Luận văn nghiên cứu và lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong kĩ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cho học sinh khối 11 trường THPT nho quan b ninh bình

ngắn, không đợc ném bóng và giữ bóng, hành động luônbiến đổi.Tốc độ của bóng lớn, sự di chuyển nhanh của các vận động viên, sự thay đổi nhanh và bất ngờ của tình huốngthi đấu, sự cảm thụ

Trờng đại học vinh Khoa GDTC - GDQP

Luận văn tốt nghiệp Nghiên cứu và lựa chọn một số bài tập nhằm khắc phục những sai lầm thờng mắc trong kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cho học sinh khối 11 - trờng thpt nho

quan b – ninh bình

Giảng viên hớng dẫn: ThS Lê Mạnh Hồng Sinh viên thực hiện : Nguyễn Ngọc L-

ơng

Vinh, 2009

Lời cảm ơn

Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc

tới GVC Th.S Lê Mạnh Hồng, ngời hớng dẫn, chỉ đạo

nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này.

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ

bộ môn Thể dục trờng THPT Nho Quan B - tỉnh Ninh Bình

đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này.

Và qua đây cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả bạn bè

đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ tận tình cho tôi trong quá trình nghiên cứu thu thập xử lý số liệu của đề tài.

Dù đã cố gắng hết sức mình nhng điều kiện về thời gian cũng nh trình độ còn hạn chế, đề tài mới chỉ bớc

đầu nghiên cứu trong phạm vi hẹp, nên sẽ không tránh khỏi những sai sót nhất định Vậy rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo cùng các bạn.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 5 năm 2009

Tác giả

ra bóng chuyền còn đợc coi nh một phơng tiện hồi phụcsức khoẻ sau những ngày làm việc mệt nhọc Bóng chuyền

sự hoàn hảo của vận động viên phải hội tụ đủ các tố chất:Nhanh, mạnh, bền và khéo léo, kết hợp với kỹ thuật điềuluyện Nhu cầu tập luyện và thi đấu bóng chuyền ngàycàng đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống giảng dạy, huấn

luyện nhằm đào tạo có chất lợng Hoạt động bóng chuyền

là tổ hợp các kỹ thuật cơ bản nh: Chuyền bóng, đệmbóng, đập bóng, phát bóng và chắn bóng tạo nên hệ thốngchiến thuật Trong đó kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằnghai tay cơ bản là một trong những kỹ thuật cơ bản vàquan trọng trong môn bóng chuyền Nó là khâu đầu tiêntạo tiền đề cho kỹ thuật tấn công tiếp theo đạt hiệu quảcao, đặc biệt hơn kỹ thuật đệm bóng còn là kỹ thuậtphòng thủ chắc chắn nhất khi đối phơng tấn công Muốn

đệm bóng chuẩn xác đòi hỏi ngời tập không những phải cóthể lực tốt mà còn phải có cảm giác tốt, định hớng dùng sức

đúng, t thế thoải mái, nắm vững các yếu lĩnh kỹ thuật,thể hiện nhịp nhàng động tác Nhng ban đầu nếu ngời tậpkhông tạo cho mình khái niệm đúng kỹ thuật động tác thìdần dần trong quá trình tập luyện sẽ trở thành thói quen,sai lầm và khó sửa chữa hạn chế trong quá trình tập luyện

Để đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy học theotinh thần Nghị quyết 240 của Ban chấp hành Đảng bộ Trờng

Đại học Vinh khoá 27, cán bộ giảng dạy khoa Thể dục Trờng

Đại học Vinh đã tích cực nghiên cứu cả về phơng diện lýluận cũng nh thực tiễn, thông qua các hội thảo khoa học cấpngành, cấp trờng Bộ môn bóng chuyền đã có nhữngchuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phơng pháp dạy họcnâng cao chất lợng đào tạo nói chung và môn bóng chuyềnnói riêng nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội Qua thực tế thìphơng pháp dạy học môn bóng chuyền, kỹ thuật đệm bóng

thấp tay bằng hai tay cơ bản còn rất nhiều hạn chế Phầnlớn ngời tập cha đạt đợc kỹ thuật hoàn thiện, ngời tập cònmắc sai lầm trong khi thực hiện kỹ thuật động tác còn kháphổ biến Chính vì thực tế đó trong quá trình nghiên cứu

đã tìm ra những nguyên nhân dẫn đến việc tiếp thu kỹthuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản cha đạt kếtquả cao Từ đó chúng tôi tìm ra một số bài tập bổ trợ vậndụng nó khắc phục đợc một số sai lầm thờng mắc trong kỹthuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản

Xuất phát từ lý do trên đã dẫn dắt tôi lựa chọn đề tài:

“Nghiên cứu và lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm thờng mắc trong kỹ thuật

đệm bóng thấp tay bằng hai tay cho học sinh khối

11 - Trờng THPT Nho Quan B - Ninh Bình”.

