Từ những vấn đề trên,cho thấy sự cần thiết và quan trọng của việc nghiên cứu vềôtô bus, với kiến thức đã học và sự hướng dẫn tận tình của giáo viên hướng dẫn, chúng em đã thực hiện nghiê
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
-ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG PHANH-LÁI-TREO TRÊN XE
Ô TÔ BUS LOẠI 45 CHỖ
SVTH: NGÔ ĐÌNH LÂM MSSV: 13145135
SVTH: PHẠM LÂM MSSV: 13145137 GVHD: GVC.ThS NGUYỄN NGỌC BÍCH
TP Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2017
Trang 2TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT
TP HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc
TP Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2017
NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Họ tên sinh viên: 1 NGÔ ĐÌNH LÂM MSSV: 13145135
2 PHẠM LÂM MSSV: 13145137 Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ Mã ngành đào tạo: 52510205
Hệ đào tạo: ĐẠI HỌC CHÍNH QUY Mã hệ đào tạo: 1
Khóa: 2013 Lớp: 131451
1 Tên đề tài
NGHIÊN CỨU CÁC HỆ THỐNG PHANH-LÁI-TREO TRÊN Ô TÔ BUS LOẠI 45 CHỔ
2 Nhiệm vụ đề tài
3 Sản phẩm của đề tài
4 Ngày giao nhiệm vụ đề tài: .
5 Ngày hoàn thành nhiệm vụ:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do – Hạnh phúc
KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
Bộ môn: KHUNG GẦM
PHIẾU NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
(Dành cho giảng viên hướng dẫn)
Họ và tên sinh viên: NGÔ ĐÌNH LÂM MSSV: 13145135 Hội đồng: 3
Họ và tên sinh viên: PHẠM LÂM MSSV: 13145137 Hội đồng: 3
Trang 3Ngành đào tạo: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
Họ và tên GV hướng dẫn: GVC.ThS NGUYỄN NGỌC BÍCH
Ý KIẾN NHẬN XÉT
1 Nhận xét về tinh thần, thái độ làm việc của sinh viên (không đánh máy)
2 Nhận xét về kết quả thực hiện của ĐATN(không đánh máy) 2.1.Kết cấu, cách thức trình bày ĐATN:
2.2 Nội dung đồ án: (Cơ sở lý luận, tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của đồ án, các hướng nghiên cứu có thể tiếp tục phát triển)
2.3.Kết quả đạt được:
2.4 Những tồn tại (nếu có):
3 Đánh giá:
Điểm tối Điểm đạt
Trang 4Đúng format với đầy đủ cả hình thức và nội dung của các mục 10
Mục tiêu, nhiệm vụ, tổng quan của đề tài 10
Khả năng ứng dụng kiến thức toán học, khoa học và kỹ thuật, khoa
học xã hội…
5
Khả năng thực hiện/phân tích/tổng hợp/đánh giá 10
Khả năng thiết kế chế tạo một hệ thống, thành phần, hoặc quy trình
đáp ứng yêu cầu đưa ra với những ràng buộc thực tế
15
Khả năng sử dụng công cụ kỹ thuật, phần mềm chuyên ngành… 5
3 Đánh giá về khả năng ứng dụng của đề tài 10
Trang 5TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do – Hạnh phúc
KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
Bộ môn: KHUNG GẦM
PHIẾU NHẬN XÉT ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
(Dành cho giảng viên phản biện)
Họ và tên sinh viên: NGÔ ĐÌNH LÂM MSSV: 13145135 Hội đồng: 3
Họ và tên sinh viên: PHẠM LÂM MSSV: 13145137 Hội đồng: 3
Tên đề tài: NGHIÊN CỨU CÁC HỆ THỐNG PHANH-LÁI-TREO TRÊN Ô TÔ BUS LOẠI 45 CHỔ
Ngành đào tạo: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
Họ và tên GV phản biện: GVC.ThS ĐẶNG QUÝ
