Quan hệ hợp tác chiến lược liên bang nga việt nam trong những năm đầu thế kỉ xxi

QUAN HỆ HỢP TÁC CHIẾN LƯỢC LIÊN BANG NGA – VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỈ XXI Giảng viên hướng dẫn: TS... Diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình thế giới trong thế kỉ XXI

QUAN HỆ HỢP TÁC CHIẾN LƯỢC LIÊN BANG NGA – VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM

ĐẦU THẾ KỈ XXI

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Hoàng Huế

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Nhị

MSSV: 1321402180011

Lớp: D13LSTG

Bình Dương, 04 /2017

LỜI CẢM ƠN

Trong su t qu tr nh vi t khóa lu n m c d c n g p rất nhi u khó kh n v

th i gian th ng tin tư liệu Song ư c sự gi p nhiệt t nh c a c c th y c gi o khoa S trư ng i học Th u M t c ng như sự ng h c a n sự ng viện c a gia nh m t c giả ho n th nh khóa lu n Quan hệ h p t c chi n lư c Liên ang Nga – Việt Nam trong nh ng n m u th k XXI theo ng chư ng

tr nh k t th c c a khóa học Với l ng i t n tr n trọng nhất t c giả xin g i l i cảm

n n:

an gi m Hiệu trư ng Đại học Thủ Dầu M t t o i u kiện cho t c giả

trong su t qu tr nh học t p v nghiên c u

n qu th y c thu c ho Sử, Trường ại học Thủ Dầu M t nhiệt t nh

giảng d y cung cấp ki n th c h u ch cho t c giả

t iệt t c giả xin cảm n TS Nguyễn Hoàng Huế t n t nh hướng dẫn

gi p t c giả ho n th nh khóa lu n ng th i gian k t th c khóa học

ng th i t c giả c ng xin g i l i cảm n n thư viện T ng h p th nh ph

H h Minh thư viện t nh nh ư ng v thư viện trư ng i học Th u M t

gi p t c giả thu th p tư liệu ph c v cho t i nghiên c u

ảm n a m lu n ên c nh ng viên cho t c giả ti p t c n lực trong

su t khóa học v ho n th nh t t khóa lu n

Trong qu tr nh l m t i ản th n t c giả c g ng t m hi u t i liệu học

h i kinh nghiệm t ng h p v nh gi Tuy nhiên do sự hi u i t c n h n ch kinh nghiệm thực t chưa nhi u v v y kh ng tr nh kh i thi u xót rất mong nh n

ư c sự góp c a qu th y c

Nguyễn Thị Nhị

MỤC LỤC

Trang

PHẦN MỞ ĐẦU……… …1

Chương 1: NHỮNG NH N TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ LI N BANG NGA – VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỈ XXI 1.1 Kh i qu t v Liên ang Nga……… …… 8

1.2 T nh h nh th giới ……… ………… ……… …… …10

1.3 T nh h nh khu vực … ……… ……… 14

h nh s ch i ngo i c a Việt Nam ……… 22

h nh s ch i ngo i c a Liên bang Nga ……… … ……… 25

Quan hệ Nga – Việt trước n m ……… … …… 28

Tiểu ết……… ……… 30

Chương 2: QUÁ TR NH PHÁT TRIỂN QUAN HỆ HỢP TÁC CHIẾN LƯỢC LI N BANG NGA – VIỆT NAM 2.1 L nh vực ch nh tr – ngo i giao……… ………… … … …… … … 32

2.2 L nh vực kinh t ……… ……… …… ……… … 35

2.3 L nh vực v n hóa - gi o d c……… ……… …… 42

L nh vực khoa học – k thu t……… ……… … 46

L nh vực an ninh – qu c ph ng……… … ………50

Quan hệ Nga – Việt trong c c h p t c a phư ng……… …… …53

Tiểu ết…… ……… …58

Chương 3: MỘT SỐ NHẬN X T VỀ MỐI QUAN HỆ LI N BANG NGA – VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỈ XXI 3 Th nh tựu……… ………… …… 61

3 Khó kh n h n ch ……… ……… … …… … … 67

3 3 Tri n vọng c a m i quan hệ Liên ang Nga – Việt Nam…… …… …70

Tiểu ết …… ……… ……… ………… ……….79

Kết luận … ……… ……… … ……… ………….80

Phụ lục……… ………… ……… 82

Tài liệu th m hảo……… … 85

BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT

1 ADMM+ ASEAN Defense Ministers

Meeting

H i ngh B trư ng Qu c phòng ASEAN m r ng

6 APSC ASEAN Political Security

9 ASEM The Asia-Europe Meeting Diễn n h p tác Á - Âu

10 ARF ASEAN Regional Forum Diễn n khu vực ASEAN

11 COC Code of Conduct in the

South China Sea

B Quy t c ng x Bi n

ng

Declaration on Conduct of the Parties in the South

China Sea

Tuyên b v ng x c a các bên Bi n ng

13 EAS East Asia Summit H i ngh cấp cao ng

15 EVN Vietnam Electricity T p o n iện lực Việt Nam

16 FDI Foreign Direct Investment u tư trực ti p nước ngoài

17 FTA Free Trade Agreement Hiệp nh thư ng m i Tự do

18 IMF International Monetary Fund Quỹ ti n tệ qu c t

19 GDP Gross Domestic Product T ng sản phẩm qu c n i

20 NATO North Atlantic Treaty

Nước mới công nghiệp hóa

22 PVN Vietnam Oil and Gas Group T p o n d u khí Việt Nam

T ch c LHQ v giáo d c, khoa học v v n hóa

Viet Nam Engine and Argricultural Machinery Corporation

T ng ng ty m y ng lực và máy nông nghiệp

30 WTO World Trade Organization T ch c thư ng m i th

giới

Mở ầu

1 Lý do chọn ề tài

Liên ang Nga v Việt Nam kh ng phải l hai qu c gia l ng gi ng nhưng có

m i quan hệ truy n th ng h u ngh trong ti n trình phát tri n c a l ch s M i quan

hệ n y h nh th nh gi a ngư i Nga v ngư i Việt trong th k XIX nhưng ch nh

th c t u t sau c ch m ng th ng Mư i Nga th nh c ng n m qua c c cu c

ti p x c Liên X – Việt Nam u tiên th ng qua Qu c t ng sản v g n li n với tên tu i v l nh t d n t c Nguyễn Ái Qu c

T sau n m với th nh c ng c a c ch m ng Việt Nam Liên X tuyên c ng nh n v ch nh th c thi t l p quan hệ ngo i giao với Việt Nam m ra ước ngo t l ch s trong quan hệ h p t c to n diện gi a hai nước M i quan hệ n y

ph t tri n g n ó ch t ch với nhau trong xu t th i k chi n tranh l nh v n th p niên 80 c a th kỷ XX quan hệ hai nước có ước suy giảm thu h p v ngưng trệ trên m t s l nh vực N m Liên X tan r m i quan hệ n y ư c thay th

ng quan hệ song phư ng Việt Nam với c c qu c gia c l p Quan hệ gi a Việt Nam v Liên ang Nga qu c gia k th a a v ph p l c a Liên X

M i quan hệ Nga – Việt ch nh th c t u t y nhưng giai o n t n m

n n m th t nh h nh kinh t ch nh tr Liên ang Nga kh ng n nh nước Nga t p trung giải quy t n i v có thiên hướng ch nh s ch i ngo i v phư ng T y nên quan hệ Nga – Việt kh ng mấy ph t tri n n u có ch ng ch h n

h p trên l nh vực kinh t T n m n nay, với nh hướng mới trong chính

s ch i ngo i và sự n nh c a nước Nga dưới quy n t ng th ng Putin quan hệ hai nước thực sự có ước ti n tri n Nga c n m t m i trư ng h a nh ph t tri n

ất nước kh i ph c l i v th qu c t Nga thực hiện ch nh s ch i ngo i chim ưng hai u t u quan t m h n n ch u Á m t iệt trong quan hệ nước lớn

l ng gi ng với Trung Qu c v ẩy m nh quan hệ truy n th ng với Việt Nam

Trong i cảnh mới c a th k XXI khi m khu vực ch u Á – Th i nh

ư ng ng y c ng ph t tri n n ng ng c c nước lớn thực hiện chi n lư c i ngo i c a m nh hướng v ch u Á l i k o c c nước nh v ph a m nh m ng Nam Á l trọng i m trong ó có Việt Nam m t nước có v tr chi n lư c kh quan trọng i n ng Nga qu c gia Á – u kh ng th kh ng có sự chuy n d ch trong ư ng l i i ngo i c a m nh v Việt Nam ch nh l c u n i t t nhất Nga quay tr l i g y ảnh hư ng v có v th t i y Việt Nam t sau khi Liên X s p

t u con ư ng ph t tri n mới i mới v ang trong qu tr nh thực hiện

c ng nghiệp hóa hiện i hóa ất nước v th c n thi t l p m i quan hệ i t c tin

c y với c c nước t iệt c c qu c gia l ng gi ng qu c gia lớn có ti m lực Việt

Nam c ng như c c nước trong khu vực ng Nam Á c n thi t l p quan hệ với c c nước lớn nh m t o th c n ng v n nh t i khu vực m Nga l m t trong s

nh ng nước lớn và ti m lực

h nh t l i ch c a cả i ên m n nay quan hệ Nga – Việt Nam

ph t tri n lên t m i t c chi n lư c i t c chi n lư c to n diện trên tất cả c c

l nh vực: h nh tr Kinh t V n hóa gi o d c Khoa học c ng nghệ n ninh

Qu c ph ng… n n m quan hệ Nga – Việt ph t tri n kh t t Nga ng y

c ng quan t m thi t l p quan hệ i t c chi n lư c to n diện với Việt Nam v m i quan hệ n y s ti p t c ư c ẩy m nh n ng cao h n n a trong nh ng n m tới

ch nh v th Nga Việt Nam c ng như c c nước u thực hiện ch nh s ch i ngo i

c a m nh trong cu c t m ki m i t c Quan hệ Liên ang Nga – Việt Nam ư c các nhà nghiên c u c p nhi u m c khác nhau, có th k n m t s c ng tr nh tiêu i u như:

–

t cả các bình di ư

u n Quan hệ Việt – Nga trong i cảnh qu c t mới c a V i Lư c Lê

L nh Nx Th giới H N i – tr nh y nh ng thay i c a i u kiện

qu c t c ng như c a Nga v Việt Nam trong i cảnh ó c c m i quan hệ Việt – Nga t sau n m diễn i n l c t ng l c giảm ch có ước h i ph c r t

n m n nay c th l trên tất cả c c l nh vực: ch nh tr kinh t v n hóa gi o d c khoa học k thu t qu n sự

Nguyễn Th H ng V n Quan hệ Việt Nam – Liên X – nh ng

sự kiện l ch s Nx T i n ch khoa - c p m i quan hệ Liên X – Việt Nam trong l ch s v nó thực sự t u t sau c ch m ng th ng mư i Nga

u n s ch c p n t ng th c c m i quan hệ gi a hai nước Việt Nam v Liên X trên c c l nh vực: ch nh tr qu n sự kinh t v n hóa – gi o d c t khi c ch

m ng th ng Mư i Nga th nh c ng n khi Liên X tan r

Nguyễn n H Quan hệ i t c chi n lư c Việt Nam – Liên ang Nga:

Ti m n ng v nh ng ước ph t tri n mới T p ch nghiên c u ch u u s – t c giả n v nh n t trong nước khu vực th c ẩy ch nh s ch i ngo i

c a Nga v khu vực ch u Á – Th i nh ư ng v t c ng t ch cực n quan hệ

i t c chi n lư c to n diện Việt – Nga ti m n ng to lớn n y ang v s ph t huy trong m t s l nh vực ch nh tr – ngo i giao kinh t – thư ng m i an ninh – qu c

ph ng khoa học c ng nghệ v gi o d c o t o

Voronhin S Lê Thanh V n Liên ang Nga – Việt Nam: Ti n tới i t c chi n lư c to n diện T p ch nghiên c u qu c t s 3 - th ng i vi t

c p n tri n vọng ti p t c th c ẩy quan hệ i t c chi n lư c trong c c l nh vực

ch nh tr kinh t – thư ng m i khoa học c ng nghệ v nh n v n cả sự ph i h p

ho t ng trên trư ng qu c t Hai nước i v o ph n t ch k t quả ho t ng c a th p niên u th k XXI t ó kh ng nh m i quan hệ Nga – Việt ti n n m c mới v chất mang t nh to n diện h n

H Mỹ Hư ng Nh n l i n m quan hệ Việt Nam – Nga T p ch c ng sản s - th ng n m t c giả nói n m i quan hệ Việt – Nga ph t tri n trải qua c c giai o n l ch s giai o n n m n nay m i quan hệ ó ph t tri n trên c c phư ng diện: ch nh tr – ngo i giao kinh t – thư ng m i an ninh –

qu c ph ng t ó i n k t lu n v m i quan hệ n y s ti p t c ph t tri n g n ó

h n n a trong tư ng lai

V ư ng Hu n Quan hệ Nga – Việt v m t s vấn phư ng ph p lu n trong nghiên c u T p ch nghiên c u ch u u s – i nghiên c u

n y c p n c s n n tảng m i quan hệ Việt – Nga trên c s quan hệ Việt –

X t nh h u ngh h p t c Việt – X Việt – Nga trong su t ch ng ư ng d i l ch s với t c ng c a nhi u nh n t trong v ngo i v n nay ph t tri n lên t m cao mới quan hệ i t c chi n lư c i t c chi n lư c to n diện

–

Nguyễn Quang Thuấn trong cu n Quan hệ Nga – S N trong i cảnh

qu c t mới Nx h nh tr Qu c gia H N i t p h p rất nhi u i vi t c a

c c học giả c p n v tr c a S N trong chi n lư c ph t tri n quan hệ Liên ang Nga – S N qu tr nh h nh th nh v ph t tri n m i quan hệ n y trên m t s

l nh vực ch y u t ó ưa ra tri n vọng ph t tri n t ng cư ng h p t c s u r ng h n trên tất cả c c l nh vực trong th i gian tới Trong ó có i vi t c a Tr n Kh nh M Trigu enco inh ng Tuấn v Nguyễn n H c p n quan hệ Việt – Nga trong th i gian tới trên l nh vực kinh t v h p t c khoa học c ng nghệ

