TIỂU LUẬN mối QUAN hệ của ẢNH báo CHÍ và MẠNG xã hội

PHẢN 3 TIỂU LUẬN MỚI QUAN HỆ CỦA ẢNH BẢO CHÍ VÀ MẠNG XÃ HỘI Lý do chọn đề tài Ảnh báo chí từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu, có những đóng góp quan trọng cho việc cung cấp th

PHẢN 3

TIỂU LUẬN MỚI QUAN HỆ CỦA ẢNH BẢO CHÍ VÀ MẠNG XÃ HỘI

Lý do chọn đề tài

Ảnh báo chí từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu, có những đóng góp quan trọng cho việc cung cấp thông tin một cách toàn diện, sống động trên báo

in - một kênh thông tin quan trọng và hiệu quả Ảnh báo chí xuất hiện từ cuối thế

kỷ XEX, tuy ra đời muộn hơn nhiều so với các thê loại báo chí khác nhưng nó vẫn khẳng định được vị trí quan trọng của mình

Trong thời đại bùng nỗ thông tin hiện nay, con người tìm đến các phương tiện thông tin đại chúng với mong muốn làm sao để trong một khoảng thời gian ngắn nhất có thê tiếp nhận được một lượng thông tin nhiều nhất Trong sự cạnh tranh với phát thanh, truyền hình và báo 1n, báo trực tuyến thi bên cạnh đó mạng xã hội cũng là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm với ảnh báo chí Từ lâu, mạng xã hội

đã là một công cụ đắc lực để đọc giả có thê năm một lượng lớn thông tin chỉ qua một cú lướt màn hình Vậy hiện nay, liệu mạng xã hội có đang cạnh tranh gay gắt với ảnh báo chí và các tác phẩm báo chí hay các mạng xã hội đang tương tác, hỗ trợ ảnh báo chí và các tác phẩm báo khác tới tay độc giả một cách nhanh nhất và

hiệu quả nhất

Đôi tượng nghiên cứu của tiêu luận này là ảnh báo chí và mạng xã hội, trong tiêu luận này em tập trung nghiên cứu và tìm hiệu môi quan hệ của ảnh báo chí và mạng xã hôi, tính cạnh tranh cũng như tương tác của ảnh báo chí và mạng xã hội trong bối cảnh hiện nay

I TÍNH QUAN TRỌNG CỦA ẢNH BẢO CHÍ VÀ CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI

1 Khái niệm về ảnh bảo chỉ và mạng xã hội

1.1 Khái niệm ảnh báo chí

Tổ chức World Press Photo đưa ra định nghĩa cho ảnh báo chí: “Những :ác phẩm báo chí bao gôm ảnh đơn, ảnh bộ có tính năng kê chuyện Nghĩa là có tính truyên tải thông tin sinh động thuộc loại hình ảnh được đăng tải mỗi ngày trên báo in, báo mạng bao gôm những đê tài được mọi người quan tâm, những tư liệu thời sự hoặc những biến

cô, sự kiện bắt ngờ Giá trị báo chí, truyền tải thông tin sẽ được ưu tiên đánh giá trước tính nghệ thuật của bức ảnh `

Ngày nay, trong điều kiện khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, ảnh báo chí được sử dụng phong phú về số lượng trên báo ¡n, báo trực tuyến Trong phạm vi tiểu luận

em chỉ đề cập đến chú thích của ảnh trên báo

mạng

Bức ảnh đầu tiên trên thế giới mang tính

thời sự được ghi lại năm từ năm 1842 Đó là

bức ảnh chụp đám cháy lớn ở Hamburg do

một nhiếp ảnh người Đức thê hiện Những mãi

đến cuối thể kỷ XIX, những bức ảnh thời sự

phản ánh sinh động tâm tư, cuộc sống của con

người mới xuất hiện trên những tờ báo và )

và có ý nghĩa quan trọng đối với việc thực hiện nhiệm vụ thông tin-teàmx diện (phong phú hơn)của các tờ báo

