Nghiên cứu chế tạo một số mô hình hệ thống điện thân xe

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC XÁC NHẬN HOÀN THÀNH ĐỒ ÁN Tên đề tài: Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe Họ và tên Sinh v

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NG Đ I H C S PH M KỸ THU T THÀNH PH H CHÍ MINH ẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ư ẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ố HỒ CHÍ MINH Ồ CHÍ MINH

KHOA C KHÍ Đ NGL C Ơ KHÍ ĐỘNGLỰC ỘNGLỰC ỰC

Đ ÁN T T NGHI P Ồ ÁN TỐT NGHIỆP ỐT NGHIỆP ỆP

NGHIÊN C U CH T O ỨU CHẾ TẠO Ế TẠO ẠO MÔ HÌNH M T S ỘNGLỰC ỐT NGHIỆP H TH NG ỆP ỐT NGHIỆP

ĐI N THÂN XE ỆP

SVTH: LÊ MINH HOÀNG

MSSV: 13145091 SVTH: CHÂU S N Ơ KHÍ ĐỘNGLỰC MSSV: 13145220 GVHD: THS VÕ XUÂN THÀNH

Tp H Chí Minh, ngày ồ Chí Minh, ngày 24 tháng 07 năm 2017

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NG Đ I H C S PH M KỸ THU T THÀNH PH H CHÍ MINH ẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ư ẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ố HỒ CHÍ MINH Ồ CHÍ MINH

KHOA C KHÍ Đ NGL C Ơ KHÍ ĐỘNGLỰC ỘNGLỰC ỰC

Đ ÁN T T NGHI P Ồ ÁN TỐT NGHIỆP ỐT NGHIỆP ỆP Chuyên ngành: Công ngh Kỹ thu t ô tô ệ Kỹ thuật ô tô ật ô tô

Tên đ tài: ề tài:

NGHIÊN C U CH T O MÔ HÌNH M T S H TH NG ỨU CHẾ TẠO Ế TẠO ẠO ỘNGLỰC ỐT NGHIỆP ỆP ỐT NGHIỆP

ĐI N THÂN XE ỆP

SVTH: LÊ MINH HOÀNG

MSSV: 13145091 SVTH: CHÂU S N Ơ KHÍ ĐỘNGLỰC MSSV: 13145220 GVHD: THS VÕ XUÂN THÀNH

Tp H Chí Minh, ồ Chí Minh, ngày ngày 24 tháng 07 năm 2017

PHẦN MỞ ĐẦU

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

TP HỒ CHÍ MINH Độc Lập- Tự Do- Hạnh Phúc KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

TÊN SINH VIÊN: MSSV:

1 Lê Minh Hoàng 13145091

2.Châu Sơn 13145220

1 Tên đề tài

Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe

2 Nhiệm vụ đề tài

- Tìm hiểu sơ đồ mạch điện các mô hình

- Thiết kế thi công mô hình chiếu sáng tín hiệu

- Thiết kế thi công mô hình điều khiển gạt mưa rửa kính

-Thiết kế thi công mô hình điều khiển nâng hạ kính

4 Ngày giao nhiệm vụ:

5 Ngày hoàn thành nhiệm vụ:

TRƯỞNG BỘ MÔN CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

TP HCM

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

VIỆT NAM

Độc lập - Tự do – Hạnh phúc

KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

Bộ môn điện

PHIẾU NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

(Dành cho giảng viên hướng dẫn)

Họ và tên sinh viên: Lê Minh Hoàng MSSV: 13145091 Hội đồng:…………

Họ và tên sinh viên : Châu Sơn MSSV 13145091 Hội đồng:…………

Tên đề tài: Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe Ngành đào tạo: Công nghệ Kỹ thuật ô tô Họ và tên GV hướng dẫn: THS Võ Xuân Thành Ý KIẾN NHẬN XÉT 1 Nhận xét về tinh thần, thái độ làm việc của sinh viên

2 Nhận xét về kết quả thực hiện của ĐATN 2.1.Kết cấu, cách thức trình bày ĐATN:

2.2 Nội dung đồ án: (Cơ sở lý luận, tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của đồ án, các hướng nghiên cứu có thể tiếp tục phát triển)

