Đó là một trong những trang sử chóilọi nhất trong lịch sử, một dấu mốc lớn trên con đường phát triển suốt chiều dài mấynghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam.Có thể khẳng đị
Trang 1Mục lục :
1 MỞ ĐẦU 1
2 NỘI DUNG 4
2.1 Lý luận chung về vấn đề thời cơ 4
2.1.1Khái niệm thời cơ 4
2.1.2Vai trò của thời cơ 4
2.2 Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945 7 2.2.1Khái quát về cách mạng tháng Tám 7
2.2.2Nghệ thuật chớp thời cơ trong cách mạng tháng tám của Đảng 9
2.2.3Tầm quan trọng của việc chớp đúng thời cơ đối với cách mạng tháng Tám 11
2.3 Vận dụng 12
2.3.1Luận giải ý kiến “ Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi nhanh chóng khi Việt Nam xuất hiện “khoảng trống quyền lực”” 12
2.3.2Vận dụng bài học thời cơ trong thực tiễn xây dựng và phát triển đất nước ta hiện nay 18
3 KẾT LUẬN 23
Trang 21 MỞ ĐẦU
Thời gian đã lùi xa nhưng tầm vóc, ý nghĩa thắng lợi, bài học kinh nghiệm củaCách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị Đó là một trong những trang sử chóilọi nhất trong lịch sử, một dấu mốc lớn trên con đường phát triển suốt chiều dài mấynghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam.Có thể khẳng định, thànhcông lớn nhất trong khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám là nhờ nghệ thuật chỉ đạo tàitình của Đảng, của chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị và đặc biệt khi thời cơđến thì biết chớp lấy thời cơ để ra quyết định tổng khởi nghĩa đúng lúc,dành thắnglợi nhanh chóng Việc chọn đúng thời cơ không chỉ là một khoa học mà còn là cảmột nghệ thuật để các thế hệ sinh viên học tập và tự hào về lịch sử của dân tộcmình
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng tuyên bố khi ra quyết định Tổng khởi nghĩa dành
chính quyền: “Lúc này, thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy
cả dãy Trường Sơn cũng kiên quyết dành cho được độc lập.”,điều này khẳng định
một lần nữa sự quan trọng trong việc chớp thời cơ và hành động.Bài học về chọnthời cơ trong cách mạng tháng Tám vẫn còn đó cho đến tận hôm nay trong giai đoạndân tộc ta đang trên đường đổi mới,xây dựng đất nước và hội nhập cùng với thếgiới
Để hiểu rõ về vấn đề thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám cũng như vai trò của nó
trong thời đại ngày nay chúng ta hãy cùng đi tìm hiểu, nghiên cứu đề tài: “Vấn đề
thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam”
Vì thời gian có hạn nên nội dung đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót rấtmong sự góp ý của cô để bài tiểu luận của chúng em được hoàn chỉnh hơn
Trang 32 NỘI DUNG.
2.1 Lý luận chung về vấn đề thời cơ.
2.1.1 Khái niệm thời cơ.
Thời cơ là một hoàn cảnh thuận lợi đến trong một thời gian ngắn, đảm bảo một việc nào đó có thể tiến hành có kết quả Do đó, nó là một khái niệm rất quan
trọng, gắn liền với sự thành bại của mỗi cá nhân, của các đảng phái chính trị và củamỗi cộng đồng với những quy mô khác nhau
Thời cơ là một thành tố khách quan, hoàn toàn không phụ thuộc vào ý muốnchủ quan của một cá nhân nào, của một tổ chức chính trị nào Nó xuất hiện mộtcách bất ngờ và tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định Nói như vậy không cónghĩa là thời cơ là một cái gì đó không thể biết trước được, không thể đoán địnhđược Tuy nhiên, điều lý thú là ở chỗ, nó có mà không có và ngược lại Vì thế,không phải ai cũng có thể dự báo được thời cơ, theo dõi, nắm bắt nó và cuối cùng làlợi dụng nó để đạt tới cái đích của mình
