GIÁO án POWERPOINT bài TỔNG QUAN văn học VN (lớp 10)

LOGO Cấu trúc bài họcvăn học viết Việt Nam 3 Con người Việt Nam qua văn học... LOGO Các bộ phận hợp thành của VHVNVĂN HỌC DÂN GIAN VĂN HỌC ViỆT NAM VĂN HỌC ViẾT... lao động.Là những sán

LOGO

LOGO Cấu trúc bài học

văn học viết Việt Nam

3

Con người

Việt Nam qua văn học

LOGO Các bộ phận hợp thành của VHVN

VĂN HỌC DÂN GIAN

VĂN HỌC ViỆT NAM

VĂN HỌC ViẾT

lao động.

Là những sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân

- Tính thực hành

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký,

tiểu thuyết chương hồi), thơ (thơ cổ phong, thơ Đường luật, từ khúc), Văn biền ngẫu (phú, cáo, văn tế)

-Văn học chữ Nôm: thơ (thơ Nôm Đường

luật, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói), văn biền ngẫu

-Văn học chữ Quốc ngữ: tự sự (tiểu thuyết,

truyện ngắn, ký), trữ tình (thơ trữ tình, trường ca), kịch (kịch nói, kịch thơ)

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký,

tiểu thuyết chương hồi), thơ (thơ cổ phong, thơ Đường luật, từ khúc), Văn biền ngẫu (phú, cáo, văn tế)

-Văn học chữ Nôm: thơ (thơ Nôm Đường

luật, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói), văn biền ngẫu

-Văn học chữ Quốc ngữ: tự sự (tiểu thuyết,

truyện ngắn, ký), trữ tình (thơ trữ tình, trường ca), kịch (kịch nói, kịch thơ)

-Truyện cổ dân gian: sử thi, truyền

thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười (Tấm Cám, Thánh Gióng, Thầy bói xem voi)

-Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu đố,

ca dao, vè, truyện thơ

- Sân khâu dân gian: chèo, tuồng,

cải lương

-Truyện cổ dân gian: sử thi, truyền

thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười (Tấm Cám, Thánh Gióng, Thầy bói xem voi)

-Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu đố,

ca dao, vè, truyện thơ

- Sân khâu dân gian: chèo, tuồng,

LOGO Mối quan hệ giữa VHDG và VHV

 Văn học dân gian và văn học viết có mối quan hệ mật thiết tương hỗ, cùng nhau phát triển

Văn học dân gian Văn học

LOGO Ví dụ

 Văn học dân gian Văn học viết

 Văn học viết Văn học dân gian

Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

(Bàng Bá Lân)

Đất nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc (Đất nước -Nguyễn Khoa Điềm)

II Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam

Văn học trung đại

(Sản phẩm của văn

hóa phương Đông)

Văn học hiện đại (Sản phẩm của sự kết hợp giữa văn hóa phương Đông truyền thống và văn hóa phương Tây)

Văn học từ tk X 

hết tk XIX

Văn học từ đầu tk XX 

Cách mạng tháng Tám 1945

Văn học từ Cách mạng tháng Tám 1945 

hết tk XX

Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam chia thành

mấy thời kỳ?

LOGO Table

Văn học trung đại Văn học hiện đại

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy việc viết

văn làm nghề

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy việc viết

văn làm nghềTrí thức, nhà Nho, tầng lớp quý tộc

Chữ Quốc ngữChữ Hán, chữ Nôm

- Thực dân Pháp xâm lược nước ta  giao lưu văn hóa với các nước phương Tây

- Cách mạng tháng Tám thành công, đất nước giành độc lập

-Công cuộc đổi mới 1986

- Thực dân Pháp xâm lược nước ta  giao lưu văn hóa với các nước phương Tây

- Cách mạng tháng Tám thành công, đất nước giành

độc lập

- Công cuộc đổi mới 1986

Xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông

Xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông

Tả thực, chi tiết, đề cao tính sáng tạo, tính

- Phản ánh con người toàn diện

Cảm hứng yêu nước, nhân đạo và

LOGO III Con người Việt Nam qua văn học

LOGO LÀM ViỆC NHÓM

Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

Con người Việt Nam trong quan

hệ quốc gia, dân tộc

Con người Việt Nam trong quan

hệ xã hội

Con người Việt Nam

và ý thức bản thân

Các mối quan hệ này được thể hiện như thế nào? Lấy ví dụ

minh họa???

LOGO 1 Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

 Con người nhận thức, cải tạo, chinh phục thiên nhiên

 Tình yêu thiên nhiên, con người và thiên nhiên là bạn tri âm

- VHDG: ca ngợi sự tươi đẹp của thiên nhiên

- VHTĐ: Thiên nhiên gắn bó với lý tưởng đạo đức thẩm mỹ của

nhà Nho

- VHHĐ: Thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hương đất nước, yêu

cuộc sống và đặc biệt là tình yêu đôi lứa

Quan sát TNTình yêu TNhình tượng nghệ thuật

LOGO 2 Con người Việt Nam trong quạn hệ quốc gia, dân tộc

 Con người có ý thức xây dựng quốc gia độc lập, tự chủ

 Chủ nghĩa yêu nước

- VHDG: Tình yêu làng xóm, quê cha đất tổ

- VHTĐ: Niềm tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc, lịch sử dựng nước và

3 Con người Việt Nam trong mối quan hệ xã hội

niềm cảm thông với những người dân bị áp bức

 Cảm hứng xã hội sâu đậm là một tiền đề quan trọng cho sự hình thành chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa nhân đạo trong VH

4 Con người Việt Nam và ý thức bản thân

Thân và Tâm luôn song song cùng tồn tại nhưng không đồng nhất

đoạn nhất định, văn học đề cao một trong hai mặt trên

Em hiểu thế nào là thân và tâm????

Thể xác và tâm hồn Bản năng và văn hóa

Tư tưởng vị kỷ và tư tưởng vị tha

Ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng

Thể xác và tâm hồn Bản năng và văn hóa

Tư tưởng vị kỷ và tư tưởng vị tha

Ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng

LOGO Con người Việt Nam và ý thức bản thân

Thời bình, con người có ý thức

về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu (văn học tk XVIII – đầu tk XIX, văn học 1930 – 1945, văn học sau 1986)

Thời bình, con người có ý thức

về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu (văn học tk XVIII – đầu tk XIX, văn học 1930 – 1945, văn học sau 1986)

Đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên nhiên khắc nghiệt (văn học thế kỷ X – XIV và văn học 1945 – 1975)

Đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên nhiên khắc nghiệt (văn học thế kỷ X – XIV và văn học 1945 – 1975)

LOGO Tổng kết

 Ghi nhớ: SGK

 Bài tập về nhà:

viết Việt Nam

LOGO

LOGO Chữ Hán và chữ Nôm

Chữ Hán

 Thế kỷ X  cuối tk XIX

 Là chữ viết của người Hán,

người Việt đọc theo cách

riêng cách đọc Hán Việt

 Là cầu nối để tiếp nhận một

phần quan trọng hệ thống

thể loại và thi pháp văn học

cổ - trung đại Trung Quốc

Chữ Nôm

 Xuất hiện từ tk XIII, phát triển mạnh ở tk XV và đạt tới đỉnh cao ở tk XVIII

 Là chữ viết cổ của người Việt, dựa vào chữ Hán mà đặt ra

 Ra đời nhằm phản ánh đời sống và tinh thần người Việt Nam, là bằng chứng hùng hồn cho ý chí xây dựng một nền văn hiến độc lập cho dân tộc ta.

LOGO Ví dụ

Mười mấy năm xưa ngọn bút lông Xác xơ chẳng bợn chút hơi đồng Bây giờ anh đổi lông ra sắt, Cách kiếm ăn đời có nhọn không?

(Tản Đà)

 Nguyễn Du tả Kiều:

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh (Truyện Kiều)

 Ước lệ, tượng trưng, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực

 Nam Cao tả Chí Phèo

Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết

(Chí Phèo)

 Tả thực, chi tiết, lấy con người làm chuẩn mực

Nam Cao, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Tố Hữu, Nguyễn Tuân, Hồ Chí Minh, Nguyễn Khoa Điềm, Phạm Tiến

Duật

Tiểu thuyết chương hồi, thơ Đường luật,

Kịch hát

Tiểu thuyết chương hồi, thơ Đường luật,

Kịch hát Tiểu thuyết, Thơ mới, thơ hiện đại, Kịch nói

Tiểu thuyết, Thơ mới, thơ hiện đại, Kịch nói