2.3.Kết quả đạt được:

2.4 Những tồn tại (nếu có):

3 Đánh giá:

Đúng format với đầy đủ cả hình thức và nội dung của các

mục

10

Mục tiêu, nhiệm vụ, tổng quan của đề tài 10

Khả năng ứng dụng kiến thức toán học, khoa học và kỹ

thuật, khoa học xã hội…

5

Khả năng thực hiện/phân tích/tổng hợp/đánh giá 10

Khả năng thiết kế chế tạo một hệ thống, thành phần, hoặc

quy trình đáp ứng yêu cầu đưa ra với những ràng buộc

thực tế

15

Khả năng sử dụng công cụ kỹ thuật, phần mềm chuyên

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

Độc lập - Tự do – Hạnh phúc

KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

Bộ môn điện

PHIẾU NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

(Dành cho giảng viên phản biện)

Họ và tên sinh viên: Lê Minh Hoàng MSSV: 13145091 Hội đồng:…………

Họ và tên sinh viên : Châu Sơn MSSV 13145091 Hội đồng:…………

Tên đề tài: Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe

Ngành đào tạo: Công nghệ Kỹ thuật ô tô

Họ và tên GV phản biện:

Ý KIẾN NHẬN XÉT

1 Kết cấu, cách thức trình bày ĐATN:

2 Nội dung đồ án:

(Cơ sở lý luận, tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của đồ án, các hướng nghiên cứu

có thể tiếp tục phát triển)

3 Kết quả đạt được:

4 Những thiếu sót và tồn tại của ĐATN:

5 Câu hỏi:

6 Đánh giá:

Đúng format với đầy đủ cả hình thức và nội dung của các

mục

10

Mục tiêu, nhiệm vụ, tổng quan của đề tài 10

Khả năng ứng dụng kiến thức toán học, khoa học và kỹ

thuật, khoa học xã hội…

5

Khả năng thực hiện/phân tích/tổng hợp/đánh giá 10

Khả năng thiết kế, chế tạo một hệ thống, thành phần,

hoặc quy trình đáp ứng yêu cầu đưa ra với những ràng

buộc thực tế

15

Khả năng sử dụng công cụ kỹ thuật, phần mềm chuyên

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

XÁC NHẬN HOÀN THÀNH ĐỒ ÁN

Tên đề tài: Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe

Họ và tên Sinh viên: Lê Minh Hoàng MSSV: 13145091

Châu Sơn MSSV: 13145220

Ngành: Công nghệ Kỹ thuật ô tô

Sau khi tiếp thu và điều chỉnh theo góp ý của Giảng viên hướng dẫn, Giảng viên phảnbiện và các thành viên trong Hội đồng bảo về Đồ án tốt nghiệp đã được hoàn chỉnh đúngtheo yêu cầu về nội dung và hình thức

Chủ tịch Hội đồng:

Giảng viên hướng dẫn:

Giảng viên phản biện:

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng 7 năm 2017

LỜI MỞ ĐẦU Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa của nước ta hiện nay thì việc pháttriển các ngành công nghiệp kỹ thuật là hết sức cần thiết Một trong số đó là ngành côngnghiệp ôtô Việc áp dụng công nghệ ôtô trong việc phát triển nền kinh tế là hết sức cầnthiết, thấy được tầm quan trọng đó, trong những năm gần đây nhà nước ta đã khôngngừng đầu tư và có những chính sách nhằm phát triển nền công nghiệp ô tô nước nhà.Một trong những chính sách đó là việc mở rộng và tăng cường đào tạo nguồn nhân lựccho nhóm ngành này.Trường ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM là một trường đầungành trong việc đào tạo ra nguồn nhân lực nhằm đáp ứng cho nhu cầu nhân lực ngànhcông nghiệp ô tô Trong những năm gần đây trường đã tiến hành đào tạo theo hướngcông nghệ nhằm phù hợp với nhu cầu và thực tế hiện nay

Trải qua 4 năm học tại trường chúng em đã tích lũy được lượng lớn khối lượng kiếnthức chuyên ngành và đây là giai đoạn cuối của khóa học, chúng em được giao nhiệm vụthực hiện đồ án tốt nghiệp nhằm tổng hợp và củng cố lại khối lượng kiến thức đã đượchọc nhằm phục vụ cho việc làm sau này

Với những tiêu chí trên nhóm chúng em chọn và được phân bố thực hiện đề tài

“Nghiên cứu chế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe: Hệ thống chiếu sáng - tín

hiệu, hệ thống gạt mưa rừa kính, hệ thống nâng hạ kính” do thầy Võ Xuân Thành hướngdẩn.

