MỤC LỤC II MỤC ĐÍCH – NHIỆM VỤ – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9 2.1 Nhiệm vụ 1: Nhiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho
Trang 1-
BỘ GD & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Giáo viên hướng dẫn: Th.s Đậu Bắc Sơn
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Hà Thanh
Lớp : 40A 2 - TD
Trang 2-
Vinh 5/2003
Trang 3-
Lời cảm ơn !
Tôi xin chân thành cảm ơn thầy hướng dẫn Th.S Đậu Bắc Sơn
đã giúp đỡ tôi tận tình trong thời gian tôi thực hiện đề tài
Xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học, Ban chủ nhiệm khoa thể dục đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho chúng tôi được làm và hoàn thành khoá luận
Và qua đây tôi xin bày tỏ sự biến ơn tới sở TDTT Nghệ an, các huấn luyện viên, vận động viên bóng bàn của tỉnh
Trong thời gian thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, tôi mong được sự góp ý kiến của thầy hướng dẫn, Hội đồng khoa học, Ban chủ nhiệm khoa GD thể chất và những người quan tâm đến
đề tài này.
Vinh, ngày 15/5/2003
Trang 4-
Nguyễn Hà Thanh 40A2 – TD 4 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ………
………
………
………
………
………
………
………
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC ………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 5-
Nguyễn Hà Thanh 40A2 – TD 5 ………
………
………
………
………
……… MỤC LỤC
II MỤC ĐÍCH – NHIỆM VỤ – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9
2.1 Nhiệm vụ 1: Nhiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc lựa chọn
một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên
chuyên nghành trường Đại học Vinh
9
2.2 Nhiệm vụ 2: Ứng dụng các bài tập đã lựa chọn trong việc nâng cao
hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên nghành trường Đại
học Vinh
9
3.1 Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu 9
3.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm 10
3.3 Phương pháp quan sát sư phạm 10
Trang 6-
3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 11
3.5 Phương pháp toán học thống kê 11 III TỔ CHỨC - ĐỐI TƢỢNG – THỜI GIAN - ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU 12
Trang 7-
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong công cuộc CNH – HĐH(công nghiệp hoá - hiện đại hoá) đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới việc nâng cao trình độ dân trí, giáo dục cho mọi tầng lớp nhằm tạo ra con người mới phát triển một cách toàn diện mọi mặt: Đức – Trí – Thể – Mỹ
Trong đó TDTT (Thể dục thể thao) là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục XHCN(xã hội chủ nghĩa): Tạo được một thế hệ trẻ phát triển một cách cân đối:
có tri thức, có đạo đức và hoàn thiện thể chất
TDTT ra đời và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người Lao động sản xuất là nguồn gốc cơ bản của TDTT Trước hết TDTT nhằm vào việc bảo vệ, tăng cường sức khoẻ cho con người, nâng cao trình độ thể chất, góp phần làm phong phú đời sống và tinh thần, giáo dục con người để phục vụ sự nghiệp, xây
Trang 8-
dựng và bảo vệ tổ quốc Chính vì vậy mà TDTT đã và đang gánh một phần trách nhiệm không nhỏ để thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của đất nước
Cho nên trong những năm đầu đất nước đổi mới, Bác Hồ đã nhìn thấy tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn của TDTT Người đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục
Trong lời kêu gọi tập TDTT ngày 27/3/1946 Bác viết: “ mỗi người dân đều yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân khoẻ mạnh tức là góp phần cho cả nước mạnh khoẻ Vậy nên luyện tập thể dục bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”
