Luận văn nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả học tập giai đoạn chạy đà và giậm nhảy của môn nhảy xa cho nam học sinh khối 11 trường THPT bỉm sơn thanh hoá

+ Chỉ thị 112/CT ngày 09/05/1999 của Hội đồng bộ trởng về các công tácthể dục thể thao trong những năm trớc mắt “Đối với Học sinh, Sinh viên trớcmắt trờng phải nghiêm túc thực hiện việc

đào tạo, y tế và thể dục thể thao”.

Cách đây 60 năm, vào ngày 27 - 3 - 1946 Bác Hồ kính yêu ra lời kêu gọitoàn dân tập thể dục có đoạn viết; “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nớc nhà gây đờisống mới Việc gì cũng cần có sức khoẻ thì mới thành công” Ngời cũng chỉrõ: “Muốn có sức khoẻ thì nên tập luyện thể dục thể thao và xem đó là bổnphận của mỗi ngời dân yêu nớc Dân có cờng thì nớc mới thịnh”

Một con ngời toàn diện không thể có nếu nh thiếu đi sức khoẻ Để tạo nênmột con ngời phát triển toàn diện thì chúng ta không những đào tạo về: Đức– trí – mỹ - lao động hớng nghiệp mà chúng ta cần đào tạo cả về mặt thểchất và tinh thần cho con ngời

Giáo dục thể chất trong nhà trờng là một bộ phận hữu cơ của Giáo dục đàotạo Thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng trong hệ thống Giáo dục quốcdân từ bậc Tiểu học, Trung học và cả bậc Đại học

Cùng với thể thao thành tích cao đảm bảo cho nền thể dục thể thao nớc nhàphát triển cân đối toàn diện và đồng bộ Thực hiện mục tiêu Giáo dục đào tạothế hệ trẻ phát triển toàn diện, cùng với mục tiêu chiến lợc củng cố, xây dựng

và phát triển thể dục thể thao Việt Nam từ nay dến năm 2010 Đa nền thể dụcthể thao Việt Nam hoà nhập với các nớc trong khu vực và các nớc trên thếgiới.

Ngày nay, quan điểm Giáo dục toàn diện: Đức – trí – thể – mỹ - lao

động hớng nghiệp không chỉ là t duy lý luận mà đã trở thành phơng châm chỉ

đạo thực tiễn của Đảng và Nhà nớc ta Giáo dục thể chất là một bộ phận hữucơ không thể thiếu, là một nội dung quan trọng trong quá trình Giáo dục lứatuổi học đờng Giáo dục thể chất là một quá trình s phạm nhằm bảo vệ tăng c-ờng sức khoẻ, hoàn thiện thể chất, rèn luyện tính tích cực, lòng dũng cảm, tínhkiên trì, tính đồng đội và nhân cách cho thế hệ trẻ Quan điểm đờng lối Giáodục của Đảng và Nhà nớc ta có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa Mác - Lê Nin

về Giáo dục con ngời phát triển toàn diện Những cơ sở t tởng, lý luận đó đợc

Đảng và Nhà nớc ta quán triệt trong đờng lối thể dục thể thao, trong suốt thời

kỳ lãnh đạo dân tộc dân chủ nhân dân và tiến lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội.Ngày nay đã đợc cụ thể hoá qua các thời kỳ và Đại hội của Đảng đó là:

+ Nghị quyết đại hội VII của Đảng Cộng Sản Việt Nam tháng 6/1991 đãkhẳng định “Về công tác thể dục thể thao cần coi trọng nâng cao chất lợngGiáo dục thể chất trong nhà trờng”

+ Nghị quyết VIII của ban chấp hành TW Đảng khoá VII đã khẳng định:

“Bắt đầu đa việc dạy học thể dục và một số môn thể thao cần thiết vào chơngtrình học tập của trờng Phổ thông., trờng Trung học chuyên nghiệp và các tr-ờng Đại học, Cao đẳng”

+ Chỉ thị 112/CT ngày 09/05/1999 của Hội đồng bộ trởng về các công tácthể dục thể thao trong những năm trớc mắt “Đối với Học sinh, Sinh viên trớcmắt trờng phải nghiêm túc thực hiện việc dạy và học bộ môn thể dục thểthao”

Ngày nay thế giới đang phát triển nh vũ bão với công cuộc công nghiệphoá - hiện đại hoá Việt Nam muốn hoà mình vào dòng xoáy phát triển đó thìcũng phải không ngừng thay đổi ngày một Một câu hỏi đợc đặt ra là thay đổi

nh thế nào ?