LỜI CẢM ƠNTrước tiên nhóm thực hiện đề tài xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới các thầy

cô giáo trong trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật nói chung và các thầy cô giáo trongKhoa Cơ Khí Động Lực nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức, kinhnghiệm thật quý báu trong suốt thời gian chúng tôi học tại trường

Đặc biệt, nhóm thực hiện đề tài xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy Võ Xuân Thành,thầy đã tận tình giúp đỡ, trực tiếp chỉ bảo, quan tâm hướng dẫn chúng tôi trong suốt quátrình làm đồ án tốt nghiệp giúp chúng tôi hoàn thành sớm đúng thời hạn đề ra Thầy đãcung cấp các tài liệu cần thiết cho mô hình , đúc thúc công việc của chúng tôi và sửachữa những lỗi sai sao cho đúng nội dung cũng như hình thức đặt ra Trong thời gian làmviệc với thầy, chúng tôi không ngừng tiếp thu thêm nhiều kiến thức bổ ích mà còn họctập được tinh thần làm việc, thái độ nghiên cứu khoa học nghiêm túc, hiệu quả, đây lànhững điều rất cần thiết cho chúng tôi trong quá trình học tập và công tác sau này

Nhóm thực hiện đề tài cũng xin gửi lời cám ơn chân thành đến thầy hướng dẫn và cácthầy phản biện nhiêt tình chỉ bảo giúp chúng tôi khắc phục được những lỗi lầm, thiếu sóttrong quá trình làm và hoàn thiện mô hình để đạt kết quả tốt nhất có thể

Mặc dù chúng tôi đã cố gắng rất nhiều nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi những sai lầm, thiếu sót không mong muốn, chúng tôi mong nhận được những đóng góp ý kiến từ quý thầy cô, bạn bè

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!

TP.HCM, ngày 25 tháng 07 năm 2017 Nhóm thực hiện đề tài:

Lê Minh Hoàng

Châu Sơn

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 2

PHIẾU NHẬN X ÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP (Dành cho giảng viên hướng dẫn) 3

PHIẾU NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP (Dành cho giảng viên phản biện) 6

XÁC NHẬN HOÀN THÀNH ĐỒ ÁN 9

LỜI NÓI ĐẦU 10

LỜI CẢM ƠN 11

MỤC LỤC 12

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÍ HIỆU 14

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH 16

NỘI DUNG

18

Chương 1 MỞ ĐẦU 19

1.1 Đặt vấn đề 19

1.2 Giới hạn đề tài 19

1.3 Mục tiêu và nhiệm nghiên cứu 19

1.4 Phương pháp nghiên cứu 20

1.5 Các bước thực hiện 20

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 21

2.1 Mô hình chiếu sáng tín hiệu 21

2.1.1 Nguyên lý hệ thống chiếu sáng tín hiệu 22

2.1.2 Một số sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng tín hiệu thực tế 26

2.2 Mô hình điều khiển gạt mưa rửa kính 32

2.2.1 Nguyên lý hệ thống gạt mưa rửa kính 34

2.2.2 Một số sơ đồ mạch điện hệ thống gạt mưa rửa kính thực tế 36

2.3 Mô hình điều khiển hệ thống nâng hạ kính 38

2.3.1 Nguyên lý hệ thống điều khiển nâng hạ kính 39

2.3.2 Một số sơ đồ mạch điện hệ thống điều khiển nâng hạ kính thực tế 42

CHƯƠNG III: MÔ HÌNH THỰC HIỆN 45

3.1 Ý tưởng thiết kế thi công mô hình 45

3.1.1 Thiết kế mô hình 45

3.1.2 Tiến hành thi công mô hình 45

3.2 Tài liệu sử dụng mô hình 45

3.2.1 Cách xác định chân mô tơ, công tắc điều khiển 45

3.2.2 Cách đấu dây điện cho các mô hình 52

3.3 Một số bài tập thực hành ứng dụng trên mô hình 55

3.3.1 Bài tập 1 Xác định các chân của công tắc, trình bày cách đấu dây và chẩn đoán lỗi trên mô hình chiếu sáng - tín hiệu 55