Ý KIẾN NHẬN XÉT
1 Kết cấu, cách thức trình bày ĐATN:
2 Nội dung đồ án: (Cơ sở lý luận, tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của đồ án, các hướng nghiên cứu có thể tiếp tục phát triển)
3 Kết quả đạt được:
4 Những thiếu sót và tồn tại của ĐATN:
5 Câu hỏi:
Trang 6
6 Đánh giá:
đa
Điểm đạt được
Đúng format với đầy đủ cả hình thức và nội dung của các mục 10
Mục tiêu, nhiệm vụ, tổng quan của đề tài 10
Khả năng ứng dụng kiến thức toán học, khoa học và kỹ thuật, khoa
học xã hội…
5
Khả năng thực hiện/phân tích/tổng hợp/đánh giá 10
Khả năng thiết kế, chế tạo một hệ thống, thành phần, hoặc quy trình
đáp ứng yêu cầu đưa ra với những ràng buộc thực tế
15
Khả năng sử dụng công cụ kỹ thuật, phần mềm chuyên ngành… 5
3. Đánh giá về khả năng ứng dụng của đề tài 10
7 Kết luận:
Được phép bảo vệ
Không được phép bảo vệ
TP.HCM, ngày 25 tháng 07 năm 2017
Giảng viên phản biện ((Ký, ghi rõ họ tên)
Trang 7LỜI CẢM ƠN
Để khóa luận tốt nghiệp này đạt được kết quả tốt đẹp, trong thời gian qua, chúng em đãnhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ của các quý Thầy trong bộ môn Khung Gầm khoa Cơ KhíĐộng Lực, cùng các kỹ thuật viên, cố vấn kỹ thuật của tập đoàn Hyundai Việt Nam Vớitình cảm sâu sắc, chân thành đó, lời đầu tiên cho phép chúng em được bày tỏ lòng biết ơnsâu sắc đến quý Thầy và cơ quan đã tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình học tập vànghiên cứu đề tài
Trước hết chúng em xin gửi tới các Thầy Cô khoa Cơ Khí Động Lực lời chào trân trọng,lời chúc sức khỏe và lời cảm ơn sâu sắc Với sự quan tâm, dạy dỗ, chỉ bảo tận tình chuđáo của Thầy Cô, đến nay chúng em đã có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, đề tài:
"Nghiên cứu các hệ thống phanh-lái-treo và bảo dưỡng trên xe bus Hyundai UniverseExpress"
Đặc biệt chúng xin gửi lời cảm ơn chân thành và biết ơn sâu sắc nhất tới thầy giáoThS.GVC Nguyễn Ngọc Bích đã tận tình quan tâm giúp đỡ, hướng dẫn chúng em hoànthành tốt khóa luận tốt nghiệp này trong thời gian qua
Với điều kiện thời gian cũng như kinh nghiệm còn hạn chế của những sinh viên, mặc dù
đã cố gắng hết sức nhưng cũng không thể tránh được những thiếu sót Chúng em rấtmong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các Thầy Cô để chúng em có điều kiện
bổ sung, nâng cao kiến thức của mình, phục vụ tốt hơn công tác thực tế sau này
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 8TÓM TẮT
Trong xã hội phát triển về mọi mặt ngày nay, mức độ đô thị hóa ngày càng cao ởcác thành phố lớn, lĩnh vực giao thông vận tải càng phải đáp ứng nhu cầu ngày càng caocủa con người, để góp phần làm giảm thiểu sự ùn tắc quá tải của hệ thống giao thông ởViệt Nam thì áp dụng phương tiện giao thông công cộng là một giải pháp khả thi nhằmphần nào giải quyết tình trạng trên
Bên cạnh các loại phương tiện giao thông công cộng như tàu hỏa, tàu điện ngầm,tàu điện cao tốc thì có thể nói ôtô bus là một phương án hợp lý nhất đối với điều kiệnkinh tế và đường sá ở Việt Nam hiện nay
Từ những vấn đề trên,cho thấy sự cần thiết và quan trọng của việc nghiên cứu vềôtô bus, với kiến thức đã học và sự hướng dẫn tận tình của giáo viên hướng dẫn, chúng