Mục tiêu nghiên cứu

1 Xác định những sai lầm thờng mắc và lựa chọn

một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm ờng mắc trong tập luyện kỹ thuật đệm bóng thấp taybằng hai tay cơ bản

th-2 Đánh giá hiệu quả của các bài tập bổ trợ nhằm khắc

phục những sai lầm thờng mắc trong tập luyện kỹ thuật

đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản

Chơng 1 Tổng quan các vấn đề

1.1 Các quan điểm các Đảng và Nhà nớc ta về GDTC trong trờng học

Trung thành với học thuyết Mác - Lênin về giáo dục conngời toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ và lao động khôngchỉ là t duy lý luận mà trở thành phơng châm chỉ đạothực tiễn của Đảng và Nhà nớc ta Giáo dục thể chất là một

bộ phận hữu cơ không thể thiếu, là một bộ phận quantrọng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Những nguyên lý giáo dục thể chất và t tởng quan

điểm của Đảng và Nhà nớc ta đã quán triệt trong đờng lốigiáo dục thể chất và thể dục thể thao qua từng giai đoạncách mạng

Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VII tháng 6/1991 đãkhẳng định “… công tác thể dục thể thao cần coi trọng

và nâng cao giáo dục thể chất trong trờng học”

Giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc trong hiến phápnớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hiến pháp năm

1992 có ghi “… Việc dạy học và học thể dục thể thao trongtrờng học là bắt buộc”

Nghị quyết hội nghị Trung ơng Đảng lần thứ VII vềgiáo dục và đào tạo đã khẳng định mục tiêu “… Nhằmxây dựng con ngời phát triển cao về trí tuệ, cờng tráng vềthể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo

đức…”

Chỉ thị 113/TTG ngày 07/03/1995 của Thủ tớng Chínhphủ về xây dựng và quy hoạt phát triển ngành thể dục thể

thao và giáo dục thể chất trong trờng học, quyết định tiêuchuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh các cấp, có quy chếbắt buộc đối với các trờng.

Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII năm 1996 đãkhẳng định “… giáo dục đào tạo cùng với khoa học côngnghệ phải trở thành quốc sách hàng đầu” và nhấn mạnh

đến việc chăm lo giáo dục thể chất con ngời “… muốn xâydựng đất nớc giàu mạnh văn minh không những chỉ pháttriển về trí tuệ, trong sáng về đạo đức lối sống, mà còn

có con ngời cờng tráng về thể chất, chăm lo cho thể chấtcăn cứ con ngời là trách nhiệm của toàn xã hội và các cấp

đoàn thể”

Chỉ thị 112/CT ngày 09/05/1999 của HĐBT về công tácthể dục thể thao trong những năm trớc mắt có ghi: “… đốivới học sinh - sinh viên trớc hết phải thực hiện nghiêm túcviệc dạy và học môn thể dục thể thao”

Nghị quyết TW 2 khoá VIII có ghi: “… giáo dục thể chấttrong các nhà trờng là một bộ phận hữu cơ của mục tiêugiáo dục, đào tạo, đồng thời là một nội dung của giáo dụctoàn diện cho thế hệ trẻ nhằm đào tạo nguồn tri thức mới

có năng lực thể thao, có sức khoẻ thích ứng với các điềukiện phức tạp và lao động cao, đó là lớp ngời phát triển cao

về trí tuệ cờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần,trong sáng về đạo đức… mục tiêu chiến lợc này thể hiện rõnhững yêu cầu mới bức bách về sức khoẻ và thể lực của ng-

ời lao động mới trong nền kinh tế tri thức, nhằm phục vụcho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.