2.1.2 Vai trò của thời cơ.
Như đã nêu trong khái niệm, thời cơ là một thành tố khách quan, hoàn toàn khôngphụ thuộc vào ý muốn chủ quan của một cá nhân nào, của một tổ chức chính trị nào
Nó xuất hiện một cách bất ngờ và tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định Tuynhiên, nếu chúng ta biết dự báo, theo dõi nắm bắt và tận dụng thời cơ một cách hợp
lý thì thời cơ sẽ là bệ phóng, là một yếu tố quan trọng mang lại thành công cho cánhân, tổ chức cũng như cho xã hội.Thời cơ có vai trò rất quan trọng trong rất nhiềuvấn đề của rất nhiều lĩnh vực,đặc biệt là trong các cuộc cách mạng,khởi nghĩa dànhchính quyền
Theo chủ nghĩa Mác – Lê nin thì có 3 nhân tố chủ yếu để hợp thành tình thếcách mạng đó là:
Trang 4- Thứ nhất: Giai cấp và tầng lớp thống trị bên trên đã lâm vào một cuộc khủnghoảng trầm trọng, không thể kiểm soát nổi tình hình, trở nên bất lực, không còn
có chế độ thống trị như cũ nữa
- Thứ hai: Các giai cấp và tầng lớp bị trị bên dưới cũng rơi vào tình trạng cơ cực,
bị bần cùng không thể chịu đựng được nữa, không thể sống nổi nữa Mâu thuẩn
đã gay gắt đến cực độ và quần chúng đã sẵn sàng đi tới một hành động giảiphóng
- Thứ ba: Tầng lớp, bộ phận trung gian, những người trí thức yêu nước, có tưtưởng dân chủ, tiến bộ, những người có tinh thần dân tộc, kể cả một bộ phậntrong giai cấp hữu sản nhưng gần với quần chúng, nhận thức được xu thế lịch
sử, ngả về phía cách mạng, tương quan lực lượng có lợi cho phía cáchmạng.Hội đủ những điều kiện đó, về cơ bản, tình thế cách mạng đã chín muồi
→Như vậy, một cuộc khởi nghĩa diễn ra thành công không phải dựa vào một
âm mưu, một đảng phái mà phải dựa vào cao trào cách mạng của nhân dân, dựavào một chuyển hướng lịch sử quyết định.Nhưng xét trên bình diện đó, chúng ta cóthể nhận thấy ở Việt Nam vào đầu những năm 1940, đặc biệt sau khi cuộc khởinghĩa Nam Kỳ nổ ra thất bại thì vấn đề thời cơ mới được bàn luận đến rất nhiều,trước đó nữa là sự thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái của Việt Nam Quốc dânĐảng vào đầu tháng 2-1930 là một ví dụ điển hình về việc thời cơ chưa xuất hiện.Khi đó, những người đứng đầu Việt Nam Quốc dân Đảng đã coi khởi nghĩa nhưmột giải pháp tình thế, như một trò chơi “không thành công cũng thành nhân”.Nhưvậy thời cơ có thực sự là cần thiêt !
Thế hệ cách mạng Việt Nam tiếp theo liền rút ra bài học: Không được đùa vớikhởi nghĩa Vào tháng 5-1941, trong Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấp hànhTrung ương lần thứ VIII tại Pắc Bó, Cao Bằng dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc và quyền Tổng Bí thư Trường Chinh Nghị quyết đã dự báo một cáchchính xác về cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và hệ lụy của nó: “Nếu cuộc đế quốcchiến tranh lần trước đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốcchiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó cách mạng nhiều
Trang 5nước thành công ” Như vậy, thời cơ sẽ đến với nhiều nước trên thế giới khi chiếntranh thế giới thứ hai kết thúc, phần thắng nghiêng về Liên Xô và phe dân chủ Đó
là một khả năng làm xuất hiện thời cơ có lợi cho cách mạng nhiều nước, trong đó
có cách mạng nước ta Hội nghị còn nhận định rằng cuộc cách mạng Đông Dương
là một bộ phận của phong trào cách mạng thế giới và lúc đó là một bộ phận củaphong trào dân chủ chống phát-xít Vận mệnh của dân tộc Đông Dương gắn liềnvới vận mệnh của Liên xô, đồng thời cũng gắn liền với cách mạng Trung Quốc.Từviệc đọc, quan sát, nắm bắt các nhận định chiến lược trên ta có thể thấy rõ rằng,thời cơ đến khi chúng ta đã chuẩn bị mọi mặt để đón nhận nó,không ấp úng,bị độngnếu diễn biến tình hình có thay đổi
Bài học thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn là bài học đicùng năm tháng, nếu chúng ta muốn thành công và không muốn tụt hậu Hồ ChíMinh đã xác định tầm quan trọng có tính khái quát của khái niệm thời cơ qua haicâu thơ của bài thơ “Học đánh cờ” trong tác phẩm Nhật ký trong tù: “Lạc nước, hai
xe đành bỏ phí,gặp thời, một tốt cũng thành công.”.Ngày nay, khi mà đất nướcchúng ta đang hội nhập toàn diện trên tất cả các lĩnh vực thì vấn đề thời cơ càngđóng một vai trò hết sức quan trọng Nếu như chúng ta biết nhận biết, theo dõi vàtận dụng tốt thì thời cơ sẽ mạng lại rất nhiều lợi ích về kinh tế, chính trị - ngoạigiao, văn hóa – xã hội Ngược lại nếu như chúng ta không vận dụng hợp lý hay bỏsót thì sẽ gây ra những thiệt hại đáng tiếc, thậm chí sẽ trở thành vật cản trên conđường phát triển của đất nước
Thời cơ không chỉ đóng vai trò quan trọng đối với những vấn đề của dân tôc,của đất nước, của các tổ chức mà nó còn rất có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, đặcbiệt là trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay Một cá nhân nếu biết nắmbắt thời cơ kết hợp với những kiến thức vốn có thì sẽ sớm vươn đến thành công vàngược lại nếu chỉ có những kiến thức thôi mà không biết nắm bắt thời cơ thì rất khó
để thành công
Trang 62.2 Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945.