em đã thực hiện nghiên cứu đề tài: “ Nghiên cứu hệ thống phanh-lái-treo trên ôtô busHyundai Universe Express ”
Là xe khách tiện nghi và an toàn bậc nhất, Hyundai cũng trang bị cho UniverseXpress Noble hệ thống phanh khí nén toàn phần hỗ trợ hệ thống chống bó cứng phanhABS và hệ thống ổn định thân xe ASR, các hệ thống điều hòa, cách âm, đáp ứng đượcnhững chỉ tiêu an toàn, bảo đảm an toàn và các tiện nghi thiết yếu cho hành khách và tài
xế trên xe
Trong quá trình thực hiện đề tài, do thời gian và kiến thức còn hạn chế nên khôngthể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Em rất mong sự giúp đỡ, ý kiến đóng góp củaquý thầy cùng tất cả các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn
Trang 9MỤC LỤC
Lời cảm ơn……… i
Tóm tắt……… ii
Mục lục……….iii
Danh mục các từ viết tắt……… vii
Danh mục các hình vẽ và biểu đồ……… viii
Danh mục các bảng……… xi
Sơ đồ 2.1: Hiệu quả của bộ điều chỉnh độ chùng tự động.27
Biểu đồ 2.2: Điều khiển phanh ABS.40
Biểu đồ 2.3: Quan hệ giữa bánh xe và mặt đường41
Biểu đồ 2.4: Biểu đồ vận hành ABS/ASR42
Trang 10DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 11DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ BIỂU ĐỒ
Hình 1.1: Hyundai Universe Express 1
Hình 1.2: Khoang tài xế của xe Hyundai Universe Express1
Hình 1.3: Khoang hành khách2
Hình 1.4: Động cơ và chi tiết phanh2
Hình 1.5: Hệ thống tuần hoàn không khí3
Hình 2.1: Sơ đồ hệ thống phanh xe Hyundai Universe Express9
Hình 2.2: Máy nén khí11
Hình 2.3: Hoạt động của máy nén khí12
Hình 2.4: Bộ phận xử lý không khí13
Hình 2.5: Hoạt động của máy hút ẩm.14
Hình 2.6: Cấu tạo van phanh kép.15
Hình 2.12: Cơ cấu phanh cầu trước và sau19
Hình 2.13: Chi tiết cấu tạo cụm phanh trống20
Hình 2.14: Cụm phanh.21
Hình 2.15: Cấu tạo bầu phanh đơn22
Hình 2.16: Bầu phanh đơn22
Hình 2.17: Cấu tạo bầu phanh kép23
Trang 12Hình 2.25: Cấu tạo hệ thống guốc hãm28
Hình 2.31: Hoạt động của van một chiều33
Hình 2.32: Cấu tạo van hai chiều34
Hình 2.33: Van xả nhanh34
Hình 2.34: Cấu tạo van xả nhanh.35
Hình 2.35: Hoạt động của van xả nhanh.35
Hình 3.3: Sơ đồ cấu tạo giảm chấn48
Hình 3.4: Hệ thống treo phía trước với hai lò xo khí49
Hình 3.5: Hệ thống treo phía sau với bốn lò xo khí49
Hình 3.6: Lò xo không khí khi tăng tải trọng xe50
Hình 3.7: Lò xo không khí tại vị trí nghỉ51
Hình 3.8 Lò xo không khí khi giảm tải51
Hình 3.9: Thanh cân bằng52
Hình 3.10: Các thanh đẩy của hệ thống treo phía trước54
Hình 3.11: Các thanh đẩy của hệ thống treo phía sau54
Hình 4.1: Cấu tạo chung hệ thống lái57
Hình 4.2: Bánh lái58
Hình 4.3: Trục lái59
Hình 4.4: Cơ cấu lái trên Hyundai Universe60
Trang 13Hình 4.5: Sơ đồ bố trí van phân phối trên trục vít vô tận61
Hình 4.6 : Bơm dầu kiểu cánh quạt trên Hyundai Universe62
Hình 4 7: Trạng thái của van b i 63
Hình 4.8 : Cấu tạo cơ cấu lái và van phân phối, xy lanh piston64
Hình 4.9 : Sơ đồ các mặt cắt64
Hình 4.10: Nguyên lý kết cấu van phân phối65
Hình 4.11 : Sự đóng mở đường dầu trong thân van66