1.2 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT

ở lứa tuổi THPT thì các cơ quan hệ thống trong cơ thểcũng nh các chức năng tâm lý các các em vẫn còn tiếp tụcphát triển Biểu hiện nh: các em thờng tỏ ra mình đã trởthành ngời lớn, hiểu biết rộng và thích hoạt động, có nhiều

ớc mơ và hoài bão trong cuộc sống, ở giai đoạn này do quátrình hng phấn chiếm u thế nên các em tiếp thu cái mới rấtnhanh nhng cũng có sự biểu hiện chóng nhàm chán, chóngquên và các em dễ bị môi trờng bên ngoài tác động vào vàtạo nên sự đánh giá cao về mặt bản thân, khi thành côngthờng tỏ ra vui vẻ, thậm chí tự kiêu tự mãn, nhng khi thất bạilại tỏ ra hụt hẫng và hay thất vọng

Nh vậy sự phát triển tâm lý là quá trình chuyển từ cấp

độ này sang cấp độ khác, ứng với mỗi cấp độ là ứng vớitừng giai đoạn lứa tuổi nhất định, bởi vậy trong quá trìnhgiảng dạy giáo viên đa ra những định hớng đúng đắn,uốn nắn, nhắc nhở các em, động viên các hoàn thànhnhiệm vụ, đồng thời phải có sự biểu dơng khuyến khíchcũng nh phê bình nhắc nhở kịp thời

Qua đó trong quá trình giảng dạy cần phải lựa chọnnội dung và phơng pháp có các định hớng đúng đắn,nhằm làm tăng hiệu quả học tập, tránh sự nhàm chán chongời tập

1.3 Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi THPT

ở lứa tuổi học sinh THPT có thể phát triển một cáchmạnh mẽ, các cơ quan trong cơ thể có một số bộ phận đãphát triển đến mức độ ngời lớn.

1.3.1 Hệ cơ

ở giai đoạn này hệ cơ phát triển với tốc độ nhanh để

đi tới hoàn thiện, nhng chậm hơn sơ với hệ xơng, khối lợngcơ tăng lên rất nhanh, đàn tích cơ tăng không đều, chủyếu nhỏ và dài Do vậy hoạt động cơ nhanh chóng mệtmỏi, vì cha có sự phát triển về bề dày của cơ, cho nêntrong quá trình tập luyện giáo viên cần phải chú ý để pháttriển cân đối cơ bắp cho học sinh

1.3.2 Hệ xơng

ở thời kỳ này xơng của các em phát triển mạnh về độdày và chiều dài về tính đàn hồi của xơng giảm Độ giảnxơng do hàm lợng ma gíc, can xi, phốt pho trong xơngtăng, xuất hiện sự cốt hoá ở một số bộ phận nh xơng mặt,xơng cột sống, các tổ chức sụn đợc thay thế bằng mô x-

ơng nên cùng với sự phát triển các chiều dài xơng cột sốngthì khả năng biến đổi của cột sống không giảm mà trái lạităng lên, có xu hớng cong vẹo nếu hoạt động không đúng,sai t thế

1.3.3 Hệ tuần hoàn

Tim mạch phát triển không đồng đều, ở lứa tuổi 16

-17 có sự phát triển nhanh nhất, tim lớn dần theo tuổi, cơtim của các em phát triển mạnh cung cấp đủ nhu cầu củacơ thể, nhng sức chịu đựng của tim kém, kém bền đốivới những tác nhân có hại nh hoạt động vận động với khối l-

ợng lớn kéo dài, hệ thống mao mạch của học sinh THPT lớn

do nhu cầu năng lợng nhiều

1.3.5 Hệ thần kinh

ở giai đoạn này hệ thần kinh tiếp tục phát triển mạnh

và đi tới hoàn thiện, khả năng t duy nhất là khả năng tổnghợp phân tích, trừu tợng hoá, phát triển thuận lợi, tạo điềukiện cho sự hoàn thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra do

sự hoạt động mạnh mẽ của tuyến sinh dục, tuyến giáp,tuyến yên nói chung ảnh hởng của sinh lý nội tiết làm chohng phấn của hệ thần kinh chiếm u thế Vì vậy sự ức chếkhông cần bằng ảnh hởng lớn đến hoạt động TDTT

1.4 Đặc điểm của môn bóng chuyền và tác dụng của kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản

1.4.1 Đặc điểm và tác dụng của kỹ thuật đệm bóng theo tay đối với môn bóng chuyền

Bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc vàtính thông minh sáng tạo Các hoạt động chủ yếu của vận

động viên bóng chuyền nh sự di chuyển nhanh, những

động tác nhảy, những động tác đỡ bóng, đều có sự liênquan trực tiếp tới sự mạo hiểm nhất định vì vậy cần đòihỏi cần sự dũng cảm tự tin thời gian tiếp xúc bóng rất

ngắn, không đợc ném bóng và giữ bóng, hành động luônbiến đổi.