Theo thống kê dân số năm 2005 thì số lợng Hoc sinh, Sinh viên trên toànlãnh thổ Việt Nam chiếm 25% dân số Đây là một bộ phận đóng vai trò rấtquan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc Đa nớc ta đilên đuổi kịp sự phát triển kinh tế của các nớc trên thế giới và trong khu vực.Nhận thức đợc vai trò quan trọng của thế hệ trẻ trong sự nghiệp dựng nớc vàgiữ nớc Đảng, Nhà nớc và Bác Hồ đã rất quan tâm đến việc đào tạo ra thế hệ

trẻ có đầy đủ các phẩm chất: Đạo đức, trí tuệ, và sức khoẻ Đáp ứng đầy đủ

đòi hỏi với yêu cầu mới của thời đại Đợc sự quan tâm của Đảng, Nhà nớc,nền thể thao nớc ta phát triển mạnh mẽ, rộng khắp Nó xâm nhập vào mọi tầnglớp nhân dân, mọi cơ quan tổ chức, đặc biệt là trong các nhà trờng Phổ thông.Trong các nhà trờng Phổ thông, từ lâu môn học thể dục đã trở thành mộtnội dung chính trong chơng trình Giáo dục quốc dân, nhằm phát triển Họcsinh một cách toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ

Nội dung dạy học thể dục trong nhà trờng Phổ thông rất phong phú và đadạng Trong đó Điền kinh nói chung và môn Nhảy xa nói riêng là một mônhọc cơ bản của Giáo dục thể chất Phổ thông

Các động tác Nhảy xa mang tính chất tự nhiên liên tục gần với sinh hoạt bìnhthờng hàng ngày của con ngời Do đó việc thực hiện các động tác của mônnày không khó lắm đối với cả Thanh thiếu niên và kể cả những ngời mới tập.Tuy nhiên vai trò của kỹ thuật trong môn Nhảy xa không phải là không quantrọng Để đạt đợc thành tích cao ngoài sự đòi hỏi về sự phát triển cao của các

tố chất thể lực cần thiết nh: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và sự mềndẻo Thì ngời tập phải nắm vững và thực hiện đúng kỹ thuật Chỉ cần sai mộtkhâu, động tác sẽ giảm hiệu quả, ngời tập sẽ khó phát huy hết khả năng vàthành tích sẽ không cao

* Kỹ thuật của môn Nhảy xa đợc chia làm 4 giai đoạn:

- Giai đoạn chạy đà

- Giai đoạn giậm nhảy

- Giai đoạn trên không

- Giai đoạn tiếp đất

Để đạt đợc thành thích cao thì ngời học phải thực hiện 4 giai đoạn trênmột cách thuần thục và nhuần nhuyễn nhất Song trong 4 giai đoạn trên, thìgiai đoạn chạy đà và giai đoạn giậm nhảy là khâu cơ bản quan trọng quyết

định nhất của kỹ thuật

Trong thực tế cho thấy thành tích Nhảy xa của Học sinh Phổ thông chacao Một phần do các em cha nắm rõ đợc nguyên lý kỹ thuật động tác Mộtphần do công tác giảng dạy thể chất Phổ thông còn mang tính chất đại trà, cha

áp dụng một cách khoa học nội dung dạy học Đặc biệt là việc sắp xếp các bàitập bổ trợ cho kỹ thuật và thể lực

Xuất phát từ thực tế trên, để đáp ứng nhu cầu phát triển của TDTT Phổthông, thực hiện tốt mục tiêu Giáo dục thể chất và mong muốn đóng góp mộtphần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp Giáo dục thể chất Chúng tôi tiến hành

nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệuquả học tập giai đoạn chạy đà và giậm nhảy của môn Nhảy xa cho nam Họcsinh lớp 11 trờng THPT Bỉm Sơn - Thanh Hoá”.