Hình 4.12 : Nguyên lý hoạt động của trợ lực lái khi xe đi thẳng66
Hình 4.13 : Nguyên lý hoạt động của trợ lực lái khi xe quay vòng sang trái67
Hình 4.14 : Nguyên lý hoạt động của trợ lực lái khi xe quay vòng sang phải68
Trang 14DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Đặc điểm kỹ thuật của cụm phanh21
Bảng 2.2: Đặc điểm kỹ thuật Hệ thống guốc hãm29
Bảng 5.1: Kiểm tra, bảo dưỡng, máy nén khí69
Bảng 5.2: Tiêu chuẩn bảo dưỡng của nhà sản xuất70
Bảng 5.3: Hư hỏng bộ xử lý không khí71
Bảng 5.4: Hư hỏng van phanh kép72
Bảng 5.5: Hư hỏng van phanh dừng.72
Bảng 5.6: Tiêu chuẩn và giới hạn các chi tiết trong cụm phanh.74
Bảng 5.7: Hư hỏng trong cụm phanh76
Bảng 5.8: Hư hỏng trong các bầu phanh76
Bảng 5.9: Hư hỏng bộ điều chỉnh độ chùng tự động77
Bảng 5.10: Những hư hỏng thường gặp trong hệ thống phanh80
Trang 15CHƯƠNG 1: THÔNG SỐ KỸ THUẬT XE HYUNDAI
UNIVERSE EXPRESS
Trong một thập kỷ trở lại đây Hyundai Motor ngày càng cho ra đời những dòng xevới độ tin cậy và ổn định cao hơn với ngoại thất và nội thất được thiết kế ngày càngđẹp mắt và hiện đại hơn Có lẽ đó là những lý do chính giúp họ ngày càng lớn mạnh,
có chỗ đứng trên thị trường toàn cầu và trong mắt người dùng
1.1 Một số hình ảnh về dòng xe Hyundai Universe Express
Hình 1.1: Hyundai Universe Express.
Hình 1.2: Khoang tài xế của xe Hyundai Universe Express.
Trang 16Hình 1.3: Khoang hành khách.
.
Hình 1.4: Động cơ và chi tiết phanh.
Trang 17Hình 1.5: Hệ thống tuần hoàn không khí.
1.2 Thông số kỹ thuật của xe Hyundai Universe Express
intercooler
Trang 18Trục điều khiển Khớp các-đăng (với cơ
chế độ nghiêng thuộckính thiên văn)
nhớt điều Máy vận chuyển khôngthuyên chuyển Cc/xoay 25
khiển nhanh Luồng kiểm soát
Trang 19Hệ thống phanh
không khí toàn bộVan rơ-le kiểu R mặt trước van-12, R mặt
sau van-14
Phanh
trống
Đánh trống ĐKT x chiềurộng lớp vải lót x bề dày
lớp vải lót
Không tải (không bị
Không tải (không bị
Treo khíKiểu treo khí (trước/ sau) Kiểu trục xe
Kiểu lò xo không khí Lò xo không khí tấm đúc
cong lăn
Trang 21CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG PHANH
Hyundai Universe Express sử dụng hệ thống phanh khí hiện đại toàn thời gian đảmbảo an toàn tối ưu khi phanh với quãng đường phanh và khoảng thời gian phanhngắn nhất Ưu điểm của hệ thống phanh khí nén so với phanh thủy lực vì khi có hiệntượng rò rỉ, dầu phanh sẽ chảy hết khỏi hệ thống gây vô hiệu hóa hệ thống phanhcòn phanh khí nén thì không như vậy Tuy nhiên nó quá cồng kềnh chỉ phù hợp cho
xe tải và xe bus
2.1.Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
2.1.1 Sơ đồ cấu tạo
Ø 4 x1 0
Ø 4 x1 0
Trang 221- Máy nén khí, 2- Van phân phối phanh sau, 3- Bộ giải nhiệt khí nén, 4- Bộ tách
ẩm, 5- Bình hơi phanh trước, 6- Bình tích năng, 7- Bình hơi phanh sau, 8- Van xảnước, 9- Cơ cấu phanh trước, 10- Van điện từ ABS phanh trước, 11- Cần phanhtrước, 12- Tổng van phân phối, 13- Van bảo vệ 4 ngã, 14- Bầu phanh trước, 15-Bình hơi cái, 16- Bình hơi phanh tay và trơ lực, 17- Van an toàn, 18- Cơ cấuphanh sau, 19- Bầu phanh sau, 20- Van đổi chiều hai ngã, 21- Van xả nhanh, 22-Van điện từ ABS phanh sau