Đáp ứng lời kêu gọi đó thì trong mấy chục năm nay phong trào TDTT phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu trong mọi tầng lớp trên đất nước ta Cùng với sự tồn tại và phát triển của các môn thể thao khác bóng bàn nước ta đang phát triển nhanh chóng và rộng rãi từ trung ương đến địa phương, đâu đâu cũng có người tập bóng bàn vì đó là môn thể thao phù hợp với cố gắng, tố chất thể lực, khả năng tiếp thu kỹ - chiến thuật tâm lý của người Việt Nam, mà chiến thuật bao giờ cũng đặt trên nền móng của sự điêu luyện kỹ thuật thể thao
Bóng bàn là môn thể thao có nguồn gốc từ Anh quốc, ra đời năm 1880 Do tính chất hấp dẫn và tác dụng to lớn của nó nên đã nhanh chóng lan truyền hầu khắp các nước trên thế giới Và nó đã du nhập vào Việt Nam khá sớm (năm 1920) Với sự khéo léo và thông minh của con người Việt Nam, chúng ta đã nhanh chóng nắm bắt được kỹ thuật hiện đại và nâng cao trình độ chuyên môn trong tập luyện và thi đấu Ngoài sự phát triển chung của nó, tập luyện bóng bàn còn có tác dụng rèn
Trang 9-
luyện một số phẩm chất cho người tập: tính quyết đoán, trí thông minh, xử lý nhanh chóng các tình huống thay đổi đột ngột trong chuyên môn cũng như trong cuộc sống
Ngày nay, bóng bàn là một trong những môn thể thao mũi nhọn của thể thao Việt Nam Đã gặt hái được nhiều thắng lợi, tô thêm những vết son mới trong bảng thành tích của thể thao Việt Nam nói chung và bóng bàn nói riêng Tại Seagames
18 Vũ Mạnh Cường đã đạt huy chương vàng.Ngô Thanh Thuỷ – Vũ Mạnh Cường huy chương vàng Seagames 19 và tiếp đó là Đoàn Kiến Quốc vô địch đơn nam Thái Lan v.v… Những thành tích đó là những dấu ấn về sự phát triển của TDTT Việt Nam nói chung và bóng bàn nói riêng TDTT nước ta đã chiếm một vị trí xứng đáng trong khu vực: cụ thể là nước ta đã được đăng cai tổ chức Seagames 22 diễn
ra vào tháng 12 năm 2003 Lớp lớp các vận động viên ưu tú đã trưởng thành và mang lại vinh quang, tự hào cho đất nước Ở nhiều môn thể thao khác nhau như: Bóng đá, Karatedo, Điền kinh, Bắn súng, Bơi lội, Bóng bàn, Silat, Đua xe đạp Đó toàn là những môn mà ngành TDTT nước ta định hướng về công tác phát triển thể thao thành tích cao, để tuyển chọn và hướng tới Seagames 2003 tại Việt Nam.Trong một số mũi nhọn mà ngành đầu tư và quan tâm đó là môn bóng bàn Khác với các môn thể thao khác, bóng bàn là một môn thể thao thi đấu mang tính đối kháng cá nhân, cho nên nó đòi hỏi người tập phải phát huy quyết tâm cao, tâm lý tốt, thực hiện kỹ – chiến thuật một cách hoàn hảo, điêu luyện trong thi đấu, thì mới giành được chiến thắng
Trang 10-
Hơn nữa điểm nổi bật của bóng bàn hiện đại là lối đánh sinh động và tốc độ kết hợp với điểm rơi biến hoá, sự điêu luyện trong kỹ thuật, thêm vào đó là ý chí tập trung cao và sự ổn định về tâm lý của vận động viên như: phản ứng nhanh, quyết đoán, mưu trí… là những yếu tố tạo nên sự thành công
Một trong những kỹ thuật quan trọng cơ bản của bóng bàn để làm nên chiến thắng là kỹ thuật gò công nắm được kỹ thuật này và vận dụng chúng thành thạo là điều không dễ
Vì vậy đối với vận động viên, người chơi bóng bàn cần cố gắng nhiều hơn nữa, phải học hỏi, tiếp thu cái hay cái mới của thể thao hiện đại và xây dựng một cách khoa học, hoàn chỉnh về quy mô đào tạo
Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện có rất nhiều kỹ thuật đã được vận dụng như: Giao bóng, giật bóng cắt, vụt bóng… và đặc biệt là kỹ thuật gò công – một trong những đòn quan trọng không thể thiếu để làm nên sự chiến thắng của vận động viên Kỹ thuật gò công thành thạo, điêu luyện sẽ làm cho vận động viên có sự