Nguyễn V n L ch Nh ng thu n l i khó kh n v m t s iện ph p th c ẩy quan hệ kinh t Việt Nam – Liên ang Nga T p ch nghiên c u qu c t s –

th ng T c giả tr nh y quan hệ kinh t Việt – Nga có ước ph t tri n d i với

nh ng th nh tựu ng ghi nh n trong l ch s cả hai nước ng th i c ng ch ra y u t

g y khó kh n tr ng i cho m i quan hệ n y v qua ó ch ra iện ph p giải kh c ph c

Minh H a Quan hệ kinh t Việt Nam – Liên ang Nga: Thực tr ng v tri n vọng T p ch c ng sản s 3 – Th ng trên c s Tuyên chung v quan hệ i t c chi n lư c c c hiệp nh h p t c ph t tri n v nhi u l nh vực trong

n m qua – quan hệ Việt Nam – Liên ang Nga có nh ng ước

to n diện nhưng trong i vi t n y t c gia ch g i n thực tr ng quan hệ kinh t Việt Nam – Nga trên phư ng diện thư ng m i – u tư nguyên nh n h n ch c a

m i quan hệ trong l nh vực n y v tri n vọng trong nh ng n m tới

i Th Thảo Qu n cảng am Ranh trong m i quan hệ Liên X Liên ang Nga – Việt Nam – 2013), T p ch nghiên c u ch u u s – 3 i

vi t nói n quan hệ qu n sự Nga – Việt trong th i k am Ranh óng vai tr l m

c n c qu n sự cho Liên X n khi Liên X r t kh i y sự xuất hiện c a khoảng

tr ng quy n lực V trong th giới khu vực ch u Á – Th i nh ư ng y i n

ng c c cư ng qu c t ng cư ng sự hiện diện qu n sự v nh m ngó am Ranh như

m t c n c qu n sự chi n lư c Nga liệu có c h i quay tr l i i vi t t p trung l giải cho vấn n y

Việt Nga Quan hệ kinh t Việt Nam – Nga: Nh ng ước chuy n v th ch

th c T p ch c ng sản s – th ng Liên ang Nga l m t trong nh ng

i t c kinh t quan trọng c a Việt Nam ng th i Việt Nam c ng l ưu tiên trong

ch nh s ch i ngo i c a Nga V th quan hệ hai nước c n ư c th c ẩy h n n a

v trong i n y t c giả i v o ph n t ch sự chuy n i n quan hệ Việt – Nga trên

l nh vực kinh t t ó nêu lên nh ng khó kh n m hai ên g p phải v ưa ra giải

ph p cho mới quan hệ n y tr nên t t p h n

Ho ng nh Nh n Quan hệ qu c ph ng Việt Nam – Liên ang Nga nh ng

l p quan hệ ngo i giao cho n nay t nh h nh th giới v khu vực có nh ng i n

ng m nh m song quan hệ Nga – Việt vẫn ng y c ng ư c c ng c ph t tri n i vi t

nh n nh v th quan trọng c a Việt Nam i với Nga khu vực ch u Á – Th i nh

ư ng v nêu lên thực tr ng h p t c quan hệ Nga – Việt hiện nay

Gu in V Nh ng vấn v tri n vọng h p t c k thu t – qu n sự c a Nga với c c nước ng Nam Á: u tiên Việt Nam T p ch Nghiên c u ch u u s – i vi t ph n t ch nh gi th trư ng v kh ng Nam Á nhu c u

v kh c a khu vực ch u Á – Th i nh ư ng nh hướng i ngo i mới c a Nga

v h p t c qu n sự c a Nga với c c nước ch u Á – Th i nh ư ng so s nh th

ph n qu n sự c a Nga v c a Mỹ trên khu vực ch u Á – Th i nh ư ng v quan

hệ qu n sự Liên ang Nga – Việt Nam i vi t c ng nói n tri n vọng ti m n ng

h p t c qu n sự gi a Việt Nam – Liên bang Nga

Ng Phư ng nh Thực tr ng quan hệ Việt – Nga trên c c diễn n khu vực

v qu c t T p ch nghiên c u ch u u s – K t khi Việt Nam

v Liên ang Nga thi t l p quan hệ i t c chi n lư c v o n m v i t c chi n lư c to n diện v o n m quan hệ hai ên ph t tri n m nh m i v o chi u s u v thực chất ả hai u nh n th c chung v sự c n thi t phải t ng cư ng trao i i tho i trên tất cả c c cấp trong khu n kh song phư ng c ng như t i c c diễn n a phư ng với m c tiêu c p nh t th ng tin nh gi t nh h nh h p t c gi a hai nước v ra nh ng iện ph p ph i h p trong việc giải quy t c c vấn an ninh khu vực góp ph n t ch cực t o dựng m t m i trư ng h a nh n nh ch u

Á – Th i nh ư ng

Như v y vấn nghiên c u quan hệ Nga – Việt thu h t sự quan t m c a rất nhi u c c học giả trong v ngo i nước trên nhi u góc v nh diện kh c nhau Tuy nhiên quan hệ h p t c chi n lư c Liên ang Nga – Việt Nam trong

nh ng n m u th k XXI ư c c p chưa nhi u có ch ng ch d ng l i nh ng giai o n trước c n n nay vẫn chưa có c ng tr nh lớn n o ư c ra i Nh ng i

vi t trên c c trang t p ch vi t n quan hệ Nga – Việt nhưng ng n gọn tóm lư c

ho c có i s u th nghiên v o m t l nh vực c th chưa có sự kh i qu t to n diện tất

cả c c l nh vực v r nhất l t p trung v o vấn kinh t qu n sự c n nh ng l nh vực kh c c n chung chung Với t i Quan hệ h p t c chi n lư c Liên ang Nga – Việt Nam trong nh ng n m u th k XXI t c giả s k th a ti p n i cho giai

o n ti p theo c a m i quan hệ Nga – Việt ng th i qua ó l m r c c vấn trong m i quan hệ n y trên tất cả c c l nh vực: h nh tr – ngo i giao Kinh t V n hóa – gi o d c khoa học – k thu t v an ninh – qu c ph ng t ó ưa ra tri n vọng cho m i quan hệ n y trong nh ng n m tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

ư : i tư ng nghiên c u c a t i l quan hệ h p t c chi n

lư c to n diện gi a Liên ang Nga v Việt Nam trong nh ng n m u th k XXI

:

Ph m vi nghiên c u v th i gian: t i t p trung v o nghiên c u quan hệ Liên ang Nga – Việt Nam trong nh ng n m u th k XXI m c th l giai o n

n

S d t c giả chọn giai o n n v y l th i k nh dấu ước

ph t tri n mang t m chi n lư c trong quan hệ hai nước N m l n m nh dấu

m c quan hệ hai nước lên t m i t c chi n lư c N m l n m nh dấu m i quan hệ gi a Nga v Việt Nam ph t tri n rất t t p H n n a y l n m kỷ niệm

n m quan hệ i tho i S N – Nga trong ó Việt Nam l m t trong nh ng

i t c ch ch t c a Nga trong S N

Ph m vi nghiên c u v kh ng gian: quan hệ h p t c chi n lư c to n diện

gi a Liên ang Nga v Việt Nam trên tất cả c c l nh vực: h nh tr – ngo i giao Kinh t V n hóa – gi o d c khoa học – k thu t v an ninh – qu c ph ng…

4 Mục ích nghiên cứu

Trong khu n kh c a khóa lu n khi ti p c n với t i n y t i t ra m c

ch nghiên c u như sau:

Th nhất dựa trên m t s vấn l lu n v c c nh n t kh ch quan ch quan lu n giải c c c s thực tiễn cho sự ph t tri n quan hệ h p t c Liên ang Nga – Việt Nam lên t m cao mới i t c chi n lư c i t c chi n lư c to n diện

Th hai ph n t ch qu tr nh ph t tri n m i quan hệ h p t c chi n lư c Liên ang Nga – Việt Nam trong giai o n t sau n m 0 n trên c c l nh vực:

ch nh tr – ngo i giao kinh t v n hóa gi o d c khoa học - k thu t an ninh – qu c

ph ng trong h p t c a phư ng

Th a ph n t ch ưa ra m t s nh n x t v m i quan hệ Liên ang Nga – Việt Nam nh ng n m u th k XXI

5 Phương pháp nghiên cứu

t i v n d ng c c phư ng ph p nghiên c u khoa học như:

Phư ng ph p l ch s : vấn ư c tr nh y theo ti n tr nh v kh ng gian qua c c

l nh vực t ó cho thấy sự v n ng thay i v ph t tri n t thấp n cao c a m i quan

Phư ng ph p thu th p th ng tin: Th ng tin ph c v nghiên c u ư c thu th p qua c c s ch tham khảo gi o tr nh t p ch chuyên ng nh c c trang nghiên c u trên

m ng th ng tin Internet trên c c thư viện … t c c k t quả nghiên c u trong c c c ng

tr nh c a c c t c giả i trước k t h p với k t quả quan s t v t ng h p c a t c giả

Phư ng ph p th ng kê so s nh: t th ng kê s liệu t c giả ưa ra sự so s nh

tư ng quan gi a hai thực th Liên ang Nga - Việt Nam

y l c ng tr nh nghiên c u có hệ th ng to n diện v quan hệ Nga – Việt trên

c c tất cả c c l nh vực: ch nh tr kinh t v n hóa gi o d c khoa học – c ng nghệ qu n

sự quan hệ a phư ng ng th i ưa ra nh ng k t lu n khoa học v m i quan hệ n y

t i l m s ng t m t s n i dung v th nh tựu t ư c khó kh n g p phải

c a m i quan hệ Nga - Việt trong nh ng n m u th k XXI v tri n vọng c a m i quan hệ trong nh ng n m ti p theo

:

ng tr nh Quan hệ h p t c chi n lư c Liên ang Nga – Việt Nam trong

nh ng n m u th k XXI s l t i liệu tham khảo cho nh ng ai quan t m tới ho t

ng i ngo i qu c gia trong ng nh quan hệ qu c t th ng qua ó ngư i ọc có

nh ng trải nghiệm v th nh c ng nh nh ng th ng tin tư liệu h u ch n y

Nh ng th ng tin m t i ưa ra l ngu n th ng tin mang t nh chất tham khảo cho c c nh nghiên c u v quan hệ Nga – Việt c th ng tin tư liệu t c ng

tr nh hi vọng s góp ph n óng góp v o kho t ng tri th c l lu n quan hệ i ngo i

Chương 1 NHỮNG NH N TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ

LI N BANG NGA – VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM

ĐẦU THẾ KỈ XXI

1.1 Khái quát về Liên ng Ng

Liên ang Nga l qu c gia có l nh th trải d i trên ph n ph a c c a cả hai

ch u l c Á – u có diện t ch km2 lớn nhất th giới ph a ng ti p

gi p c Th i nh ư ng ph a T y ti p gi p với ng v c u ph a c ti p

gi p với c ng ư ng ph a Nam ti p gi p với c c nước p-ca-d Trung Á v

ng c Á [ ti p gi p nước1 Nga có v tr kh c iệt r ng lớn gi u t i nguyên Nga n m cả hai ch u l c Á – u l ưu th c a Nga m kh ng phải m t nước n o c ng có ư c n s Nga n m l 3 triệu ngư i ng th trên th giới [ 3 Nga l nước có d n s kh ng v a s c t c có tới g n d n

t c ngư i Nga chi m ng nhất

Nga gi u ngu n t i nguyên kho ng sản g m c c kho ng sản v n ng lư ng than tỷ tấn lớn nhất th giới có tr lư ng qu ng s t tỷ tấn ng th hai th giới d u m tr lư ng tỷ tấn ng th th giới kh t ngh n tỷ

m3 ng u th giới [ tr a d ng sinh v t ch nh ngu n t i nguyên phong

ph v nhi u như v y l c s nguyên liệu cho ph t tri n c ng nghiệp Nga ng

th i gi p Nga có ti m n ng x y dựng v ph t tri n kinh t sau nh ng suy tho i

V l ch s Nga t ng l ch h ng m nh với nhi u thu c a thu c tóp nước lớn có ảnh hư ng i với l ch s nh n lo i Th i hiện i với sự ra i c a

Nh nước x h i ch ngh a u tiên trên th giới – Liên ang ng h a x h i ch ngh a X vi t Liên X - l m cho quan hệ qu c t có nhi u thay i Liên X lớn

m nh tr th nh m t cực trong hệ th ng th giới hai cực dẫn d t hệ th ng x h i ch ngh a i u với hệ th ng tư ản ch ngh a do Mỹ ng u trong su t th i k d i chi n tranh l nh – y l th i k m l ch s Liên X mang dấu ấn s u

s c i với th giới có t m ảnh hư ng nhất trong quan hệ với c c nước t iệt trong phong tr o giải phóng d n t c

Trong Liên ang X vi t ng ho x h i ch ngh a X vi t Liên ang Nga

l th nh viên tr c t óng vai tr ch y u l m nên s c m nh t o dựng v th siêu

cư ng c a Liên X [ v th sau khi Liên X tan r Liên ang Nga l qu c gia

k t c Liên X ư c k th a a v ph p l c a Liên X t i H i ng ảo an Liên

1 G m: Na Uy Ph n Lan stonia Latvia Litvia a Lan elarus Ukaraina Grudia zer aijan Kazakhstan Trung Qu c M ng c Tri u Tiên trên ất li n v Nh t ản Mỹ trên i n

h p qu c v t i c c c quan ngo i giao c a Liên X nước ngo i Tuy nhiên Nga

g p nhi u khó kh n v a v nước Nga suy giảm rất nhi u Nga t t xu ng d n v như ng ch cho nhi u qu c gia mới n i kh c vư n lên Nga vẫn chưa th lấy ư c

v tr như Liên X có ư c trong th k trước

h ch nh tr t sau Liên X tan r hệ th ng X vi t ph v nước Nga

ph t tri n theo con ư ng tư ản ch ngh a Ngư i ng u ất nước l t ng th ng Nga hiện nay có nhi u ảng ph i ch nh tr như: ảng Ng i nh c a ch ng ta l nước Nga ảng Quả t o ảng n ch tự do ảng ng sản Liên ang Nga

Kinh t nước Nga Liên ang Nga k th a a v ph p l c a Liên X với tư

c ch l m t qu c gia c l p Nga ư c th a hư ng nh ng gia t i m Liên X l i với % ti m lực c ng nghiệp v % ti m lực kinh t nói chung nhưng thực tr ng

n n kinh t nước Nga n m : G P giảm % c ng nghiệp giảm – % n n

l m ph t n – % th ng [ tr Sự s p c a Liên X l m cho c c m i quan hệ kinh t gi a c c nước c ng h a v n truy n th ng ph v hư ng

tr nh cải c ch kinh t ng y Liệu ph p s c thả n i gi cả tư nh n hóa t thực hiện ch nh s ch t i ch nh ch t ch theo m h nh c a IMF v m r ng kinh t

i ngo i u thất i N m tỷ lệ l m ph t m c 3 % t nh tr ng n c ng nhân, lư ng hưu v tr cấp lên n nh i m Thu nh p thực t c a ngư i d n ch

tư ng ư ng % so với th i i m n m K t quả l g n 3 d n s có thu

nh p dưới m c t i thi u [ tr 3 Với s liệu trên rất nhi u ngư i Nga l m cảnh n c ng nh n d n mất ni m tin v o nh nước

Sau n m dưới sự l nh o c a Putin v sau ó l Medvedev với nh ng

ch nh s ch cải c ch kinh t hiệu quả n n kinh t nước Nga d n ph c h i N m 3

t lệ n nước ngo i so với G P ch c n % l m ph t l % t o i u kiện u tư

v o Nga t ng t ng F I v o Nga lên n tỷ US gấp l n t ng

F I n m [ tr u c kh ng hoảng g y nước Nga nhi u tr ng i

G P t tỷ US do kh ng hoảng giảm xu ng c n tỷ US sau ó nhanh chóng ph c h i t US [ tr 3 G P nh qu n u ngư i t ng n m l 3 3 US ngư i n t US ngư i v t ng

G P l tỷ US [ tr Với m c G P n y Nga l n n kinh t lớn

th ảy th giới

T nh tr ng l m ph t giảm c n % Nga tr th nh nước th trên th giới v dự tr v ng v ngo i tệ [ tr n c ng thấp h n so với Mỹ nh v

Nh t ản n n m n n kinh t Nga g p khó kh n do gi d u giảm m nh v

sự tr ng ph t c a phư ng T y i với Nga liên quan n cu c kh ng hoảng Ukraina t US th ng t t xu ng c n 3 US th ng G P giảm

3 % ng n i tệ mất gi tới % so với ng US [ tr 3 3 sự suy giảm

l m nước Nga ph t tri n ch m l i n n kinh t Nga ng th trên th giới thu

nh p nh qu n u ngư i PPP t 3 tỷ US 3 tỷ US [ Như v y n nay n n kinh t nước Nga i v o ph t tri n n nh tuy nhiên Nga vẫn chưa lấy l i ư c v th siêu cư ng như Liên X do th i k kh ng hoảng

k o d i

Nga l cư ng qu c v n hóa v khoa học Nga l nước u tiên trên th giới

ưa ngư i lên v tr Ngư i d n Nga có tr nh học vấn cao t lệ i t ch %

N n khoa học l t i sản qu c gia c a Nga l nh n t ch nh t ng trư ng kinh t ất nước Nga có i ng c n khoa học k sư k thu t viên l nh ngh v nh ng chuyên gia gi i Trong nh ng n m tới ẩy m nh trong l nh vực khoa học c ng nghệ với ưu tiên ph t tri n c ng nghệ v m ch y u ng nh h ng kh ng v tr n ng

lư ng… Tuy nhiên trong l nh vực n y Nga vẫn c n nhi u ất c p Hiện nay Nga vẫn thu c tóp cư ng qu c qu n sự lớn nhất th giới

Với tình hình k trên có t c ng rất lớn trong ch nh s ch c a Nga i với

c c nước nói chung v Việt Nam nói riêng Với v th n m hai ch u l c Nga có

th thực hiện ch nh s ch i ngo i a phư ng hóa a d ng hóa trong m i quan hệ với tất cả c c nước trong ó có quan hệ với Việt Nam i v t trong l ch s quan

hệ Nga – Việt ư c x y dựng trên c s quan hệ Liên X – Việt Nam T sau

i n i c a i cảnh qu c t v sự s p c a Liên X nước Nga tuy vẫn ti p t c

ảm nhiệm vai tr quan hệ ngo i giao với Việt Nam Tuy nhiên, t sau ó nước Nga

ph t tri n theo con ư ng tư ản ch ngh a c ng ó l ch nh s ch i ngo i c a Nga có sự thay i, nước n y t u quan t m nhi u n th giới phư ng T y h n dẫn n m i quan hệ Nga – Việt ngưng trệ h t sau n m nước Nga i

v o n nh v c n kh ng nh vai tr cư ng qu c c a m nh Nga thực sự có sự i u

ch nh r rệt trong ch nh s ch i ngo i c a m nh hướng v ch u Á trong ó có ẩy

m nh quan hệ ngo i giao với Việt Nam t iệt qua hai m c sự kiện n m v quan hệ hai nước ph t tri n t t p n nay

1.2 Tình hình thế giới

1.2.1 Diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình thế giới trong thế kỉ XXI

Th giới trong th k XXI có nh ng chuy n i n nhanh, kh ph c t p v t c

ng lớn n quan hệ gi a c c nước nói chung v quan hệ Nga – Việt Nam nói riêng

lực kh c Nga Trung Qu c c c nước lớn thu c Liên minh ch u u U ấu tranh cho m t tr t tự th giới a cực [ tr 3 u c ấu tranh gi a hai khuynh hướng n y diễn ra g y g t với ưu th r n t h n c a xu hướng a cực a phư ng

Th k XXI ang ch ng ki n với sự xuất hiện c a nhi u trung t m quy n lực mới trong ó Mỹ vẫn l nước n m gi vai tr s c m nh cả v kinh t khoa học

c ng nghệ v ti m lực qu n sự nhưng s c m nh c a Mỹ v s suy giảm m t

c ch tư ng i do sự chi ph i can thiệp c a Mỹ qu nhi u kh p c c khu vực trên

th giới ên c nh ó l sự vư n lên c a c c cư ng qu c như Trung Qu c Nh t

ản Nga m t s nước mới n i kh c như Ấn razil nhóm nước NI s …Mỹ ang c nh tranh m nh m i Liên minh ch u u U Trung Qu c Nh t ản

Ấn U ư c xem như m t trung t m quy n lực kinh t ch nh tr th giới với

G P g n ng Mỹ [ tr Trung Qu c tr i d y nu i dư ng m t giấc m ng Trung Hoa hiện nước n y ang ẩy m nh qu tr nh hiện i hóa qu n sự hướng

t m nh n ra i dư ng tranh chấp i n ảo với c c nước Nh t ản Việt Nam Philippines… g y nên m i lo ng i cho h a nh an ninh khu vực Trung Qu c n i lên như m t cực mới n m nước n y vư t qua Nh t ản tr th nh n n kinh t

ng th hai th giới ên c nh ó Ấn ph t tri n lên nhanh chóng c c học giả

dự o n trong nh ng n m - 3 Ấn có th vư t qua cả Liên minh ch u

u hiện Ấn ang n m rất nhi u c c kh u d ch v ên l nh vực khoa học c ng nghệ th ng tin v c c d ch v hiện i Nh ng trung t m quy n lực n y ang e dọa

n v tr siêu cư ng c a Mỹ trong n n kinh t ch nh tr th giới Gi a c c ên c ng ang có sự h p t c c nh tranh lẫn nhau c ng c v tr c a m nh Ph n t ch t nh

h nh n y trong v n kiện i h i XI ảng ta nh n nh: c diện th giới a cực

ng y c ng r h n xu th d n ch hóa trong quan hệ qu c t ti p t c ph t tri n nhưng c c nước lớn vẫn s chi ph i c c quan hệ qu c t [ tr 3

Sự v n ng c a th giới trong hai th p niên g n y có i m n i t l c c nước lớn v quan hệ gi a c c nước lớn tr th nh nh n t rất quan trọng t c ng

n sự ph t tri n c a th giới [ tr 3 trong qu c gia m t s cư ng qu c có

s c chi ph i lớn i với n n ch nh tr kinh t th giới v quan hệ qu c t hiện nay trong ó Mỹ có ưu th kh n i tr i v t r tham vọng l nh o th giới Th giới

ch ng ki n sự xuất hiện c a c c cư ng qu c ti m lực mới c ng với nó l sự i u

ch nh chi n lư c duy tr m r ng ảnh hư ng gi nh gi t l i ch v nhi u m t Quan hệ nhi u nước lớn nhi u cấp : ng minh i t c chi n lư c i t c x y dựng i th trực ti p i th ti m t ng … i u ch l m c v cấp quan hệ

lu n lu n thay i chuy n hóa h t s c ph c t p khó lư ng Quan hệ gi a c c nước

lớn kh ng i u trực diện m v a ấu tranh quy t liệt ki m ch lẫn nhau v a có khả n ng th a hiệp v h p t c với nhau

Sự vư n lên c a c c n n kinh t mới ch ng t th giới ang v n ng theo xu hướng với sự chi ph i c a nhi u trung t m kinh t kh c nhau Th giới ang chuy n

m nh t ch y ua quy t liệt v qu n sự tranh gi nh c c khoảng tr ng quy n lực sang

c nh tranh v kinh t chi m l nh th trư ng [ tr V xu hướng mới ng y nay lấy s c m nh kinh t l m trung t m quy t nh s c m nh c a mọi qu c gia

Sự thay i c a th giới mới liên t c i h i Nga v Việt Nam phải có sự i u

ch nh ch nh s ch i ngo i c a m nh cho ph h p ả Nga v Việt Nam u thực hiện ch nh s ch ngo i giao c i m h n a phư ng hóa a d ng hóa ch ng v t ch cực h i nh p trong quan hệ qu c t ti p t c vư n lên r t ng n khoảng c ch ph t tri n so với c c nước lớn c c nước mới n i ti m n ng ng th i l m th giới ph n

th nh nhi u cực h n Trên c s sự i u ch nh c ng l c l m cho quan hệ Nga – Việt Nam ph t tri n t t p h n hai nước ng y c ng x ch l i g n nhau h n v m c tiêu chung v ảm ảo l i ch c a m i qu c gia ên c nh ó nó l m quan hệ hai nước liên t c lay chuy n do ch nh s ch i ngo i liên t c thay i

1.2.2 C ạ ọ ô ù vớ x à ó , ơ

ộ và ứ s ể

Sự ph t tri n nhanh c a cu c c ch m ng khoa học c ng nghệ v xu th to n

c u có t c ng kh ng nh tới sự ph t tri n c a c c qu c gia v ch nh s ch i ngo i

vư n kh p h nh tinh Trong khi c c nước ang ph t tri n c n h n ch kh ng dễ

d ng ti p c n nh ng th nh tựu khoa học c ng nghệ tiên ti n th m ch ng trước nguy c tr th nh n i thu nh n nh ng c ng nghệ l c h u …

ch m ng khoa học c ng nghệ ph t tri n t o ra ước ngo c mang ngh a

l ch s i với sự h nh th nh n n kinh t tri th c th ng tin tri th c khoa học k thu t c ng nghệ v quản l ng y c ng óng vai tr ch o V v y ất k qu c gia

n o kh ng ch tất y u ẩy tới nh ng th ch th c nghiệt ng nguy c t t h u

ng y c ng cao xu th n y ang l i cu n t c ng n nhi u qu c gia T lệ óng góp c a khoa học c ng nghệ trong t ng trư ng G P c a c c nước ph t tri n hiện nay là 60 - % c c nước ang ph t tri n l - % [ tr i u ó cho thấy khoa học c ng nghệ ang tr th nh lực lư ng sản xuất trực ti p

To n c u hóa ư c nh c n liên t c tr th nh xu th to n c u Nó ư c i t

n hiện nay với nh ng c i m n i t l sự lưu chuy n c c d ng h ng hóa d ch

v v n c ng nghệ lao ng sự h nh th nh m ng lưới qu c t với sự chi ph i c a

c c c ng ty xuyên qu c gia sự c nh tranh c a c c khu vực sự ph t tri n nhanh chóng c a khoa học c ng nghệ th ng tin [ tr o ó c c qu c gia tham gia

v o c c t ch c khu vực v qu c t ng y c ng cao ti p nh n tri th c tham gia

th trư ng to n c u n ng cao t nh c nh tranh v kinh t

To n c u hóa l m thay i quan hệ kinh t qu c t c c nước ang ph t tri n

l i k o v o ti n tr nh to n c u v ản chất c a cu c c ch m ng khoa học c ng nghệ

l n th tư v kinh t tri th c l kh ng iệt l p m mang t nh lang t a [ tr Nó

l m cho c c nước ph t tri n v ang ph t tri n có m i quan hệ ng y c ng ch t ch sự

ph thu c lẫn nhau To n c u hóa t c ng t ch cực n t ng trư ng v ph t tri n kinh t nhưng l i ch m nó mang l i kh ng ng u gi a c c nước v gi a c c khu vực [ tr T c l to n c u hóa kh ng mang l i l i ch cho mọi qu c gia m i

h i c c nước phải có s c c nh tranh trong th trư ng chung to n c u

To n c u hóa c ng t ra cho c c qu c gia nhi u th ch th c, nhất l c c qu c gia ang ph t tri n v k m ph t tri n To n c u hóa i h i c c qu c gia phải d

c c h ng r o th quan lu t lệ ảo h kinh t c ng như c c r o cản kh c v u tư

t i ch nh k thu t…nên c c qu c gia n y lu n ch u s c p n ng n t c c d ng h ng hóa d ch v c ng nghệ nh p khẩu v nh ng chấn ng khu vực to n c u nhất

nh ng cu c kh ng hoảng t i ch nh ti n tệ To n c u hóa l m tr m trọng thêm t nh

tr ng ất c ng trong x h i o s u h ng n c ch gi u ngh o trong t ng qu c gia

v gi a c c qu c gia với nhau

Như v y sự ph t tri n nhanh c a to n c u hóa dẫn t c ng lớn n quan hệ Nga – Việt m t m t l m quan hệ hai nước kh n kh t h n kh ng ch h p t c song phư ng m tham gia h p t c a phư ng trong UN P S N… m t kh c làm quan hệ hai nước ph t tri n ch m l i nhất t sau cu c kh ng hoảng to n c u

v cu c kh ng hoảng c a t ng nước hiện nay

Xu th h a nh h p t c ph t tri n ư c xem l hướng ch nh trong quan hệ

qu c t m t cu c chi n tranh th giới khó diễn ra nhưng cu c chi n tranh c c

m u thuẫn xung t s c t c t n gi o ch y ua v trang diễn ra kh p n i với t nh chất ng y c ng ph c t p v khó dự o n như cu c c nh m ng m a xu n ra

c phi Trung ng ẩy m t lo i c c qu c gia r i v o cảnh ngh o ói sự s p

c a nh nước i p Li ya Sirya Irap với sự tr i d y ch ngh a kh ng H i

gi o cực oan IS c vấn an ninh phi truy n th ng như nhiễm m i trư ng

d n s i n i kh h u ch ngh a d n t c cực oan ch ngh a ly khai t i ph m

qu c t , …, tr th nh vấn nan giải i với nhi u qu c gia e dọa n n n h a

nh an ninh nh n lo i Nga hiện nay l nước phải i m t rất lớn với c c vấn

n y nhất l m u thuẫn xung t s c t c ch ngh a ly khai Nh ng vấn n y lu n

có t c ng n ti ng nói chung c a Nga v Việt Nam trên ch nh trư ng quan hệ

qu c t

Như v y, c ch m ng khoa học c ng nghệ c ng xu th to n c u hóa u c Nga - Việt Nam thực hiện ch nh s ch i ngo i r ng m h i nh p kh ng ch chi u r ng m cả chi u s u kh ng ch riêng cho l i ch hai nước m chung cho sự

ph t tri n chung c a th giới h nh t cu c c ch m ng v xu th n y hai nước

kh ng th t ch r i nhau m ng y có sự r ng u c lẫn nhau trong quan hệ qu c t

Nó gi p quan hệ gi a Nga v Việt Nam ng y c ng h p t c ch t ch h n trong tất

c c l nh vực t iệt l l nh vực kinh t v khoa học k thu t c th l gi p hai nước d r o cảng trong thư ng m i chuy n giao ngu n v n v u tư v o nh ng

th giới: n n kinh t nhất nh th giới t p trung y c c n n kinh t chuy n i có

t c t ng trư ng cao ch y u n m trong khu vực n y n i y c ng ang diễn ra

sự lưu chuy n c c d ng thư ng m i v u tư với quy m ng y c ng lớn t c cao

t o ra sự ph thu c ng y c ng ch t ch ng l khu vực có sự chênh lệch kh lớn

v tr nh ph t tri n kinh t - x h i gi a c c nước c ng nghiệp h ng u Hoa K

Nh t Trung Qu c NICs, c c nước th nh viên S N…[ tr 3

Trong n m th p niên tới ch u Á – Th i nh ư ng kh thu n l i cho h p

t c v ph t tri n do m i trư ng tư ng i h a nh v n nh kinh t ph t tri n

n ng ng ti p t c t ng trư ng cao Xu hướng liên k t khu vực trong th i gian tới

s tr nên ch t ch h n với sự th nh l p v ph t tri n ng ng S N ng

ng ng Á ng ng ch u Á – Th i nh ư ng P Hiệp nh i t c xuyên châu Á – Th i nh ư ng TPP , …

Hiện nay mọi xu hướng a - ch nh tr kinh t v qu n sự ang v ch u Á – Th i nh ư ng ưa n i n y tr th nh trung t m quy n lực quan trọng nhất trong th k XXI

V kh a c nh an ninh – ch nh tr trong c c diện qu c t chưa ao gi ch u Á – Th i nh ư ng có ư c v th to lớn v quan trọng như nh ng n m g n y

y l khu vực có t m quan trọng chi n lư c chi m khoảng % diện t ch l nh th

v h n % d n s th giới [ N i t p trung h u h t c c trung t m quy n lực lớn nhất th giới hiện nay như Mỹ Trung Qu c Nh t ản Nga Ấn S N M i quan hệ gi a c c cư ng qu c trong khu vực ư c x y dựng trên c s v a h p t c

th c ẩy v a ki m ch i trọng lẫn nhau v có ảnh hư ng mang t nh to n c u

Nh ng n m u th p niên c a th k XXI cu c ch y ua v trang trên th giới vẫn diễn ra r m r Khó kh n v kinh t v ất n v ch nh tr - x h i lan r ng nhi u nước c ng kh ng th ng n cản ư c nhi u cư ng qu c ẩy m nh m i nhọn

c ng nghệ qu c ph ng m t m t nh m c ng c a v qu c gia m t kh c tranh

th khoản l i nhu n o t nh ng h p ng mua n v kh 2 n c c nước v a

v nh c ng mua thêm v kh ph ng vệ trong th giới y ất n y l n i có lực lư ng qu n sự t p trung ng ảo nhất th giới v chi m ph n lớn lư ng chi tiêu

ng n s ch qu c ph ng to n c u S u trong s mư i lực lư ng qu n i lớn nhất th giới Trung Qu c: Mỹ: g n Ấn : 3 Nga: c Tri u Tiên:

H n Qu c: 3 – n v : triệu ngư i n m trong mư i nước có chi tiêu qu c

ph ng nhi u nhất th giới Mỹ: h n tỷ US Trung Qu c: h n tỷ US Nga: tỷ US Nh t ản: h n tỷ Ấn : h n tỷ [ tr u n m khu vực n y Sự có m t c a c c cư ng qu c lớn cho thấy sự x c ti n cho m t xu th

a cực hóa v i cảnh ch nh tr l tư ng i n nh

Theo báo cáo c a Viện nghiên c u h a nh qu c t Stockholm Th y

i n lư ng nh p khẩu v kh th ng thư ng c a khu vực h u Á – Thái

nh ư ng trong n m g n y chi m h n % c a th giới ng cao nhất trong

c c khu vực to n c u N m nước nh p khẩu v kh lớn nhất th giới u thu c khu vực h u Á – Th i nh ư ng ao g m Ấn % H n Qu c % Pakistan % Trung Qu c % v Singapore % [ Với cu c ch y ua v trang n y châu Á – Th i nh ư ng nói chung v ng Nam Á nói riêng có nguy c xảy ra

cu c ch y ua quy t liệt y l khu vực c n t n ọng i m nóng trước v sau chi n tranh l nh: Vấn n ảo Tri u Tiên l nh th i Loan tranh chấp i n

ng i n Hoa ng N u vấn n y kh ng ư c giải quy t th a ng nó s g y

ra nh ng ất n th m ch có th ng n xung t v trang ảnh hư ng trực ti p

gi n ti p n an ninh nhi u nước e dọa n n n h a nh v n nh khu vực v

th giới mất c c tuy n an ninh h ng hải trọng y u qua c c v ng m Nga có l i ch

ó v Việt Nam n m ch nh diện v g n c nh c a c a cu c xung t n y

Ngo i ra vấn an ninh phi truy n th ng ang th ch th c khu vực n y như

m i e dọa c a ệnh d ch v hi m họa a chất: s t xuất huy t HIV I S ng

ất sóng th n m i e dọa i với an ninh con ngư i c ng như sự n nh kinh t -

x h i: t i ph m xuyên qu c gia u n l u ma t y kh ng cướp i n… m i e dọa v sự thi u h t t i nguyên nhiễm m i trư ng ph họa sinh th i [ 3 xung

t s c t c t n gi o… ang gia t ng t i khu vực yêu c u ti ng nói chung c a c c nước t i y

Trong l nh vực kinh t ch u Á – Th i nh ư ng chi m m t vai tr n i t

có khả n ng chi ph i kinh t to n c u N i y hiện có ngu n t i nguyên thiên nhiên

gi u có c iệt l d u m chi m tới h n % tr lư ng c a to n c u v có nhi u tuy n giao th ng huy t m ch c a th giới i qua Hiện nay ch u Á – Thái Bình

ư ng chi m khoảng % G P v % thư ng m i qu c t trên % ngu n v n

u tư trực ti p nước ngo i c a th giới [ T i y có n con r ng c a ch u Á

là Singapore H n Qu c H ng K ng i Loan Khu vực n y ang d n kh ng nh vai tr c a m t u t u kinh t th giới s n ch i ch nh cho c c ho t ng thư ng

m i kinh t to n c u trong th k XXI m nhi u nghiên c u nh gi Th k XXI l th k ch u Á – Thái B nh ư ng [ do v tr vai tr ng y c ng quan trọng c a nó nhất l c c cư ng qu c u có nh ng i u ch nh chi n lư c nh m

t ng cư ng ảnh hư ng ảo vệ l i ch c a m nh khu vực n y

V a chi n lư c do t m quan trọng c a khu vực trong th k XXI c c nước lớn u rất ch trọng v nh ra chi n lư c i với khu vực nh m gi nh l i th chi n

lư c v m nh c c nước cho r ng việc chi m l nh l m ch ch u Á – Thái Bình

ư ng s góp ph n cho c c nước vư n t m ảnh hư ng ra th giới V y l n i m

AS N ng y c ng có vai tr to lớn ư c th giới i t n v quan t m ó l m t

c ng ng S N ang ư c hiện thực n i m c c nước lớn ang hiện diện: Mỹ thực hiện chi n lư c xoay tr c – t i c n ng Trung Qu c tr i d y v vư n ra i n

Nh t c ng như Nga tr l i Ấn thực hiện ch nh s ch hướng ng …

hi n lư c c a Mỹ ảo vệ a v c a Mỹ v ng n ch n sự tr i d y c a ất k nước ho c nhóm nước n o khu vực sau l th c ẩy kinh t th trư ng ưa c c

nước v o quỹ o c a Mỹ p t c c gi tr c a Mỹ v tự do d n ch v nh n quy n nh m x c l p a v quy n th giới T l u Mỹ lu n kiên tr t ng

cư ng liên minh qu n sự song phư ng v duy tr sự hiện diện qu n sự l u d i t i

ch u Á l m n n tảng cho ch nh s ch an ninh khu vực ó l , l do Mỹ k hiệp ước an ninh Mỹ - Nh t Mỹ - Philippines hiệp ước qu c ph ng với nhi u nước như Singapore Th i Lan …v th ng qua c ch an ninh n y duy tr ảnh hư ng vư t

tr i c a Mỹ t i ch u Á

Trung Qu c coi ch u Á – Th i nh ư ng l hướng ưu tiên s m t trong chi n lư c c a m nh Sự i u ch nh chi n lư c c a Trung Qu c tới ch u Á – Thái

nh ư ng ư c th hiện trong ch nh s ch i ngo i chi n lư c m t v nh ai

m t con ư ng Trung Qu c ang t m ki m i t c v thi t l p quan hệ với h u h t

c c khu vực trên th giới trong ó t iệt ch n quan hệ với c c nước l ng

gi ng theo tư duy ngo i giao k t h p t ph trên i n v t ch cực T y ti n

ng v ng trong nước v tri n khai ra ngo i với c c nước lớn x y dựng quan

hệ nước lớn ki u mới m c tiêu l t o m i trư ng thu n l i xung quanh ảo

ảm l i ch ư c xem l c t l i c a Trung Qu c ng ch n m Trung

Qu c ưa ra quan i m an ninh ch u Á mới với ch trư ng c ng việc c a ngư i

ch u Á c n dựa v o nh n d n ch u Á giải quy t kh c với ch trư ng trước

Th i nh ư ng r ng dung n p cả Trung Qu c v Mỹ [ tr 3 tham vọng c a Trung Qu c ng y c ng lớn nước n y mu n chi m l nh v th s m t

t i khu vực v vư n t m ảnh hư ng ra ên ngo i

Nh t ản i u ch nh ch nh s ch i ngo i theo hướng t ng cư ng t nh c

l p ch ng v t ch cực h n nh m vư n lên th nh qu c gia có vai tr ch nh tr

tư ng x ng với ti m lực kinh t c a m nh Nh t ản ang i u ch nh ch nh s ch

tr l i ch u Á với sự t ng cư ng quan hệ cả v kinh t v ch nh tr - ngo i giao

Th ng Nh t ản có giải th ch mới v n i dung i u c a Hi n ph p theo

ó lực lư ng ph ng vệ c a Nh t s tham gia s mệnh ph ng th t p th ên ngo i

l nh th qu c gia Với giải th ch n y Nh t ư c ph p tham gia c c ho t ng qu n

sự nước ngo i u ó t c ng n c c diện ch nh tr khu vực v th giới

Châu Á – Th i nh ư ng l khu vực có t m quan trọng chi n lư c i với Nga nhất l hiện nay Nga ang rất c n có i trọng i phó với mưu v các h nh ng tranh gi nh ảnh hư ng ao v y kh ng ch ng qu n sự i với Nga c a Mỹ v N TO N i y s quy t nh v th tư ng lai nước Nga nên việc duy tr v m r ng h n n a ảnh hư ng c a Nga ra th giới so với hiện t i l i u m

ch nh quy n v to n th ngư i d n Nga lu n hướng tới Việc tham gia t ch cực v o

h p t c khu vực ch u Á – Th i nh ư ng c ng l iện ph p cấp thi t hiện

i hóa v th c ẩy kinh t c a v ng Viễn ng v ng Si ir Nga ti n h nh c ng

c v ph t tri n quan hệ với c c lực lư ng ch y u y t ch cực th c ẩy h p t c song phư ng v a phư ng coi trọng x y dựng quan hệ i t c chi n lư c với Trung Qu c Việt Nam v Ấn [ tr t ng cư ng h p t c kỹ thu t qu n sự

v xuất khẩu v kh t ch cực can dự v o vấn i m nóng khu vực

Quan hệ gi a c c nước lớn ch u Á – Th i nh ư ng trong nh ng n m u

th k XXI mang nhi u c i m chung c a c c diện th giới Tuy nhiên có c i m riêng: khu vực m tất cả c c nước lớn u hiện diện có l i ch v c nh tranh chi n

lư c khu vực n ng ng v l n i có c c n n kinh t m nh nhất n i t p h p c c nước nh S N óng vai tr ch o trong c c c ch h p t c khu vực n i có nhi u i m nóng ph c t p v an ninh v tranh chấp l nh th [ tr Quan hệ t i khu vực rất a dang an xen nhi u t ng nấc v a v n ng th c ẩy v a ki m ch

Sự ph t tri n n ng ng c a khu vực ch u Á – Th i nh ư ng làm Nga

v Việt Nam phải có i u ch nh trong ch nh s ch i ngo i c a m nh Trước tiên thay

i ch nh s ch ngo i giao khu vực ti p sau l thay i trong quan hệ hai nước với nhau ó l thực hiện ch nh s ch i ngo i a phư ng m r ng nhưng vẫn gi v ng quan hệ song phư ng v cả hai s kh ng tr nh kh i t c ng chia r l i k o i khi

v l i ch c a riêng m i qu c gia s ẩy m i quan hệ i v o ước ư ng xấu nhất Với nh n th c ó m Việt Nam v Nga u có i m chung l gi cho c c m i quan

hệ m c t t nhất giải quy t c c tranh chấp ng iện ph p h a nh tr nh nh ng

cu c xung t h p t c c ng ảm ảo l i ch chung c a nhau Kh ng v l i ch riêng

c a qu c gia m nh m l m phư ng h i n qu c gia kh c v trong vấn n i c a nước i t c ng trên l p trư ng l trung l p h nh sự tư ng ng trong quan i m ngo i giao c a hai nước m thực t n nay quan hệ Nga – Việt Nam ư c nh gi cao l kh t t p kh ng ch ph t tri n trong quan hệ song phư ng m cả a phư ng

1.3.2 K v Đô Á

ng Nam Á có v tr a - chi n lư c quan trọng ư c c c cư ng qu c quan

t m c nước trong khu vực l c c nước v a v nh lu n có sự tư ng t c và ch u ảnh hư ng c c c c nước lớn Th i k chi n tranh l nh ch u ảnh hư ng lớn c a Mỹ Liên Xô hi n tranh l nh k t th c sự i u ó kh ng c n n a o ó sự hiện diện c a hai cư ng qu c n y t i khu vực ng Nam Á giảm nh dấu ng việc

Mỹ r t qu n kh i Philippines v Nga r t kh i cảng am Ranh Việt Nam c diện

th giới hai cực mất i m t m t l m giảm vai tr a - ch nh tr c a S N m t

kh c l i l m t ng v th a - kinh t c a nhóm nước ng Nam Á [ tr i u

n y có th gi p S N quan hệ với c c cư ng qu c kinh t trong khu vực như Trung Qu c Nh t ản… Tuy nhiên, việc r i kh i am Ranh c a Nga cho ch ng

ta nh n i t có m t sự thay i n o ó trong việc ho ch nh ch nh s ch c a c c nh ngo i giao Nga Cam Ranh tuy kh ng óng vai tr như th i k h p t c với Liên X nhưng trong i cảnh mới n i n y có v tr kh quan trọng i với khu vực V sự ra

i c a Nga m t ph n n o cho thấy Nga chưa thực sự nh n thấy r ư c h t v tr vai

tr c a am Ranh trong i cảnh qu c t mới h nh sự ra i này t o nên m t khoảng tr ng quy n lực t i khu vực l c h i cho m t Trung Qu c ang tr i d y

Sự thực minh ch ng nước n y ang n i lên mu n thay th vai tr c a Mỹ trong chính trư ng qu c t v óng vai tr ch khu vực

Trung Qu c ang ng y c ng g y ảnh hư ng t i ng Nam Á l i k o c c nước th nh viên i v o v ng xo y ảnh hư ng c a m nh Trong chi n lư c c a Trung Qu c nh m vư n ra khu vực ch u Á – Th i nh ư ng ng Nam Á ư c coi như l n p Trung Qu c thực hiện m c tiêu c a m nh v S N l i

t c quan trọng trong ch nh s ch khu vực việc liên k t khu vực ng Á o ó Trung Qu c t ng cư ng ph t tri n c c m i quan hệ với t ch c S N v c c nước th nh viên nh m tranh gi nh ảnh hư ng với c c nước lớn Mỹ Nh t ản

N m Nh t ản ưa ra Học thuy t Fucu a mới kh ng ch nhấn m nh quan hệ ng minh Nh t ản – Mỹ trong giải quy t c c vấn th giới khu vực m

c n cao vai tr v th c a khu vực ch u Á – Th i nh ư ng t iệt n n kinh

t ch ch t v t ch c S N Nh t ản tr l i ng Nam Á nước n y ang t ng

cư ng viện tr cho ph t tri n c c dự n lớn như tam gi c ph t tri n Việt Nam – Lào – ampuchia h p t c ti u v ng s ng Mekong… Sự ph t tri n c a S N ư c coi l l i ch c a Nh t ản l c u n i n p Nh t ản ti n tới m c tiêu chi n

lư c cao h n trong việc n ng cao v th v ảnh hư ng to n c u c a m nh

Trước chi u hướng ó Ấn ang ẩy nhanh ti n tr nh hướng ng v hiện l m t i t c chi n lư c c a S N h p t c với c c nước ch y u trên l nh vực kinh t v S N tr th nh t m i m c a cu c c nh tranh – a chi n lư c

gi a c c cư ng qu c khu vực như Trung Qu c Ấn Nh t ản

i u quan trọng Mỹ m t cư ng qu c ngo i khu vực châu Á ang thực hiện chi n lư c gia t ng sự hiện diện v t i can dự t i ng Nam Á sau sự kiện trước tiên l ph c h i v t ng cư ng h p t c an ninh – qu n sự v h p t c kinh t

Mỹ l nước u tiên c i s ên c nh S N k quan hệ i t c Mỹ - ASEAN,

ng h ti n tới thi t l p c ng ng S N nói chung v t ng c ng ng nói riêng

ng h vai tr ch o c a S N trong RF …

V Nga y l cư ng qu c c a hai ch u l c Á v Âu, Nga kh ng th không quan t m n S N Nga ang hướng tới thi t l p quan hệ i tác chi n lư c với ASEAN m trong ó Việt Nam óng vai tr c u n i quan trọng i Việt Nam l

i t c quan trọng nhất c a Nga trong S N Nga ang c g ng t n d ng c ng c

d u l a v c ng nghệ qu c ph ng c ng như sự t ng trư ng kinh t trong giai o n

g n y lấy l i ảnh hư ng trên trư ng qu c t và trong ASEAN Nga có nh hướng mới trong ch nh s ch i ngo i c a m nh xem S N l m t trong hướng

ưu tiên chi n lư c c a Nga ch u Á sau Trung Qu c Nh t ản Ấn trong ó

t iệt ưu tiên thi t l p quan hệ h p t c với Việt Nam

ASEAN ang óng vai tr l h t nh n c a ti n tr nh h p t c kh ng ch riêng

ng Nam Á m r ng ra to n ng Á v ch u Á - Th i nh ư ng V h p t c

ch nh tr việc s ng l p ra iễn n khu vực S N RF như m t c ch ảm

ảo an ninh i ngo i ao tr m to n khu vực Hiện nay S N ang trong ti n

tr nh hiện thực hóa ng ng S N với a tr c t ng ng ch nh tr - an ninh

PS ng ng kinh t ng ng v n hóa - x h i S t o sự

th ng nhất v t ng cư ng v th trong khu vực c ng như trên to n th giới i u ó

l m cho c c nước lớn c ng quan t m ch h n x y dựng m t S N v ng

m nh th vai tr c c th nh viên kh quan trọng Với vai tr l th nh viên t ch cực trong S N Việt Nam lu n n lực x y dựng t ch c n y trong ó việc thi t l p

m i quan hệ t t p c ng l c với Nga Trung Qu c Mỹ Nh t Ấn n với khu vực l rất quan trọng

Ngoài ra, khu vực n y c n t n t i nhi u vấn như kh ng o lực ly khai d n t c nhất l nước Indonesia Philippines v Th i Lan… tranh chấp ch quy n i n ảo l m cho m i trư ng a ch nh tr ng Nam Á tr nên ph c t p

h n c ng với ó l sự gia t ng ng n s ch qu c ph ng ch nh c c nước S N mua s m v kh hiện i l vấn n i t Sự u tư qu c ph ng c a c c thành viên ASEAN l c h i cho c c nước có n n c ng nghệ tiên ti n thu ư c nhi u ngu n l i

th ng qua việc mua n v kh V Nga l qu c gia có n n khoa học k thu t qu n

sự m nh c ng với nhu c u c a c c ng Nam Á ch c ch n Nga kh ng th kh ng quan t m n vấn n y Sự c nh tranh lẫn nhau gi a c c th nh viên trong quan hệ với c c cư ng qu c ên ngo i c ng mẫu thuẫn n i trên s l m i lo ng i cho quan hệ gi a Nga v Việt Nam Quan hệ hai nước s ch a ựng m i an xen v a

h p t c ph t tri n v a ti m ẩn nguy c chia r nên i h i ch nh s ch c a cả Nga v Việt Nam c n phải h t s c v ng v ng v tin tư ng lẫn nhau

1.3.3 Liên minh châu Âu (EU)

hi n tranh l nh k t th c ranh giới th c hệ chia r ch u u kh ng c n

n a xu th h p t c ph t tri n v c nh tranh n i lên i u n y th hiện sự m r ng

ng ng ch u u t th nh viên th nh Liên minh ch u u U qu c gia v o n m c ng với việc ph t tri n quan hệ xuyên i T y ư ng Mỹ - Âu

v h p t c Á – u S M t iệt việc chuẩn c s ph p l cho việc m r ng sang ph a ng u c nước thu c Liên X c th nh l p ng ng c c qu c gia

c l p SNG

ó m t u ng ch ch u u su t th i k chi n tranh l nh ch u u nóng lên v nh ng tuyên nẩy l a do i u d n qu n ph n tuy n ch – ta rõ ràng theo tr t tự Ianta nhưng r i r t cu c kh ng có chuyện g xảy ra: kh ng h có

nh ng cu c xung t ẫm m u v cả nh ng cu c chi n tranh như trước Nhưng th i

k chi n tranh l nh tan i ch u u l i nóng lên với nh ng cu c xung t ẫm m u

v h n lo n v ch nh ph do sự nẩy sinh tr l i c a ch ngh a d n t c cực oan ao nhiêu tranh chấp l nh th m u thuẫn d n t c s c t c t n gi o trước kia ẩn i l i

ng lên th nh chi n tranh v trang k o d i t n ảo alkan qua apcaz n Trung Á u c kh ng hoảng Ukraina ang l i m nóng ẩy m u thuẫn gi a Nga Mỹ v U lên cực i m dẫn n nguy c c a m t cu c chi n tranh l nh mới

Mỹ U v c c qu c gia kh c p t lệnh tr ng ph t i với Nga Mỹ U v

N TO t ng cư ng tri n khai lực lư ng qu n sự p s t iên giới Nga

Liên Xô tan ra ưa n h nh th nh c c qu c gia c l p c ng việc m r ng

U sang c c khu vực Trung v ng u Sự m r ng lớn nhất trong l ch s U diễn ra v o n m với việc k t n p th nh viên mới ng ó l sự m r ng quan hệ h p t c chi n lư c c a U với c c qu c gia l ng gi ng chi n lư c cho th

k XXI n y c a U gọi l quan hệ i t c chi n lư c ch n thực quan hệ với c c nước v ng alkan aucase v Trung Á Trung ng ven a Trung Hải c c nước

c ng h a Liên X c v trên h t l Liên ang Nga ên ngo i ch u u k với Hoa

Kỳ hư ng tr nh ngh sự mới xuyên i T y ư ng U tham gia s ng l p diễn

n S M m r ng quan hệ xuyên l c a u – Á g n k t U với 3 qu c gia

ng Á cả ch u Phi ari e Th i nh ư ng ti p t c n ng cấp quan hệ

U i m t với cu c kh ng hoảng kinh t v a mang t nh chu k v a mang

t nh k t cấu l m cho n n c ng nghiệp truy n th ng ch u s c p c nh tranh g y g t với n n kinh t c ng nghiệp hóa mới Trong n i U n i lên th c n ng tam giác Anh – Pháp – c ph v do v tr vai tr c a c t ng Quan hệ a n y trong qu tr nh th ng nhất ch u u kh ng tr nh kh i nh ng m u thuẫn Khi c

mu n m r ng sang c c nước th n c Ph p t ưu tiên trước h t cho việc ph t tri n s u m r ng t ng ước c n nh t n th nh m r ng kh ng giới h n theo xu hướng l m cho U tr nên l ng lẻo h n v c c phư ng diện liên k t [ tr Xuất ph t t rất nhi u nguyên nh n v quan i m kh c nhau trong U ưa n nguy c r n n c t ch c n y N m việc nh tuyên r i kh i U l m t

minh ch ng khi nước n y cho r ng nước nh ph t tri n ch m l i v th ng y

c ng suy giảm nh mu n lấy l i v th trước kia

Tuy nhiên hiện nay xu hướng liên k t thu h t c c nước ch u u gia nh p

v o i gia nh ch u u t ng lên c c nước ng u l n lư t gia nh p U u

n y có ảnh hư ng rất lớn n Nga khi khu vực truy n th ng c a nước n y d n thu h p T nh h nh n y l m t trong nh ng nguyên nh n t c ng m nh n sự nh n

nh n v i u ch nh ch nh s ch i ngo i c a Nga t i y v sang c c khu vực kh c Nga ch h n n khu vực ch u Á – Th i nh ư ng ti n tới th c ẩy quan hệ với Việt Nam Sự chuy n i n ph c t p c a m i trư ng chung ch u u c ng như quan hệ Nga với ch u u có t c ng kh ng nh n với Nga trong việc i u ch nh

ch nh s ch i ngo i c a nước n y nó ư c xem như l i u kiện thu n l i cho sự

ph t tri n quan hệ Nga – Việt Nam khi Nga ng y c ng t m ki m ư c c h i ph t tri n t i y Sự tr l i c a Nga ch n ch n lu n nh n ư c sự ng h n ng nhiệt t

ph a ch nh ph c ng như l nh n d n Việt Nam

1.4 Chính sách ối ngoại củ Việt N m

T n m Việt Nam thực hiện c ng cu c i mới ất nước to n diện trong ó có i mới v ư ng l i i ngo i với h trư ng thêm n ớt th ti n tới nh thư ng hóa quan hệ với Trung Qu c v Mỹ [3 tr 3 k t quả Việt Nam

nh thư ng hóa quan hệ với Trung Qu c c c nước S N 3 t iệt trong giải quy t vấn ampuchia y l ước t ph quan trọng trong ư ng l i

c a ảng v minh ch ng cho ch nh s ch ng n Trong th p niên c a th k

XX ch nh s ch i ngo i i mới theo hướng c i m h n l c l p tự ch r ng

m a phư ng hóa a d ng hóa c c quan hệ i ngo i với tinh th n Việt Nam

mu n l n c a c c nước trong c ng ng th giới phấn ấu v h a nh c l p

v ph t tri n [ k t quả n m Việt Nam g t h i th nh c ng nh thư ng hóa thi t l p quan hệ ngo i giao với Mỹ v gia nh p S N khai th ng quan hệ với Liên minh ch u u U Nh t ản H n Qu c c c nước T y u v c u gia nh p T ch c H p t c kinh t ch u Á - Th i nh ư ng P v ti p t c duy tr quan hệ với c c nước ng u sự kiện n y nh dấu m c quan trọng v t o

h nh ảnh p trong m t c ng ng qu c t Tuy nhiên, sự ph t tri n quan hệ r ng với nhi u nước nên trong quan hệ với Nga giai o n n y t ư c c c nh ho ch nh Việt Nam quan t m

Th k XXI khi t nh h nh th giới v khu vực diễn ra ng y c ng a d ng v

ph c t p kinh t tr th nh trọng t m l m nên s c m nh v th qu c gia v h p t c l

xu hướng Th ng i h i i i u to n qu c l n th IX c a ảng diễn ra m

u ch ng ư ng mới trong ch nh s ch c a Việt Nam với phư ng ch m i mới thay

Việt Nam mu n l m n th nh Việt Nam sẵn s ng l n l i t c tin c y c a các nước trong c ng ng qu c t phấn ấu v ho nh c l p v ph t tri n [

ch trư ng i ngo i nh dấu ước ph t tri n v chất c a Việt Nam trong quan hệ

qu c t h nh s ch Việt Nam giai o n n y coi trọng v ph t tri n quan hệ h p t c

h u ngh với c c nước XH N v c c nước l ng gi ng ti p t c c ng c v m r ng quan hệ với c c nước n truy n th ng c c nước c l p d n t c v c c nước ang

ph t tri n Á Phi Mỹ Latinh với phong tr o kh ng liên k t Th c ẩy quan hệ a

d ng với c c nước ang ph t tri n v c c t ch c qu c t ho t ng c c diễn n

qu c t ch ng tham gia giải quy t vấn to n c u ng c t ng cư ng o n k t

v h p t c với c c ảng c ng sản v c ng nh n ảng c nh tả phong tr o v c l p

v ti n th giới M r ng quan hệ với c c ảng c m quy n v c c ch nh ảng kh c

t ch c phi ch nh ph T ng cư ng v n ng cao c ng t c th ng tin i ngo i v v n hóa i ngo i T ng cư ng quan hệ song phư ng v a phư ng… ng th i gian n y quan hệ Nga – Việt t u i v o ti n tri n thực sự ngo i ngo i giao nh nước Việt Nam quan hệ với t ch c ch nh tr Nga như ảng ng sản Liên bang Nga, ảng d n ch th ng nhất Nga ảng sự nghiệp c nh tả ảng nh n d n ph n Nga …

N m i h i l n th X ti p t c kh ng nh nêu r ư ng l i i ngo i

v có i m mới: h ng v t ch cực h i nh p kinh t qu c t …Việt Nam l

n i t c tin c y c a c c nước trong c ng ng qu c t tham gia t ch cực v o

ti n tr nh h p t c qu c t v khu vực [ tr 3 với ch trư ng n y ngo i giao Việt Nam kh ng c n ng n a kh ng phải ch c c nước t m n Việt Nam m Việt Nam s tự t ch cực h i nh p h n n i h i l n th XI ảng ta x c nh m c tiêu i ngo i v l i ch qu c gia d n t c ưa ra phư ng ch m i ngo i c

l p tự ch h a nh h p t c v ph t tri n a phư ng hóa ang d ng hóa ch

ng v t ch cực h i nh p qu c t l n i t c tin c y v l th nh viên có tr ch nhiệm trong c ng ng qu c t [ tr i h i ti p t c k th a phư ng ch m trước nhưng mang i m mới h i nh p qu c t kh ng ó h p trong m t l nh vực

m m r ng tất cả c c m t v th nh viên có tr ch nhiệm th hiện ước trư ng

th nh c a n n ngo i giao Việt Nam với sự tham gia ng y c ng t ch cực ch ng

có tr ch nhiệm t i c c c ch t ch c diễn n khu vực quan hệ a phư ng v to n

c u … y l hướng h i nh p t ch cực v ph h p yêu c u c a th i i Sự ch

ng t ch cực c a Việt Nam trong h i nh p qu c t l m quan hệ Nga – Việt ph t tri n m nh h n trong cả h p t c song phư ng v a phư ng t iệt t sau i h i

XI Việt Nam quy t nh cùng Nga nâng quan hệ hai nước lên t m chi n lư c

to n diện ó l quy t nh ng n trong ch nh s ch i ngo i c a Việt Nam i

nó minh ch ng cho việc coi trọng quan hệ h u ngh truy n th ng Việt Nam – Nga

Và Nga ư c coi l ưu tiên h ng u trong ch nh s ch i ngo i c a Việt Nam châu Âu

nh gi c c l n i h i trước Việt Nam g t h i rất nhi u th nh c ng trong con ư ng ngo i giao Tuy nhiên c ng t c i ngo i v h i nh p qu c t có

m t chưa ch ng v hiệu chưa cao [3 tr V n kiện i h i XII l m r h n

v ph t tri n m c tiêu i ngo i ảo ảm l i ch t i cao c a qu c gia - d n t c trên c s c c nguyên t c c ản c a lu t ph p qu c t nh ng v c ng có l i nhiệm v ư c thêm th nh t n a so với i h i XI ảo vệ v ng ch c T qu c gi

v ng m i trư ng ho nh n nh y l hai nhiệm v quan trọng trong i ngo i phư ng ch m ch o ư c nêu r h n v a h p t c v a ấu tranh phư ng ch m

n y ư c nêu trong ngh quy t Trung ư ng VIII 3 nhưng t m v n kiện

i h i to n qu c c a ảng y l l n u tiên ảng ta kh ng nh phư ng ch m

n y nhấn m nh t nh chất hai m t an xen v ó l sự linh ho t trong quan hệ i ngo i [ 3 Trên c s x c nh cho l n i h i n y n m trong sự kiện kỷ niệm n m quan hệ h p t c chi n lư c Việt Nam – Nga Việt Nam nhấn m nh

ti p t c ưa quan hệ hai nước t ư c nh ng k t quả t t p h n tư ng xưng với

t m i t c chi n lư c trên n n tảng ẩy m nh x y dựng ch nh s ch ưu tiên chi n

lư c c a ch nh ph Việt Nam i với Nga

T n m tới nay ngo i giao Việt Nam phản nh ư c nh ng ước

ph t tri n c a m nh Việt Nam thi t l p v quan hệ i t c với rất nhi u nước trên

nh diện song phư ng th nh tựu n i t nhất c a ngo i giao Việt Nam l x y dựng ư c m t m ng lưới quan hệ i t c r ng kh p t c c nước l ng gi ng – khu vực n c c nước lớn t c c n truy n th ng n c c i t c ti m n ng

Kh ng ch ph t tri n theo r ng ph t tri n cả chi u s u [ tr n nay Việt Nam thi t l p quan hệ i t c chi n lư c với Nga Ấn Trung

Qu c Nh t ản H n Qu c T y an Nha nh v H Lan tham gia c c t ch c WTO UN S N … Trong ó quan hệ với Nga lên t m i tác h p t c chi n lư c to n diện

Ngo i giao Việt Nam trong nh ng n m qua ch trọng n thi t l p c ng c

ch t ch quan hệ với c c nước l ng gi ng ng Nam Á Quan hệ nước lớn trên tinh th n o n k t thu h p ất ng t o sự tin c y v n nh m r ng h p tác, trên mọi l nh vực như với Trung Qu c Với Mỹ ch ng i tho i t o i u kiện Mỹ

h p t c v duy tr quan hệ c nước c ng nghiệp ph t tri n như Nh t ản U ch

ng t ng cư ng h p t c kinh t ảm ảo quy n v l i ch d n t c Với Ấn h p tác to n diện v với Nga t ng ước ẩy m nh m i quan hệ lên t m cao mới i t c

chi n lư c v i t c chi n lư c to n diện Hiện nay m i quan hệ nước lớn v l ng

gi ng ư c ảng v Nh nước ta rất ch trọng d nh ưu tiên Trong quan hệ nước lớn coi trọng việc d nh ưu tiên cao cho m r ng quan hệ kinh t i ngo i m r ng

v a phư ng hóa th trư ng tranh th ngu n v n c ng nghệ cho sự nghiệp c ng nghiệp hóa – hiện i hóa t o l p l i ch an xen với c c i t c thực hiện quan

hệ với c c nước lớn l m t ch trư ng nhất qu n c a ảng v nh nước ta trong

su t th i k sau chi n tranh l nh [ 3 tr k t quả t ư c qua c c n m minh ch ng cho sự ng n trong hướng i c a nước ta

Như v y trong ch nh s ch i ngo i c a m nh Việt Nam coi trọng quan hệ với tất cả c c nước Riêng i với Nga Việt Nam coi Nga l ưu tiên trong ch nh

s ch i ngo i c a m nh t iệt coi Nga l i t c h ng u ch u u

1.5 Chính sách ối ngoại củ Liên ng Ng

Ti p nh n di sản ngh o n n c a ngư i ti n nhiệm trên tất cả c c m t trong

ho t ng i ngo i Ngay sau khi ảm nhiệm ch c T ng th ng Nga V Putin k phê chuẩn hi n lư c an ninh qu c gia c a Liên ang Nga trong ó Putin kh ng nh M t ư ng l i i ngo i th nh c ng c a Nga phải ư c x y dựng trên c s tu n th sự c ng ng gi a c c m c tiêu v khả n ng t ư c c c m c tiêu ó [ tr trên c s ó trư ng ngo i giao Nga ch nh th c c ng

t i Matxc va Quan i m mới v ch nh s ch i ngo i Tư tư ng mới l n lư t quy

nh m c tiêu c ản c a ngo i giao Nga l : ảo ảm an ninh qu c gia ph t huy ảnh hư ng i với qu tr nh diễn i n c a th giới t o m i trư ng ên ngo i có l i cho sự ph t tri n trong nước x y dựng m i quan hệ h u ngh với c c qu c gia xung quanh ảo vệ l i ch c a c ng d n v ki u o Nga [ tr Tư tư ng n y cho

r ng th giới ang có sự thay i c n ản v m nh m l nước thu c H i ng ảo

an Liên h p qu c Nga c n ph t huy ảnh hư ng m nh m i với việc x y dựng tr t

tự th giới mới

T nh n th c trên Nga t ch nh s ch ngả v phư ng T y theo u i

ư ng l i i ngo i c l p mang t nh thực d ng th c ẩy h nh th nh m t tr t tự th giới a cực chuy n t ch nh s ch i ngo i nh hướng i T y ư ng sang

nh hướng u – Á c n ng c c m i quan hệ với cả phư ng T y v phư ng

ng [ tr nh m t ng cư ng quan hệ với ch u Á gi p Nga t o l p ư c v

th c a m nh t o m i trư ng n nh v ph t tri n cho nước Nga trước m t v l u

d i Nga ch trọng x y dựng v nh ai l ng gi ng th n thiện ao g m c c nước thu c Liên X c v c c nước ch u Á trong ó Nga coi trọng khu vực ch u Á –

Th i nh ư ng nh m ph t tri n kinh t v ảm ảo sư n ng Nam c a m nh

ng th i nhấn m nh h nh s ch ngo i giao phải ư c x y dựng trên c s gi

ư c sự c n ng h p l [ tr c n ng gi a c c khu vực gi m c tiêu v

t nh khả thi trong thực hiện m c tiêu

M c d chuy n i nhưng trong nh ng n m u Putin kh ng phải o n tuyệt m t c ch c ng nh c ư ng l i hướng v phư ng T y V m t n o ó ng vẫn

gi quan i m ngả v phư ng T y nhưng m m dẻo linh ho t v th n thiện như trư ng h p cảm th ng với Mỹ sau sự kiện kh ng ng h Mỹ v Liên minh ch u u can thiệp v o pganixtan t o i u kiện cho qu n Mỹ x m nh p v o Trung Á… c ng ch nh s ch i ngo i c l p xem l i ch qu c gia d n t c l

m c tiêu t i thư ng nhưng trong thực tiễn Nga vẫn coi m nh l ngư i ng c ng

h ng với c c nước phư ng T y c ng giải quy t c c c ng việc qu c t V c ản

th ch nh s ch ngo i giao mới n y l ảm ảo l i ch thi t thực c a nước Nga tr nh

i u th hiện sự m m dẻo x y dựng m i quan hệ i t c theo tất cả c c hướng

t ư c th a hiệp có l i cho cả i ên V như Putin nhấn m nh M c tiêu trong ch nh s ch c a ch ng ta kh ng phải l ch ph trư ng nh ng tham vọng…m l ảm ảo nh ng i u kiện ên ngo i thu n l i cho sự ph t tri n c a Nga… ch ng ta s x y dựng ch nh s ch a phư ng l m việc với cả Mỹ - Âu – Á [ tr R r ng ch nh s ch i ngo i m Nga ang thực hiện l th n thiện mu n thi t l p h a nh trên th giới ph t tri n kinh t trong nước v có thiện ch trong

h p t c m r ng c n ng với tất cả c c khu vực c c nước Thông qua chính sách

i ngo i c a Nga giai o n n y cho ch ng ta i t ư c m t ph n n o Nga có quan t m n quan hệ ngo i giao với Việt Nam, tuy nhiên Việt Nam vẫn chưa n m trong ch nh s ch ưu tiên c a Nga

Trong su t qu tr nh Nga t m sự h p t c với phư ng t y Nga nh n ra m t

u r ng phư ng T y vẫn kh ng thay i h n tư duy chi n tranh l nh vẫn coi Nga

l i th ch kh ng phải l i t c nên họ vẫn lu n t m c ch k m ch l m suy

y u v kh ng mu n Nga tr i d y như m r ng U N TO l i k o c c nước trước y ch u ảnh hư ng c a Liên X Trước sự ki m k p c a phư ng T y ch nh quy n Putin vẫn theo u i ư ng l i i ngo i với nguyên t c ngo i giao ph c v kinh t ch nh s ch i ngo i ph c v m c tiêu i n i V Nga th nh c ng trong việc kh i ph c v ph t tri n kinh t T n m – t c kinh t lu n t

m c trung nh % t iệt n m t m c cao nhất % ngu n dự tr v ng

v ngo i tệ l tỷ US chi m th a trên th giới sau Trung Qu c v Nh t ản 2008) [2, tr trao i h ng hóa với ên ngo i t ng l n u tư nước ngo i v o kinh t Nga t ng l n lọt v o t p n n kinh t lớn nhất th giới