Tốc độ của bóng lớn, sự di chuyển nhanh của các vận

động viên, sự thay đổi nhanh và bất ngờ của tình huốngthi đấu, sự cảm thụ số lợng lớn mục tiêu hoặc các yếu tốcủa chúng dẫn đến sự yêu cầu lớn đối với khối lợng, cờng

Đệm bóng là kỹ thuật phòng thủ quan trọng của mônbóng chuyền dùng để đỡ phát bóng, đỡ đệm bóng và cứubóng

1.4.2 Kỹ thuật đệm bóng bằng hai tay

Đệm bóng bằng hai tay là kỹ thuật dùng khi thực hiệnbóng đi và hớng bóng đến ở phía trớc mặt, gần nh cùngquỹ đạo chuyển động nhng ngợc chiều

T thế chuẩn bị: Ngời tập đứng ở t thế trung bình

thấp, hai chân rộng bằng hoặc hơn vai, hai tay cong tựnhiên ở hai bên sờn, mắt quan sát bóng, thân hơi gập

Khi ngời tập xác định chính xác đợc điểm rơi củabóng và tầm thích hợp thì hai tay đa ra đỡ bóng Hai tayduỗi thẳng, hai bàn tay đặt chéo lên nhau và nắm lại, bàntay nọ bọc lấy bàn tay kia, hai ngón cái song song kề nhau.

Đánh bóng: Khi bóng đến ở tầm ngang hông, cách thân

ngời khoảng gần một cánh tay thì thực hiện đánh bóng.Lúc này chân đạp đất, duỗi khớp gối, nâng trọng tâmthân thể và nâng tay hai tay đợc chuyển động từ dới lên

và dùng phần giữa tay đệm phía dới bóng kết hợp với nângtay ở mức độ cần thiết Khi hai tay chạm bóng cũng là lúcgập cổ tay xuống dới làm căng các nhóm cơ cẳng tay, kếthợp với hóp bụng và giữ chắc bả vai với khớp khuỷu Hai taythẳng - chắc, hai bàn tay nắm và ép chặt vào nhau, toànthân hơi lao về trớc

Nếu bóng đến với lực nhẹ, vừa phải thì kết hợp với đạpchân, nâng cánh tay để đẩy bóng đi

Nếu bóng đến với tốc độ nhanh, lực mạnh thì hạn chếnâng tay mà ghìm tay để bóng bật đi theo ý muốn

Góc độ đờng bóng đi phụ góc độ tay đệm bóng Góccủa tay đệm bóng là góc tạo bởi mặt phẳng đất và cánhtay đệm bóng

Góc độ của tay đệm bóng còn phụ thuộc góc độ của

đờng bóng đến Góc độ bóng đến là góc tạo bởi mặtphẳng mặt đất và đờng bóng đến

Nếu góc độ của đờng bóng đến lớn thì góc độ củatay đệm bóng nhỏ

Nếu góc độ của đờng bóng đến nhỏ thì góc độ củatay đệm bóng lớn

Trong tập luyện và thi đấu bóng chuyền, trong điềukiện cần vận dụng cụ thể, tuỳ thuộc đặc điểm góc độcủa đờng bóng đến và độ cao của đờng bóng muốn

đệm đi mà quyết định góc độ của tay đệm bóng chophù hợp

Hình: 1, 2, 3, 4, 5

Chơng 2

đối tợng và phơng pháp nghiên cứu

2.1 đối tợng nghiên cứu

đối tơng nghiên cứu là: 40 nam học sinh khối 11 - trờngTHPT nho quan B - ninh bình

2.2 Phơng pháp nghiên cứu

Để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra chúng tôi đã sửdụng các phơng pháp sau:

2.2.1 Đọc, phân tích tổng hợp tài liệu

Khoa học là sự kế thừa, phát huy những thành tựu đã

đạt và phát triển cái mới Cho nên việc tham khảo tài liệu

và không thể thiếu đợc đối với ngời làm công tác nghiêncứu khoa học

2.2.2 Phơng pháp phỏng vấn và toạ đàm

Để đề tài đạt chất lợng cao, chúng tôi đã tiến hànhphỏng vấn trực tiếp các giáo viên, học sinh trờng THPT NhoQuan B - Ninh Bình Phỏng vấn các giáo viên, sinh viênchúng tôi đã đa ra những câu hỏi để tìm hiểu thêm về

kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản cũng nhnhững nguyên nhân dẫn đến các sai lầm và ngời tập th-ờng mắc phải

Phơng pháp sửa sai khi tập luyện kỹ thuật đệm bóngthấp tay bằng hai tay cơ bản Với những bài tập có hiệuquả cao trong tập luyện và thi đấu Đây là những ý kiếnquan trọng đợc rút ra từ thực tế tập luyện và thi đấu, giúpcho việc nghiên cứu của chúng tôi sát với thực tế hơn