Do phạm vi rộng lớn của đề tài nên bớc đầu chúng tôi chỉ tiến hành nghiêncứu ứng dụng một số bài tập kỹ thuật và thể lực Nhằm nâng cao hiệu quả học

tập giai đoạn chạy đà và giậm nhảy môn Nhảy xa “Kiểu ỡn thân” cho nam

Học sinh lớp 11trờng THPT Bỉm Sơn - Thanh Hoá

II Mục đích nghiên cứu

- Đề tài này nghiên cứu với mục đích lựa chọn các bài tập bổ trợ kỹ thuật

và thể lực ứng dụng trong môn Nhảy xa Nhằm phát huy tốt các năng lực thểchất cho Học sinh và hợp lý hoá về phơng pháp giảng dạy ở nhà trờng THPT

- Mong muốn góp một phần công sức của mình vào sự nghiệp khoa họcGiáo dục, làm phong phú thêm kho tàng t liệu giảng dạy về chuyên ngànhTDTT cho các nhà trờng Phổ thông

III Nhiệm vụ, phơng pháp nghiên cứu

1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết đề tài này, chúng tôi đề ra 2 nhiệm vụ sau:

Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn của việc lựa chọn các bài tập

bổ trợ kỹ thuật, thể lực, áp dụng vào môn Nhảy xa

Nhiệm vụ 2 : ứng dụng các bài tập thể lực, kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả

học tập giai đoạn chạy đà và giậm nhảy của môn Nhảy xa cho nam Học sinhlớp 11trờng THPT BỉmSơn - Thanh Hoá

- Sách lý luận và phơng pháp Giáo dục thể chất

- Phơng pháp thống kê trong thể dục thể thao

- Văn kiện nghị quyết chỉ thị của Đảng và Nhà nớc

- Tạp chí Giáo dục thời đại

- Phơng pháp nghiên cứu khoa học thể dục thể thao

- Hội nghị khoa học Giáo dục thể chất, sức khoẻ ngành Giáo dục thể chấtlần thứ IV

- Sách giáo khoa: Phơng pháp giảng dạy bộ môn Điền kinh

- Sách giáo khoa: Tâm lý học thể dục thể thao.

- Sách giáo khoa: Y học thể dục thể thao

- Và một số khoá luận tốt nghiệp của các khoá trớc

2 4 Phơng pháp dùng bài thử

Để đánh giá các tố chất: Sức nhanh, sức mạnh ban đầu của nam Học sinh ờng THPT BỉmSơn - Thanh Hoá, chúng tôi đa ra các bài thử sau:

* Bài thử 1: Chạy 30 mét xuất phát cao (đánh giá sức nhanh tốc độ)

- T thế chuẩn bị: Đứng chân trớc chân sau (chân trớc dẫm mép vạch xuấtphát) ngời hơi cúi về trớc, trọng tâm dồn vào chân trớc, mắt nhìn thẳng về tr-

ớc

- Cách thực hiện: Khi nhận đợc tín hiệu xuất phát, ngời tập chạy hết cự ly

30 mét với tốc độ nhanh nhất

- Cách đánh giá: Thành tích đợc tính bằng thời gian chạy hết cự ly, đơn vị

đo giây đồng hồ

* Bài thử 2: Bật xa tại chỗ (đánh giá sức mạnh của chân)

- T thế chuẩn bị: Hai chân đứng bằng nhau, cách hố cát 50cm, hai tay giơlên cao

- Cách thực hiện: Hai chân gấp ở khớp gối khoảng 1200 nhanh chóng duỗicác khớp bật ra phía trớc kết hợp với đánh tay

- Cách đánh giá: Ngời tập đợc bật 3 lần lấy thành tích cao nhất một trong

3 lần bật Thành tích đợc tính từ 2 mũi bàn chân đến điểm rơi gần nhất

* Bài thử 3: Kiểm tra kết quả học tập với 2 tiêu chí: Thành tích và kỹ thuật

Kỹ thuật:

Loại A 9 - 10 điểm

n i i

1

2 2

n i

n

X Xi x

n i

) (

B A

n n

X X

2 2

B i A

i

n n

X X X

IV Tổ chức nghiên cứu

1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài này đợc nghiên cứu từ ngày 10/11/2005 đến 10/05/ 2006 và đợc thựchiện qua các giai đoạn sau:

2 Đối tợng nghiên cứu

Nam Học sinh trờng THPT Bỉm Sơn - Thanh Hoá Số lợng 40 Học sinhtrong đó:

+ 20 nam Học sinh lớp 11A (Nhóm đối chiếu)

+ 20 nam Học sinh lớp 11B (Nhóm thực nghiệm)

3 Địa điểm nghiên cứu

Đề tài này đợc tiến hành nghiên cứu tại hai địa điểm: Trờng Đại học Vinh vàtrờng THPT Bỉm Sơn - Thanh Hoá

4 Dụng cụ nghiên cứu

+ Thớc dây

+ Đồng hồ bấm dây

B Phân tích nhiệm vụ và kết quả nghiên cứu

Hiệu quả học tập tốt hay xấu đều thông qua chỉ số kiểm tra thành tích Nhảy

xa Nh chúng ta đã biết, thành tích các môn thể thao nói chung và môn Nhảy

xa nói riêng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nh: Kiến thức, đạo đức, tâm lý, sựtích luỹ kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn Ngoài các yếu tố đó ra thì haiyếu tố đóng vai trò quyết định nhất đến thành tích đó là: Kỹ thuật và thể lực.Việc vận dụng hai yếu tố này trong quá trình tập luyện để đa đến hiệu quả cao

là việc cần thiết phải nghiên cứu một cách khoa học

Kỹ thuật các bài tập Điền kinh nói chung và các bài tập Nhảy xa nói riêng,

tr-ớc hết là một hoạt động vận động của một cơ thể sống, rất phức tạp với nhiều

hệ thống chức năng và cấu trúc khác nhau của cơ thể tham gia Kỹ thuật mônNhảy xa không phải là một nguyên lý cố định, cũng nh các bài tập thể thaokhác nó không ngừng thay đổi phát triển và hoàn thiện Việc con ngời luônluôn mong muốn vơn tới kỷ lục cao, việc thay đổi luật lệ thi đấu…n) là những

điều kiện, tiền đề để tạo nên những kỹ thuật mới mẻ và có hiệu quả hơn Kỹthuật Điền kinh ngày nay đã khác xa so với kỹ thuật của những năm về trớc.Khi nghiên cứu về các bài tập bổ trợ kỹ thuật chúng ta cần phải phân biệt cơ

sở kỹ thuật, khâu cơ bản và những chi tiết kỹ thuật

* Cơ sở kỹ thuật: Là những đặc tính về động lực học và động hình học của

động tác cần thiết, đủ để giải quyết nhiệm vụ vận động bằng một biện pháphiệu quả nhất định Một trật tự nhất định của các lực đợc tạo ra trong quá trìnhthực hiện động tác là sự phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan bộ phận trongcơ thể

* Khâu cơ bản của kỹ thuật: Đó là khâu quan trọng nhất quyết định nhất của

động tác Trong Nhảy xa thì khâu cơ bản của kỹ thuật là giai đoạn chạy đà vàkết hợp giậm nhảy

* Chi tiết kỹ thuật: Là những đặc điểm thứ yếu của động tác, những đặc điểmnày không phá hoại cơ chế cơ bản của động tác Chi tiết kỹ thuật thờng phụthuộc đặc điểm cá nhân, vì vậy nó có thể khác nhau ở những ngời tập khácnhau Muốn thực hiện các động tác Nhảy xa một cách có hiệu quả thì việc

đảm bảo các cơ sở kỹ thuật là điều bắt buộc với tất cả mọi ngời mà không loạitrừ đặc điển cá nhân Vì vậy việc nắm vững các cơ sở kỹ thuật là điều hết sứcquan trọng, nó giúp ta nhìn nhận kỹ thuật sâu sắc hơn, xác định đúng đắn hơncác khâu cơ bản của kỹ thuật Làm cho ngời tập tiếp thu kỹ thuật nhanh hơn,

đồng thời tránh đợc những sai lầm nghiêm trọng nh bắt chớc một cách mùquáng, thiếu suy nghĩ về kỹ thuật làm ảnh hởng xấu đến thành tích thể thaocủa mình

Một kỹ thuật hoàn chỉnh về môn Nhảy xa là một hoạt động liên tục trònvẹn.Vì vậy khi nghiên cứu ta có thể chia nó thành nhiều giai đoạn:

- Giai đoạn chạy đà

- Giai đoạn giậm nhảy

- Giai đoạn trên không

- Giai đoạn tiếp đất

Trong từng giai đoạn có những thời điểm biểu hiện t thế riêng biệt của các

bộ phận cơ thể ngời tập Việc phân chia kỹ thuật hoàn chỉnh ra các giai đoạn,thời điểm khác nhau nhằm mô tả và phân tích các bài tập Trên cơ sở đó tạo

điều kiện thuân lợi cho việc nghiên cứu đề ra các bài tập bổ trợ kỹ thuật trongquá trình giảng dạy một cách có hiệu quả

Ngoài ra thành tích trong môn Nhảy xa còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tốthể lực Có hai chiều hớng phát triển các tố chất thể lực đó là:

- Hớng thứ nhất là: áp dụng các bài tập phát triển thể lực chung nhằmnâng cao trình độ huấn luyện thể lực chung

- Hớng thứ hai là: áp dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên mônnhằm nâng cao thể lực chuyên môn liên quan đến một môn thể thao nhất định

Rõ ràng hớng thứ nhất là cơ sở là tiền đề cho hớng thứ hai, huấn luyện thể lựcchung là cơ sở cho huấn luyện thể lực chuyên môn Do phạm vi rộng lớn của

đề tài nên chúng tôi chỉ nghiên cứu theo hớng thứ hai

1.2 Tố chất mang tính đặc trng cho môn Nhảy xa đó là sức mạnh tốc

độ

Sức mạnh tốc độ là khả năng khắc phục lực cản bên ngoài bằng sự căng cơ tối

đa trong khoảng thời gian ngắn nhất

Các yếu tố ảnh hởng đến sức mạnh: Đặc điểm cấu tạo của cơ ảnh hởng đếnsức mạnh Cơ nào có thiết diện ngang sinh lý lớn thì cơ đó có tốc độ co cơ tốthơn Tăng thiết diện ngang của cơ do tập luyện thể lực đợc gọi là phì đại cơ.Sức mạnh mà cơ phát ra phụ thuộc vào số lợng đơn vị vận động Chế độ cocủa các đơn vị vận động lại phụ thuộc vào chiều dài ban đầu của cơ Hoàn

thiện động tác chính là tạo điều kiện cơ học và chiều dài ban đầu tối u cho sự

co cơ Các đặc điểm hoá học của cơ có vai trò rất lớn đến sự phát triển sứcmạnh làm tăng hàm lợng prôtit trong cơ, đồng thời tăng quá trình phân giảiyếm khí, tăng hoạt động sinh hoá của các men sinh học Việc tăng số lợng

đơn vị vận động, ức chế hoạt động của các cơ đối kháng sẽ làm tăng sự hoạt

- Cờng độ vận động có thể sắp xếp khác nhau tuỳ theo mục đích Để pháttriển sức mạnh tối đa thì trọng lợng phải hợp lý từ 30% đến 50% trọng lợng tối

đa

- Nhịp độ cần thiết để thực hiện bài tập rất cao

- Sử dụng trọng lợng nhỏ, yêu cầu tốc độ nhanh, liên tục

- Thời gian nghỉ giữa các lần tập đầy đủ

1.3 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi THP T (16 - 17 Tuổi)

1.3.1 Đặc điểm tâm lý của Học sinh THPT

Là lứa tuổi Thanh niên mới lớn, có những nét, hình dáng nh ngời lớn nhngthực sự cha phải là ngời lớn Thanh niên Học sinh còn phụ thuộc vào gia đình

là chính, ngời lớn quyết định nội dung và xu hớng hoạt động chính của cácem

* Đặc điểm của hoạt động học tập:

Hoạt động học tập ở Thanh niên Học sinh khác rất nhiều so với hoạt độnghọc tập của Thiếu niên Thái độ của Thanh niên Học sinh đối với các môn họctrở nên có sự lựa chọn hơn ở các em đã hình thành đợc những hứng thú họctập gắn liền với khuynh hớng nghề nghiệp

* Đặc điểm về sự phát triển trí tuệ:

ở lứa tuồi này tri giác có mục đích đã đạt đến mục đích rất cao, quan sát trởnên có mục đích, có hệ thống và toàn diện hơn Quá trình quan sát đã chịu sự

điều khiển của hệ thống tín hiệu thứ 2 nhiều hơn và không tách khỏi t duy

ngôn ngữ Tuy vậy quan sát của Thanh niên Học sinh cũng khó có hiệu quảnếu thiếu có sự chỉ đạo của Giáo viên Do ở giai đoạn này quá trình h ng phấnchiếm u thế hơn quá trình ức chế, các em tiếp thu cái mới rất nhanh nhng cũng

dễ nhàm chán, chóng quên và dễ bị môi trờng tác động vào

* Đặc điểm về ý thức:

Khi thành công thì ở lứa tuổi Thanh niên mới lớn thờng hay tự kiêu, tự mãn,ngợc lại khi thất bại thì lại rụt rè, nản trí và tự trách mình ở lứa tuổi này quátrình tự ý thức diễn ra mạnh mẽ, sôi nổi và có đặc thù riêng

Thanh niên có nhu cầu tìm hiểu và đánh giá những đặc điểm tâm lý của mìnhtheo quan điểm về mục đích sống và hoài bão của mình

Thanh niên mới lớn không những có nhu cầu đánh giá mà còn có khả năng

đánh giá sâu sắc, tốt hơn so với Thiếu niên về các phẩm chất, mặt mạnh, mặtyếu của bản thân mình và những ngời xung quanh Những Thanh niên mới lớn

dễ có xu hớng cờng điệu trong tự đánh giá, hoặc là các em đánh giá thấp cáitích cực hoặc đánh giá quá cao năng lực của bản thân mình

Vì vậy sự phát triển tâm lý của Thanh niên Học sinh sẽ gắn liền với hoạt độngcủa họ trong đời sống thực tiễn và phụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt độngchủ đạo Cho nên khi tiến hành Giáo dục thể chất cho lứa tuổi Học sinhTHPT, Giáo viên cần phải uốn nắn, nhắc nhở và chỉ đạo định hớng đúng đắncho các em Động viên các em hoàn thành các nhiệm vụ có kèm theo phê bình

và khen thởng đúng mức để khuyến khích các em

Cần phải nắm bắt đợc những tâm lý của Học sinh ở lứa tuổi này để trong quátrình giảng dạy ngời Giáo viên có thể áp dụng tốt những phơng pháp, biệnpháp, bài tập phù hợp với các em nhằm mang lại kết quả tốt nhất trong côngtác Giáo dục thể chất ở nhà trờng Phổ thông

1 3.2 Đặc điểm giải phẫu sinh lý lứa tuổi (16 - 17)

Lứa tuổi Học sinh THPT là lứa tuổi đang phát triển mạnh về các cơ quantrong cơ thể có một số bộ phận đã phát triển đạt đến mức nh ngời lớn

* Hệ xơng:

Bộ xơng ở lứa tuổi này phát triển một cách rất nhanh về các chiều bề dầy, đàntích xơng giảm do hàm lơng Phốt pho, can xi trong xơng tăng, làm cho xơngcứng dần và xuất hiện sự cốt hoá ở một số bộ phận nh: Xơng mặt, xơng sống.Các tổ chức sụn đợc thay thế bằng xơng, nên cùng với sự phát triển chiều dàicủa xơng cột sống thì khả năng biến đổi của cột sống không giảm mà lại tănglên Có xu hớng cong vẹo nếu t thế ngồi sai, hoạt động, vận động không đúng

* Hệ cơ:

ở lứa tuổi này hệ cơ đã rất phát triển Nhng tốc độ phát triển của hệ cơ cóphần phát triển hơn so với hệ xơng, khối lợng cơ tăng nhanh Cơ chủ yếu pháttriển chiều dài, cho nên cơ dài và nhỏ Khi hoạt động cơ rất nhanh mệt mỏi vìcha có sự phát triển về bề dày của cơ Cho nên trong quá trình học tập Giáoviên cần phải chú ý Giáo dục đúng cách nhằm phát triển cân đối cơ bắp choHọc sinh

* Hệ hô hấp:

ở lứa tuổi Học sinh Phổ thông phổi phát triển mạnh nhng không đồng đềudẫn đến lồng ngực còn hẹp Nhịp thở nhanh và cha có sự ổn định của dungtích sống, thông khí phổi, nhu mô phổi đó là nguyên nhân chính làm cho tần

số hô hấp của các em tăng cao khi hoạt động vận động, dẫn đến hiện tợng mệtmỏi do thiếu ôxi

* Hệ tuần hoàn:

ở lứa tuổi Học sinh THPT hệ tuần hoàn phát triển khá mạnh nhng vẫn thiếu

sự cân đối Cho nên các bộ phận của cơ thể không tránh khỏi sự mất cân bằng.Vì vậy thờng gây nên sự mất thăng bằng của hệ tim mạch Dung tích sốngtăng lên gấp đôi so với lứa tuổi Thiếu niên, nhng tính đàn hồi của mạch máuchỉ tăng lên gấp rỡi Hệ tuần hoàn tạm thời bị rối loạn gây nên hiện tợng thiếumáu não do thiếu ôxi Từ nguyên nhân đó làm cho huyêt áp ở lứa tuổi Họcsinh THPT tăng cao đột ngột, máu vận chuyển không ổn định nên khi hoạt

động rất nhanh mệt mỏi và uể oải Vì vậy khi tập luyện cần phải cho Học sinhtập theo quy tắc “từ nhẹ đến nặng, từ dễ đến khó” Tránh tình trạng tăng khốilợng vận động cực đại làm rối loạn hệ tuần hoàn, ảnh hởng đến cơ thể của Họcsinh

* Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh ở lứa tuổi Học sinh THPT đã đợc hoàn thiện, kích thớc củanão và hành tuỷ đã đạt mức ngời lớn, các hoạt động phân tích tổng hợp của vỏnão đã tăng lên, t duy trừu tợng đã hình thành tốt Ngoài ra do sự hoạt độngcủa Tuyến giáp, Tuyến yên đã chịu ảnh hởng của sinh lý hệ nội tiết làm cho

hệ thần kinh hng phấn chiếm u thế dẫn đến quá trình hng phấn và ức chếkhông cân bằng làm ảnh hởng đến hoạt động TDTT

Nắm đợc các đặc điểm phát triển tâm lý, cũng nh các chức năng vận động củaHọc sinh là cơ sở đảm bảo cho việc giảng dạy đạt kết quả cao Những phản xạ

có điều kiện dần đợc hình thành và thiết lập một cách bền vững Học sinhkhông thể làm đúng động tác nếu chỉ dựa theo lời giảng của Giáo viên Để

nắm vững động tác này hay động tác khác cần phải có cảm giác cụ thể vềchúng đặc biệt là cảm giác “bản thể” Do đó những bài tập bổ trợ chuyên môn

đóng vai trò khá quan trọng Sự phức tạp khi giảng dạy ban đầu trong các giờtập cần làm cho Học sinh nắm đợc kỹ thuật động tác, phát triển thể lực chung

và thể lực chuyên môn phù hợp với môn học Muốn nắm vững yếu tố kỹ thuật,làm quen với cảm giác vận động nhất định thì cần cho Học sinh tập các độngtác dẫn dắt và chuẩn bị

Khi giảng dạy chi tiết kỹ thuật cần tiến hành nghiên cứu dựa trên cơ sở độngtác hoàn chỉnh mà Học sinh đang học Các chi tiết riêng lẻ phải thực hiện đạtyêu cầu sau đó mới đợc phối hợp lại Khi giảng dạy kỹ thuật không nênkhuyến khích việc tăng tốc độ thực hiện động tác để nâng cao thành tích, vìnếu làm nh vậy thì việc thực hiện động tác sẽ gặp khó khăn dẫn đến sai lầmtrong kỹ thuật và rất khó sửa chữa

Phải biết vận dụng những kỹ năng vận động mà Học sinh đã nắm đợc trớc

đây, biết chuyển từ sự cảm thụ bằng mắt, tai đến phân tích và điều khiển các

động tác, cùng với các hình tợng và cảm giác cụ thể về động tác Đó là hớngtin cậy nhất và có hiệu quả nhất Chỉ khi Học sinh đã nắm đợc những khâu kỹthuật chủ yếu, phân tích đợc đặc tính không gian, thời gian của động tác, thìmới có thể sử dụng tốc độ cao một cách hợp lý đợc

