Luận án hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân trên báo chí việt nam hiện nay

Báo chí truyền thông trở thành một công cụ đắc lực để từ việc truyền tải, đăng tải các thông tin, hình ảnh liên quan tới cán bộ, chiến sĩ CAND sẽ nhằm lan tỏa và tác động tới nhận thức,

PHAN THỊ THU TRANG

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN

TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM HIỆN NAY

(Nghiên cứu trường hợp báo điện tử Vnexpress.net và Cand.com.vn)

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH XÃ HỘI HỌC

HÀ NỘI – 2018

PHAN THỊ THU TRANG

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN

TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM HIỆN NAY

(Nghiên cứu trường hợp báo điện tử Vnexpress.net và

Cand.com.vn)

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH XÃ HỘI HỌC

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đƣợc trích dẫn đầy đủ theo quy định

Tác giả

Phan Thị Thu Trang

LỜI CẢM ƠN

Tác giả Luận án xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới:

GS.TS Nguyễn Đình Tấn và TS Nhạc Phan Linh, những người thầy luôn tâm huyết, rất trách nhiệm đã cùng đồng hành với tác giả từ khi bắt đầu ý tưởng cho đến khi hoàn thiện luận án Những lời động viên, hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy chính là động lực lớn nhất để tác giả có thể hoàn thành và công bố sản phẩm khoa học này

Các thầy, cô giáo tại cơ sở đào tạo - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, luôn tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, luôn sẵn sàng trao đổi khoa học để tác giả có thể hoàn thành 03 năm học tập và thực hiện thành công luận án này

Ban Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân đã tạo điều kiện cho tôi được đi học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ và hoàn thành nhiệm vụ học tập của mình

Tác giả cũng xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới gia đình, các nhà khoa học, bạn bè, đồng nghiệp, sinh viên… đã luôn chia sẻ, giúp đỡ, động viên để tác giả

nỗ lực hoàn thành luận án này

PHAN THỊ THU TRANG

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN

MỤC LỤC

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HÌNH TƯỢNG

NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN TRÊN BÁO CHÍ VIỆT

1.1 Nhóm tài liệu về xây dựng lực lượng, xây dựng hình tượng chiến sĩ

1.2 Nhóm tài liệu về nghiên cứu báo chí với hình ảnh người chiến sĩ Công

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU HÌNH

TƯỢNG NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN TRÊN BÁO

2.4 Cơ sở lý thuyết nghiên cứu hình tượng người chiến sĩ Công an nhân

Chương 3: QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VÀ TRUYỀN TẢI HÌNH

TƯỢNG CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

3.1 Mô hình cơ chế xây dựng hình tượng nhân vật trên truyền thông 75 3.2 Thông điệp về hình tượng người chiến sĩ công an nhân dân trên báo

Chương 4: SỰ QUAN TÂM CỦA CÔNG CHÚNG VÀ NHỮNG YẾU TỐ

TÁC ĐỘNG ĐẾN HÌNH TƯỢNG CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN

4.1 Sự quan tâm của công chúng về hình tượng người chiến sĩ Công an

4.2 Những yếu tố tác động đến hình tượng người chiến sĩ Công an nhân

4.3 Giải pháp hướng đến xây dựng hình tượng người chiến sĩ Công an

nhân dân trên báo điện tử Việt Nam hiện nay 140

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ 112

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình ảnh 2.1 Lực lượng CAND tham gia chữa cháy, cứu nạn người dân và

ý kiến bình luận của bạn đọc báo Vnexpress.net 42 Hình ảnh 2.2 Lực lượng CAND tăng cường tổ đặc nhiệm 141 trấn áp tội

phạm, nhận được sự đón nhận của nhân dân 43 Hình ảnh 2.3 20 Cảnh sát giao thông bị phát hiện nhận mãi lộ và các ý kiến

Hình ảnh 3.1 Công an đang khám nghiệm hiện trường vụ Bốn người trong

gia đình bị sát hại ở Lào Cai trong chuyên mục Hồ sơ phá án trên

Hình ảnh 3.2 Cơ quan điềm tra khám nghiệm vụ dùng súng bắn người để

trả thù mâu thuẫn, trong chuyên mục Pháp luật trên Cand.com.vn 91 Hình ảnh 3.3 Các tin bài về lòng trung thành của lực lượng CAND thường

Hình ảnh 3.4 Tiêu đề bài báo không phù hợp với xây dựng hình tượng

Hình ảnh 3.5 Cảnh sát giao thông giúp dân vượt điểm ngập 100 Hình ảnh 3.6 Những hình ảnh đẹp, nhân văn của cán bộ, chiến sĩ CAND 101 Hình ảnh 3.7 Chiến sĩ Trần Tuấn Thanh, thuộc đơn vị PCCC quận 8,

TPHCM bị bỏng tuột da tay khi đang cố gắng dập lửa tại đám

Hình ảnh 3.8 Bức ảnh “Giúp người già” đoạt giải A gây tranh cãi 102 Hình ảnh 3.9 Ý kiến phản hồi của người đọc xung quanh việc cảnh sát

Hình ảnh 3.10 Những thông tin báo chí về sự dũng cảm, hy sinh của cán

bộ, chiến sĩ CAND trên Vnexpress.net và Cand.com.vn 106 Hình ảnh 3.11.Báo điện tử thường xuyên truyền thông về sự trong sạch,

vững mạnh, chính quy, hiện đại trong xây dựng lực lượng 108

Hình ảnh 4.1 Thủ đoạn của các thế lực thù địch khi sử dụng facebook để

kêu gọi biểu tình, gây rối trật tự công cộng 131 Hình ảnh 4.2 Một trang mạng phản động đưa tin và kích động nhân dân

xuống đường để biểu tình, sẵn sàng chống lại lực lượng chức năng ở Phan Rí Cửa, Bình Thuận hôm 10/6/2018 132 Hình ảnh 4.3 Mạng xã hội Facebook đăng những hình ảnh đẹp về chiến sĩ

Hình ảnh 4.4 Vnexpress.net thường tập trung vào thông điệp về sự kiên

quyết, tính kỷ luật và sự mưu trí, dũng cảm, hy sinh của chiến sĩ

Hình ảnh 4.5 Cách đưa tin khác nhau giữa Vnexpress.net và Cand.com.vn 138

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ "siêu ký hiệu" của R Barthes 52

Sơ đồ 3.2 Cơ chế hình thành và tương tác nhân vật biểu tượng trên

Sơ đồ 3.3 - Mô hình cơ chế xây dựng hình tượng chiến sĩ CAND trên báo chí 79

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ra đời từ trong lòng cuộc cách mạng tháng 8 lịch sử năm 1945, lực lượng CAND đã thể hiện sự anh dũng, gan dạ, mưu trí kịp thời trong những cuộc chiến gian khổ, đập tan mọi âm mưu thâm độc, các hoạt động phản cách mạng để một lòng bảo vệ Đảng và chính quyền dân chủ nhân dân còn non trẻ Trong suốt chặng đường cách mạng cam go, khốc liệt sau đó, luôn có những dấu ấn không thể phai

mờ chính là những chiến công oanh liệt của lực lượng CAND Những chiến công

đó đã tạc vào lịch sử hình tượng của những chiến sĩ CAND như Võ Thị Sáu, Nguyễn Thị Lợi, Bùi Thị Cúc, Trần Công Dũng, Mai Thị Rân,… Danh hiệu

“Công an nhân dân” gắn liền với trọng trách lịch sử bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ nhân dân của lực lượng Công an Việt Nam, làm nên tên tuổi, hình tượng về người chiến sĩ Công an cách mạng của Đảng, của Nhà nước và của nhân dân Tuy nhiên, trong bối cảnh chịu nhiều tác động từ nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, quá trình mở cửa hội nhập và toàn cầu hóa, sự thay đổi về trình độ nhận thức, những yêu cầu, đòi hỏi, k vọng từ xã hội cũng tăng lên đã đặt ra những thách thức trong xây dựng, gìn giữ và phát triển hình tượng người chiến sĩ CAND

Một trong những phương thức để truyền tải thông điệp, xây dựng hình tượng về người chiến sĩ CAND chính là thông qua báo chí truyền thông Báo chí truyền thông trở thành một công cụ đắc lực để từ việc truyền tải, đăng tải các thông tin, hình ảnh liên quan tới cán bộ, chiến sĩ CAND sẽ nhằm lan tỏa và tác động tới nhận thức, tư tưởng, tình cảm của nhân dân, từng bước xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND Tuy nhiên, sự phát triển công nghệ kết hợp với kỷ nguyên bùng nổ thông tin khi mạng thông tin toàn cầu internet phát triển mạnh

mẽ đã trở thành một trong những công cụ đắc lực để các thế lực thù địch lợi dụng, truyền tải những luận điệu xuyên tạc, trái chiều về người chiến sĩ CAND

Từ đó, dẫn đến tâm lý hoang mang, tiêu cực và thiếu hợp tác, ủng hộ của một bộ phận quần chúng nhân dân đối với lực lượng CAND trong khi thực thi nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội

Kỷ nguyên công nghệ thông tin đã trao cho mọi người cơ hội nhiều hơn để trở thành những “nhà báo công dân” trên mạng xã hội Mạng xã hội hay truyền thông xã hội phát triển nhanh, mạnh và lấn át tất cả các loại hình báo chí khác trong hệ thống thông tin đại chúng Khi đó, sự ra đời của báo mạng điện tử sau đây gọi tắt là báo điện tử đã trở thành một tất yếu Hiện nay, hầu hết các cơ quan báo chí lớn đều có phiên bản báo điện tử; đồng thời, các cơ quan báo chí khác cũng đang trong lộ trình xây dựng và hình thành phiên bản điện tử để mở rộng quy

mô, cung cấp thông tin đến đông đảo bạn đọc Mặc dù xuất hiện rất lâu sau báo in,

ra đời muộn hơn báo phát thanh, báo truyền hình, nhưng báo điện tử đại diện cho

xu thế truyền thông mới - xu thế tiếp nhận sản ph m báo chí của công chúng với khả năng tích hợp những ưu điểm nổi bật của các loại hình báo chí khác như báo viết, báo nói, báo truyền hình Theo thống kê, tại Việt Nam, số người sử dụng internet là hơn nửa dân số chiếm 67%) [79] cho thấy tương lai của báo chí được

k vọng sẽ là sự “soán ngôi” của báo điện tử Công chúng có thể dễ dàng tiếp cận với những thông tin về mọi mặt đời sống xã hội và thực hiện tương tác phản hồi với báo chí ngay trên môi trường internet Báo điện tử được coi là một công cụ truyền thông hiện đại, đại diện cho báo chí cách mạng Việt Nam, phục vụ đắc lực cho việc truyền tải những thông tin chính thống trong bối cảnh “gạn đục, khơi trong” những thông tin “lề trái, lề phải” Với những ưu thế vượt trội của báo điện

tử trong hệ thống các loại hình báo chí, để tiến trình xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND đạt tới biểu tượng, chúng ta không thể bỏ qua những đóng góp quan trọng của báo điện tử với những cơ chế truyền thông đặc thù nhằm hình thành nên trong tư tưởng, nhận thức và tình cảm của nhân dân sự ghi nhận những cống hiến, hy sinh thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ CAND vì nước quên thân, vì dân phục vụ

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, đã có rất nhiều vụ việc tiêu cực liên quan tới cán bộ, chiến sĩ CAND chủ yếu xuất hiện qua mạng xã hội, nhưng là loại thông tin thô chưa qua xử lý, xác minh, kiểm duyệt và nhanh chóng được đăng tải trên các tờ báo điện tử thu hút sự quan tâm lớn của công chúng Việc làm này có thể gây những tác động, ảnh hưởng lớn tới uy tín của cán bộ, chiến sĩ CAND, làm

giảm sút niềm tin và tình cảm của quần chúng nhân dân với lực lượng Công an

Việt Nam Ngày 19/4/2019, tờ báo điện tử news.zing.vn đã đăng tải một đoạn clip với tít bài “CSGT đá thẳng mặt 2 thanh niên sau vụ tông xe ở Sài Gòn”, tiếp sau

đó, các báo điện tử như baomoi.com, baophapluat.vn, laodong.vn cũng đưa tin

với tít bài như vậy Cách truyền đạt thông điệp này có tác động tâm lý tiêu cực tới phán đoán, cảm nhận, đánh giá của người dân về những người đang thực thi nhiệm vụ

Sự việc sau đó được cơ quan chức năng xác định là CSGT đang trấn áp

“quái xế” đua xe, chạy ngược chiều, sẵn sàng đâm vào người đi đúng đường, đúng chiều, gây tai nạn và có ý định bỏ trốn Như vậy, có thể thấy, một trong những lý do khiến cho một bộ phận quần chúng nhân dân có những nhận thức phiến diện, thiếu thiện cảm dành cho lực lượng CAND có thể đến từ các thông điệp truyền thông Từ những luận giải ban đầu trên đây, tác giả thực hiện nghiên cứu này với mong muốn tìm hiểu: những thông tin về người chiến sĩ CAND được báo chí phản ánh như thế nào Thái độ của công chúng đối với những thông điệp

mà báo chí mang lại Mà cụ thể ở đây, tác giả muốn tập trung vào loại hình báo điện tử để làm rõ hơn với trách nhiệm và vai trò báo chí chính thống, báo điện tử

đã xây dựng cơ chế truyền tải những thông điệp như thế nào để giúp cho cộng đồng và xã hội nói chung có nhận thức đúng về lực lượng CAND trong tình hình mới, giúp người dân “tự đề kháng” với các luận điệu sai trái, những luồng thông tin sai lệch đang hằng ngày, hằng giờ lan tràn thiếu kiểm soát

Nhằm không ngừng xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí Việt Nam hiện nay, việc nghiên cứu thông điệp truyền thông cần phải được phân tích một cách khách quan để tìm ra những điểm đóng góp tích cực của nhà truyền thông để phát huy; và những thông điệp truyền thông còn sai lệch để điều

ch nh kịp thời, tránh gây thêm những định kiến không đáng có, làm suy giảm tình cảm, niềm tin của nhân dân đối với lực lượng CAND Do đó, việc lựa chọn vấn

đề nghiên cứu “H nh tượng người chiến s C ng an nh n n tr n chí Việt Na hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ ngành Xã hội học, vừa mang tính

cơ bản, vừa mang tính ứng dụng thực tiễn sâu sắc

2 Mục đích nhiệ vụ nghi n cứu của uận n

2.1 Mục đích nghi n cứu

Tìm hiểu cơ chế hình thành và nội dung hình tượng người chiến sĩ CAND được thể hiện trên báo chí Việt Nam hiện nay; trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp xây dựng, củng cố và truyền tải hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo điện tử nói riêng và báo chí Việt Nam nói chung nhằm góp phần tăng cường thiện cảm, tin cậy

và ủng hộ của công chúng đối với lực lượng CAND; đồng thời, góp phần xây dựng biểu tượng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, vì nước quên thân, vì dân phục vụ

2.2 Nhiệ vụ nghi n cứu

Nhằm đạt được mục đích nêu trên, luận án đặt ra và giải quyết các nhiệm

3 Khảo sát phương thức truyền tải và nội dung thông điệp về hình tượng chiến sĩ CAND trên báo chí Việt Nam hiện nay

4 Diễn giải và phân tích cơ chế hình thành hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí Việt Nam hiện nay

5 Nghiên cứu sự tiếp cận và mức độ ghi nhận hình tượng người chiến sĩ CAND qua báo chí từ phía công chúng

6 Đánh giá mức độ hiệu quả, các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình truyền thông về hình tượng người chiến sĩ CAND

7 Đề xuất giải pháp xây dựng, củng cố và truyền tải hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí nhằm góp phần tăng cường sự thiện cảm, tin cậy và ủng hộ của công chúng đối với lực lượng CAND; đồng thời, góp phần xây dựng biểu tượng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, vì nước quên thân, vì dân phục vụ

3 Đối tượng kh ch thể phạ vi nghi n cứu

3.1 Đối tượng nghi n cứu

Cơ chế hình thành và nội dung hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí Việt Nam hiện nay

3.2 Kh ch thể nghi n cứu

- Các tin, bài, hình ảnh liên quan đến các chiến sĩ CAND được đăng tính

từ tháng 1/2016 đến tháng12/2017, trên 2 trang báo mạng điện tử gồm: http://vnexpress.net, www.cand.com.vn Trong đó tác giả mở rộng một số dẫn chứng đến năm 2019 để cập nhật tình hình thực tế

- Công chúng báo điện tử ở Hà Nội

- Các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, chuyên gia về truyền thông, cán bộ, chiến sĩ CAND

3.3 Phạ vi nghi n cứu

3.3.1 Phạm vi vấn đề nghiên cứu

Báo chí Việt Nam có nhiều loại hình như báo in, báo nói, báo hình Tuy nhiên, với việc phát triển chiếm ưu thế của báo điện tử Việt Nam như hiện nay, hầu hết các cơ quan báo chí lớn đều có phiên bản báo điện tử; đồng thời, các cơ quan báo chí khác cũng đang trong lộ trình xây dựng và hình thành phiên bản điện tử; thông tin trên các loại hình báo chí khác thậm chí xuất hiện sau báo điện tử

Chính vì vậy, có thể coi báo điện tử là một công cụ truyền thông hiện đại, đại diện cho báo chí cách mạng Việt Nam Trong nghiên cứu của luận án, tác giả giới hạn phạm vi nghiên cứu là tìm hiểu, phân tích các nội dung thông tin liên quan tới người chiến sĩ CAND trên hai tờ báo điện tử Cand.com.vn và

Vnexpress.net (Lý do lựa chọn 2 tờ báo điện tử này, xin theo dõi ở phần 5.2.2.2)

3.3.2 Phạm vi không gian nghiên cứu

- Nghiên cứu được thực hiện tại Hà Nội

- Các dữ liệu khảo sát về hình tượng người chiến sĩ CAND được thực hiện trên môi trường internet thông qua hai trang báo mạng điện tử http://vnexpress.net, www.cand.com.vn

3.3.3 Phạm vi thời gian nghiên cứu

01/2016 –12/2017 Có mở rộng cập nhật tình hình tới 2019

4 Giả thuyết nghi n cứu và khung phân tích

4.1 Giả thuyết nghi n cứu

Giả thuyết 1: Hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí chủ yếu theo

chiều hướng tích cực do thực hiện các nhiệm vụ chính trị đối với Đảng và Nhà nước

Giả thuyết 2: Các cơ chế truyền tải hình tượng người chiến sĩ CAND trên

báo chí có thể mang lại hiệu ứng ngược khiến công chúng trở nên ít tin tưởng, thiếu quan tâm vào những tin bài ca ngợi

Giả thuyết 3: Hiệu quả của truyền thông trên báo chí về hình tượng chiến sĩ

CAND chưa cao do ảnh hưởng của một số thông tin tiêu cực từ truyền thông xã hội

và do những ấn tượng, trải nghiệm thiếu tích cực của cá nhân về lực lượng CAND

Giả thuyết 4: Nội dung hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí ít

chịu ảnh hưởng bởi sự quan tâm của công chúng

4.2 Khung phân tích

Sơ đồ 1.1 Khung ph n tích

(D)HÌNH TƯỢNG

CHIẾN SĨ CAND TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM

CƠ CHẾ XÂY DỰNG VÀ HÌNH THÀNH

NỘI DUNG HÌNH TƯỢNG

(iii) Nhận thức, quan điểm, thái độ của người

dân về lực lượng CAND

- Về điểm tích cực

- Về điểm hạn chế

- Mối quan hệ giữa nhận thức, quan điểm,

thái độ của người dân với việc xây dựng

hình tượng người chiến sĩ CAND

(C)SỰ QUAN TÂM CỦA CÔNG CHÚNG Mức độ, phương thức tiếp

nhận/ thị hiếu thông tin

Mức độ tương tác, phản hồi

(i)Cơ sở chính trị pháp lý về CAND

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời k

quá độ lên chủ nghĩa xã hội; văn kiện Đại

hội Đảng

- 6 điều Bác Hồ dạy CAND; 5 lời thề danh dự

của CAND

- Quan điểm của Đảng ủy Công an Trung

ương về xây dựng lực lượng CAND

B THÔNG ĐIỆP VỀ HÌNH TƯỢNG CHIẾN SĨ CAND

*Lòng Trung thành với

Đảng và Nhà nước XHCN

*Sự Tận tụy kính

trọng ễ phép với nhân

dân, vì nhân dân phục vụ

*Sự Kiên quyết ưu trí

ũng cả trong đấu tranh,

phòng chống tội phạm và các thế lực thù địch

*Sự Trong sạch vững

ạnh chính quy, hiện đại trong xây dựng lực

lượng (A)BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG VỀ LỰC LƯỢNG CAND

L ại iến số Tha t c iến số

Biến độc ập (A): yếu tố nguồn phát nơi truyền dẫn thông tin chính là biến số độc

lập giúp truyền tải những thông điệp về chiến sĩ CAND Từ các thông điệp đó hướng tới xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí

Báo chí truyền thông

về lực lượng CAND

- Số lượng tin/bài/ ảnh liên quan đến chiến sĩ CAND

- Nội dung đăng tải

- Phương thức đăng tải

- Cơ chế tiếp nhận phản hồi

- Cơ chế tương tác với công chúng

Biến trung gian (B C): Để hình thành nên hình tượng người chiến sĩ CAND trên

báo chí, từ nguồn phát truyền đi những thông điệp về chiến sĩ CAND nhóm B Cơ

sở để hình thành nên những thông điệp đó xuất phát từ i cơ sở chính trị pháp lý về CAND, ii vai trò thực tiễn của lực lượng CAND, iii nhận thức, quan điểm của người dân Trong đó đặc biệt góp phần hình thành nên nhóm B là i và ii Các thông điệp về chiến sĩ CAND B , nhận thức, quan điểm của người dân iii , thông tin, hình ảnh chiến sĩ CAND trên mạng xã hội iv là 3 yếu tố hình thành nên biến trung gian C sự quan tâm của công chúng

Thông điệp về hình

tượng chiến sĩ CAND

- Lòng trung thành với với Đảng và Nhà nước XHCN

- Sự tận tụy, kính trọng, lễ phép với nhân dân, vì nhân dân phục vụ

- Sự kiên quyết, mưu trí, dũng cảm trong đấu tranh, phòng chống tội phạm và các thế lực thù địch

- Sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, hiện đại trong

xây dựng lực lượng

Sự quan tâm của công

chúng

- Mức độ tiếp nhận thông tin

- Mức độ ghi nhận thông tin

- Mức độ tương tác với thông tin

- Sự phản hồi thông tin

Biến phụ thuộc (D): Qua việc các cơ quan báo chí truyền thông truyền tải thông

điệp về người chiến sĩ CAND, thấy được sự quan tâm của công chúng đối với các thông điệp đó, sẽ hình thành nên hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí Biến số phụ thuộc D gồm có 2 thành tố để đo lường

D1 Cơ chế hình thành

hình tượng người chiến

sĩ CAND trên báo chí

Cơ chế hình thành được làm rõ qua việc phân tích các

cơ quan báo chí sử dụng 4 tiểu cơ chế sau:

- Cơ chế thiết lập chương trình nghị sự

- Cơ chế đóng khung hình ảnh

- Cơ chế thiết lập vị thế, vai trò

- Cơ chế tương tác luận biểu trưng D2 Nội dung hình

- 6 điều Bác Hồ dạy CAND; 5 lời thề danh dự của CAND

- Quan điểm của Đảng ủy Công an Trung ương về xây dựng lực lượng CAND

(iv) Thông tin, hình ảnh người chiến sĩ CAND trên mạng xã hội

5 Cơ sở ý uận và phương ph p nghi n cứu của uận n

5.1 Cơ sở ý uận

- Luận án sử dụng phương pháp luận tiếp cận đối tượng từ những quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng;

- Từ cơ sở chính trị - pháp lý Cương lĩnh xây dựng đất nước thời k quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Các văn kiện đại hội Đảng, 6 điều Bác Hồ dạy CAND, 5 lời thề danh dự của CAND Việt Nam, quan điểm của Đảng ủy Công an Trung ương, các văn bản pháp lý khác , vai trò thực tiễn của lực lượng CAND; nhận thức, quan điểm, thái độ của người dân về lực lượng CAND làm nền tảng cho quá trình phân tích nội dung thông điệp

- Vận dụng hệ thống các lý thuyết xã hội học như: lý thuyết chức năng, lý thuyết tương tác biểu trưng; lý thuyết vị thế, vai trò và các lý thuyết truyền thông như: lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự, lý thuyết đóng khung hình ảnh trong quá trình phân tích đánh giá cơ chế xây dựng và truyền tải hình tượng người chiến

sĩ CAND trên báo chí

5.2 Phương ph p nghi n cứu

5.2.2 Phương pháp phân tích tài liệu

5.2.2.1 Phân tích tài liệu định tính:

Luận án tiến hành khảo sát các công trình khoa học, sách, giáo trình; các tài liệu, bài báo, thông tin liên quan đến chủ đề nghiên cứu tại các thư viện, các trường đại học, các cơ quan báo chí truyền thông và trên mạng Internet

5.2.2.2 Phân tích tài liệu định lượng:

Luận án sử dụng phương pháp phân tích nội dung định lượng để khảo sát các tin/ bài tìm được liên quan đến chiến sĩ CAND trên 2 trang báo mạng điện tử http://vnexpress.net, www.cand.com.vn được công bố từ tháng 01/2016 cho đến tháng 12/2017 Trong đó, các tiêu chí để lựa chọn các tờ báo điện tử như sau:

- Các tờ báo có các bài viết liên quan tới chủ đề nghiên cứu

- Có báo của ngành Công an và báo ngoài ngành

* Sơ lược các báo điện tử được lựa chọn vào mẫu nghiên cứu:

Vnexpress.net là cơ quan báo chí thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, nhưng

trên thực tế trực thuộc tập đoàn FPT, một tập đoàn công nghệ thông tin tư nhân lớn nhất Việt Nam Ngoài việc làm tốt vai trò chung của báo chí là phục vụ cách mạng, tuyên truyền chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, Vnexpress còn thực hiện nhiều hoạt động mang tính thương mại hướng đến mục tiêu lợi nhuận Vnexpress nổi tiếng là một tờ báo điện tử hoạt động trong lĩnh vực tin tức, thời sự, tuy nhiên phạm vi thông tin đòi hỏi bao quát tất cả các vấn đề của đời sống - xã hội Thông tin

có liên quan đến người chiến sĩ CAND vì thế ch là một phần trong cơ cấu tin/ bài của tờ báo này Kể từ khi ra đời – năm 2001 đến nay, VnExpress luôn giữ vững vị trí

là báo điện tử tiếng Việt có nhiều người xem nhất toàn cầu Hiện, báo đón nhận 37,5 triệu lượt truy cập mỗi ngày, trong đó 13% từ nước ngoài [3]

Ngoài tờ báo chính, Vnexpress còn có thêm 6 website phụ hoạt động trong những lĩnh vực thông tin khá hấp dẫn với thị trường và giới trẻ hiện nay như là: Ngoisao.net trang thông tin về những người nổi tiếng trong giới thể thao, làng giải trí , sohoa.net trang dành cho những người yêu thích công nghệ mới , dothi.net dành cho những người quan tâm đến lĩnh vực bất động sản, thị trường, đời sống của cư dân đô thị , gamethu.net dành cho những người đam mê điện tử , phimanh.net trang dành cho những người thích điện ảnh , vieclam.net dành cho những người quan tâm đến lao động và việc làm Cho thấy, một sự đầu tư để thu thập các mảng thông tin có quy mô lớn và rõ ràng trong chiến lược thu hút mọi đối tượng độc giả tới với thương hiệu Vnexpress.net

Vnexpress có khoảng 30 triệu lượt truy cập (pageviews) một ngày.Ngày

ít thì 25-26 triệu, nhiều thì hơn 50 triệu.Một ngày, tất cả các ban sản xuất được khoảng 400 đến 500 tin bài Thời gian đọc nhiều nhất trong ngày là 8h – 12h và 20h-23h (PVS 01)

Với những gì Vnexpress đã thể hiện trong quá trình phát triển của mình, tờ

báo này luôn xứng đáng là tờ báo điện tử có xu hướng bao quát, cập nhật tin tức nhanh chóng, có lượng bạn đọc ổn định, phong phú Hơn nữa, vnexpress cũng là một

từ báo ngoài lực lượng CAND, sẽ có những nhận định, đánh giá, đưa tin về lực lượng Công an trung tính hơn, phản ánh được nhiều mặt ý nghĩa hơn… Với rất nhiều các lý

do thuyết phục đó, tác giả đã lựa chọn Vnexpress vào mẫu nghiên cứu, khảo sát tin, bài của luận án

Cand.com.vn là tờ báo điện tử của Báo Công an nhân dân, cơ quan ngôn luận

của Bộ Công an, là cơ quan cấp Cục thuộc Tổng cục xây dựng lực lượng CAND của

Bộ Công an Cand.com.vn được cấp giấp phép hoạt động vào ngày 16 tháng 9 năm

2004 Tuy có lịch sử hình thành và phát triển chưa lâu, song tờ báo đã khẳng định được vai trò quan trọng và tầm ảnh hưởng của nó trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ

về công nghệ thông tin

Đây là kênh thông tin quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, ch đạo các mặt công tác công an Đồng thời, qua những thông tin kịp thời được đăng tải trên trang báo điện tử chính thống của lực lượng Công an nhân dân, cand.com.vn đã thực sự trở thành cầu nối giữa lực lượng Công an với nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại

Cand.com.vn là một trong những tờ báo Ngành có uy tín, các thông tin tập trung vào hai hướng chính: một là, đấu tranh chống lại những luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, chống phá Đảng, Nhà nước; hai là, xây dựng, tôn vinh những điển hình tiên tiến trong xã hội và đặc biệt là lực lượng CAND Những nội dung trên trang điện tử này được cập nhật đầy đủ, nhanh chóng Trong phạm vi nghiên cứu của mình, tác giả lựa chọn đưa báo điện tử của ngành để khảo sát các thông tin, hình ảnh liên quan tới lực lượng CAND sẽ bám sát được vào nội dung hoạt động và đi sâu vào những sự kiện, sự việc mà có thể trên một số tờ báo dân sự khác có thể bỏ qua

Quy trình khảo sát định lượng gồm 5 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Xác định khung lấy mẫu và thu thập tin bài liên quan

Tìm các tin/ bài/ ảnh liên quan đến người chiến sĩ CAND được đăng tải trên

2 trang báo mạng điện tử http://vnexpress.net, www.cand.com.vn từ tháng 01/2016 cho đến tháng 12/2017 Trong thời gian này, tác giả luận án tìm thấy 5214 bài viết

có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của mình Trong đó, Cand.com.vn là 3332; vnexpress.net là 1882 Tuy nhiên, để thuận tiện cho nghiên cứu, tác giả lấy mẫu 400

tin bài có liên quan đến chiến sĩ CAND Trong đó, lấy theo tỷ lệ số lượng bài sẽ có

256 bài trên Cand.com.vn, 144 bài trên Vnexpress.net Việc lựa chọn t lệ lấy mẫu

có sự chênh lệch là do số lượng tin bài có liên quan đến chủ đề nghiên cứu của báo Cand.com.vn có số lượng bài lớn hơn so với báo Vnexpress

- Giai đoạn 2: Xây dựng danh sách mẫu khảo sát chính thức

Cách lựa chọn 400 tin/bài theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống như sau: lập danh sách tổng thể theo mỗi báo, sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống có khởi đầu ngẫu nhiên để chọn ra ở báo Cand.com.vn 256 bài; Vnexpress.net là 144 bài Trước hết, cần xác định khoảng cách mẫu theo công thức:

K của báo Cand.com.vn:

K =

K của báo Vnexpress.net:

K = Sau đó, các đơn vị tiếp theo được lựa chọn theo khoảng cách K cho tới khi đạt lượng mẫu như mong muốn là 256 tin bài của báo Cand.com.vn, 144 tin bài của Vnexpress.net

-Giai đoạn 3: Thiết kế bảng mã thu thập thông tin

Theo nguyên tắc của phương pháp phân tích nội dung thực nghiệm, nhằm lượng hóa các ch báo về ngôn ngữ, hình ảnh, ý tứ, thông điệp từ 400 tin/ bài từ 2 báo điện tử đã lựa chọn, nghiên cứu xây dựng Bảng mã thu thập thông tin theo cấu

trúc của một phiếu khảo sát trắc nghiệm Xem phụ lục 1)

- Giai đoạn 4: Phân tích nội dung thông điệp truyền thông

Sử dụng bảng mã đã lập để tiến hành thu thập thông tin từ 400 tin bài

- Giai đoạn 5: Nhập và xử lý số liệu

400 phiếu khảo sát được nhập và xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê định lượng SPSS, phiên bản 20.0

5.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu (PVS)

Luận án thực hiện 20 cuộc PVS đối với nhóm đối tượng là công chúng báo

chí sử dụng báo điện tử ở Hà Nội; các nhà quản lý, nghiên cứu, chuyên gia về báo chí truyền thông, nhà báo; cán bộ, chiến sĩ CAND

Xử lý dữ liệu định tính: Sử dụng sự hỗ trợ của phần mềm NVIVO

5.2.4 Phương pháp khảo sát định lượng Anket

Nhằm thu thập các thông tin về sự quan tâm của công chúng về các bài viết liên quan tới hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí, luận án sử dụng phương pháp khảo sát định lượng anket với 400 công chúng có sử dụng báo điện tử Vnexpress.net và Cand.com.vn với 4 giai đoạn như sau:

- Giai đoạn 1: Thiết kế phiếu khảo sát định lượng Anket (Xem phụ lục2)

- Giai đoạn 2: Lựa chọn khu vực gửi phiếu khảo sát

Do điều kiện nhân lực và tài chính cho quá trình thực hiện nghiên cứu công chúng, tác giả thiết lập những mối quan hệ tin cậy để khảo sát công chúng ở hai khu vực: Phường Liễu Giai - Quận Ba Đình, Hà Nội và Phường Đức Thắng, Quận Bắc

Từ Liêm, Hà Nội Phường Liễu Giai là một trong những khu vực được đánh giá là trung tâm phát triển, có trình độ dân trí và đời sống cao, việc tiếp cận với hệ thống báo chí điện tử với cư dân ở khu vực này tương đối thuận lợi Phường Đức Thắng là một phường mới đi vào hoạt động từ năm 2014, nằm ở khu vực ven đô, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của phường còn mang nét kinh tế nông thôn, đang từng bước chuyển đổi sang mô hình quản lý của phường đô thị Với những điều kiện như vậy,

về cơ bản trước những sự kiện xã hội diễn ra, sẽ có những tác động ảnh hưởng tới suy nghĩ, quan điểm của người dân trên địa bàn phường Những đặc điểm này sẽ tạo

ra được những chiều hướng phản ánh, đánh giá đa dạng hơn trong nghiên cứu

- Giai đoạn 3: Phương pháp chọn mẫu

Nhóm công chúng được lựa chọn đưa vào nghiên cứu theo định hướng ưu tiên có chủ đích của tác giả với tiêu chí là: Công chúng có đọc báo điện tử, trong đó

đã, đang là độc giả của báo Vnexpress.net và Cand.com.vn

Với sự giúp đỡ của chính quyền địa phương cung cấp danh sách các hộ gia đình từ 2 tổ dân phố của 2 phường đã được chọn , tác giả tiến hành lấy mẫu theo tiêu chí tuyển chọn đến khi đủ 400 Thông tin của người trả lời xem bảng 1.1, Phụ lục 4

- Giai đoạn 4: Tiến hành khảo sát

Phương pháp thu thập thông tin: phát và thu phiếu trưng cầu ý kiến trực tiếp tại chỗ…

Số lượng mẫu khảo sát anket là 400; số lượng phiếu thu về đủ điều kiện xử lý

và phân tích là 400 phiếu

- Giai đoạn 5: Xử lý số liệu

Thông tin định lượng thu thập được từ bảng hỏi sẽ được tập hợp, làm sạch phiếu, mã hóa và tiến hành xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0

6 Điể ới và ý ngh a ý uận thực tiễn của Luận n

6 i m m i c lu n án

Thứ nhất, về đối tượng nghiên cứu: Đây là nghiên cứu đầu tiên về hình tượng

người chiến sĩ CAND trên báo điện tử Việt Nam Trên cơ sở khảo sát các tin/ bài về chiến sĩ CAND trên hai báo điện tử Cand.com.vn, Vnexpress.net; khảo sát công chúng của báo điện tử, luận án góp phần đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện

cơ chế truyền tải hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo điện tử nói riêng và báo chí Việt Nam nói chung trong tình hình hiện nay

Thứ hai, về cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu luận án sử dụng các lý thuyết:

chức năng để phân tích chức năng của báo chí truyền thông trong xây dựng, truyền tải hình tượng CAND; lý thuyết tương tác biểu trưng để phân tích cơ chế hình thành hình tượng CAND và cơ chế tương tác hình tượng CAND giữa cơ quan báo chí và công chúng; lý thuyết vị thế - vai trò để phân tích vị thế, vai trò của chiến sĩ CAND;

lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự và đóng khung hình ảnh trên truyền thông Thông qua phân tích nội dung thông điệp và đánh giá của công chúng về các sản

ph m báo chí có liên quan tới chiến sĩ CAND giúp luận án có thể kế thừa và khai thác nhiều góc độ, nhiều khía cạnh để có được kết quả, cái nhìn toàn diện về vấn đề nghiên cứu

Thứ ba, về giải pháp: với tư cách là một thiết chế xã hội, truyền thông cũng

là một kênh đóng góp vai trò quan trọng trong hoạt động xây dựng lực lượng CAND, tạo dựng nên hình tượng người chiến sĩ Công an cách mạng trong giai đoạn mới Với tầm ảnh hưởng và mức độ quan trọng mà truyền thông đóng góp cho công

tác xây dựng lực lượng CAND, luận án sẽ đưa ra những giải pháp dựa trên những căn cứ khoa học nhằm tạo ra thông điệp truyền thông về người chiến sĩ CAND hiệu quả dựa trên các luận cứ khoa học cụ thể

6.2 ngh l lu n

- Luận án vận dụng các lý thuyết chuyên môn vào nghiên cứu thực nghiệm một chủ đề xã hội Các lý thuyết là cơ sở quan trọng thấy được cơ chế hình thành, tạo dựng hình tượng về người chiến sĩ CAND và qua quá trình tương tác xã hội cần

có những biện pháp hiệu quả để nâng cao vị thế chiến sĩ CAND trên thực tế

- Góp phần xây dựng mô hình nghiên cứu, phân tích về thông điệp truyền thông trên báo điện tử và nghiên cứu công chúng truyền thông về chiến sĩ CAND trong tình hình hiện nay

6.3 ngh th c ti n

- Thông qua sự phản ánh trên hai tờ báo điện tử, kết quả nghiên cứu góp phần gợi ý một số giải pháp, khuyến nghị cho việc sử dụng báo điện tử nói riêng và báo chí nói chung ở Việt Nam khi đăng tải các thông tin liên quan tới cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng CAND

- Góp phần đưa ra những căn cứ khoa học cho thấy sự cần thiết phải chú ý trong cách đưa tin về hình tượng CAND trên báo chí Việt Nam hiện nay

- Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan, đơn vị, các trường học trong lực lượng CAND trong việc giáo dục nâng cao ý thức chấp hành

kỷ luật, điều lệnh CAND và văn hóa ứng xử với nhân dân

7 Kết cấu của Luận n

Ngoài phần mở đầu và kết luận Luận án bao gồm 4 chương

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu hình tượng người chiến sĩ Công

an nhân dân trên báo chí Việt Nam

Chương 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu hình tượng người chiến sĩ

Công an nhân dân trên báo chí Việt Nam hiện nay

Chương 3 Quá trình xây dựng và truyền tải hình tượng người chiến sĩ Công

an nhân dân trên báo điện tử Việt Nam

Chương 4 Sự quan tâm của công chúng và những yếu tố tác động đến hình

tượng chiến sĩ Công an nhân dân trên báo điện tử

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HÌNH TƯỢNG NGƯỜI CHIẾN

SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM

1.1 NHÓM TÀI LIỆU VỀ XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG XÂY DỰNG HÌNH TƯỢNG CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN

Các công trình nghiên cứu về người chiến sĩ CAND thường gắn với mục

đích chú trọng xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Trong

đó, có một số các công trình khoa học như: Vụ Quản lý khoa học và Công nghệ Bộ

Công an, Xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ,

từng bước hiện đại trong thời k công nghiệp hóa, hiện đại hóa [85]; Bộ Công an, Công an nhân dân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ [6]; Bộ Công an, Xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới [7]; Bộ Công an, Công

an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ [8] và một số bài báo đăng trên các

tạp chí của lực lượng CAND như: Lê Hồng Anh, Xây dựng lực lượng Công an nhân

dân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ n ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới [1, tr25-28]; Trần Đại Quang, Xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới [65, tr 3-6] … Các nghiên cứu này đều đặc biệt chú trọng tới

vấn đề XDLL, làm rõ những kết quả đạt được trong XDLL CAND trên những mặt công tác cụ thể; đồng thời, đánh giá những tồn tại, hạn chế, khuyết điểm và những bất cập trong XDLL CAND hiện nay Muốn làm tốt công tác XDLL, trước hết cần làm tốt việc giữ gìn hình ảnh về chiến sĩ CAND Tuy vậy, các nghiên cứu trên mới

ch gián tiếp nhắc tới vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ mà chưa xuất phát từ chính vấn đề con người, cách nhận xét và luận giải còn khá xơ cứng, một chiều, chưa đặt chủ thể vào quá trình tương tác xã hội để thấy được giá trị và ý nghĩa của việc xây dựng hình tượng chiến sĩ CAND trong bối cảnh hiện nay

Đối với lực lượng CAND, việc xây dựng lối sống văn hóa, ứng xử được Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đặc biệt quan tâm Về vấn đề này, Đại

tướng, GS.TS Trần Đại Quang đã viết cuốn sách Văn hóa ứng xử Công an nhân dân

Việt Nam [66] Cuốn sách cho thấy, hiện nay, trước những tác động từ rất nhiều yếu

tố cả trong và ngoài nước, văn hóa ứng xử trong lực lượng CAND Việt Nam có dấu hiệu giảm sút ở một số bộ phận, trên một số mặt công tác Trên cơ sở nhận thức chung về văn hóa ứng xử của người Việt Nam nói chung, của CAND nói riêng, tổng kết thực tiễn từ quá trình đổi mới, cuốn sách đã xây dựng các giải pháp tiếp tục đổi mới và nâng cao văn hóa ứng xử trong CAND, lấy văn hóa ứng xử thành vũ khí

tư tưởng, đạo đức sắc bén, hành trang của CAND Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ

an ninh Tổ quốc trong tình hình mới

Nhìn chung, các tài liệu về XDLL CAND có khá nhiều, tập trung vào các mặt: cán bộ, tổ chức bộ máy, về chính trị, tư tưởng và đạo đức, trong đó, coi trọng việc XDLL CAND về chính trị là trọng tâm, có ý nghĩa nòng cốt, quyết định mọi nội dung công tác của lực lượng CAND Đây là những tiền đề khoa học để tác giả tìm kiếm những ý tưởng cho việc hình thành khái niệm về hình tượng chiến sĩ CAND

1.2 NHÓM TÀI LIỆU VỀ NGHIÊN CỨU BÁO CHÍ VỚI HÌNH ẢNH NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN NHÂN DÂN

1.2.1 Nhó tài iệu về nghi n cứu chí truyền th ng

Mỗi bước tiến của xã hội loài người, cùng với sự phát triển của trình độ và điều kiện kinh tế - xã hội cũng như sự phát triển của khoa học k thuật, đã đánh dấu những bước phát triển vượt bậc của truyền thông Điều đó cho thấy vai trò to lớn của truyền thông và những đóng góp quan trọng của nó trong sự phát triển của xã hội Tất cả những tác giả quan tâm nghiên cứu tới truyền thông đại chúng đều nhìn nhận thấy vai trò và những ảnh hưởng mà truyền thông đại chúng đã mang đến cho con người

Trong các giai đoạn phát triển của TTĐC, có rất nhiều quan điểm xoay quanh

về việc đề cao hướng nghiên cứu báo chí, truyền thông, cụ thể:

Harold D.Lasswell viết trong The structure and function of communication in

society [35,tr.216] như sau: những học giả nghiên cứu nhà truyền thông, người

truyền thông điệp, thì tìm kiếm những yếu tố là yếu tố khởi đầu và ch đạo cho hoạt động của truyền thông; những chuyên gia nghiên cứu về nội dung thông điệp sẽ quan tâm tới cơ cấu nội dung thông tin, tần suất và mức độ các thông tin đó; cũng

có những người quan tâm nghiên cứu đánh giá các phương tiện truyền thông,

thường là những người ở đài phát thanh, đài truyền hình, các tờ báo, hãng phim và một số kênh truyền thông khác; khi mối quan tâm chủ yếu là dành cho những người được tiếp cận với các phương tiện truyền thông thì hướng nghiên cứu tiếp theo lại sinh ra đó chính là nghiên cứu về công chúng của truyền thông; và nếu câu hỏi là có những tác động và ảnh hưởng nào của truyền thông đối với công chúng thì vấn đề được nghiên cứu là về hiệu quả của truyền thông Những ý tưởng từ tác ph m này định hướng cho tác giả trong quá trình xây dựng khung phân tích, cụ thể: luận án nghiên cứu về yếu tố khởi đầu, ch đạo cho hoạt động truyền thông về lực lượng CAND để thấy được nội dung các thông điệp về hình tượng chiến sĩ CAND được phản ánh trên báo chí như thế nào; đồng thời, các thông điệp đó tác động như thế nào tới công chúng phản ánh qua mức độ quan tâm của công chúng với hình tượng chiến sĩ CAND trên báo chí

Trong công trình The uses of mass communications: Current perspectives on

gratifications research [5,tr.13-16] của Blumler và Katz 1974 khi đề cập tới lý

thuyết về mối tương quan giữa việc sử dụng truyền thông và sở thích của công chúng Việc công chúng nhớ được nội dung thông điệp trở thành một trong những ch báo quan trọng cho thấy mức độ quan tâm của công chúng đối với ấn ph m truyền thông, cũng là cách gián tiếp ch ra hiệu quả Từ đây, đặt ra một nhận thức cần làm sáng tỏ trong luận án này rằng, liệu các thông điệp về hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí có thực sự chịu ảnh hưởng từ sự quan tâm của công chúng hay không? Ngược lại, công chúng đã thực sự quan tâm tới các tin, bài về chiến sĩ CAND trên các ấn ph m truyền thông hay chưa Những câu hỏi này thực sự là những khơi gợi trong ý tưởng nghiên cứu mà có lẽ ch có các nghiên cứu của xã hội học mới phần nào thỏa mãn, sáng tỏ

Tác giả Mai Qu nh Nam cho rằng: TTĐC được coi là thiết chế cơ bản trong

xã hội hiện đại Đã là thiết chế thì phải chu n mực, phải duy trì các giá trị, phải tạo dựng khuôn hình văn hóa, phải tham gia vào hoạt động tổ chức và kiểm soát xã hội

Hệ thống này phổ biến các điển hình tiên tiến, các cách thức tổ chức sản xuất, kinh doanh có hiệu quả nhằm nhân rộng các khuôn mẫu xã hội tích cực Các phương tiện

TTĐC, bằng hoạt động cung cấp thông tin đã tạo điều kiện để công chúng tham gia vào các quyết định xã hội [59] Vậy, cơ chế xây dựng và hình thành hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo chí đã thực sự phản ánh đúng, đầy đủ, toàn diện về khuôn hình văn hóa đạt đến hình tượng chưa Điều này ch ra rằng, luận án cần phải bám vào chức năng của truyền thông thông qua 4 tiểu cơ chế để luận giải

Bước vào giai đoạn phát triển nở rộ của công nghệ thông tin, các phương tiện thông tin đại chúng hỗ trợ tích cực và hiệu quả cho quá trình truyền tải thông tin tới với đại chúng, báo chí vì thế giữ vai trò vô cùng quan trọng Trong giai đoạn phát triển mới, công chúng lại quan tâm nhiều hơn tới quyền được thông tin, thông tin không còn dừng lại ở sự tác động một chiều của nhà truyền thông tới với đối tượng truyền thông Giờ đây, thông tin là một nhu cầu, thậm chí đôi khi là đòi hỏi, mong

muốn từ công chúng Tác giả Đỗ Chí Nghĩa có bài Vai trò báo chí trong việc đảm

bảo và phát huy quyền được thông tin của người dân ở Việt Nam [60] đã nhấn

mạnh chức năng thông tin là chức năng quan trọng hàng đầu của báo chí; Trần Hữu

Quang có bài Báo chí và lòng tin trong xã hội [64] để thấy rằng báo chí không còn

ch dừng lại ở mức độ cung cấp thông tin và tiêu khiển giải trí, giờ đây, thực sự báo chí đã trở thành một thiết chế xã hội, tham gia vào quá trình xây dựng những giá trị

Và người ta thấy được, một trong những giá trị quan trọng đó chính là vấn đề lòng tin mà báo chí mang lại cho người dân trong xã hội Lúc này, các nhà nghiên cứu bắt đầu nhận ra vai trò của những thông điệp báo chí và người ta muốn đo lường sự quan tâm của công chúng đối với các thông điệp này Từ những nhận định này, tác giả luận án tin rằng vai trò của báo chí truyền thông thực sự to lớn trong việc định hình những giá trị, tạo lập hình tượng về người chiến sĩ CAND

1.2.2 C c c ng tr nh nghi n cứu sử ụng phương ph p ph n tích nội ung

th ng điệp truyền th ng

Phân tích thông điệp báo chí, truyền thông là một hướng nghiên cứu rất được coi trọng Nó cho thấy các hiện tượng, các sự kiện xã hội và những tác động xã hội chi phối các hiện tượng, sự kiện xã hội diễn ra vào một giai đoạn nào đó Ngay từ năm 1910, trong luận chứng về nghiên cứu TTĐC, Max Weber đã đề cập vấn đề này Nhiệm vụ cơ bản của phương pháp phân tích thông điệp báo chí là cần thể hiện

quan hệ của thông điệp với thực tế ngoài thông điệp đã sản sinh ra thông điệp Việc nghiên cứu còn cho thấy động cơ, mục đích của nhà truyền thông đối với các sự kiện xã hội được phản ánh trong báo chí để trình bày với công luận

Quá trình nhà truyền thông phát đi một thông điệp tới với công chúng đều hàm chứa những mục đích nào đó của nhà truyền thông Ý nghĩa to lớn của nó chính là việc sử dụng các thông điệp truyền thông để tác động vào nhận thức, thay đổi thái độ, định hướng hành vi của các cá nhân và thực hiện vai trò tổ chức xã hội Thời gian đầu, các nghiên cứu xã hội học truyền thông đại chúng chú trọng nghiên cứu các hoạt động truyền thông nói chung về một chủ đề nào đó Lấy ví dụ như

Đoàn Kim Thắng, Hoạt động truyền thông với chương trình dân số – kế hoạch hóa

gia đình [74, tr.50] ch chú trọng xem xét tới khía cạnh về nhận diện các kênh

truyền thông và việc tiếp nhận thông tin kế hoạch hóa gia đình; nhận thức và việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình của cư dân nông thôn; thực trạng và những giải pháp đặt ra Những nghiên cứu như vậy có khá nhiều nhưng sẽ xuất phát từ nghiên cứu hoạt động của truyền thông mang tính một chiều từ cảm nhận của công chúng, chưa coi các sản ph m báo chí như một đối tượng để nghiên cứu

Tuy nhiên, phân tích thông điệp truyền thông không ch đơn giản như vậy, nó

sẽ giúp tiến hành đo lường các thông điệp truyền thông tác động tới người xem, đồng thời còn có thể ch ra được mục đích của các nhà truyền thông n sau những thông điệp đôi khi tưởng chừng là đơn thuần

Alan Bryman trong cuốn sách Social research methods [10] đã giới thiệu về

phương pháp phân tích nội dung định lượng Nghiên cứu phân tích nội dung sản

ph m của truyền thông sẽ tập trung vào các câu hỏi: ai được đưa tin , cái gì được đưa tin , ở đâu vấn đề được đưa tin , mục nào, mức độ đưa tin và tại sao vấn đề được đưa tin Thông qua những vấn đề hướng dẫn cụ thể thực hiện phương pháp phân tích nội dung thông điệp trên các sản ph m truyền thông được đề cập trong tài liệu trên, tác giả có thể sử dụng để tham khảo khi thực hiện đề tài luận án này Đây chính là tài liệu hỗ trợ có tính định hướng để tác giả hình thành những ý tưởng nghiên cứu đầu tiên cho đề tài luận án của mình và đồng thời có định hướng xây dựng phương pháp nghiên cứu đúng và đạt được mục đích của nghiên cứu đề ra

Cuốn sách Communication research: Techniques, Methods and Applications [22]

cũng là một trong những tài liệu bổ ích, hỗ trợ trong việc nghiên cứu các đề tài liên quan tới truyền thông, tiếp cận theo cả phương pháp định lượng và định tính Cuốn sách nêu ra từng bước trong quá trình nghiên cứu các sản ph m của truyền thông; quá trình thu thập dữ liệu chọn mẫu, đo lường, đặt câu hỏi và quan sát ; các thủ tục sau khi sử dụng một thiết kế nghiên cứu và giải thích dữ liệu nghiên cứu Sự học hỏi

về mặt phương pháp khi tiến hành nghiên cứu các sản ph m truyền thông giúp tác giả có những cách tiếp cận mới tốt hơn và tư duy đo lường các sản ph m truyền thông theo hướng mang lại hiệu quả cao nhất

David Gauntlett khi viết Ten things wrong with the media “effects model”

[14] đã ch ra những vấn đề còn thiếu sót trong các nghiên cứu về hiệu quả truyền thông trước đó thường mắc phải, như là: mô hình hiệu quả truyền thông giải quyết các vấn đề xã hội một cách chậm trễ; mô hình hiệu quả truyền thông không đánh giá đúng về trẻ em; giả định cho rằng mô hình hiệu quả truyền thông được đặc trưng bởi sự áp đặt tư tưởng cứng nhắc; mô hình hiệu quả truyền thông xác định đối tượng nghiên cứu của mình một cách không đầy đủ;… Qua đây, tác giả cũng có thể hiểu thêm về những cách tiếp cận khác nhau liên quan tới phương pháp nghiên cứu

để đo hiệu quả truyền thông, hay nói cách khác là tìm hiểu xem các thông điệp truyền thông đó có tác động tới công chúng ở mức nào và tránh mắc phải những sai lầm khi thực hiện các nghiên cứu phân tích thông điệp trên báo chí

Media Reprentations of Homosexuality [34] - một nghiên cứu về hình ảnh

những người đồng tính trên báo in tại Slovenia trong vòng 3 năm từ 1997 - 2000, Roman Kuhar đã tiến hành tổng hợp và phân tích các thông điệp liên quan Kết luận đưa ra từ các phân tích của ông cho thấy, trong giai đoạn đó vấn đề về đồng tính được lựa chọn đăng tải trên các báo in là khá tích cực nếu không thì cũng là trung tính Tiếp nối chủ đề nghiên cứu về người đồng tính trên các sản ph m của truyền thông, nhóm nghiên cứu của Khoa Xã hội học - Học viện Báo chí và Tuyên truyền

đã thực hiện nghiên cứu Thông điệp về nhóm đồng tính trên báo in và báo mạng

hiện nay [31] Các bài viết được tiến hành phân tích và thấy được mức độ k thị vẫn

rất cao, nhưng mức độ này giảm dần theo thời gian Ở Việt Nam, những công trình

và chủ đề được nghiên cứu nội dung thông điệp sớm nhất có thể kể đến như: hảo

sát các kênh truyền thông hiện có và tác động của chúng đối với phụ nữ, trẻ em Việt Nam [57] được phối hợp thực hiện giữa Viện Xã hội học và UNICEF, do Mai