3.3.2 Bài tập 2 Xác định các chân của công tắc, trình bày cách đấu dây và chẩn đoán lỗi trên mô hình điều khiển nâng hạ kính 61

3.3.3 Bài tập 3 Xác định các chân của công tắc, trình bày cách đấu dây và chẩn đoán lỗi trên mô hình điều khiển hệ thống gạt mưa - rửa kính 64

CHƯƠNG IV: Kết luận 67

4.1 Kết luận 67

4.2 Đề nghị 67

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÍ HIỆU

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 2.1 Đèn đầu 21

Hình 2.2 Đèn phanh, đèn xi nhan 21

Hình 2.3 Công tắc điều hệ thống khiển chiếu sáng-tín hiệu 23

Hình 2.4 Sơ đồ mạch điện hệ thống đèn đầu 23

Hình 2.5 Sơ đồ mạch điện xinhan hazard 25

Hình 2.6 Sơ đồ mạch điện đèn phanh 26

Hình 2.7 Sơ đồ mạch điện điều khiển pha cốt Toyota Land Cruiser 2009 27

Hình 2.8 Sơ đồ mạch điện điều khiển đèn báo rẽ và báo nguy Toyota Land Cruiser 2009 29

Hình 2.9 Sơ đồ mạch điện điều khiển đ èn phanh xe Toyota Land Cruiser 2009 31

Hình 2.10 Motor gạt nước 33

Hình 2.11 Motor rửa kính 33

Hình 2.12 Công tắc điều khiển gạt mưa- rửa kính 33

Hình 2.13 Sơ đồ mạch điện hệ thống gạt mưa - rửa kính 35

Hình 2.14 Sơ đồ mạch điện hệ thống gạt nước-rửa kính (trước)-LAND CRUISER 2004 37

Hình 2.15 Motor điều khiển nâng hạ kính 38

Hình 2.16 Công tắc nâng hạ kính 39

Hình 2.17 Công tắc hành khách 39

Hình 2.18 Sơ đồ mạch điện điều khiển hệ thống nâng hạ kính 40

Hình 2.19 Sơ đồ mạch điện hệ thống nâng hạ kính trên xe TOYOTA CRESSDIA 43

Hình 3.1 Mô hình chiếu sáng tín hiệu nhìn từ bên phải 46

Hình 3.2 Mạch công tắc đèn đầu 47

Hình 3.3 Mạch công tắc xi-nhan 47

Hình 3.4 Mạch công tắc hazard 48

Hình 3.5 Mô hình gạt mưa rửa kính nhìn từ bên trái 48

Hình 3.6 Mạch công tắc điều khiển gạt mưa –rửa kính loại âm chờ 50

Hình 3.7 Mach công tắc điều khiển gạt mưa - rửa kính loại dương chờ 51

Hình 3.8 Mô hình hệ thống nâng hạ kính nhìn từ bên phải 51

Hình 3.9 Mạch công tắc chính điều khiển nâng hạ kính 52

Hình 3.10 Đấu dây trên mô hình chiếu sáng - tín hiệu 53

Hình 3.11 Đấu dây điện trên mô hình điều khiển gạt mưa - rửa kính 54

Hình 3.12 Đấu dây điện trên mô hình điều khiển nâng hạ kính 55

Hình 3.13 Sơ đồ mạch chuần đoán hệ thống đèn đầu

58

Hình 3.14 Sơ đồ mạch chẩn đoán hệ thống chiếu sáng tín hiệu 60

Hình 3 15 Sơ đồ mạch chẩn đoán hệ thống điếu khiển hệ thống nâng hạ kính 62

Hình 3.16 Sơ đồ mạch chẩn đoán hệ thống điều khiển gạt mưa - rửa kính 65

NỘI DUNG

Nhận thấy tầm quan trọng của việc phát triển ngành công nghiệp ôtô đối với nền kinh

tế nước nhà nên việc đào tạo ngành cơ khí ôtô ở nước ta rất được chú trọng, đặt biệc làtại trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật đã có từ cách đây hơn 35 năm

Trường liên tục đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp dạy nhằm phù hợp vớithực tế đồng thời chú trọng đến thực hành nhiều hơn, vì vậy việc tạo ra các mô hìnhnhằm phục vụ cho học thực hành là cần thiết

Chính vì lẽ đó người nghiên cứu như chúng tôi đã quyết định chọn đề tài “ Nghiên cứuchế tạo mô hình một số hệ thống điện thân xe: Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu; hệ thốnggạt mưa - rửa kính; hệ thống nâng hạ kính” với mong muốn củng cố kiến thức đã học vànếu thành công có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong quá trình giảng dạy Từ dógiúp các bạn sinh viên tiếp thu bài dễ dàng hơn, đạt kết quả học tập tốt nhất có thể

1.2 Giới hạn đề tài

Việc thiết kế, thi công, sưu tầm tài liệu thích hợp, thu thập thông tin, soạn thuyết minh,kiểm tra đòi hỏi phải có rất nhiều thời gian, kinh phí cũng như kiến thức Do đó đề tài chỉtập trung giải quyết một số vấn đề sau:

 Thiết kế và thi công mô hình

 Biên soạn tài liệu thực hành trên mô hình

1.3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục tiêu

- Củng cố, vận dụng và nâng cao các kiến thức đã học vào thực tế

- Mô hình có thể được sử dụng để tham khảo.

-Giúp kiểm tra , đo đạc, xác định các chân của công tắc điều khiển; motor, relay

 Nhiêm vụ

-Tìm hiểu, nghiên cứu tổng quan các mô hình điện thân xe chuẩn bị thực hiện

-Chuẩn bị, kiểm tra trang thiết bị trước khi làm mô hình

-Thực hiện việc thiết kế và thi công mô hình đã được phân bố

-Biên soạn tài liệu hướng dẫn sử dụng mô hình

1.4 Phương pháp thực hiện

Để đề tài được hoàn thành chúng tôi đã kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu Trong

đó đặc biệt là phương pháp thực nghiệm kết hợp học hỏi kinh nghiệm của thầy cô, thamkhảo tài liệu, thu thập các thông tin liên quan, bạn bè, nghiên cứu các mô hình giảng dạycũ,… Từ đó tìm ra những ý tưởng mới và chọn ra phương án khả thi nhất để hình thành

đề cương của đề tài Song song với nó, chúng tôi còn kết hợp cả phương pháp quan sát vàthực nghiệm, tìm hiểu trang thiết bị trước khi mua để có thể chế tạo được mô hình vàbiên soạn tài liệu hướng dẫn một cách dễ hiểu nhất

1.5 Các bước thực hiện đề tài

-Tham khảo tài liệu, hỏi ý kiến thầy hướng dẫn

-Lập kế hoạch thực hiện đề tài

-Thiết kế và thi công mô hình

-Đo đạc và xác định các chân, giấc nối

-Nghiệm thu các kết quả đo được

-Biên soạn tài liệu hướng dẩn thực hành

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.

2.1 Mô hình hệ thống chiếu sáng - tín hiệu

Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu trên ô tô giúp cho tài xế phát hiện được chướng ngại vậttrên đường khi điều kiện ánh sáng hạn chế, đổng thời báo hiệu các tình huống dịchchuyển đề mọi người xung quanh biết Ngoài ra, hệ thống chiếu sáng - tín hiệu hiển thịtình trạng hoạt động của các hệ thống trên ô tô đền tài xế thông qua bảng tableau và soisáng không gian trong xe

 Phần sa bàn

Sa bàn bao gồm các giấc chuẩn đoán, đèn, các công tắc điều khiển, cầu chì, relay -Đèn đầu (head lamps- main driving lamps): dùng để chiếu sáng không gian phiá trước xegiúp tài xế quan sát được trong đêm tối hoặc trong điều kiện ánh sáng hạn chế

Đèn chớp pha ( headlamps flash switch): công tắc đèn chớp pha dùng để báo hiệu cho các

xe khác mà không cần công tắc đèn chính

Hình 2.1 Đèn đầu.

Đèn phanh (brake light): dùng để báo cho tài xế xe phía sau biết để giữ khoảng cách antoàn khi đạp phanh

Hình 2.2 Đèn phanh, đèn xi nhan.

Đèn báo tableau (warning indicator): dùng để hiển thị các thông số, tình trạng hoạtđộng của các hệ thống, bộ phận trên xe, đồng thời báo hiệu lỗi khi các bộ phận trên xehoạt động không bình thường

Công tắc điều khiển đươc bố trí trên trục lái và nằm phía tay phải của bộ công tắc điềukhiển

Hình 2.3 Công tắc điều hệ thống khiển chiếu sáng-tín hiệu.

 Phần mô hình

Phần mô hình được thi công theo tiêu chuẩn màu sắc, tính thẩm mỹ, tính khoa học củaxưởng điện Mô hình bao gồm sa bàn, khung mô hình và các dây điện

2.1.1 Nguyên lý hệ thống chiếu sáng - tín hiệu

 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng

 Sơ đồ mạch điện:

Hình 2.4 Sơ đồ mạch điện đèn đầu

(Lưu ý: trên mô hình Light retainer relay được thay thế bằng dây điện)

 Nguyên lý hoạt động:

-Khi công tắc máy ở vị trí ON và công tắc điều khiển ở vị trí HEAD, dòng điện từcực + ắc qui đi qua hộp cầu chì đến chân 1 của relay → chân 2, chân 3 của công tắc tổhợp → mass làm cho relay hoạt động đóng tiếp điểm lúc này dòng điện từ chân 5 →chân 4 của relay và đi qua hai đèn cốt trái- phải và về mass làm đèn sáng cốt

-Khi công tắc pha- cốt được được bật đến vị trí HIGH, dòng điện sẽ đi từ chân 4 củarelay qua hai đèn pha trái- phải → chân 1 của công tắc tổ hợp → chân 5 → mass làm đènpha sáng Dòng điện cũng qua đèn báo pha trên taplo và về mass thông qua công tắc pha-cốt làm đèn báo pha sáng báo cho người lái biết chế độ chiếu xa đang được bật

-Khi công tắc pha-cốt bật đến vị trí FLASH, dòng điện sẽ tương tự như ở chế độHIGH, đèn sẽ sáng ở chế độ chiếu xa Tuy nhiên, ở chế độ này dù công tắc đèn đầukhông được bật thì FLASS vẫn hoạt động bình thường

 Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều khiển tín hiệu

 Nguyên lý hoạt động:

-Khi công tắc máy được bật lên, công tắc báo rẽ bật sang trái, hazard ở vị trí OFF,dòng điện đi từ cực + ắc qui đi qua cầu chì → chân 10 → chân 7 của công tắc hazard quacục chớp → mass, đồng thời dòng điện từ chân 1 của cục chớp → chân 1 → chân 5 củacông tắc báo rẽ rồi đi đến các đèn báo rẽ trước trái, sau trái, đèn báo trên táp lô rồi vềmass

Khi công tắc báo rẽ bật sang phải, hazard ở vị trí OFF, dòng điện đi từ cực + ắc qui đi qua cầu chì → chân 10 → chân 7 của công tắc hazard qua cục chớp → mass, đồng thờidòng điện từ chân 1 của cục chớp → chân 1 → chân 8 của công tắc báo rẽ rồi đi đến cácđèn báo rẽ trước phải, sau phải, đèn báo trên táp lô rồi về mass

Khi công tắc hazard bật ON, dòng điện đi từ cầu chì → chân 8 → 7 của công tắc hazard

→ chân 2 → chân 3 của cục chớp → mass, đồng thời, dòng điện đi từ chân 1 của cụcchớp → chân 9, 6, 5 của công tắc hazard rồi qua tất cả các đèn báo rẽ và đèn trên táp lô→mass

 Sơ đồ mạch điện:

Hình 2.5 Sơ đồ mạch điện xinhan hazard.