tự tin chiến thắng, sẽ làm cho đối phương phải lúng túng: vừa dễ dàng định hướng bóng để cắt, vừa nhanh chóng tấn công nên nó có ý nghĩa rất lớn trong thi đấu Để phát huy được đòn tấn công cho tốt thì ta cần phải đưa vào một chu kỳ huấn luyện những bài tập phối hợp tấn công một cách khoa học, hợp lý, được nghiên cứu kỹ lưỡng trong lý luận và kiểm nghiệm trong thực tế
Qua quá trình học tập môn bóng bàn chuyên ngành tại trường Đại học Vinh cũng như việc quan sát các sinh viên chuyên ngành khoá 40 trường Đại học Vinh
Trang 11-
chúng tôi nhận thấy các sinh viên chuyên ngành tập kỹ thuật Gò công đang ở trình
độ thấp, hiệu quả chưa cao Vì vậy mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài
“Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò
công trong môn bóng bàn cho sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh”
II MỤC ĐÍCH – NHIỆM VỤ – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm nghiên cứu, lựa chọn hợp lý, có hệ thống, có hiệu quả các bài tập trong quá trình giảng dạy huấn luyện nhằm nâng cao hiệu quả
kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh
Để đạt hiệu quả hơn nữa trong quá trình tập luyện và thi đấu, trên cơ sở đó góp phần cung cấp thêm cho huấn luyện viên làm công tác giảng dạy và huấn luyện môn bóng bàn đạt hiệu quả cao hơn
2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để giải quyết mục đích của đề tài này, chúng tôi đề ra hai nhiệm vụ sau:
2.1 Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh
2.2 Nhiệm vụ 2: Ứng dụng các bài tập đã lựa chọn cho việc nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công cho sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh
3 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết nhiệm vụ nói trên, chúng tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
Trang 12-
3.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Bất kỳ thành tích của một môn thể thao nào cũng là kết quả của một quá trình chuẩn bị về thể lực, kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý và ý chí…
Thế nên, bất kỳ một công trình nghiên cứu khoa học nào cũng là kết quả của quá trình tổng hợp và phân tích tài liệu Và nghiên cứu TDTT cũng không ngoại lệ Phương pháp nghiên cứu này được sử dụng trong việc tìm kiếm những cơ sở
lý luận của đề tài thông qua việc đọc và tham khảo tài liệu
Đọc tài liều và phân tích là bước quan trọng Vì từ đó mà ta rút ra được cái hay, cái mới trên cơ sở của cái cũ, tạo ra được sự tìm tòi, sáng tạo những đề tài mà mình cần quan tâm để nâng cao thành tích
Cho nên trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã đọc và tham khảo một số sách chuyên môn như: Bóng bàn hiện đại, Kỹ thuật bóng bàn, Lý luận và phương pháp TDTT, Sinh lý học TDTT, Tâm lý học, Phương pháp nghiên cứu khoa học, Toán học thống kê Ngoài ra tôi còn tham khảo các tài liệu chuyên môn, các giáo
án, chương trình giảng dạy và huấn luyện của các giáo viên và huấn luyện viên sở thể thao Nghệ an và một số trường Cao đẳng, Đại học trong cả nước để từ đó rút ra cho bản thân những phương hướng nghiên cứu và cách thức giải quyết vấn đề cho khoa học hơn với đề tài: “các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công trong môn bóng bàn chuyên ngành trường Đại học Vinh”
3.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm
Chúng tôi toạ đàm trao đổi với các giáo viên bộ môn, cũng như các huấn luyện viên có kinh nghiệm về nội dung để nâng cao hiệu quả một số bài tập về kỹ
Trang 13-
thuật gò công mà tôi đang nghiên cứu Ngoài ra còn dùng hình thức dùng phiếu phỏng vấn một số huấn luyện viên và giáo viên có kinh nghiệm thực tế lâu năm để tăng thêm độ chính xác về số liệu trong quá trình nghiên cứu đề tài