2.1.2Nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh
2.1.2.1 Hệ thống phanh chính.
Khí nén từ máy nén khí (1) qua bộ giải nhiệt khí nén (3) và bộ tách ẩm (4) đi tới bình hơi cái (15) từ đó khí nén được phân phối tới các bình chứa (5), (7) và (16)qua van phân phối (13).Một phần còn lại qua bình tích năng mục đích bổ sung khí nén
trong một thời gian tức thời ngoài ra còn có tác dụng dập tắt dao động áp suất
• Khi đạp phanh
Khí nén từ các bình chứa (5), (7) đi vào tổng van phân phối (12), khí nén từbình(5) qua tổng phanh đến van ABS (10) rồi cung cấp cho các bầu phanh trướctạo lực đẩy làm xoay cam thực hiện quá trình phanh bánh trước, còn khí nén từbình chứa (7) cung cấp cho van phân phối (2) phanh sau để phân phối cho các vanABS (10) đến các bầu phanh sau thực hiện quá trình phanh
• Khi nhả phanh
Khí nén từ các đường cấp của tổng van phân phối (12) sẽ được xả ra ngoài khítrời theo đường xả khí của tổng van phân phối (12) Lúc đó sẽ xảy ra hiện tượngsụt áp trên dòng điều khiển tới dòng phanh cầu trước và cầu sau Khí nén mộtphần thoát ra ngoài qua van xả nhanh, một phần thoát ra qua van ABS và tổngphanh thực hiện việc nhả phanh
2.1.2.2 Hệ thống phanh dừng.
• Khi không phanh :
Khí nén từ bình chứa (16) cấp khí cho van phanh dừng (11) Từ van phanh dừng (11) khí nén đến van hai ngả 20 cấp cho các van xả nhanh (21) cấp khí vào các bầuphanh tích năng cầu sau (19) ép lò xo tích năng lại thực hiện quá trình nhã phanh cầu sau
Trang 23• Khi phanh
Khi xoay van phanh dừng (11), sẽ xảy ra hiện tượng sụt áp ở dòng điều khiển cácvan xả nhanh (21) thông với khí quyển Van xa nhanh (21) không cho khí nén từbình chứa (16) vào ép lò xo tích năng và mở đường khí nén từ phần dưới pistoncủa bầu phanh ra ngoài khí quyển qua van tăng tốc (21) Lực nén lò xo truyền đếncần của bầu phanh để phanh nhanh chóng Hiệu quả phanh phụ thuộc vào gócxoay của cần điều khiển của van phanh dừng
2.2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động các chi tiết
2.2.1 Máy nén khí
Hình 2.2: Máy nén khí.
- Máy nén khí là bộ phận cung cấp khí nén cho hệ thống phanh khí nén làm việc
- Hyundai Universe Express sử dụng máy nén khí 2 xy lanh giúp cung cấp đầy đủkhí nén cho hệ thống phanh trong thời gian nhanh và hợp lý nhất
- Cơ cấu dẫn động của máy nén khí làm việc từ trục khuỷu của động cơ qua cácbánh răng của cơ cấu dẫn động Piston được làm bằng nhôm có chốt bơi, sự dịchchuyển dọc trục của các chốt trong đỉnh piston được hạn chế bởi các vòng hãm.Không khí từ ống góp nạp của động cơ đi vào các xy lanh máy nén qua van lánạp Piston nén khí qua và ép vào hệ thống khí nén van lá tăng áp nằm ở đỉnh xylanh
Trục khuỷu
Van xả
Piston và Xéc-măng Van nạp
Trang 24Hình 2.3: Hoạt động của máy nén khí
: : nước làm mát : khí nén cung cấp cho hệ thống
: : dầu bôi trơn : không khí nạp
- Máy nén khí hút không khí vào xy-lanh qua các van nạp khi piston từ điểm chếttrên dịch chuyển xuống điểm chết dưới, sau đó thực hiện quá trình nén (piston đi
từ điểm chết dưới lên), khi piston lên tới điểm chết trên van xả mở ra cho khí nén
đi vào các bình chứa
- Khối xi lanh và nắp được làm mát bằng chất lỏng dẫn từ hệ thống làm mát động
cơ Dầu bôi trơn theo các đường dẫn dầu bên trong trục khuỷu đến các ổ thanh
Trang 25truyền Các ổ bi chính, các cổ khuỷu, các chốt piston và thành xy lanh được bôitrơn bằng phương pháp vung toé.