2.2.3 Phơng pháp quan sát s phạm

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúng tôi đã tiếnhành quan sát các buổi tập, buổi học môn bóng chuyền ởkhối 11 - trờng THPT Nho Quan B - Ninh Bình kết hợp với toạ

đàm trao đổi với các giảng viên bộ môn bóng chuyền, trêncơ sở đó chúng tôi lựa chọn những bài tập cùng với phơngpháp phỏng vấn và phơng pháp thực nghiệm s phạm đểxác định một cách khách quan các bài tập đã đợc lựa chọn

2.2.4 Phơng pháp thực nghiệm s phạm

Sau khi lựa chọn và xác định hệ thống bài tập, chúngtôi tiến hành thực nghiệm s phạm trên 40 em học sinh namkhối 11 - trờng THPT Nho Quan B - Ninh Bình và đợc phầnthành hai nhóm

+ Nhóm thực nghiệm gồm: 20 em học sinh khối 11 - ờng THPH nho quan b - ninh bình

tr-+ Nhóm đối chứng gồm: 20 em học sinh khối 11 - trờngTHPT nho quan b - ninh bình.

Thực nghiệm s phạm đợc tiến hành theo phơng pháp sosánh, đối chiếu song song, có nghĩa là kiểm tra đánh giátrình độ của hai nhóm trớc và sau thực nghiệm

2.3 Địa điểm nghiên cứu

Tại trờng Đại học Vinh và trờng THPT Nho Quan B - NinhBình

2.4 Thiết kế nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài này chúng tôi chọn

40 nam học sinh trờng thpt Nho quan B - Ninh Bình chialàm 2 nhóm: Nhóm đối chứng gồm 20 học sinh, nhóm thực

nghiệm gồm 20 học sinh sau hai tháng tiến hành nghiên cú

và thực nghiệm

tuần thứ nhất chúng tôi tiến hành tham khảo tàiliệu,quan sát phỏng vấn để lựa chọn các bài tập, hìnhthức tổ chức tập luyên kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằnghai tay cơ bản cho nam học sinh khối 11-trờng thpt nhoquan b- ninh bình

tiến hành dụng cho nhóm thực nghiệm từ tuần thứ nhất

đến tuần th tám, sau đó tiến hành kiểm tra lại và lấy sốliệu sau đó xử lý số liệu bằng phơng pháp toán học thống

kê dợc thể hiên theo sơ đồ sau:

Chơng 3 kết quả nghiên cứu và bàn luận

Nam học sinh Tr ờng THPT Nho Quan B - Ninh Bình

Nhóm

đối chứng(n = 20)

Các hình thức, ph

ơng pháp, kết quả tập luyện

Mục tiêu nghiên

cứu

3.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn xác định những sai lầm thờng mắc khi học kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản và nguyên nhân dẫn đến sai lầm, lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm đó

3.1.1 Cơ sở lý luận của việc thực hiện kỹ thuật

đệm bóng thấp tay bằng hai tay

Trong luyện tập và thi đấu thể thao: Tấn công vàphòng thủ là hai mặt mâu thuẫn của một thể thống nhất.Chúng có mối quan hệ biện chứng: Cái này là tiền đề củacái kia Hai mặt ấy dựa vào nhau, thúc đẩy nhau pháttriển Vì vậy trong việc bố trí các bài tập kỹ thuật, chiếnthuật ngời giáo viên, huấn luyện viên phải đặc biệt quantâm tới việc thúc đẩy các mối quan hệ giữa tấn công vàphòng thủ Phải lấy các bài tập tấn công để nâng cao hiệuquả phòng thủ và ngợc lại nâng cao trình độ phòng thủ làtiền đề đa khả năng tấn công lên một bớc cao hơn

Đối với môn bóng chuyền, bốn dạng kỹ thuật đặc trng

đó là: Phát bóng, đệm bóng, đập bóng, đón đỡ bóng bớcmột Những loại hình kỹ thuật này có mối quan hệ biệnchứng với nhau, mối quan hệ giữa đệm bóng và đập bóng,

đệm bóng (đệm bớc 1) với đệm bóng bằng hai tay (bớc 2)nhng đồng thời nó cũng có mặt mâu thuẫn với nhau, đốikháng và thúc đẩy nhau phát triển nh: Phát bóng với đón

đỡ bớc 1; Đập bóng và chắn bóng

Những loại hình kỹ thuật trong bóng chuyền bao hàmnhững hình thái động tác khác nhau Song kỹ thuật đón

đỡ bóng (bớc 1) là kỹ thuật tởng nh dễ học, dễ thực hiện.Nhng mức độ chuẩn, chính xác cao thì khó Vì vậy kỹthuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay trớc mặt không nênthực hiện ở trạng thái tĩnh mà phải thực hiện ở trạng thái