3.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Qua sự quan sát trực tiếp quá trình học và tập luyện của sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh Tôi nghiên cứu các sinh viên thực hiện kỹ thuật gò công, thời gian tập luyện, thi đấu và nghĩ ngơi của sinh viên Để đề tài nghiên cứu được chính xác và khách quan
3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Sau khi phân tích và tổng hợp các tài liệu nghiên cứu có liên quan, qua quá trình quan sát các buổi tập và thi đấu của sinh viên chuyên ngành trường Đại học Vinh Sau khi lựa chọn một số bài tập có hiệu quả trong việc nâng cao kỹ thuật gò công, chúng tôi áp dụng vào 2 nhóm sinh viên chuyên nghành bóng bàn của trường Đây là phương pháp thực nghiệm song song, cụ thể là phân ra một nhóm đối chứng và một nhóm thực nghiệm Rồi cho hai nhóm tập luyện theo các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật Gò công (Nhóm thực nghiệm là tập các bài tập
mà chúng tôi lựa chọn và xây dựng, nhóm đối chứng tập theo các bài tập của giáo viên giảng dạy) Hai nhóm này có thời gian và điều kiện tập luyện như nhau Và kết quả của việc sử dụng phương pháp này tôi xin được trình bày ở phần kết quả nghiên cứu
3.5 Phương pháp toán học thống kê
Trang 14-
Toán học thống kê, là một trong những phương pháp để đánh giá hiệu quả của các bài tập mà chúng tôi đã lựa chọn và xây dựng Các kết quả nghiên cứu thu được thông qua thực nghiệm sư phạm, được xử lý bằng các thuật thống kê để từ đó có thể kiểm chứng và đưa ra kết luận cụ thể
Nhằm tăng thêm độ chính xác và khách quan của đề tài tôi sử dụng các thuật toán sau:
- Tính số liệu trung bình thống kê
A
B A
n n
X X
t
2
2 δ δ
- Tính hệ số tương quan
Trang 15-
)(
)(
))(
(
Y y X x
Y y X x r
i i
i i
III TỔ CHỨC - ĐỐI TƯỢNG – THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
1 Tổ chức nghiên cứu
2 Đối tượng nghiên cứu
Các sinh viên khoá 40A2 chuyên ngành trường Đại học Vinh
3 Thời gian nghiên cứu
Đề tài tiến hành từ tháng 10/2002 đến tháng 4/2003
4 Địa điểm nghiên cứu
Nhà tập bóng bàn trường Đại học Vinh
IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1 Giải quyết nhiệm vụ 1
“Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công”
1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn bài tập để nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công
a Xu thế phát triển của bóng bàn hiện đại
Với chiến thuật “phòng thủ tốt, tấn công nhanh” hay là “tích cực chủ động tấn công với thế đánh toàn diện và kết thúc nhanh chóng” Nó không những dùng cho một quốc gia mà được phổ biến rộng khắp thế giới Ngày nay, bóng bàn thế giới phát triển với tốc độ nhanh và có sự hoàn thiện về các mặt như: phong cách, lối đánh với tư tưởng chỉ đạo chiến thuật Vì thế mà đòi hỏi vận động viên phải có kỹ thuật toàn diện, kết hợp giữa tốc độ và sức mạnh, sức xoáy và điểm rơi Nhưng là
Trang 16-
gì thì các vận động viên cũng phải mạnh cả về phòng thủ tốt và tấn công nhanh mới
dễ ăn được điểm
Điều quan trọng của bóng bàn hiện đại chính là kỹ thuật tấn công, người đánh phải sử dụng nó một cách điêu luyện; tức là phải phản ứng nhanh, kết hợp nhuần nhuyễn nhiều yếu tố: Các vận động viên phải vận dụng được ưu điểm của bóng xoáy, vì nó là yếu tố đặc trưng ảnh hưởng trực tiếp đến các kỹ – chiến thuật
Từ xu hướng trên mà đòi hỏi huấn luyện viên bóng bàn đổi mới phương pháp tập luyện, thi đấu, nghĩ ngơi sao cho phù hợp để vận động viên phát triển một cách tốt nhất các tố chất thể lực cũng như ưu thế phát triển tốc độ bóng bàn
b Những cơ sở huấn luyện tố chất tốc độ của bóng bàn