Trước sự thi u thiện ch c a Mỹ v phư ng T y với nước Nga gi y

vư n d y l m thay i ch nh s ch i ngo i c a Nga chuy n hướng c ng r n

h n kh ng th n T y n a Nga t c o v ch ngh a n phư ng c a Mỹ kh ng nh

N TO ang e dọa l i ch c a Nga ó l th i ch tr ch ư c nh gi l g y g t nhất i với Mỹ ch tr ch N TO kh ng thực hiện nghiêm t c Hiệp ước c t giảm lực lư ng v trang th ng thư ng ch u u , … h nh t trên c s nh n th c n y

mà chính sách ngo i giao c a Nga với Việt Nam có hướng m khi Nga ng y ng y

c a Nga với tư c ch l m t i t c th n thiện v ng tin c y

Nga x c nh hướng ưu tiên trong ch nh s ch i ngo i: c vấn to n

c u hướng tới x y dựng m t th giới h a nh nh ng ng c ch c t giảm v

kh tu n th lu t ph p qu c t ấu tranh ch ng ch ngh a kh ng qu c t l nhiệm v qu c gia v i ngo i quan trọng nhất Vấn khu vực tham gia c

ch h p t c a phư ng c c khu vực m Nga có l i ch c ng c v m r ng sang

c c khu vực m Nga có quan hệ truy n th ng cao ph t tri n kinh t Giải quy t xung t th ng qua ngo i giao v m ph n 3 c hướng i ngo i then ch t,

t ng cư ng quan hệ với c c nước SNG ư c t lên h ng u m r ng quan hệ với

c c nước ch u u U th c ẩy x y dựng Liên minh kinh t Á - u X y dựng

m t hệ th ng an ninh c ng ng v kh ng th t ch r i trong kh ng gian ch u u –

i T y ư ng trên c s lu t ph p qu c t [ 3 tr ch u Á – Th i nh ư ng

có ngh a quan trọng ng y c ng t ng trong ch nh s ch i ngo i c a Nga t iệt quan hệ với Trung Qu c Ấn Nh t ản S N trong ó ưu tiên Việt Nam Nga ph t tri n quan hệ c c nước Nam Á Trung ng ch u Phi v Mỹ Latinh

i m nhấn khi c p ch nh s ch n y l kh ng nh m c tiêu Nga quay tr

l i với ch nh trư ng to n c u trong tư c ch l nh nước m nh hiện i m c a với

th giới tham gia giải quy t c c vấn qu c t theo hướng a cực M c tiêu ảm

ảo l i ch c a Nga vẫn l quan trọng Putin kh ng nh: h nh s ch i ngo i c a Nga vẫn có quy m to n c u kh ng ch v ti m lực qu n sự v kinh t m cả c

i m a l c a ất nước h ng ta có m t cả ch u u lẫn ch u Á cả ph a c lẫn ph a Nam nhiên tất cả nh ng n i ó có l i ch c a ch ng ta [3 tr

h nh s ch i ngo i c a Nga chiêm ưng hai u nhưng vẫn gi nh ưu tiên h ng

u cho ch u u khu vực ch u Á l hướng m c a h p t c quan trọng c a Nga

Như v y trong ch nh s ch i ngo i c a m nh Nga coi trọng quan hệ với tất

cả c c nước t iệt l nước SNG c c nước ch u u Riêng i với Việt Nam

Nga coi Việt Nam l i t c truy n th ng ng tin c y ch u Á ng th i coi Việt Nam l hướng ưu tiên trong ch nh s ch i ngo i c a m nh Ở ch u Á Nga ch x p Việt Nam ng sau c c nước như Trung Qu c Ấn v Nh t ản

Rõ ràng, quan hệ Nga – Việt ph t tri n trên c s ho ch nh chính sách

c a hai nước Trong ch nh s ch i ngo i c a cả Nga v Việt Nam hai nước coi nhau l i t c quan trọng c a khu vực v x c nh nhau l hướng ưu tiên trong

ch nh s ch i ngo i c a m nh Tuy nhiên, hai nước vẫn chưa t nhau l i t c quan trọng v ưu tiên nhất trong ch nh s ch i ngo i c a m nh v thực t hai nước vẫn coi trọng quan hệ với c c nước l ng gi ng h n h nh v th m d quan hệ hai nước ư c cải thiện h n nhi u trong nh ng n m u c a th k XXI nhưng thực

t vẫn chưa t ư c như mong mu n chưa tư ng x ng với ti m n ng hai nước

1.6 Qu n hệ Ng – Việt trước n m 2001

M i quan hệ Nga – Việt Nam ư c t ngu n trên n n tản c s c a m i quan hệ Liên X – Việt Nam N m Liên X ch nh th c thi t l p quan hệ ngo i giao với Việt Nam y l sự kiện có ngh a v c ng quan trọng i với c c diện kh ng chi n ch ng Ph p c a nước ta T ó quan hệ hai nước ti n tri n kh

t t p ng y c ng ư c x y dựng trên c s o n k t h p t c v tin tư ng lẫn nhau hai nước tr th nh ng minh chi n lư c trên m t tr n ch ng qu c thực d n v

th lực th ch với ch ngh a x h i Hai ên nh n nh: T nh h u ngh X – Việt ư c x y dựng trên l i ch v m c tiêu chung trên n n tản v ng ch c c a ch ngh a M c – Lê-nin v ngh a v qu c t x h i ch ngh a [3 tr 3 Sự h p t c

h tr v gi p to lớn c a Liên X trong g n n a th k góp ph n quan trọng trong sự nghiệp ấu tranh gi nh c l p d n t c v th ng nhất ất nước c a Việt Nam Liên X t ng viện tr nh ng v kh qu n sự hiện i cho Việt Nam như tên

l a m y ay s ng ph ng kh ng … ng với ó Liên X o t o i ng c n

qu n sự t i gi i cho Việt Nam

Quan hệ hai nước có ước ph t tri n cao tr th nh i t c quan trọng c a nhau minh ch ng n m t i Moskva Việt Nam v Liên X k Hiệp ước h u ngh v h p t c to n diện trong i cảnh l ch s l c ó th hiệp ước n y có ngh a rất quan trọng i với nước ta khi m quan hệ với Trung Qu c ampuchia ang

ng y m t xấu i Sau sự kiện ó quan hệ hai nước ph t tri n m nh m trên tất cả c c

l nh vực Liên X d nh cho Việt Nam ngu n viện tr lớn ch trong v ng n m (1976 - kh i lư ng viện tr ng cả n m trước ó n th p niên

c a th k XX t nh h nh qu c t v m i nước có i n i t c ng n quan hệ hai nước N m Liên X cải t v n m sau ó Việt Nam c ng i mới hai ên vẫn

kh ng nh s duy tr v ph t tri n h p t c ng ch l ngay cả khi kh ng hoảng kinh t - Liên X vẫn viện tr cho Việt Nam tỷ r p [ tr 8]

n n m sự thay i trong ch trư ng i ngo i c a m i nước v khó

kh n v kinh t c a Liên X v sự tan r c a Liên ang X vi t ưa n sự ng ng

l i v tr truệ c a m i quan hệ n y ho n khi Liên ang Nga nước lớn n m trong Liên ang X vi t tr th nh nước k th a Liên X trong c c m i quan hệ qu c t Như v y quan hệ Liên X – Việt Nam thay ng quan hệ mới Liên ang Nga - Việt Nam v quan hệ Việt Nam với c ng ng c c qu c gia c l p SNG Quan hệ với Liên ang Nga t n vẫn c n m c rất thấp y u ớt t ư c quan t m

do nh ng kh ng hoảng t i Liên ang Nga con ư ng, hướng i v ph t tri n hai nước kh c nhau Liên ang Nga r i v o kh ng hoảng phải t m ư ng i cho m nh Nga hướng ất nước ph t tri n theo con ư ng, tư ản ch ngh a nghiêng h n v phư ng T y mong c u sự viện tr v gi p Nga kh i ph c v lấy l i v th

c a m nh V Việt Nam sau khi i mới Việt Nam d y khó kh n nhưng vẫn

kh ng nh ti p t c i lên v nh hướng ất nước trên con ư ng qu lên ch ngh a x h i t m ki m m i quan hệ kh c ngo i Nga

Quan hệ hai nước t n m n 3 i v o t nh tr ng tr truệ r rệt nhất

l trong l nh vực kinh t - thư ng m i Nga kh ng th thực hiên cam k t c a Liên

X trước ó kh i lư ng u n n Nga – Việt Nam n m ch c n ng % kim ng ch m u d ch X – Việt n m [ tr Việt Nam i m t với rất nhi u khó kh n do Nga h n ch cung cấp c c m t h ng c n thi t c m t h ng xuất khẩu truy n th ng c a Việt Nam h n ch th trư ng Nga T nh h nh n y dẫn

n Việt Nam t m ki m i t c mới ng Á T y u

T n m quan hệ hai nước Nga – Việt thực sự kh i s c tr l i khi Nga thực hiện nh hướng i ngo i c n ng ng T y c ng với ó ch nh s ch m trong ư ng l i i ngo i c a Việt Nam u ó minh ch ng với việc hai nước k

k t Hiệp ước v nh ng nguyên t c quan hệ song phư ng gi a Việt Nam v Nga Hiệp ước n y tr th nh v n ản ph p l thay cho hiệp ước n m quan hệ hai nước t u trên c s mới Kinh t kim ng ch m u d ch Nga – Việt n m t

3 triệu US g n gấp i m c triệu US n m nh ng n m sau ó kim ng ch hai nước tư ng i n nh N m Nga có 3 dự n thực hiện với

s v n triệu US x p th trong s nước v v ng l nh th có u tự t i Việt Nam [ tr H p t c liên doanh có óng góp quan trọng trong n n kinh t hai nước l liên doanh d u kh Vietsovpetro

T n m – quan hệ Việt – Nga n ng lên t m cao mới v chất với chuy n th m ch nh th c u tiên c a ngư i ng u ch nh ph Nga Th tướng V

Chec-no-mư- in Th tướng Nga y t ch trư ng c a t ng th ng và

ch nh ph Nga coi Việt Nam l i t c v quan hệ Việt Nam l m t trong nh ng hướng ưu tiên trong ch nh s ch ch u Á – Th i nh ư ng c a Nga huy n th m

u tiên c a ngư i ng u nh nước ta ch t ch nước Tr n c Lư ng Việt Nam nêu ch trư ng coi việc c ng c v ph t tri n quan hệ h u ngh truy n

th ng v h p t c nhi u m t với Nga l nh hướng chi n lư c l u d i c a Nh nước Việt Nam Kinh t v o cu i th k XX thư ng m i song phư ng gi a Moscow v

H N i t m c thấp nhất trong l ch s ch nh th c ghi nh n ch t triệu US chi m t h n % kh i lư ng thư ng m i nước ngo i c a Nga [ tr N m hai nước k Hiệp nh x l c c khoản n c a Việt Nam với Liên X m Nga k

th a – giải quy t cản tr quan hệ kinh t - thư ng m i gi a hai nước

Như v y trải qua n m quan hệ t quan hệ Liên X – Việt Nam n Nga – Việt Nam qua nhi u th ng tr m thay i i u ch nh ch nh s ch m i nước nhất l th p niên cu i th k XX giai o n chuy n giao quan hệ y khó kh n v

l m quan hệ hai nước có ước ch m l i k t n i nhưng chưa ph t tri n to n diện Tuy nhiên trên c s quan hệ t t p trước ó s l ti n c s ẩy m nh quan hệ

h u ngh t t p hai nước trong th i gian v sau

n n kinh t th giới v r t ng n trong chi n lư c ph t tri n ất nước

Th c ẩy c c nước t ng cư ng h p t c song phư ng v a phư ng trên tất cả

c c l nh vực giải quy t c c vấn to n c u Sự i u s suy giảm nhưng nh ng

m u thuẫn s ti p t c nẩy sinh v ng y c ng ph c t p h n

Quan hệ h p t c trong khu vực ch u Á – Th i nh ư ng ư c th c ẩy với nhi u t ng nấc cấp : H p t c a phư ng to n khu vực th ng qua P th c ẩy hoàn th nh c c khu vực m u d ch tự do như FT v ng ng kinh t S N

h p t c song phư ng với việc ẩy m nh k k t c c hiệp nh h p t c thư ng m i

m u d ch tự do, …

Th c ẩy quan hệ Nga – Việt t c ng l m hai nước có ước i u ch nh h n

n a trong ch nh s ch c a m nh ẩy m nh m i quan hệ n y

Xu th v n ng c a th giới trong nh ng n m u th k XXI H a nh n

nh h p t c v ph t tri n l xu th lớn y l i h i c thi t c a tất cả c c d n

t c c c qu c gia trên th giới c nước rất coi trọng m i quan hệ m r ng h p t c song phư ng a phư ng v liên k t khu vực v qu c t trong th giới to n c u c c nước l i cu n v o gu ng m y c a sự ph t tri n chung m kh ng m t nước riêng lẻ

n o có th t ch ra kh i v ng xo y n y Sự ph t tri n riêng lẻ tất y u s dẫn n nguy c t t d c ng y c ng l c h u v k m ph t tri n t iệt khi th giới ang phải i m t với rất nhi u vấn nóng mang t nh chất to n c u nhất l t sau cu c

kh ng Mỹ v o ng y t th giới trước m i e dọa v nguy c

th ch th c ti m ẩn sự lo ng i trước ch ngh a kh ng ng n d n s c c nước ang ph t tri n vấn m i trư ng sinh th i nhiễm i n i kh h u…

H p t c ng y c ng t ng nhưng c nh tranh gi a c c nước nhất nước lớn ng y

c ng quy t liệt c c qu c gia lớn nh u tham gia ng y c ng nhi u v o qu tr nh

h p t c v liên k t khu vực qu c t v nhi u l nh vực c d n t c n ng cao th c

c l p tự ch tự lực tự cư ng ấu tranh ch ng p t can thiệp t ên ngo i ảo

vệ c l p ch quy n v n n v n hóa d n t c Trong quan hệ qu c t gi nh

nh ng v tr có l i c c qu c gia d n t c u i u ch nh ch nh s ch t o c h i t n

d ng ti p thu nh ng th nh tựu khoa học – c ng nghệ v n v nh ng kinh nghiệm quản l tiên ti n ph t tri n kinh t x h i c nước có ch ch nh tr kh c nhau

v a h p t c v a ấu tranh quy t liệt ảm ảo l i ch qu c gia d n t c

R r ng i phó với th ch th c lớn c a th giới c ng như t o i u kiện cho sự ph t tri n ất nước ngo i việc t p trung ch m lo giải quy t v ph t tri n ên trong th i h i c c nước ng y c ng m c nh c a h i nh p v o quan hệ qu c t Nga

v Việt Nam c ng l nước ang trên con ư ng ti n tri n kh i ph c v gi nh lấy v

th trong th giới c n ẩy m nh h p t c h n n a kh ng ch trong quan hệ song phư ng m cả a phư ng t i c c t ch c diễn n Trong nh ng n m qua quan hệ hai nước Nga – Việt ch ng minh cho sự g n ó t nh ngh a th n thiện gi a hai nước trong vấn quan hệ qu c t ưa ra n c Nga v Việt Nam u có c ng nh ng quan i m ti ng nói chung nh m x y dựng quan hệ qu c t ti n t t p Qua hệ Nga – Việt hiện ang ư c th c ẩy h p t c trên tất cả c c l nh vực trong quan hệ song phư ng cả a phư ng trong c c t ch c diễn n khu vực v qu c t

Chương 2 QUÁ TR NH PHÁT TRIỂN QUAN HỆ HỢP TÁC

CHIẾN LƯỢC LI N BANG NGA – VIỆT NAM

Sang th k XXI trong i cảnh t nh h nh th giới i n ng ph c t p cả hai nước u thực hiện ư ng l i i ngo i a phư ng hóa a d ng hóa v u có nhu

c u ph t tri n m i quan hệ h p t c t m i t c chi n lư c v l i ch thi t thực c a

m i nước Với Việt Nam việc ph t tri n quan hệ i t c chi n lư c với Nga t n

d ng nh n t n y trong c n ng quan hệ nước lớn óng vai tr quan trọng trong việc thực hiện ư ng l i i ngo i p l p tự ch m r ng a phư ng hóa a d ng hóa c c quan hệ qu c t v t ch cực h i nh p kinh t qu c t c a m nh Việt Nam l

n i t c tin c y …v c l p h a nh v ph t tri n Với tinh th n ó Việt Nam

lu n quan t m c ng c v ph t huy quan hệ h p t c i t c chi n lư c với Nga Với Nga qu c gia trải d i trên hai l c a Á – u ang t ng ước thi t l p ảnh hư ng

c a m nh trên th giới t iệt l t i ch u Á – Th i nh ư ng Nga v ang

h i nh p kh th nh c ng t i c c diễn n a phư ng như P RF v liên k t

ng Á S N Nga ang ch trọng ph t tri n quan hệ nhi u m t với S N m

ó Việt Nam có vai tr ch nh tr kh quan trọng

Với i u ch nh chi n lư c trong ch nh s ch i ngo i c a Nga t iệt sau chuy n th m Việt Nam u tiên c a T ng th ng V Putin v Tuyên chung v quan hệ i t c chi n lư c Nga – Việt th ng 3 sự kiện n y m ra m t giai

o n mới trong quan hệ hai nước ti n tới h p t c l u d i trên c s nh ng v

c ng có l i Nga coi Việt nam l i t c chi n lư c quan trọng ng Nam Á v cả khu vực ch u Á – Th i nh ư ng Ngư c l i Liên ang Nga lu n l i t c kinh

t quan trọng h ng u c a Việt Nam trong h u h t c c l nh vực

2.1 L nh vực chính trị – ngoại gi o

Trong su t n m qua – Nga v Việt Nam t ư c nh ng k t quả khả quan trong h p t c ch nh tr - ngo i giao Hai ên thư ng xuyên có cu c

g p g c c cấp th ng o n c v c c vấn a phư ng v song phư ng T ng

th ng Liên ang Nga n l n th m ch nh th c Việt Nam n m v

3 Th tướng Nga n l n th m ch nh th c Việt Nam n m

v N m Nga ón ti p T ng thư an chấp h nh Trung ư ng ảng ng sản Việt Nam ng với ó Th tướng ch nh ph v h t ch nước

c ng h a x h i ch ngh a Việt Nam s u l n th m ch nh th c Liên ang Nga như chuy n th m c a Th tướng Nguyễn Tấn ng 3 h t ch nước Nguyễn Minh Tri t h t ch nước Trư ng Tấn Sang Th ng

t i H N i T ng thư Nguyễn Ph Trọng ch t ch nước Trư ng Tấn Sang h

t ch Qu c h i Nguyễn Sinh H ng có u i ti p Th tướng h nh ph Liên ang Nga h t ch ảng Nước Nga th ng nhất Medvedev th m ch nh th c Việt Nam theo l i m i c a Th tướng Nguyễn Tấn ng Mới y nhất tháng 5/2016,

Th tướng Nguyễn Xu n Ph c c ng có chuy n th m Nga V trong n m n y

T ng th ng Putin s có chuy n th m n Việt Nam nh n d p ng tham gia H i ngh thư ng nh P t i Nẵng

K t quả cu c h i m gi a l nh o hai nước kh ng nh quan hệ i t c chi n lư c v h p t c to n diện trên tất cả c c l nh vực gi a Nga – Việt Gi a Nga

v Việt Nam có nhi u i m tư ng ng v quan i m trong c c vấn qu c t như

ng h tr t tự th giới a cực ti n tới khu vực ch u Á – Th i nh ư ng n nh,

cu c chi n ch ng kh ng u n n ma t y v kh … Trong c c c ch h p t c a phư ng như Liên h p qu c P RF S N… hai nước có chung quan i m

v lu n ng h lẫn nhau

Trong k họp th Ủy an liên h nh ph Việt Nam – Liên bang Nga (12/2000 Nga kh ng nh: Việt Nam l i t c chi n lư c c a Nga có v tr quan trọng ng Nam Á v ch u Á – Th i nh ư ng [ tr Trên c s ó

n m h t ch nước Tr n c Lư ng k Tuyên chung v quan hệ h p t c

i t c chi n lư c Nga – Việt Nga l nước u tiên k Hiệp nh H p t c chi n

lư c với Việt Nam Qua ó T ng Th ng V Putin kh ng nh: Việc ph t tri n quan hệ trên tất cả c c m t với Việt Nam ư c ch ng t i coi l m t trong nh ng hướng ưu tiên trong ch nh s ch i ngo i c a Liên ang Nga ch u Á v x c nh

s ph i h p h nh ng ch t ch c a ch ng ta l nh ng cu c ti p x c ch nh tr thư ng xuyên c c cấp cao nhất… trao i ki n v nh ng vấn quan trọng nhất c a t nh h nh qu c t v quan hệ gi a c c qu c gia [… T i cho r ng việc ti p

t c ph i h p nh ng n lực c a ch ng ta trong l nh vực ch nh s ch i ngo i l rất quan trọng [ tr Quan hệ hai nước ti p t c ư c c ng c v ph t tri n trên

c s Hiệp ước ư c k ng y Hiệp ước v nh ng nguyên t c c ản quan hệ h u ngh hai nước như nguyên t c t n trọng c l p ch quy n to n v n

l nh th c a qu c gia v kh ng can thiệp v o c ng việc n i c a nhau nh ng

c ng có l i

Trong chuy n th m Việt Nam n m T ng Th ng Putin kh ng nh Hai

ên nhất tr ẩy m nh h p t c to n diện Nga – Việt trên c s ph t huy th m nh v khả n ng m i nước… kh ng ng ng n ng cao chất lư ng v hiệu quả h p t c … t m phư ng th c giải quy t hiệu quả nhất cho nh ng vấn c n t n t i [ tr

N m k niệm n m ng y thi t l p quan hệ ngo i giao gi a Việt Nam v

Liên ang quan hệ ch nh tr ngo i giao ư c ẩy lên t m cao mới h t ch nước Nguyễn Minh Tri t tham dự lễ k niệm n m chi n th ng ph t x t t i Matxc va

T ng thư N ng c M nh th m ch nh th c Liên ang Nga v sau ó T ng th ng Medvedev th m ch nh th c Việt Nam

Qua chuy n th m hai ên k k t h ng lo t c c hiệp nh nh hướng cho

sự ph t tri n quan hệ h p t c to n diện như: Hiệp nh v h p t c x y dựng nh

m y iện h t nh n Việt Nam Hiệp nh v ảo h lẫn nhau c c quy n i với k t quả ho t ng tr tuệ ư c s d ng v thu nh n ư c trong qu tr nh h p t c song phư ng v k thu t qu n sự Hiệp nh v h p t c v tr gi p h nh ch nh tư ng h trong c ng t c hải quan Hiệp nh v h p t c trong l nh vực n ng lư ng Ngo i ra

c n c c th a thu n v h p t c trong c c l nh vực khoa học c ng nghệ viễn th ng…

Trong ch nh s ch i ngo i c a m nh Nga x p Việt Nam ch sau Trung

Qu c Nh t ản Ấn Việc c ng c quan hệ h p t c ch nh tr gi a hai nước s góp ph n thi t thực trong việc h nh th nh m t m h nh quan hệ qu c t mới trong khu vực ch u Á – Th i nh ư ng dựa trên nh ng nguyên t c v h p t c nh

ng c ng có l i t n trọng ch quy n y l nh n t c n thi t cho Việt Nam nh m

c n ng quan hệ ngo i giao ch nh tr với c c nước lớn trong khu vực ch u Á – Thái

nh ư ng t o m i trư ng khu vực n nh ph c v cho c ng cu c i mới ẩy

m nh c ng nghiệp hóa hiện i hóa ất nước y l nh n t m Nga h t s c ch trọng khai th c nh m t ng cư ng quan hệ to n diện với S N c ng như khu vực châu Á – Th i nh ư ng

N m hai nước Nga – Việt n ng cấp quan hệ lên t m i t c chi n

lư c to n diện Hướng h p t c chi n lư c to n diện ư c thực hiện c th như sau:

T ng cư ng i tho i ch nh tr c c cấp t iệt cấp cao nhất c ng c h n

n a quan hệ gi a Qu c h i ch nh ảng c c ng nh v a phư ng hai nước ẩy

m nh ngo i giao nh n d n Th c ẩy thư ng m i hai chi u th ng qua iện ph p

a d ng hóa v tự do hóa thư ng m i h p t c gi a c c t ch c t i ch nh v ng n

h ng m r ng h p t c u tư v t n d ng khai th c ch i n kho ng sản ch t o

m y nhiên liệu n ng lư ng v l nh vực kh c 3 ẩy m nh h p t c trong l nh vực

d u kh Th c ẩy h p t c k thu t qu n sự v qu c ph ng – an ninh M

r ng h p t c trong l nh vực khoa học c ng nghệ gi o d c v o t o T ng

cư ng h p t c trong l nh vực nh n v n T ng cư ng h p t c v i ngo i ph i

h p t i c c diễn n qu c t h trọng h p t c a phư ng t iệt gi a c c a phư ng thu c v ng Si eri v Viễn ng Nga với t nh th nh ph lớn c a Việt Nam nh gi cao vai tr c a c ng ng ngư i Việt t i Nga v c ng ng ngư i Nga t i Việt Nam t o cho nhau có th học t p v l m việc nước s t i [3

tr Như v y ho t ng ngo i giao ư c tri n khai t ch cực trên cả 3 kênh: ngo i giao nh nước ngo i giao ch nh ảng v ngo i giao nh n d n

Với phư ng hướng n y quan hệ hai nước t sau n m có ước ph t tri n s u r ng h n trên tất cả c c l nh vực Trong tư ng lai hai nước c n ẩy m nh

h n n a trong cu c g p g cấp cao v k k t v n kiện h p t c l u d i ẩy quan hệ hai nước lên ước ti n mới ng y c ng cao h n

N m 3 với chuy n th m T ng th ng Putin m i quan hệ i t c chi n

lư c to n diện ư c tri n th nh hiện thực V hai ên s k k t khoảng v n kiện quan trọng trong h p t c chi n lư c to n diện ao g m l nh vực ch nh tr qu c

ph ng an ninh kinh t khoa học gi o d c v n hóa du l ch lao ng… Hai ên

n ng cao tin c y lẫn nhau ng h ph i h p c ng nhau nh m n ng cao a v

ch nh tr lẫn nhau trên trư ng qu c t

N m Việt Nam v Nga kỷ niệm n m thi t l p quan hệ ngo i giao

gi a hai nước với th nh tựu n i t v ch nh tr ngo i giao kinh t thư ng m i an ninh qu c ph ng N m Nga v Việt Nam kỷ niệm n m ng y th nh l p quan hệ i t c chi n lư c Việt Nam – Nga Qua ó hai ên nh gi nh ng k t quả h p t c cả hai t ư c t ng y n ng cấp m i quan hệ V cho n nay gi a Nga v Việt Nam k k t h n v n kiện h p t c to n diện [ t o th nh m t khung ph p l v ng ch c t ng cư ng v l m s u s c thêm quan hệ song phư ng

2.2 L nh vực inh tế

Trong th k XXI quan hệ kinh t Nga – Việt Nam thực sự kh i s c v t

k t quả góp ph n n ng t m m i quan hệ hai nước i v o chi u s u v chi u r ng

nh p siêu triệu US Nga xuất khẩu sang Việt Nam l triệu US v

nh p khẩu t Việt Nam l triệu US xuất siêu 3 triệu US n kim

ng ch hai chi u vư t qua tỷ US t tỷ US trong ó Việt Nam xuất khẩu triệu US nh p khẩu triệu US nh p siêu triệu US Nga xuất triệu US nh p triệu US xuất siêu triệu US h trong giai o n t

n kim ng ch hai chi u t ng gấp g n 3 l n c cấu kh n nh Tuy nhiên so với ti m n ng v nhu c u c a m i nước k t quả t ư c c n thấp v khi em so với

i t c kh c như quan hệ Nga – Trung hay Việt Nam – Mỹ n m Nga – Trung

t tới 3 tỷ US Việt Nam – Mỹ l tỷ US [ tr 3