động (thờng xuyên di chuyển); ngoài ra còn phải có nhiềungời phối hợp tập luyện

Đệm bóng thấp tay bằng hai tay trớc mặt là một kỹthuật cơ bản trong bóng chuyền, nó đóng vai trò quantrọng Vừa là hạt nhân trên sân, vừa là ngời chỉ huy điềuhành để đa bóng lên vị trí tấn công Khi đệm bóng từ dớilên cao hơi chếch về trớc theo hớng bóng đi đồng thời phảiphối hợp lực toàn thân: Chân đạp đất duỗi các khớp, dùngsức đạp hông, vai, cánh tay, cẳng tay

Xu thế bóng chuyền hiện đại cho thấy: Khi vận độngviên thực hiện kỹ đệm bóng thấp tay (đệm bớc 1) chuẩn,yêu cầu vận động viên phải di chuyển nhanh, linh hoạt,nhạy cảm, có sự phán đoán bóng tốt Điều quan trọng hơnhết khi thực hiện hoàn thiện động tác thì vận động viênphải nắm vững kỹ thuật, biết cảm giác dùng sức tốt, phán

đoán chính xác đờng bóng ở đối phơng di chuyển tới

Thi đấu môn bóng chuyền khác với các môn thể thaokhác là vận động viên khi phối hợp với đồng đội không đợcgiữ bóng lâu trong tay Đặc điểm này đặt ra cho ngờitập phải thực hiện động tác đệm bóng trong thời gianngắn và tuyệt đối không đợc mắc lỗi kỹ thuật nh dínhbóng, bóng lăn tay Thời gian thi đấu mỗi hiệp, mỗi trậnkhông cố định có thể kéo dài hoặc ngắn tuỳ thuộc vào

sự cân bằng hay chênh lệch trình độ giữa hai đội Trongsuốt thời gian trận đấu vận động viên phải thực hiện

động tác liên tục, lợng vận động rất lớn, nhịp độ trận đấuluôn tăng Phán đoán bóng nhanh và một vài yếu tố khác

nh diện tích sân không rộng, tốc độ bóng đi quá nhanh.Các tình huống thi đấu thay đổi liên tục trên sân làm chotrận đấu thực sự gay cấn, quyết liệt tạo cho vận động viêntập trung chú ý cao độ, hoạt động của thần kinh căngthẳng

Từ những đặc điểm trên đòi hỏi vận động viên bóngchuyền phải có sự chuẩn bị toàn diện về thể lực, tâm lýtổng hợp Sự di chuyển nhanh từ các t thế xuất phát khácnhau để thực hiện kỹ thuật đệm bóng thấp tay cũng nhthực hiện các kỹ thuật khác trong bóng chuyền đều có ýnghĩa rất lớn Đòi hỏi ngời tập phải chú ý nhận định nhanhtình huống trong trận đấu

Cơ sở để thực hiện kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằnghai tay trớc mặt có hiệu quả cao là dựa trên một số yếu tốnh: Di chuyển nhanh linh hoạt, xử lý kịp thời tình huốngtrận đấu nh: bóng di chuyển trên không, sự di chuyển,phối hợp của đồng đội và của đối phơng, luôn quan sát,chú ý trong thi đấu, biết duy trì trạng thái tâm lý của độibằng những hoạt động cá nhân, động viên các cầu thủtrên sân để tăng cờng sự phối hợp nhịp nhàng để giànhthắng lợi Khi hàng trên tham gia tấn công, hàng dới phảinhanh chóng lót phòng thủ cho vững vàng

Hoạt động của vận động viên bóng chuyền luôn liênquan mật thiết tới sự phân tích tình huống thi đấu và xác

định phơng thức thực hiện kỹ thuật tối u Từ đó nângcao chất lợng thực hiện của ngời đỡ bóng Quá trình quyết

định nhiệm vụ kỹ - chiến thuật liên quan chặt chẽ tới tốc

độ và hoạt động t duy Tổ hợp các đặc điểm chất lợngcủa vận động viên khi thực hiện kỹ thuật đệm bóng thấptay bao gồm những thông số chuyên môn, các thông số vềtâm, sinh lý nh sự thực hiện của chức năng cơ quan phântích, vận động và t duy Hoạt động và t duy của vận độngviên bao gồm:

Trong quá trình giải quyết các nhiệm vụ huấn luyệnviên, giáo viên cần phải nắm đợc nguyên tắc hệ thốngtrong cơ sở chọn bài tập và mối liên hệ tơng hỗ giữa chúngkhi tiến hành soạn thảo và đề ra các bài tập với mục đíchtạo ra ảnh hởng đến sự phát triển các tố chất và khả năngcần thiết của bài tập

Nguyên tắc hình thành kỹ xảo động tác, tính đặc thùcủa bóng chuyền và tính logic của chu kỳ hoá quá trình

giảng dạy, huấn luyện là toàn bộ công việc đã đợc xâydựng theo một trình tự nhất định Giáo dục những tố chất

và năng lực chuyên môn (phơng tiện chuẩn bị thể lựcchuyên môn):

Nắm vững cơ sở kỹ năng phán đoán chuẩn bị đệmbóng thấp tay

Kết hợp giữa tố chất và năng lực cơ sở khả năng đệmbóng

Hoàn thiện kỹ xảo đệm bóng

Giảng dạy các tình huống chiến thuật đệm bóng trongchiến thuật cá nhân, nhóm, đồng đội

Các bài tập chuẩn bị là phơng tiện cơ bản để chuẩn

bị thể lực chuyên môn và nhiệm vụ của nó, là phát triểnnăng lực, thể chất cần thiết cho VĐV bóng chuyền và chứcnăng thi đấu của VĐV khi thực hiện kỹ thuật đệm bóng

- Bài tập không có dụng cụ

- Bài tập với dụng cụ (bóng đặc, bóng nhồi, bóng đá,bóng rổ)

Hình thức tiếp sức có ý nghĩa quan trọng, bởi vìluyện tập cho VĐV di chuyển nhanh trong sự phối hợp sứcmạnh phản ứng Định hớng và một số tố chất quan trọngkhác đảm bảo sự di chuyển kịp thời đến vị trí và đạt đ-

ợc hiệu quả (đón đỡ bóng chính xác, chuẩn về kỹ thuật và

đúng thời điểm) Phát triển tố chất nhanh, mạnh, sức mạnhtốc độ là vấn đề quan trọng trong huấn luyện thể lựcchuyên môn cho VĐV bóng chuyền Sức mạnh là tố chấttổng hợp bao gồm: Sức nhanh, phản xạ, phản ứng tốc độcủa động tác, động tác độc lập, tần số động tác với đặc

thù chức năng của học sinh đón đỡ bóng cần giải quyết hainhiệm vụ chủ yếu sau:

- Sử dụng các bài tập đòi hỏi phải thực hiện bằngnhững tín hiệu Điều đó liên quan đến sự thực hiện các

động tác mô phỏng không có dụng cụ

- Chọn các bài tập sao cho khi hoạt động thực hiện ởtốc độ tới hạn và gần tới hạn (phụ thuộc vào đối tợng luyệntập) Các bài tập nh: Chạy tốc độ ở các t thế khác nhau.Thay đổi đột ngột hớng di chuyển kết hợp thực hiện độngtác là rất cần thiết

Trong bóng chuyền tốc độ co cơ có ý nghĩa đặc biệt.Hiệu suất thực hiện các động tác kỹ thuật phụ thuộc vàotốc độ co cơ (bật cao tại chỗ, di chuyển đón đỡ bóngnhanh, đúng thời điểm) Cần áp dụng tổ hợp các bài tập h-ớng tới sự phát triển sức mạnh của cơ và tốc độ căng cơ Các bài tập với vật nặng, các bài tập phát triển tĩnh lực,

động lực, các bài tập chuyên môn liên quan tới các độngtác kỹ thuật chủ yếu Bởi vì: Tốc độ (sức nhanh) là một tốchất có tính tổng hợp cho nên các bài tập tiếp sức ý nghĩarất lớn trong việc huấn luyện bóng chuyền

Các bài tập nhằm phát triển năng lực thể chất cho vận

động viên bóng chuyền có thể chia làm các nhóm sau:

+ Các bài tập phát triển tốc độ di chuyển

+ Các bài tập phát triển tốc độ trả lời

+ Các bài tập phát triển sức mạnh các cơ quan tham giathực hiện động tác kỹ thuật cơ bản đệm bóng thấp tay

Muốn nâng cao đợc hiệu quả đỡ bóng (bớc một) cầngiải quyết nhiệm vụ then chốt là: Hoàn thiện kỹ thuật

đệm bóng thấp tay

Phát triển thể lực toàn diện, đặc biệt là thể lựcchuyên môn Do vậy bài tập lựa chọn phải đợc hệ thống hoánhằm mục đích hoàn thiện kỹ thuật và phát triển thể lựcchuyên môn tối u cho học sinh

3.2 Thực trạng để xác định những sai lầm đối với học sinh lớp 11 - Trờng THPT Nho Quan B

Để đánh giá thực trạng và những yêu cầu đối với họcsinh trờng THPT Nho Quan B - Ninh Bình khi học kỹ thuật

đệm bóng thấp tay chúng tôi tiến hành kiểm tra thực tế

về kỹ thuật của toàn lớp, nội dung kiểm tra:

- Tập di chuyển đón đỡ bóng vào tờng

định phối hợp thực hiện động tác

Trong thực tế luyện tập và thi đấu bóng chuyền đãthể hiện rõ: trình độ thể lực của sinh viên đã ảnh hởng

trực tiếp đến chất lợng thu nhập xử lý thông tin trong quátrình thi đấu.

Trong quá trình thi đấu bóng chuyền luôn luôn căngthẳng đòi hỏi ngời vận động viên phải rèn luyện tạo chomình tâm lý ổn định, vững vàng, đảm bảo sự toàndiện cho tính toán chiến thuật, kỹ thuật cá nhân diễn ratrong thời gian cực nhanh để phối hợp với đồng đội hoặc

xử lý tình huống: tấn công mạnh, nhẹ, lỏng Tạo nên sựbiến hoá bất ngờ gây áp lực cho đối phơng và dành thắnglợi Trong bóng chuyền muốn thực hiện chiến thuật đạthiệu quả tối u thì vận động viên phải đạt đợc trình độ

kỹ thuật điêu luyện Kỹ thuật trong bóng chuyền gắn liềnvới với trình độ chiến thuật tạo nên hiệu quả thi đấu cao.Khi tiến hành thi đấu hay luyện tập bóng chuyền, việcthực hiện kỹ thuật chuẩn không phải là việc đơn giản Nó

là kết quả của quá trình hoạt động hợp lý Một động tác

mà trớc tiên phải đảm bảo đợc thành tích hay hiệu quả ởvận động viên là biết kết hợp nhiều yếu tố thể lực, khảnăng vận động phối hợp trong thực tế thi đấu các tìnhhuống diễn ra đa dạng và phức tạp Để thực hiện kỹ thuậtt

đệm bóng thấp tay, kỹ thuật tuy đơn giản nhng để thựchiện đúng, chính xác phải nắm chắc các yếu lĩnh kỹthuật động tác và đòi hỏi ngời học phải có độ chính xáccao trong vận dụng, thực hiện Qua thực tế giảng dạy,chúng tôi thấy rằng quá trình tiếp thu của học sinh phụthuộc nhiều vào nguyên nhân cơ bản dẫn tới các mặt yếukém trong luyện tập kỹ thuật nh: khái niệm sai lệch về kỹ

thuật động tác, nắm yếu lĩnh kỹ thuật cha vững Hiểunhiệm vụ và tầm quan trọng của kỹ thuật đệm bóng thấptay cơ bản trong tổng thể kỹ thuật đệm bóng cha cao.

Kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay trớc mặt(đệm bóng) xét về cấu trúc động tác là mối liên hệ cótính quy luật hoàn chỉnh và thống nhất giữa các giai đoạntrong kỹ thuật Do vậy khả năng hoàn thiện kỹ thuật độngtác còn thể hiện ở kinh nghiệm vận động của ngời tập

3.3 Xác định những sai lầm thờng mắc khi học

kỹ thuật đệm bóng thấp tay bằng hai tay cơ bản và nguyên nhân dẫn đến sai lầm đó

Kỹ thuật đệm bóng (bớc 1) xét về cấu trúc động tác làmối liên hệ có tính quy luật hoàn chỉnh và thống nhấtgiữa các giai đoạn kỹ thuật Vì vậy để thực hiện tốt kỹthuật đệm bóng (bớc 1) đòi hỏi ngời tập phải nắm chắccác yếu lĩnh kỹ thuật động tác và phải có độ chính xáccao trong khi thực hiện kỹ thuật động tác

Trong quá trình học sinh tập luyện kỹ thuật thờngmắc phải các sai lầm khác nhau do nhiều nguyên nhângây nên ở mỗi giai đoạn khác nhau thì ngời tập dễ mắcphải những sai lầm để hiểu rõ những sai lầm thờng mắc

và nguyên nhân dẫn đến các sai lầm trong quá trình học

kỹ thuật đệm bóng (bớc 1) chúng tôi đã đọc tài liệuchuyên môn, lấy ý kiến của một số thầy cô giáo có kinhnghiệm giảng dạy lâu năm và bằng phơng pháp quan sát sphạm trên 40 nam học sinh trờng THPT Nho Quan B, chúngtôi đã thu đợc kết quả nh sau