Sức mạnh, tốc độ, sức bền, khéo léo… là cơ sở vận của các môn thể thao Với môn bóng bàn thì cần phải phán đoán nhanh, phản ứng nhanh, di chuyển nhanh, vung tay nhanh… có như vậy mới dành được thế chủ động
Tốc độ di chuyển trong bóng bàn có sự khác biệt với tốc độ chạy ngắn Trong quá trình tập luyện người tập phải điều chỉnh tốc độ, biên độ vung tay, phạm vi di chuyển của chân cho phù hợp Cho nên sự khéo léo, linh hoạt trong vận động là năng lực cần thiết trong tập luyện cũng như thi đấu bóng bàn, mà tính linh hoạt lại được ghi lại chính bởi tốc độ di chuyển từ tác động này qua tác động khác Vì thế
để dành được thế chủ động và phần thắng về mình thì yêu cầu vận động viên phải
có tốc độ chuyên môn và tính linh hoạt cao
c Quan điểm phát triển thể lực chuyên môn
Trang 17-
Người chơi thể thao tốt là người được huấn luyện thể lực toàn diện, mỗi một môn thể thao đều gắn với những tố chất thể lực riêng biệt phù hợp với hoạt động của nó Để định hướng phát triển các tố chất thể lực đặc thù chuyên môn cần phải lựa chọn những bài tập dựa trên cơ sở lý luận khoa học, thực tiễn, và quan trọng là phù hợp với trình độ, lứa tuổi và đặc điểm tâm lý vận động viên
Chúng ta cần chú ý đến sự phát triển thể lực, vì bóng bàn là môn thể thao thi đấu kéo dài, hưng phấn, ức chế cũng dễ gây ra sự mệt mỏi của hệ thần kinh nên cần được huấn luyện thể lực tốt, toàn diện
Theo ông Mara cựu vô địch thế giới – nguyên Chủ tịch liên đoàn bóng bàn thế giới nói:
“Huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn chiếm vị trí rất quan trọng trong quá trình đào tạo vận động viên, quá trình đó gồm bốn mặt: Kỹ thuật, chiến thuật, thể lực chung Thể lực chuyên môn và tâm lý nó như con ngựa bốn chân Nếu một chân nào thiếu là không được”
d Tâm lý
Trong bóng bàn yếu tố tâm lý vô cùng quan trọng trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu Thông thường vận động viên phải chịu áp lực rất lớn từ cổ vũ của khán giả
Bóng bàn là môn thi đấu mang tính đối kháng cá nhân nên tốc độ đánh bóng của vận động viên luôn biến đổi cho nên vận động viên phải xử lý nhanh trong các tình huống Do thời gian kéo dài sẽ gây cho vận động viên mệt mỏi đòi hỏi người chơi phải có một nổ lực ý chí rất lớn Hơn nữa nó còn là những điều kiện khách
Trang 18-
quan ảnh hưởng tới tâm lý như: Sân bãi, bóng, những thiết bị cá nhân: gày, vợt… chưa tốt sẽ làm giảm sự tích cực của họ Vì thế tâm lý cũng là một trong những yếu
tố quan trọng cần có ý chí tốt
1.2 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật gò công
Xu hướng phát triển của bóng bàn hiện đại là “tích cực chủ động tấn công với thế đánh toàn diện và kết thúc nhanh chóng” Sử dụng kỹ thuật tấn công tốt sẽ làm cho đối phương rơi vào thế bị động và mắc sai lầm, tạo điều kiện dành thắng lợi Trong quá trình thi đấu các vận động viên có đẳng cấp ở Việt nam thường sử dụng lối đánh tấn công là chính và rất có hiệu quả, cho nên các vận động viên muốn dành chiến thắng phải tích cực tấn công và nhanh chóng dứt điểm
Kỹ thuật bóng bàn gồm nhiều kỹ thuật đơn lẻ: Giao bóng, gò bóng, vụt bóng… Nên vận động viên phải rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo Từ đó hình thành nên các miếng chiến thuật, kỹ thuật cho riêng mình
Hiện nay, việc sử dụng kỹ thuật đơn lẻ như sử dụng kỹ thuật gò công của sinh viên chuyên ngành bóng bàn trường Đại học Vinh Nhìn chung qua các đường bóng cơ bản khá tốt, điểm rơi và vị trí đánh bóng thay đổi thì đa số sinh viên thực hiện chưa tốt
Qua thực tiễn kỹ thuật gò công của sinh viên chuyên nghành và qua quá trình giảng dạy các huấn luyện viên – giáo viên thường đưa ra những bài tập rèn luyện, hoàn thiện các kỹ thuật cơ bản sau: