Tìm hướng xử lý nợ xấu của ngân hàngNgân hàng Nhà nước vừa cho biết, kết quả báo cáo thực hiện phân loại nợ của các ngân hàng thương mại cho thấy tình hình nợ xấu của hầu hết ngân hàng đ
Trang 1Tìm hướng xử lý nợ xấu của ngân hàng
Ngân hàng Nhà nước vừa cho biết, kết quả báo cáo thực hiện phân loại
nợ của các ngân hàng thương mại cho thấy tình hình nợ xấu của hầu hết ngân hàng đến thời điểm 31/12/2005 khá thấp
Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của khối ngân hàng thương mại cổ phần chủ yếu dưới 2%, trong khi
tỷ lệ này đối với các ngân hàng thương mại Nhà nước bình quân là 5,4% Song, hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại hiện nay còn tiềm ẩn nhiều rủi ro và tình hình chất lượng tài sản có của các ngân hàng có thể xấu hơn số đã báo cáo
Hiện nay, BIDV và Incombank có tỷ lệ nợ xấu cao do hai ngân hàng này không chỉ phân loại theo thời gian quá hạn của khoản nợ mà đã thực hiện phân loại trên cơ sở chủ động đánh giá về hiện trạng tài chính của các khách hàng
Về mặt cơ cấu nhóm nợ, nợ có khả năng mất vốn chiếm tới hơn 60% tổng số nợ xấu Về cơ cấu khách hàng, nợ xấu chủ yếu tập trung ở khối doanh nghiệp (chiếm tới hơn 90%), trong đó nợ xấu của các doanh nghiệp Nhà nước chiếm tới 60%, đặc biệt là các tổng công ty thuộc ngành giao thông, xây dựng cơ bản, cà phê và như vậy đây sẽ là loại hàng hoá chủ yếu của thị trường nợ tồn đọng tại Việt Nam trong thời gian tới
Khó khăn về mặt chính sách
Trong tiến trình xử lý nợ tồn đọng để thúc đẩy cổ phần hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Phó tổng giám đốc Lê Văn Lộc nhận định rằng khó khăn trước hết đối với ngân hàng ông là về môi trường pháp lý - các văn bản hướng dẫn liên quan đến xử lý nợ còn chưa cụ thể, chồng chéo do đó ngân hàng chưa tự chủ động xử lý được tài sản đảm bảo
Ngoài ra, chưa có văn bản cụ thể về việc ngân hàng trực tiếp quản lý, khôi phục hoạt động doanh nghiệp để kinh doanh hoặc bán và ngân hàng cũng bị hạn chế tỷ lệ góp vốn vào doanh nghiệp ở mức 11% vốn điều lệ doanh nghiệp Một số trường hợp cơ quan chủ quản chưa quan tâm đến nợ ngân hàng khi thực hiện chuyển đổi doanh nghiệp Nhà nước
Xử lý tài sản cũng là một trở ngại đối với ngân hàng khi họ chưa được tự phát mại tài sản - nhất là khi khách hàng không hợp tác và các cơ quan chức năng nhiều khi chưa hỗ trợ hiệu quả Hay khi bán tài sản trên đất của doanh nghiệp Nhà nước, giá trị quyền sử dụng đất thường bị chính quyền địa phương thu vào ngân sách Nhà nước, không dùng để trả ngân hàng
Có trường hợp UBND tỉnh thu hồi đất đang thế chấp ngân hàng cho đơn vị khác thuê, chỉ đền bù giá trị tài sản trên đất với mức thấp Việc bán tài sản công khai chưa có hướng dẫn cụ thể vì tổ chức đấu giá liên quan đến giấy phép và quy định đấu giá
Đẩy mạnh mua bán nợ và "tăng quyền" cho chủ nợ
Để xử lý dứt điểm nợ xấu và tăng cường năng lực tài chính cho 2 ngân hàng này, Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng đã đề xuất giải pháp "làm sạch bảng cân đối tài sản của ngân hàng" - trước hết, cần hỗ trợ nguồn tài chính cho các ngân hàng trích lập đủ dự phòng để có thể bù đắp những tổn thất có thể xảy ra khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ theo cam kết Sau đó, thực hiện chuyển nhượng các khoản nợ xấu cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có đủ khả năng và quyền lực xử lý nợ
Trang 2Đối với các khoản nợ xấu của doanh nghiệp Nhà nước (kể cả nợ cho vay theo chỉ định, kế hoạch Nhà nước), ngân hàng thương mại Nhà nước chuyển sang Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng - Bộ Tài chính (DATC) để tiếp tục theo dõi xử lý theo thẩm quyền
Đối với các khoản nợ xấu của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khác, ngân hàng thương mại Nhà nước được phép bán nợ cho DATC hoặc các doanh nghiệp, cá nhân có đủ năng lực tài chính
kể cả tổ chức, cá nhân nước ngoài thông qua tổ chức đấu giá công khai
Đối với các khoản nợ xấu theo chỉ định, hoặc các chương trình kế hoạch của Nhà nước như mía đường, cà phê, đánh bắt xa bờ ngân hàng thương mại có thể thoả thuận để bán nợ cho DATC, Quỹ Hỗ trợ phát triển, Ngân hàng Chính sách, hoặc các doanh nghiệp, cá nhân có chức năng mua bán nợ
Việc hỗ trợ nguồn trích lập đủ dự phòng và chuyển nhượng khoản nợ xấu chỉ giải quyết tạm thời vấn đề rủi ro trên sổ sách của ngân hàng mà chưa giải quyết được tận bản chất của vấn đề là cơ cấu lại nợ, tăng cường năng lực tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khách hàng để xử lý dứt điểm nợ xấu, đồng thời ngăn chặn phòng ngừa phát sinh nợ xấu mới
Do đó, với các khoản nợ và tài sản (do DATC hoặc tổ chức, cá nhân mua lại nợ của ngân hàng) được pháp luật cho phép và bảo đảm nên thực hiện các biện pháp như: được hoán đổi quyền đòi
nợ thành vốn chủ sở hữu tại doanh nghiệp; được chứng khoán hoá khoản nợ; chủ động xử lý tài sản bảo đảm để thu nợ; chuyển nhượng khoản nợ và vốn chủ sở hữu (trường hợp chuyển nợ thành vốn góp) trên thị trường, kể cả bán cho tổ chức, cá nhân nước ngoài; được quyền yêu cầu con nợ hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý tài sản của con nợ để thu hồi hoặc yêu cầu giải thể, phá sản doanh nghiệp con nợ
Cùng quan điểm trên, ông Lộc đưa ra kiến nghị sửa đổi nghị định 178/1999/NĐ-CP theo hướng ngân hàng được tự bán tài sản đảm bảo, không phụ thuộc cơ quan chức năng và cho ngân hàng
cơ chế đặc biệt hoàn thiện thủ tục pháp lý khi bán tài sản đảm bảo
Ngoài ra, ngân hàng cần được tham gia vào quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước và Nhà nước cần ban hành cơ chế cụ thể chuyển nợ thành vốn góp và tham gia điều hành doanh nghiệp
Admin (Theo www.vneconomy.com.vn)