Trang 26chảy ra theo van xả (exhaust) Khí nén sau khi tách dầu đi qua lõi lọc để hút hếthơi ẩm tiếp tục đi qua van một chiều (one-way check valve) rồi đi tới cổng phânphối vào các bình chứa Hơi ẩm được lõi lọc ẩm giữ lại sẽ chảy xuống bình chứa(sump) được xả ra ngoài qua van xả (exhaust).
- Khi khí nén trong bình chứa tạo áp suất đủ lớn (thường là 150psi) van điều tiết(check valve assembly) sẽ đóng lại đồng thời khí nén được đưa tới cổng điềukhiển đẩy van xả đi xuống đóng cổng cấp khí vào bình chứa Khi áp suất bìnhchứa xuống khoảng 60 – 75psi, hơi đến cổng điều khiển ngắt, van xả dịch lên mởlại cổng cấp khí tiếp tục thực hiện quá trình nén khí
Hình 2.5: Hoạt động của máy hút ẩm.
Trang 272.2.3 Van phanh kép
Hình 2.6: Cấu tạo van phanh kép.
13.Bu-lông thanh đẩy 30.Vỏ lỗ xả 45.Vòng đệm
Trang 28- Van phanh kép có vai trò quan trọng như xy lanh chính trong dẫn động thuỷlực Nó là bộ phận không thể thiếu, dùng để điều khiển áp suất và lưu lượng khínén từ bình chứa đi đến các bầu phanh.
• Nguyên lý hoạt động
- Khi tài xế đạp bàn đạp phanh (Treadle), các lò xo bị nén lại mở thông cửa cấp(supply) và cửa phân phối (delivery) khí nén Khí nén qua cửa phân phối(delivery) theo đường ống đi tới các cụm phanh thực hiện chức năng phanh
- Khi tài xế nhả bàn đạp phanh (treadle) lò xo trở về vị trí ban đầu đóng các cổngcung cấp (supply) và cổng phân phối (delivery), khí nén từ các cụm phanh xả rangoài qua van xả nhanh, khí nén còn lại trong đường ống đi ngược về cổng phânphối (delivery) và xả ra ngoài theo van xả (exhaust) nằm phía dưới van phanhkép
Hình 2.7: Mặt cắt van phanh kép.
Trang 29Lỗ hơi 1
Van xả
Phanhdừng
Lỗ hơi 2
Trang 30- Khi tiếp tục cho xe chạy, tài xế gạt cần phanh dừng trở lai vị trí A, khí nén từbình chứa phụ qua lỗ hơi 1 đi qua lỗ hơi 2 và dẫn tới phía cơ cấu phanh dừngcủa bầu hơi kép, ép màng da nén lò xo tích năng lại, thanh đỡ của bầu phanhkép sẽ chạy về phía nhả phanh, xe sẵn sàng tiếp tục lăn bánh.
2.2.5 Cơ cấu phanh cầu trước và sau
Trang 31Hình 2.12: Cơ cấu phanh cầu trước và sau.
- Cầu trước sử dụng bầu phanh đơn chỉ có một buồng thực hiện chức năngphanh thông thường
- Cầu sau sử dụng bầu phanh kép gồm có hai buồng:
Một phía là buồng phanh thông thường, điều khiển bằng khí nén từ hệ thốngphanh chính Một phía được gọi là buồng lò xo tích năng, điều khiển bằng khínén qua van phanh dừng
2.2.6 Cụm phanh (Loại phanh tang trống)
Bầu phanh đơnBầu phanh đơn
Trang 32Hình 2.13: Chi tiết cấu tạo cụm phanh trống
1.Con lăn và con chặn 14.Chốt cài
7.Bố thắng và guốc 20.Phốt dầu
13.Chốt đàn hồi
Trang 33Độ rộng × dày (mm) 200×20
Kiểu điều chỉnh Điều chỉnh độ chùng tự động
Bảng 2.1: Đặc điểm kỹ thuật của cụm phanh
• Nguyên lý hoạt động
Hình 2.14: Cụm phanh.