 Nguyên lý hoạt động đèn phanh:

Khi công tắc IG được bật ở vị trí ON đồng thời bàn đạp phanh được đạp xuống, công tắcphanh đóng lại Lúc này dòng điện từ ắc quy qua cầu chì đến các đèn báo và đèn phanh

về mass, đèn sang

 Sơ đồ mạch điện:

Hình 2.6 Sơ đồ mạch điện đèn phanh.

2.1.2 Một số sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng thực tế

- Hệ thống chiếu sáng:

 Giới thiệu sơ đồ

Đây là sơ đồ mạch điều khiển đèn chiếu sáng được sử dụng trên xe Toyota LandCruiser 2009 Hệ thống này được điều khiển bằng ECU và có các cảm biến (cảm biếnsáng tối, mạch cảm biến pha-cốt), giúp điều khiển chiếu sáng một cách thông minh

 Sơ đồ mạch điện

Hình 2.8 Sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng-Landcruiser 2004.

Hình 2.9 Sơ đồ mạch điện hệ thống tín hiệu xe VIOS 2007.

1 Nguồn cung cấp ắc quy - 2 Rơle đèn chiếu gần - 3 Đèn chiếu gần bên phải

4 Đèn chiếu gần bên trái - 5 Rơle đèn chiếu xa cao áp - 6 Đèn cao áp phải -7 Đèn cao

áp trái - 8 Bộ điều khiển công tắc đèn pha-cốt - 9 Cảm biến sáng tối

Hình 2.7 S đ m ch đi n đi u khi n đèn pha và c t Toyota Land Cruiser 2009 ồ mạch điện điều khiển đèn pha và cốt Toyota Land Cruiser 2009 ạch điện điều khiển đèn pha và cốt Toyota Land Cruiser 2009 ện điều khiển đèn pha và cốt Toyota Land Cruiser 2009 ều khiển đèn pha và cốt Toyota Land Cruiser 2009 ển đèn pha và cốt Toyota Land Cruiser 2009 ốt Toyota Land Cruiser 2009

 Nguyên lý hoạt động.

Khi bật công tắc máy, đồng thời bật công tắc light control switch trên bộ điều khiểncông tắc đèn (8) ở vị trí head thì đèn đờ mi vẫn sáng bình thường Lúc này relay 2 sẽ hoạtđộng làm đóng tiếp điểm, dòng điện từ ắc qui → cầu chì → đèn pha chiếu gần trái, phải

→ mass, đèn sáng ở chế dộ chiếu gần

Khi công tắc 8 được bật ở chế độ HIGH hoặc FLASS, ECU sẽ điều khiển cho relay 5hoạt động, dòng điện lúc này từ ắc qui → cầu chì 1 → relay 5 → cầu chì đèn pha → đènpha trái, phải → mass, đèn sáng ở chế độ chiếu xa Nếu vào lúc trời tối mà tài xế quên bậtđèn pha hay cốt thì tín hiệu từ cảm biến sáng tối (9) sẽ bị tác động và nó gửi tín hiệu đếnECU cấp dòng đến làm cho đèn pha sáng lên Ngoài ra khi xe đang bật đèn pha nếu gặp

xe đi ngược chiều thì mạch cảm biến pha-cốt sẽ bị tác động và làm đóng rơle cấp nguồntới công tắc dimmer switch làm thay đổi trạng thái pha sang cốt

Hình 2.8 Sơ đồ mạch điều khiển hệ thống đèn báo rẽ và báo nguy Toyota Land Cruiser

 Nguyên lý hoạt động.

Khi bật công tắc máy, đồng thời bật công tắc báo rẻ thì đèn báo rẻ trái hoặc phải sẻđược nối thông với nguồn ắc quy qua bộ tạo nháy làm đèn báo rẻ trái hoặc phải hoạtđộng

Khi công tắc xi-nhan được bật sang bên trái, cực B của bộ điều khiển và tạo nháy đènđược nối với cực LL, lúc này dòng điện đi từ nguồn ắc qui 1 qua bộ điều khiển và tạonháy đèn → bộ kết nối → đèn báo bên trái trước, sau và đèn báo rẽ trái trên táp-lô →mass làm đèn sáng