Mức độ hng phấn tối u của hệ thần kinh trung ơng sẽ thúc đẩy quá trình pháttriển các tố chất vận động và hình thành kỹ năng vận động, tạo điều kiện chonão làm việc tối đa, đặc biệt trong giai đoạn giảng dạy ban đầu Việc áp dụngcác động tác với nhiều hình thức khác nhau tạo nên hng phấn, tăng tính thăngbằng giữa các quá trình hng phấn và ức chế Vì vậy việc áp dụng nhiều hìnhthức tập luyện khi giảng dạy ban đầu là rất cần thiết

Khi giảng dạy các động tác Điền kinh, cần tính toán cả các điều kiện khác cóliên quan đến khoảng cách thời gian giữa các lần kích thích Những phản xạ

có điều kiện đợc hình thành nhanh nhất khi thời gian giữa các lần kích thíchkhông quá lớn hoặc không quá sát nhau Điều đó có nghĩa là khoảng thời giangiữa lần làm mẫu và lần thực hiện động tác hoặc giữa những lần thực hiện

động tác và những lần sửa chữa động tác phải phù hợp với khả năng của Họcsinh

Kỹ thuật và các tố chất vận động có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Việc pháttriển các tố chất vận động không đủ mức cần thiết sẽ không tạo cho ngời tập

đủ điều kiện để nắm đợc kỹ thuật động tác một các hoàn chỉnh Trong quátrình học tập kỹ thuật tố chất thể lực sẽ phát triển nhng nh vậy là cha đủ Cần

phải lựa chọn các bài tập thể lực đan xen với các bài tập kỹ thuật trong các giờhọc.

1 4 Cơ sở thực tiễn của việc lựa chọn các bài tập bổ trợ

Kỹ thuật Nhảy xa theo phân phối chơng trình của Bộ giáo dục và đào tạo banhành với số lợng 30 tiết trong đó có 4 tiết lý thuyết nhằm trang bị cho Họcsinh các kiến thức cơ bản về nguyên lý kỹ thuật và kỹ thuật của môn Nhảy xa.Còn lại 26 tiết thực hành kỹ năng động tác, phân bố cho hai kỹ thuật: Nhảy xaKiểu ngồi và Nhảy xa Kiểu ỡn thân Do tính chất u việt của kỹ thuật nên kỹthuật Nhảy xa ỡn thân chiếm tỷ lệ nhiều hơn cụ thể là 14 tiết và đợc sắp xếptheo trình tự nh sau:

- Tại chỗ mô phỏng động tác đa đặt chân dậm

- Tại chỗ mô phỏng động tác lăng chân phối hợp với đánh tay

- Đi bộ 1, 2, 3, bớc giậm nhảy phối hợp chân lăng và đánh tay

- Chạy 3, 5, bớc giậm nhảy thực hiện t thế bớc bộ

- Hoàn chỉnh kỹ thuật chạy đà kết hợp giậm nhảy

- Tại chỗ mô phỏng động tác miết đùi đảy hông gập thân

- 1, 3 bớc giậm nhảy làm động tác ỡn thân

- Hoàn chỉnh kỹ thuật với đà trung bình và dài

+ Phần bổ trợ thể lực: Đợc thực hiện 5 - 10 phút cuối giờ chủ yếu một số

động tác phát triển chân, tay, ngực Mục đích bài tập cha thể hiện rõ việc Giáodục tố chất riêng biệt

* Tiến hành điều tra tìm hiểu về các tố chất vận động và thành tích ban đầucủa nam Học sinh hai lớp 11A và lớp 11B trờng THPT Bỉm Sơn - Thanh Hoá

Bài thử 1: Chạy 30 m xuất phát cao (Đánh giá sức nhanh).

Kết quả thu đợc ở bảng sau:

Thành tíc trung bình chạy 30m của nam Học sinh lớp 11A là:

X = 4’’50 Độ lệch chuẩn x   0 , 081 Có nghĩa là ngời chạy nhanh nhất lớp11A là: 4’’50 – 0,081 = 4’’419 và ngời chạy chậm nhất lớp 11A là:4’’50+0,081= 4’’581 Hệ số biến sai là:

CV% = 1,802% < 10%

Nh vậy thành tích Chạy 30m của nam Học sinh lớp 11A là tơng đối đồng đều