Brake drum ~ trống phanh Slack Adjuster ~ bộ điều chỉnh
Return Spring ~ lò xo hồi vị Brake Cam Shaft ~ trục cam phanhBrake cam ~ S cam Cam roller ~ con quay cam
Brake Shoe ~ bố thắng
- Khi tài xế đạp bàn đạp phanh, khí nén sẽ được đưa tới các cơ cấu phanh đẩythanh đỡ về phía thực hiện chức năng phanh Thanh đỡ được gắn vào bộ điềuchỉnh độ chùng tác động lên S-cam, quay S-cam đẩy 2 bên guốc phanh ép chặtvào trống phanh tạo lực ma sát làm dừng các bánh xe lại
2.2.7 Bầu phanh
2.2.7.1 Bầu phanh đơn (2 bánh trước)
• Cấu tạo
Trang 34Hình 2.15: Cấu tạo bầu phanh đơn.
Hình 2.16: Bầu phanh đơn.
• Nguyên lý hoạt động
- Khi đạp phanh, khí nén từ bình chứa qua các ống vào lỗ hơi bầu phanh đơn
ép lên màng da thắng lực đẩy của lò xo và đẩy thanh đỡ về phía thực hiệnchức năng phanh
Màng da
Lỗ hơi
Trang 35-Khi nhả phanh, áp suất ép lên màng da mất đi, lò xo trở về hình dạng ban đầu,thanh đỡ rút về, bố nhả ra khỏi trống phanh.
Trang 36Hình 2.19: Mặt cắt bầu phanh kép.
- Quá trình phanh: Khi tài xế đạp phanh, khí nén được dẫn từ bình chứa đi theo
các ống hơi vào lỗ hơi phía bên buồng chức thực hiện chức năng phanh Áp lực của khí nén tác động lên màng da thắng lực lò xo giữ thanh đỡ đẩy nó về phíathực hiện chức năng phanh
Hình 2.20: Vị trí chưa phanh.
Trang 37Hình 2.21: Vị trí bắt đầu phanh.
Hình 2.22: Vị trí phanh cực đại
- Phanh dừng: Khi tài xế kéo cần phanh dừng, khí nén từ buồng phanh dừng
được xả ra ngoài qua van xả nhanh Lò xo tích năng lúc này trở về hình dạng ban đầu
đẩy thanh đỡ về phía phanh các bánh xe sau đảm bảo xe không chuyển động nếu
có tác động bên ngoài vào xe
2.2.8 Bộ điều chỉnh độ chùng tự động
Trang 388.Lắp ráp bộ điều khiển 17.Bộ ly hợp
• Nguyên lý hoạt động:
- Độ rơ giữa bố và tang phanh trở nên rộng sau một thời gian sử dụng Do đó, độ
rơ giữa bố và tang phanh phải được duy trì đúng bằng cách điều chỉnh nó Ở
Trang 39một số loại xe bình thường, việc điều chỉnh độ rơ giữa bố và tang phanh sẽ đượcthực hiện bằng tay
- Hyundai Universe Express với hệ thống phanh khí toàn thời gian hiện đại đượctrang bị bộ điều chỉnh độ rơ giữa bố và tang phanh hoàn toàn tự động Nhờ thếđảm bảo được độ rơ giữa bố và tang phanh luôn tối ưu trong suốt quá trình xehoạt động, tránh được những tai nạn đáng tiếc
- Việc duy nhất cần làm là theo dõi độ dày của lớp bố phanh và thay thế nó khicần thiết
Sơ đồ 2.1: Hiệu quả của bộ điều chỉnh độ chùng tự động
Hình 2.24: Bộ điều chỉnh độ chùng tự động
2.2.9 Hệ thống guốc hãm (Bộ chặn)
Trang 40Hình 2.25: Cấu tạo hệ thống guốc hãm.
1.Bánh răng bước 5.Bộ trao đổi nhiệt,
2.Ngõ ra trục hộp số 6.Xy lanh dự trữ
3.Rotor/Stator 7.Bộ điều khiển thủy
lực4.Bơm
- Hệ thống guốc hãm là một tùy chọn hiện đại được trang bị thêm cho UniverseExpress có nhiệm vụ tăng sự đảm bảo cho hệ thống phanh
• Đặc tính kỹ thuật nổi bật:
- Bổ trợ lực phanh lên tới 500Kw
- Dầu cung cấp cho hệ thống guốc hãm được chia sẻ với hộp số
- Hệ thống làm mát chung với hộp số
- Gọn nhẹ
- Tăng độ ổn định tối ưu cho hệ thống phanh