Qu nh Nam là chủ nhiệm đề tài Nghiên cứu phân tích các thông điệp được đưa trên các kênh truyền thông để phân tích những tác động của các kênh truyền thông đối

với phụ nữ và trẻ em; Hình ảnh trẻ em trên báo chí [81] do Trung tâm truyền thông

ASIAN AMIC phối hợp với Viện Xã hội học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam thực hiện năm 1999 Công trình được thực hiện qua quan sát các thông điệp về trẻ em được thông báo trong tháng 10 năm 1999 trên 10 tờ báovà trên 2 đài truyền hình: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài truyền hình Hà Nội Như vậy, hoàn toàn có thể đo lường được các bài viết khi xây dựng được các ch báo chính xác Từ

đề tài nghiên cứu như trên, tác giả cũng có thể sử dụng làm tư liệu tham khảo quý giá cho việc thực hiện phân tích báo chí khi đề cập đến một nhóm người đặc trưng trong xã hội - chiến sĩ CAND để thấy được các xu hướng biến đổi, xu hướng truyền tải thông điệp và cách mà nhà truyền thông đang xây dựng hình tượng người chiến

sĩ CAND thực sự đã hiệu quả chưa Việc làm này, trước đây thường được xây dựng trên những nhận định rất chủ quan, mơ hồ của người viết nên chưa có một kết luận chính thống nào về vấn đề này Dưới giác độ tiếp cận của xã hội học, từ những công trình kể trên, tác giả tin tưởng rằng, hoàn toàn có thể định lượng được điều này

Có thể ghi nhận rằng, bước vào thế kỷ XXI, sự nở rộ của một loạt công trình nghiên cứu về nội dung thông điệp trên báo chí, truyền thông xuất hiện với các chủ

đề như: Mai Qu nh Nam, Thông điệp về trẻ em trên báo hình và báo in [58,tr.78]; Trương Xuân Trường, Hiệu quả xã hội của một số chuyên đề báo chí dành cho

những vùng sâu, vùng xa Nghiên cứu trường hợp chuyên đề “dân số, gia đình và

trẻ em” trên báo Gia đình và xã hội [82]

Bước vào thời k phát triển mạnh mẽ nhất của truyền thông, vấn đề giới trong các sản ph m truyền thông cũng được quan tâm nhiều hơn, đặc biệt là vấn đề

về bình đẳng giới Viện nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường ISEE kết hợp

với Học viện Báo chí và tuyên truyền tiến hành nghiên cứu Bình đẳng giới trong

các quảng cáo tuyển dụng trên báo in [32] phân tích đánh giá 500 quảng cáo tuyển

dụng được lựa chọn trong năm 2004, 2006 và quí1 vàquí 2 năm 2008 từ các báo Thanh niên, Tiền phong, Tuổi trẻ, Lao động và Vietnamnews Nghiên cứu đã ch ra phụ nữ vẫn còn bị đối xử bất bình đẳng với nam giới, thể hiện ở việc phụ nữ tập trung ở nhiều ngành nghề có mức lương thấp hơn so với nam giới, ít nắm giữ các cương vị lãnh đạo… Tác giả Nguyễn Tuyết Minh với các cộng sự của mình trong

một nghiên cứu về Định kiến giới trong các sản phẩm truyền thông trên các phương

tiện truyền thông đại chúng hiện nay [56] đã đi tìm kiếm và phân tích các vấn đề

giới, định kiến giới, khuôn mẫu giới trong thông điệp truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng qua hình ảnh minh họa và ngôn từ được sử dụng

Loạt các công trình nghiên cứu của Khoa Xã hội học – Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng đi sâu phân tích các sản ph m truyền thông, như nghiên cứu về

Hình ảnh người dân tộc thiểu số trên báo in hiện nay (2009); Giới, giới tính, bất bình đẳng giới (2009); Luật Lao động, quan hệ lao động, điều kiện lao động (2009); Phòng chống tham nhũng (2010); Biến đổi khí hậu (2012, 2013) v.v

Những công trình kể ra trên đây cho thấy rằng, phân tích nội dung thông điệp truyền thông đã tạo ra một hiệu ứng tích cực với xã hội nói chung và với ngành báo chí, truyền thông nói riêng Bởi căn cứ vào các kết quả nghiên cứu có thể hiểu được

sự thiếu hụt cần kịp thời bổ sung trong các ấn ph m truyền thông nhằm kịp thời đáp ứng nhu cầu của độc giả, kéo theo những nhận thức tích cực của công chúng về những vấn đề điển hình, đặc trưng nào đó trong xã hội Tuy nhiên, quá trình tổng thuật tài liệu cũng ch ra khoảng trống cần khám phá bởi việc lựa chọn chiến sĩ CAND đưa vào nghiên cứu khá hạn chế, hiếm hoi, nhưng nghiên cứu về hình tượng chiến sĩ CAND trên báo chí được xây dựng và hình thành như thế nào thì đây có thể

là công trình nghiên cứu đầu tiên

Theo tác giả Nhạc Phan Linh, Lê Thu Hà, trong bài tham luận hội thảo khoa học quốc gia do Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại Hà Nội năm 2013 [37], thực chất, phân tích nội dung sản ph m báo chí là quá trình tìm hiểu cách đăng tải, truyền

tải nội dung thông tin thông qua ngôn ngữ, hình ảnh, ý tứ, thông điệp liên quan đến chủ đề nghiên cứu được thể hiện trong các tin, bài, mục, chuyên mục, các số phát hành Tính đặc thù của phương pháp này là tìm hiểu ý nghĩa từ các tín hiệu, tần số,

tỷ trọng của ngôn ngữ, hình ảnh, màu sắc, âm thanh trong các sản ph m TTĐC Tóm lại, quá trình nghiên cứu là việc lượng hóa các ch báo về nội dung thông điệp

và hình thức thể hiện thông điệp Trên cơ sở nhận diện tần suất xuất hiện các thang

đo, ý đồ của nhà truyền thông về vấn đề nghiên cứu sẽ dần được bộc lộ

Trong xu thế hội nhập và phát triển, báo điện tử ra đời, đại diện cho xu thế truyền thông mới, xu thế tiếp nhận sản ph m báo chí của công chúng với khả năng tích hợp những ưu điểm nổi bật của các loại hình báo chí khác như báo in, báo phát thanh, truyền hình Những thông tin trên báo điện tử luôn có trước các báo khác; các tờ báo lớn đều có phiên bản báo điện tử; đồng thời, nhu cầu sử dụng internet của người dân rất lớn, khiến cho báo mạng trở thành lựa chọn ưa thích của người dân Theo xu hướng chung đó, các nghiên cứu phân tích thông điệp báo chí đã lựa chọn báo điện tử để đại diện cho khách thể nghiên cứu

Trong nghiên cứu về Hiệu quả của các bài viết về bạo lực gia đình trên báo

điện tử Việt Nam hiện nay [80] của Phạm Hương Trà, tác giả đã nhận định báo điện tử

ra đời với khả năng tích hợp cả ba loại hình báo chí đi trước là báo in, báo phát thanh, báo truyền hình và báo điện tử đã khẳng định được tính năng nổi trội của mình Bằng việc sử dụng báo mạng điện tử, công chúng có thể chủ động tiếp nhận, lưu trữ nhiều thông tin hoặc có thể tìm hiểu những vấn đề mà trước đây ít được đề cập trên các phương tiện truyền thông đại chúng khác như vấn đề liên quan tới tình dục, bình đẳng giới, bạo lực gia đình…

Nghiên cứu về Phản biện xã hội qua báo chí ở Việt Nam hiện nay của tác giả

Đỗ Văn Quân đã lựa chọn phương pháp phân tích vấn đề phản biện xã hội qua nghiên cứu trường hợp báo điện tử Vietnamnet.vn Những bước tiến hành trong nghiên cứu đã giúp cho tác giả có sự kế thừa về mặt phương pháp, định hướng tiếp cận và đưa ra những đánh giá tổng quan về phân tích thông điệp truyền thông [67]

Gần đây, một công trình tiêu biểu trong việc phân tích thông điệp truyền

thông mang tính biểu tượng là Thông điệp hòa bình từ ảnh báo chí về trẻ em trong

chiến tranh - Nghiên cứu trường hợp hai bức ảnh “Em bé Napalm” và “Cậu bé Syria bên bờ biển” trên một số trang báo mạng điện tử Việt Nam và Quốc tế” [40]

do Nguyễn Phương Linh và một nhóm sinh viên khoa Xã hội học - Học viện Báo chí và Tuyên truyền triển khai trong hai năm 2015, 2016 Nhóm nghiên cứu đã khái quát được những thông điệp thúc đ y hòa bình từ các bức ảnh báo chí về trẻ em trong chiến tranh đăng tải trên một số trang báo điện tử Việt Nam và quốc tế Từ đó, xây dựng một số đề xuất về việc sử dụng hình ảnh trẻ em trên báo chí nhằm kêu gọi hòa bình, thúc đ y đoàn kết xã hội

Những nghiên cứu kể trên cho phép tác giả luận án kế thừa quan điểm rằng, các tờ báo điện tử đang thực sự đóng vai trò ưu thế, đón đầu và tích hợp tất cả các loại hình báo chí khác Điều này cũng khiến tác giả lựa chọn báo điện tử để nghiên cứu đại diện cho hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam

Các nghiên cứu thông điệp truyền thông mở ra một hướng nghiên cứu toàn diện và khách quan khi không còn khuôn mẫu rằng ch nghiên cứu hiệu quả truyền thông thông qua nhận thức, thái độ, hành vi của con người, mà giờ đây, các nghiên cứu còn chú trọng vào thực trạng tin, bài, hình ảnh được phản ánh trên các sản ph m truyền thông Từ đó, chúng ta có thể tìm hiểu thấy mục đích, mong muốn của nhà truyền thông, của các cơ quan quyền lực khi sử dụng truyền thông và qua đó, tiến hành đo lường hiệu quả mới chính xác và đảm bảo khách quan Những tài liệu quan trọng ở trên giúp tác giả có thêm nguồn tham khảo phong phú, giúp định hướng cho

đề tài nghiên cứu của mình

1.2.3 C c c ng tr nh về ối quan hệ giữa chí với h ạt động của ực ượng Công an nhân dân

Trong quá trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân, không thể phủ nhận những công lao, đóng góp rất lớn của báo chí với những chiến công và thành tích xuất sắc của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân

Ghi nhận những đóng góp quan trọng của báo chí với các mặt công tác của

lực lượng CAND, Thượng tướng Tô Lâm có bài Phát huy vai trò của báo chí Công

an nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự [36] Cùng với các cơ quan báo

chí khác, báo chí CAND đã thường xuyên, kiên trì đấu tranh phản bác có hiệu quả các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, vu cáo của các thế lực thù địch, bảo vệ, gìn giữ, phát huy những giá trị khoa học đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh; định hướng dư luận xã hội, bồi đắp, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự nghiệp cách mạng, góp phần làm thất bại âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch đối với Việt Nam

Báo chí cách mạng Việt Nam là cơ quan phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự phát triển lớn mạnh của các loại hình báo chí vừa là một tín hiệu vui nhưng cũng mang tới nhiều thách thức và yêu cầu quản lý phải chặt chẽ hơn

để thực hiện tốt được các vai trò, chức năng của báo chí trong tình hình mới Xuất

phát từ ý nghĩa đó, Bộ Công an vừa qua đã tổ chức tọa đàm Vai trò của báo chí

trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng Công an nhân dân

[9] Bộ trưởng Tô Lâm phát biểu tại buổi tọa đàm: “Báo chí là nơi lực lượng Công

an nhân dân tự soi mình” và “Báo chí đã và đang trở thành một trong những kênh cung cấp thông tin có giá trị cho lực lượng Công an trong phòng ngừa, điều tra, khám phá tội phạm”

Không ch có những tờ báo, trang báo thuộc lực lượng CAND mới có những ghi nhận về sự đóng góp tận tụy, những chiến công thầm lặng, những hoạt động không kể ngày đêm, gian khổ, bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào của người chiến sĩ Công an nhân dân Bên cạnh đó, trên các tờ báo, trang báo khác điều này cũng

được ghi nhận Điển hình là một số bài viết như: Trúc Hạ, Chùm ảnh đ p: Chiến

s Công an nhân dân trong lòng nhân dân [24] đã ghi lại những bức ảnh có sức

lan tỏa và truyền cảm hứng rất lớn cho người xem Đó là những hình ảnh người CAND được khắc họa từ quá trình làm nhiệm vụ, vì nhân dân phục vụ đến những hành động giúp đỡ người dân rất đáng trân trọng đã làm đẹp thêm hình ảnh người CAND luôn được dân tin, dân yêu, dân mến, xứng đáng với danh hiệu “Công an là

bạn dân”; Tuấn Hương, Xây dựng hình ảnh người cảnh sát giao thông [30]; Bản tin, Báo chí góp phần quan trọng vào việc xây dựng lực lượng Công an nhân dân

trong sạch, vững mạnh [4] …

Bên cạnh những bài viết về những hoạt động tích cực và ý nghĩa của lực lượng CAND, cũng có những bài viết phản ánh những mặt trái, những sai phạm của cán bộ, chiến sĩ trong quá trình thực thi nhiệm vụ, như là: Chuỗi bài về tiêu cực của

Công an t nh Yên Bái được đăng tải trên VnExpress như: Đề nghị k luật giám đốc

Công an tỉnh ên Bái (2002), 4 cán bộ cấp phòng của Công an ên Bái bị loại ngũ

(2002), Trưởng phòng Cảnh sát điều tra ên Bái bị cách chức (2003); Lê Phong,

Lãnh đạo Công an TP HCM nói về tiêu cực của Cánh sát giao thông [61]; Hà Nội

Mới, Xử lý nghiêm khắc các vụ việc tiêu cực của CBCS Công an [23] …

Cũng liên quan tới một phần nội dung nghiên cứu của luận án, đề tài nghiên

cứu cấp cơ sở Thực trạng thông tin báo chí về hình ảnh người chiến s C ND Việt

Nam hiện nay [38] của tác giả Nhạc Phan Linh đã tiến hành nghiên cứu, đánh giá về

các tin, bài, ảnh liên quan đến người chiến sĩ CAND trên 6 tờ báo điện tử Bản thân tác giả luận án cũng là thành viên chính của nhóm nghiên cứu này, được sự đồng thuận của chủ nhiệm đề tài, tác giả luận án có sử dụng một số dữ liệu thô của nghiên cứu này để cung cấp cơ sở thực tiễn cho luận án Tuy nhiên, luận án hướng tới đối tượng nghiên cứu rộng hơn, không ch dừng lại ở việc nghiên cứu thực trạng phản ánh của báo chí về hình tượng người chiến sĩ CAND một cách đơn thuần, luận án muốn tìm hiểu về cơ chế xây dựng và hình thành hình tượng người chiến sĩ CAND trên báo điện tử hiện nay như thế nào Bằng việc nghiên cứu đó sẽ góp phần hoàn thiện hơn cho việc tuyên truyền, xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND

Một nghiên cứu của Nguyễn Thị Hải Anh thực hiện vào tháng 10/2017 về

Hình ảnh người Cảnh sát giao thông trên báo điện tử Việt Nam hiện nay [2] là một

nghiên cứu được tiến hành trên ba tờ báo điện tử Đề tài đã ch ra được những thành công và hạn chế của công tác xây dựng và tuyên truyền hình ảnh người CSGT trên báo điện tử Trên cơ sở đó, đưa ra được những giải pháp, khuyến nghị góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng các tin, bài phản ánh hình ảnh người CSGT trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay.Tác giả sẽ có những tham khảo, nghiên cứu từ đề tài đi trước Tuy nhiên, về mặt đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu, quy mô của đề tài luận án có tham vọng lớn hơn và rộng hơn Không ch dừng lại ở việc

khảo sát hình ảnh, đề tài còn muốn tiếp cận dưới góc độ hình tượng Xuất phát từ chính cái nhãn dán vốn có để đánh giá việc báo chí đã và đang tham gia vào công việc truyền tải những thông điệp về hình tượng người chiến sĩ CAND như thế nào - những thông điệp đó sẽ gìn giữ, phát huy những biểu tượng vốn có, hay sẽ làm phương hại tới những biểu tượng đã trở thành những gán nhãn mặc định và cũng có thể từ những phản ánh mặt trái của báo chí về hoạt động của lực lượng CAND để có những biện pháp kịp thời nhằm ch nh đốn và xây dựng lực lượng ngày càng trong sạch, vững mạnh, chính quy, hiệu quả hơn, để xứng đáng với biểu tượng đẹp của LLVT Bên cạnh đó, đối tượng nghiên cứu của luận án cũng rộng hơn khi thực hiện nghiên cứu các sản ph m truyền thông về người chiến sĩ CAND toàn lực lượng, không ch dừng lại ở hình ảnh của người Cảnh sát giao thông Do vậy, ý nghĩa và tầm ảnh hưởng với xã hội sẽ lớn hớn

Từ tổng quan tài liệu cho thấy vấn đề xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND hiện nay đang là một chủ đề rất được quan tâm, không ch đối với lực lượng CAND mà còn có sức lan tỏa và ảnh hưởng tới toàn xã hội Báo chí là một công cụ quan trọng để góp phần lan tỏa những thông điệp về người chiến sĩ CAND trong quá trình gìn giữ, phát huy và tiếp tục xây dựng hình tượng người chiến sĩ cách mạng trong thời đại mới Kế thừa những nghiên cứu báo chí về mặt phương pháp để tiến hành triển khai bộ công cụ nghiên cứu, đồng thời, luận án cũng tìm hướng phát triển nghiên cứu riêng cho mình khi nhận ra các nghiên cứu đi trước ch dừng lại ở việc khảo sát thực trạng, đưa ra đề xuất, khuyến nghị mà chưa xác định được thực chất cơ chế truyền tải hình tượng người chiến sĩ CAND như thế nào Ch khi ch ra

rõ ràng cơ chế truyền tải đó, chúng ta sẽ thấy được những việc cần làm, nên làm để đưa ra những khuyến nghị cần thiết và phù hợp

Từ việc tổng thuật các tài liệu có thể đánh giá sơ bộ rằng, cho tới nay, các công trình nghiên cứu, các bài báo, các bài hội thảo, các tài liệu tham khảo về chủ

đề này… mới ch dừng lại ở việc nhận định mang tính suy luận chủ quan hơn là dựa trên các số liệu cụ thể Vấn đề đo lường phân tích về những tác động, ảnh hưởng, vai trò, chức năng của báo chí đối với xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND trong thời đại ngày nay; cũng như, đo lường về thái độ, nhận định của công chúng