Trong nước: (Chủ quan)
-Quân Nhật ở Đông Dương rệu rã Chính phủ thân Nhật Trần Trọng Kim hoangmang
-Ngày 13/8/1945 TƯ Đảng và Tổng bộ Việt Minh lập UB khởi nghĩa toàn quốc, raquân lệnh số 1, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước
-Từ ngày 14-> 15/8/1945 Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào thông qua
kế hoạch lãnh đạo ND Tống khởi nghĩa và quyết định những vấn đề quan trọng vềchính sách đối nội, đối ngoại sau khi giành được chính quyền
-Từ ngày 16 ->17/8/1945 Đại hội Quốc dân được triệu tập ở Tân Trào tán thànhlệnh tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, thành lập
UB dân tộc giải phóng do CT Hồ Chí Minh đứng đầu
*Tổng khởi nghĩa.
Ngày 2-5-1945 Hồng quân Liên Xô tiêu diệt phát xít Đức, đến ngày 9-5-1945 phátxít Đức đầu hàng không điều kiện Ở Châu Á, phát xít Nhật cũng đi gần đến chỗthất bại hoàn toàn
Trước sự phát triển hết sức nhanh chóng của tình hình, Trung ương quyết định họpHội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào từ 13 đến 15-8-1945
- Đêm 13-8-1945 Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra lệnh tổng khởi nghĩa
- Ngày 16-8-1945, Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào đã tán thành chủ trương Tổngkhởi nghĩa và 10 chính sách của Việt Minh, quyết định đặt tên nước là Việt Nam
Trang 7Dân chủ Cộng hòa, xác định quốc kỳ, quốc ca và thành lập Ủy ban dân tộc giảiphóng Việt Nam (Chính phủ lâm thời) do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
Ngay sau Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư kêu gọi đồng bào chiến sĩ cảnước: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bao hãy
đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội – 2002, t.3, tr.554.)
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hơn 20 triệu nhân dân ta đã nhất tề vùng dậy khởinghĩa giành chính quyền
Từ ngày 14-8-1945, các đơn vị giải phóng quân đã liên tiếp hạ nhiều đồn Nhật tạicác tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Yên Bái
Ngày 18-8-1945, nhân dân các tỉnh Bắc Giang, Hải Dương, Phúc Yên, Thái Bình,Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Nam và Khánh Hòa giành chính quyền
Ngày 19-8-1945 dưới sự chỉ đạo của Thành Ủy Hà Nội hàng chục vạn quần chúngsau khi dự míttinh đã rầm rộ xuống đường biểu tình Trước khí thế áp đảo của quầnchúng khởi nghĩa, chính quyền đã về tay nhân dân
Ngày 23-8-1945, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Huế
Ngày 25-8-1945, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Sài Gòn
Chỉ trong vòng 15 ngày (từ ngày 14 đến ngày 28-8-1945) cuộc Tổng khởi nghĩa đãthành công trên cả nước, chính quyền về tay nhân dân
Kết quả thắng lợi của cuộc cách mạng Tháng Tám, là ngày 02-9-1945 tại cuộc míttinh lớn tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch
Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc bản tuyên ngôn độc lập, tuyên bố với quốc dân đồngbào, với toàn thể thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của lịch sửdân tộc Việt Nam, đưa dân tộc ta bước vào kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên độc lập, tự
Trang 8do Đánh giá ý nghĩa của Cách mạng Tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉrõ: “Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giaicấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này
là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa,một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn
quốc”( Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội – 2002, t.6,
tr.159.)
