinh thái chỉ có thể đạt được dưới cơ cấu kinh tế và trật tự kinh tế phù hợp Cơ cấu kinh tế và trật tự kinh tế không phù hợp chắc chắn sẽ dẫn đến các hiện tượng xói mòn đất, chăn thả quá mức, chặt phá rừng dẫn đến mất cân bằng hệ sinh thái và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên Đồng thời, việc xử lý ô nhiễm và bảo vệ môi trường sống tốt cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính, do đó cần có sự hỗ trợ của phát triển kinh tế

Tất nhiên, có sự mâu thuẫn giữa kinh tế và môi trường Nhu cầu về tài nguyên cho tăng trưởng kinh tế là không giới hạn và cơ sở sản xuất mà tài nguyên thiên nhiên có thể cung cấp cho nền kinh tế là có hạn; miễn là phát triển kinh tế nhất định phải kéo theo ô nhiễm môi trường và việc kiểm soát ô nhiễm đòi hỏi một lượng tài nguyên nhất định, vì vậy mức độ nhất định Trên đây cản trở sự phát triển kinh tế

4 Mối quan hệ giữa môi trường sinh thái và phát triển kinh tế nước ta

Phối hợp mối quan hệ giữa bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế, có chính sách hiệu quả, phát triển kinh tế xanh và kinh tế chu chuyển là những dấu ấn của sự phát triển đất nước tôi trong thời kỳ mới Thúc đẩy điều chỉnh cơ cấu kinh tế thông qua bảo vệ môi trường đã trở thành xu thế phát triển kinh tế Thực chất của bảo vệ môi trường sinh thái tự nhiên là bảo vệ năng suất, cải tạo môi trường sinh thái là phát triển năng suất Phối hợp mối quan hệ giữa môi trường và kinh tế, xây dựng một nền văn minh hiện đại, trong đó con người và thiên nhiên chung sống hài hòa đất nước tôi đã đưa ra khái niệm phát triển khoa học, GDP xanh, khái niệm phát triển bền vững, phát triển kinh tế vòng tròn, phát triển nông nghiệp sinh thái, thay đổi đường lối công nghiệp cũ là lấy phát triển làm trước rồi mới quản trị, thay đổi tư duy và quan niệm này, và thay đổi phương thức tăng trưởng kinh tế

Đối với nước ta, thời kỳ phát triển kinh tế nhanh muộn hơn so với các nước phát triển, các ví dụ về bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế của họ có thể được

sử dụng để tham khảo Để giảm bớt mâu thuẫn giữa tự nhiên và phát triển kinh tế,

mô hình kinh tế mới - kinh tế chu chuyển đã ra đời từ đây Nền kinh tế tuần hoàn là một mô hình kinh tế tập trung vào việc sử dụng và tái chế hiệu quả Nó dựa trên nguyên tắc "giảm thiểu, tái sử dụng và sử dụng tài nguyên", với các đặc điểm cơ bản là "tiêu thụ thấp, phát thải thấp và hiệu quả cao", nhất quán với sự phát triển bền vững Phát triển triết lý kinh doanh và mô hình tăng trưởng kinh tế

Nhiều quốc gia đang cố gắng xây dựng một xã hội tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường, và Đức là một trong số đó Nền kinh tế vòng tròn của Đức dựa trên mối quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên và phát triển kinh tế; sự phát triển của các chính sách và bảo vệ các nguồn tài nguyên sinh thái; và khám phá phát triển kinh tế bền vững Chiến lược "Phát triển theo hướng Tây" do nước ta thực hiện đã giúp ích rất nhiều trong việc bổ sung vấn đề thiếu hụt nguồn lực trong phát triển kinh tế nước ta, đồng thời có lợi cho việc thúc đẩy sự phát triển đồng bộ của toàn bộ nền kinh tế quốc dân ở nước ta, nâng cao mức sống của người dân người phương tây và tăng cường đoàn kết dân tộc Vấn đề bảo vệ sự hài hòa xã hội có ý nghĩa không thể thay thế Tuy nhiên, cũng có những vấn đề thực tế trong quá trình phát triển của khu vực phía Tây Miền Tây nước ta tuy phát triển tương đối muộn nhưng mức độ tàn phá môi trường rất lớn, trong nhiều năm qua con người đã hấp thụ những thứ cần thiết của miền Tây nên môi trường sinh thái liên tục bị suy thoái Vì vậy, phát triển vùng phía Tây trước hết phải giải quyết được vấn đề yếu kém về sinh thái để đạt được mục tiêu phát triển vùng phía Tây