Khi công tắc xi-nhan được bật sang bên phải, cực B của bộ điều khiển và tạo nháy đènđược nối với cực LR, lúc này dòng điện đi từ nguồn ắc qui 1 qua bộ điều khiển và tạonháy đèn → bộ kết nối → đèn báo bên trái trước, sau và đèn báo rẽ trái trên táp-lô →mass làm đèn sáng

Khi công tắc báo khẩn cấp (công tắc hazard) được bật bật công tắc thì cực B của bộđiều khiển và tạo nháy đèn (2) nối thông với cả hai cực LR và LL lúc này dòng điện đi từnguồn ắc quy (1) qua tất cả các đèn báo rẽ trước phải và đèn táp-lô về mass, làm tất cảđèn đều sáng

-Hệ thống đèn phanh

 Giới thiệu hệ thống

Đây là mạch điện hệ thống đèn phanh được dùng trên xe Toyota Land Cruiser 2009

 Sơ đồ mạch điện

Hình 2.9 Sơ đồ mạch điều khiển hệ thống đèn phanh xe Toyota Land Cruiser 2009

1 Công tắc phanh 2 Bộ Rơ le điều khiển đèn phanh 3 Rơ le điều khiển đèn phanh khi

bị trượt 4 ECU điều khiển trượt xe 5 Đèn báo phanh trên táp lô

 Nguyên lý hoạt động.

Khi đạp phanh bình thường thì công tắc phanh sẻ được đóng lúc này dòng điện sẻ đi từ

ắc quy qua công tắc phanh (1) đến bộ ECU điều khiển trượt xe (4) đồng thời qua bộ rơ le điều khiển đèn phanh (2) qua cổng STP và ra cỏng OUT đi đến rơ le điều khiển đèn phanh khi trượt (3) qua tiếp điểm 4 và 3 đến các đèn phanh ở sau đuôi xe và đèn trên bảng táp lô làm sáng đèn

Khi phanh gấp xe có xảy ra hiện tượng trượt xe thì lúc này ECU điều khiển trượt xe nhận tín hiệu từ các cảm biến ở các bánh xe trước và sau và điều khiển hệ thống phanh ABS hoạt động củng như cấp nguồn 10A qua rơ le điều khiển đèn phanh khi trượt (3) làm đóng tiếp điểm 5 và 3, lúc này cho phép dòng điện đi từ ắc quy qua công tắc phanh (1) đến rơle điều khiển đèn phanh khi trượt (3) và đến các đèn phanh sau đuôi xe làm sáng đèn

2.2 Mô hình điều khiển hệ thống gạt mưa - rửa kính

Hệ thống gạt nước và rửa kính là một hệ thống đảm bảo cho người lái nhìn được rõ ràng bằng cách gạt nước mưa phía trước và phía sau xe

Hệ thống có thể làm sạch bụi bẩn trên kính chắn gió phía trước nhờ thiết bị rửa kính Vì vậy đây là thiết bị cần thiết cho sự an toàn của xe khi chạy

- Gạt nước gián đoạn (INT)

- Gạt nước có hiệu chỉnh thời gian dừng

- Gạt nước kết hợp với rửa kính

 Rửa kính:

Có hai loại cơ bản sau:

- Mô tơ rửa kính trước sau riêng rẽ

-Mô tơ rửa kính trước sau dùng chung một mô tơ

-

Hình 2.10 Motor gạt nước Hình 2.11Motor rửa kính

 Công tắc gạt nước:

Hình 2.12 Công tắc điều khiển gạt mưa- rửa kính

Công tắc gạt nước được bố trí trên trục trụ lái, đó là vị trí mà người lái có thể điều khiểnbất kỳ lúc nào khi cần Công tắc gạt nước có các vị trí OFF (dừng), LO (tốc độ thấp) và

HI (tốc độ cao) và các vị trí khác để điều khiển chuyển động của nó Một số xe có vị tríMIST (gạt nước chỉ hoạt động khi công tắc gạt nước ở vị trí MIST (sương mù), vị trí INT(gạt nước hoạt động ở chế độ gián đoạn trong một khoảng thời gian nhất định) và mộtcông tắc thay đổi để điều chỉnh khoảng thời gian gạt nước