2.2.2 Nghệ thuật chớp thời cơ trong cách mạng tháng tám của Đảng.
Nói về thời cơ, Đảng ta không thụ động chờ thời cơ, mà chạy đua với thời gian
để đón thời cơ và đẩy lùi thách thức Đảng ta, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh, đã
có những chủ trương, biện pháp sáng suốt, tích cực, từng bước tạo thế và lực bêntrong để có thể động viên, tổ chức toàn dân đứng lên tổng khởi nghĩa giành chínhquyền khi có thời cơ đến
Nhìn xa hơn khi Đảng ra đời, Đảng lãnh đạo nhân dân làm nên ba cuộc vậnđộng cách mạng lớn (ba cuộc diễn tập) cuộc vận động những năm đầu 1930 đỉnhcao là cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930-1931); Cao trào dân chủ 1936-1939, Đảng
ta lại vượt qua những tổn thất do những cuộc khủng bố của địch để đi tiếp chặngđường mới; cao trào cách mạng 1939-1945 mà đỉnh cao là Cách mạng Tháng Tám1945
Vấn đề xác định thời cơ, chuẩn bị lực lượng cách mạng để chớp thời cơ khởinghĩa là những yếu tố hết sức quan trọng, quyết định thành công của mọi cuộc cáchmạng Cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân trong Cách mạngTháng Tám năm 1945 là minh chứng sinh động về sự nhạy bén trong nhận định vàchỉ đạo chớp thời cơ khởi nghĩa của Đảng ta
Nghệ thuật khởi nghĩa của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám trước hết là nghệ
thuật dự kiến thời cơ, chuẩn bị sẵn sàng mọi điều kiện cho Tổng khởi nghĩa Với
nhận định thời cơ Cách mạng gắn với chiến tranh đế quốc, Đảng theo dõi sát từngbước phát triển của chiến tranh thế giới thứ hai để dự kiến thời cơ khởi nghĩa Trong
Trang 9các nghị quyết hội nghị Trung ương và nhiều tài liệu, Đảng đã dự kiến thời cơ Cáchmạng nước ta ngày càng cụ thể và chính xác Tháng 11/1939 Đảng nhận định:chiến tranh đế quốc sẽ nung nấu Cách mạng Đông Dương bùng nổ và tiền đồ Cáchmạng giải phóng Đông Dương nhất định sẽ quang minh, rực rỡ Ngay từ tháng11/1940, Đảng dự kiến: một cao trào Cách mạng nhất định sẽ nổi dậy Tháng5/1941, Đảng đã dự kiến những điều kiện cụ thể của Tổng khởi nghĩa Đảng đãphân biệt rõ các loại thời cơ: thời cơ bộ phận và thời cơ toàn cục; thời cơ khởi nghĩađịa phương, thời cơ khởi nghĩa từng phần và thời cơ khởi nghĩa toàn quốc, thời cơchưa chín muồi và thời cơ chín muồi
Tầm vóc tư duy chiến lược của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện ởchỗ: Sớm nhìn thấy quy luật vận động cách mạng, dự báo thời cơ cách mạng, nhanhchóng triển khai thực hiện để thúc đẩy tiến trình cách mạng Tức là không thụ độngchờ thời cơ, mà tích cực, chủ động tiến hành đấu tranh cách mạng để tạo ra thời cơcách mạng, mà nổi bật là chủ trương xây dựng các tổ chức Việt Minh, các đoàn thểyêu nước trên phạm vi cả nước Từ tháng 3/1945, Đảng đã dự kiến những điều kiện
cụ thể của Tổng khởi nghĩa, trong đó quân Nhật thất bại đầu hàng là thời cơ quantrọng nhất cho Tổng khởi nghĩa bùng nổ
Để nắm được thời cơ, Đảng tích cực chuẩn bị lực lượng to lớn- lực lượng chínhtrị và lực lượng vũ trang, xây dựng và phát triển Mặt trận Việt Minh, thống nhấttrong toàn quốc Về chuẩn bị điều kiện khởi nghĩa, ngoài dự kiến thời cơ, tổ chứclực lượng toàn dân, Đảng xác định rõ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với vấn đề khởi
nghĩa Đảng đã xác định đỉnh cao của nghệ thuật khởi nghĩa là chớp đúng thời cơ
thuận lợi nhất, huy động toàn dân khởi nghĩa giành thắng lợi nhanh chóng
Thắng lợi của Cách mạng Tháng tám đã chứng tỏ Đảng đã chớp rất đúng thời
cơ nghìn năm có một Đó là thời điểm giữa tháng 8/1945, khi bọn cầm quyền phátxít ở Đông Dương hoang mang đến cực độ ngay kho Nhật đầu hàng, cao trào cáchmạng của nhân dân đã lan rộng ra toàn quốc và hàng triệu nhân dân đã lên trậntuyến đấu tranh, các thế lực đế quốc với những ý đồ xâm lược nước ta chưa kịp vàoĐông Dương, Đảng đã chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện chủ quan về chủ trương và
Trang 10lực lượng Đúng thời điểm đó, Đảng hạ lệnh Tổng khởi nghĩa, nhanh chóng giànhchính quyền trong cả nước, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: “Giờ tổngkhởi nghĩa đã đánh,dân tộc ta đên lúc vùng dậy cướp lại độc lập của mình.Trước cơhội có một không hai ấy,toàn thể dân tộc ta phải đem hết lực lượng,dùng hết canđảm,bao quanh đạo quân giải phóng Việt Nam,tung xương máu ra đánh đuổi giặc
Nhật,dành lấy tự do,hạnh phúc cho nhân dân”(Triệu hiệu của tổng bộ Việt Minh
ngày 14/8/1945).
Thành công của Cách mạng Tháng Tám 1945 chứng tỏ, Ðảng ta, đứng đầu làChủ tịch Hồ Chí Minh có tầm nhìn vượt trước thời gian, xác định đúng thời cơ, chonên đã chuẩn bị tốt lực lượng, sẵn sàng chủ động, chớp thời cơ lãnh đạo nhân dân tađứng lên tổng khởi nghĩa giành thắng lợi Ðây là sự vận dụng sáng tạo quy luật vậnđộng phát triển của khởi nghĩa và cách mạng, khôn khéo trong nghệ thuật chỉ đạochớp thời cơ, giành thắng lợi cách mạng
2.2.3 Tầm quan trọng của việc chớp đúng thời cơ đối với cách mạng tháng
Tám.
Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám 1945 là cuộc Tổng khởi nghĩa vũtrang của toàn dân, diễn ra đồng thời trong cả nước từ đêm 13/8 và kết thúc vàocuối tháng 8/1945 Có thể khẳng định, thành công lớn nhất của nghệ thuật khởinghĩa trong Cách mạng Tháng Tám: Ðảng ta đã chọn đúng thời cơ "nổ ra đúng lúc".Việc chớp đúng thời cơ của Đảng ta trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã gópphần mang lại thắng lợi vẻ vang cho dân tộc, đánh dấu một trong những bước ngoặt
vĩ đại vô cùng quan trọng trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam trong thể kỉ XX.Thắng lợi ấy đã đập tan ách thống trị của phát xít Nhật trong 5 năm, ách thống trịcủa thực dân Pháp 90 năm, lật đổ chế độ phong kiến mấy nghìn năm, lập nên nướcViệt Nam Dân chủ cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân dựa trên nền tảng liênminh công nông do giai cấp công nhân lãnh đạo đầu tiên ở Đông Nam Á
Trong suốt quá trình nhận định, theo dõi, nắm bắt và vận dụng thời cơ Đảng ta
đã đưa ra những quyết định đúng đắn không những góp phần mang lại kết quả thắng
Trang 11lợi to lớn mà còn giúp cho chúng ta tránh được những tổn thất về lực lượng, đánhmất những điều kiện thuận lợi cũng như là mất đi cơ hội khởi nghĩa.
Cách mạng Tháng Tám là thắng lợi đầu tiên của chủ nghĩa Mác-Lênin ở cácnước thuộc địa nửa phong kiến, góp phần làm phong phú kho tàng lý luận Mác-Lênin, khẳng định sức sống vô địch của chủ nghĩa Mác-Lênin.Ðây là sự vận dụngsáng tạo quy luật vận động phát triển của khởi nghĩa và cách mạng, khôn khéo trongnghệ thuật chỉ đạo chớp thời cơ, giành thắng lợi cách mạng
2.3 Vận dụng.
2.3.1 Luận giải ý kiến “ Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi nhanh
chóng khi Việt Nam xuất hiện “khoảng trống quyền lực””.
Thực tế áp dụng vào Việt Nam năm 1945 có một số quan điểm của các nhà sử học
tư sản, những nhà sử học phương tây cho rằng có“ khoảng trống quyền lực” trongcách mạng tháng 8/1945
- Theo Sten Tonnesson “Tình trạng chân không quyền lực có thể được mô tảchính xác như là một sự vắng mặt của các lực lượng Pháp và Đồng minh, sựthiếu quyết tâm của người Nhật trong việc nắm giữ quyền kiểm soát cho tớikhi Đồng minh tới và sự bất lực đối với các quan lại và chính quyền…” Vìthế ông nhấn mạnh “Khoảng trống quyền lực sau sự đầu hàng của Nhật ở HàNội, Huế, Sài Gòn là chủ yếu trong bất cứ sự giải thích nào về cách mạngViệt Nam.”
- Tác giả Kim Thanh có bài đăng trên báo quân đội ngày 08/08/2012 trình bàyrằng “Mấy năm gần đây, cứ vào dịp nhân dân Việt Nam kỷ niệm Cách mạngtháng Tám và Quốc khánh 2-9, trên một vài trang mạng có địa chỉ ở nướcngoài lại xuất hiện những bài viết của một vài sử gia phương Tây xuyên tạclịch sử cho rằng, "thắng lợi cách mạng tháng Tám là ăn may", tình hìnhchính trị khi đó “giống như một trái chín cây đang rụng Việt Minh đã nhanhtay nhanh chân chìa ra hứng trái rụng đó chứ chẳng có tài ba, công trạnggì…”
Trang 12- Trong quyển sách có tên là “Lịch sử Việt Nam từ năm 1940 đến 1952, Nhàxuất bản Seuil, Paris, 1952, Philippe Devilers đã xem thắng lợi của Cáchmạng Tháng 8 1945 là “sự ăn may”
- Nhà sử học S.Tonesson nói rằng “Chính sách Đông Dương của Rooseveltvới sự phát triển quân sự của cuộc chiến tranh Thái Bình Dương và kết thúc
ở một sự trống vắng quyền lực (power vacuum) khi Nhật Bản đầu hàng”
- Nhà sử học người Nauy S.Tonesson lại khẳng định và đưa ra khái niệm
“Khoảng trống quyền lực” xuất hiện từ lúc Nhật thế chân Pháp tại ĐôngDương nhưng lại bại trận phải đầu hàng Đồng minh Ông nhận định trongcuốn The Vietnamese Revolution of 1945 - Roosevelt, Ho Chi Minh and deGaulle in a World at War: Bằng việc tạo ra khoảng trống quyền lực, cáccường quốc đã làm đảo lộn toàn bộ tình hình và do đó đã mời Việt Minhgiành chính quyền
- Thêm một quan điểm nữa cũng là người phương tây một người cùng thời vớiông là ký giả Pháp Phillip Devillers lại cho rằng “cuộc cách mạng khôngphải là sự bùng nổ… Chỉ có một sự hội tụ kỳ lạ các điều kiện mới khiến chocách mạng thực hiện được” Các điều kiện ấy là Nhật đảo chính Pháp, nạnđói năm Ất Dậu, tình trạng (gần như) vô chính phủ ở Việt Nam TheoDevillers, nếu không có “sự hội tụ kỳ lạ” những việc này, Việt Minh “khó có
cơ may để thắng được cấu trúc mạnh mẽ của Pháp
Sở dĩ các sử gia tư sản cho rằng “Cách mạng tháng Tám là một sự ăn may” vì
họ chỉ nhìn nhận một cách thiện cận.Họ chỉ thấy rằng ,từ sau cuộc đảo chính củaNhật ở Đông Dương (9/3/1945) thì Đông Dương nói chung và Việt Nam nóiriêng không còn là thuộc địa của Pháp mà là thuộc địa của Nhật, mà phát xítNhật trong chiến tranh thế giới thứ hai đã bị quân Đồng Minh đánh cho tơi tả,phải chịu thất bại thảm hại và phải tuyên bố đầu hàng Như vậy ở Đông Dương
xuất hiện“khoảng trống quyền lực” ( Pháp đã bị Nhật đánh bại, Nhật bị Đồng
Minh đánh bại ), cho nên cách mạng tháng Tám chỉ cần nổ ra là giành thắng lợi
Chính vì cách nhìn nhận như vậy mà người ta cho rằng “Cách mạng tháng Tám