Trong một bài báo, hình ảnh chính là yêu tố quan trọng thu hút sự chú ý của độc giả Chính vì vậy, mỗi tin, bài quan trọng đều có vị trí dành cho phần hình ảnh Đây là yếu tố vừa giúp bổ sung thông tin, vừa góp phần giúp tác phẩm sinh động cuốn hút và chất lượng Trong báo chí hiện đại, đặc biệt là với báo điện tử, vai trò của hình ảnh lại càng lớn Bởi, hình ảnh được bố trí phù hợp tạo điểm dừng hợp lý cho mắt người đọc Hình ảnh báo chí không chỉ đơn thuần minh họa mà phải chứa đựng nội dung thông tin Thông qua hình ảnh, độc giả cũng có thê hiểu cơ bản vấn đề mà bài báo đề cập

Xu thế làm báo ngày nay, đặc biệt là báo điện tử đang dần “kiệm lời”, ít câu chữ hơn mà thay vào đó là những hình ảnh truyền tải thông tin, hàm ý và thê hiện những điều tác giả muốn thê hiện Trước sự bùng nỗ của mạng xã hội, các trang báo điện tử đã và đang đổi mới cách làm báo truyền thống chú trọng và đầu tư nhiều hơn cho phần hình ảnh Theo khảo sát từ một số trang báo điện tử, những tin, bài theo kiêu chùm ảnh luôn thu hút sự quan tâm, tương tác của nhiều độc giả hơn Bởi trên thực tế, bạn đọc rất ít khi dành thời gian để đọc bài báo dài hàng ngàn từ, nhưng họ có thê thích thú xem hết bài báo nêu được hỗ trợ bởi những bức ảnh đủ sức hấp dẫn

1.2.Khái niệm mạng xã hội

reddit_ Mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến, là nơi mà mọi người có

thê xây dựng các mối quan hệ ảo với những người có chung tính

` Á cách, sở thích, nghề nghiệp hoặc với cả những người có mối

® quan hệ ngoài đời thực Mạng xã hội hiện nay có nhiều đạng thức

và tính năng khác nhau, và có thể truy cập dễ dàng từ nhiều

phương tiện, thiết bị như máy tính bảng , laptop, điện thoại di

động, có thể kể đến một số mạng xã hội phô biến hiện nay là

facebook, twifttter, Imnstapram

Bên cạnh việc ảnh báo chí ngày càng phát triên, thì mạng xã hội cũng ngày càng xuất hiện dày đặc các hình ảnh với tốc độ truyền tải chóng mặt Thực tế cho thấy, các trang MXH đem tới cho người dùng rất nhiều tiện ích nhờ tốc độ thông tin nhanh, gần như tức thời: nội dung phong phú, hình thức sinh động hấp dẫn Nếu được sử dụng phù hợp, đúng mục đích, MXH giúp mỗi cá nhân trao đôi thông tin, giải trí, kinh doanh trực tuyến

có hiệu quả; đồng thời, cũng là kênh thông tin quan trọng góp phần đưa các chủ trương đường lối của Đảng chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân nhanh chóng

kịp thời

Sau hơn một thập niên có mặt tại Việt Nam, từ năm 2007 Internet đã phô cập sâu rộng vào đời sông xã hội Và báo chí bắt đầu bước vào một giai đoạn khác, mở rộng thông tin đề tồn tại và tận dụng công nghệ đề phát triển Thế nhưng đối thủ bất ngờ nhất

đã xuất hiện, chính là mạng xã hội với sự trợ lực của điện thoại thông minh và các thiết bị

di động khác Vì vậy, yếu tổ sống còn của báo chí hôm nay là tự quy hoạch về nội dung như thế nào

II SỰ TƯƠNG TÁC QUA LẠI GIỮA ẢNH BÁO CHÍ VÀ MẠNG XÃ HỘI

Mạng xã hội, với tính chất nhanh nhạy, rộng rãi và phạm vi tương tác đa chiều không phân biệt thời gian và không gian, đang tác động mạnh mẽ tới toàn xã hội, trong

đó có báo chí Do sự tiện lợi: nhanh, rộng, sâu tới mọi người, mạng xã hội đã trở thành một phân tất yêu trong đời sống của hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới sử dụng nó như một tiện ích được ưa chuộng nhất

Theo Nghị định 97/2008/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp dịch vụ

Internet và thông tin điện tử trên Internet đã viết rằng: “Mạng xã hội trực tuyên là dịch vụ cung cấp cho cộng đồng rộng rãi người sử dụng khả năng tương tác, chia sẻ, lưu trữ và trao đôi thông tin với nhau trên môi trường Internet, bao gồm dịch vụ tạo blog, diễn đàn, trò chuyện trực tuyến và một số hình thức khác” Với những tính năng này, mạng xã hội

đã mang đến một không gian mới mẻ và đa dạng rộng lớn cho tất cả các mọi người, đặc biệt là báo chí.

Mối quan hệ giữa ảnh báo chí và mạng xã hội thể hiện sự tác động qua lại lẫn nhau, báo-eh+và ảnh báo chí tác động thường xuyên, hàng ngày, hàng giờ, hàng phút đến mạng

xã hội và ngược lại, mạng xã hội cũng tác động liên tục và mạnh mẽ đên ảnh báo chí

Trước hết, ảnh báo chí và mạng xã hội cùng là nguồn đề tài, nguồn tư liệu cho nhau Nếu như các bức ảnh báo chí mang tính thời sự cao trên báo chí nhanh chóng trở thành đề tài bản luận và chia sẻ trên mạng xã hội thì ngược lại, những thông tin, tư liệu cá nhân phong phú trên mạng xã hội cũng là nguồn thông tin tham khảo, gợi ý phong phú và vô tận đối với các nhà báo Nguồn thông tin đó lưu chuyên lẫn nhau Ảnh báo chí sử dụng, thâm định, phát triên nguồn thông tin từ mạng xã hội và mạng xã hội chia sẻ, quảng bá, bàn luận, thấm định các tác phâm ảnh báo chí đã được đăng tải

Ngay trong quá trình bàn luận, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, ảnh báo chí và tác phâm báo chí theo đõi đề nắm bắt được dư luận xã hội và các chiều hướng nhận thức của công chúng Nhờ vậy mà các bài báo tiếp theo của báo chí đi đúng hướng đa chiều và phong phú hơn Chính trong sự tác động qua lại với mạng xã hội, cách thức, quy trình làm báo của nhà báo đã có nhiều thay đổi Nhà báo nhận thấy vai trò của công chúng trong việc chủ động tham gia vào quá trình thông tin, đón nhận điều này như một tất yếu

và điều chỉnh cho phù hợp

Các làn sóng tin tức được tạo nên qua quá trình tương tác đã tạo ra những phản hồi mạnh mẽ về thông tin các bức ảnh báo chí đưa ra, việc nảy giúp cho thông tin trở nên có sức ảnh hưởng lớn, tăng hiệu ứng truyền thông rõ nét Các thành viên của mạng xã hội có

cơ hội cùng nhau nói lên tiếng nói của mình, trong nhiều hoàn cảnh tiếng nói của họ giúp

đỡ được những người gặp khó khăn trong các thông tin được đưa, hay ảnh hưởng đến sự quyết định của các cơ quan chức năng về một vấn đề nào đó Nhưng đôi lúc, hiệu ứng của làn sóng dư luận trên mạng xã hội đi theo một hướng tiêu cực, gây nên sự tranh cãi sâu sắc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nhân vật của thông tin báo chí đó Ví dụ, trường hợp cư dân mạng bình luận về em học sinh Đỗ Nhật Nam đã được báo chí phản ánh và định hướng

Do vậy, trong quá trình tương tác qua lại với mạng xã hội, báo chí và ảnh báo chí còn thực hiện việc định hướng, điều chỉnh thông tin trên mạng xã hội Thông tin từ mạng

xã hội lạt (nhiều khi) mang tính cá nhân, khúc đoạn, chưa được kiêm chứng và nhìn chung là được lan truyền theo kiêu “một đồn mười, mười đồn trăm” Chỉ khi báo chí tiếp nhận xử lý, kiêm chứng và tô chức lại thông tin thì thông tin từ mạng xã hội mới rõ đúng sai đáng tin cậy hay không Và như vậy, công chúng một mặt tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội như một nguồn nhanh nhạy, đa chiều, thoải mái trotar-Hèi>naện thì cũng đồng thời dựa vào báo chí để kiểm chứng độ chính xác của thông tin Kiêm chứng điều chỉnh thông tin trên mạng xã hội một cách thường xuyên, báo chí tác động vào dư luận xã

hội, hình thành dư luận xã hội đúng đắn, kịp thời

Điều này cũng tác động đến cách thức tổ chức thông tin của báo chí Thực tế cho thấy, các thành viên sau khi tham gia trên mạng xã hội trong một sự kiện, một vấn đề nóng hồi nào đó họ thường tìm kiếm thông tin từ báo chí, nơi mà họ cho là có thê tin tưởng để giải đáp thêm, ta hiểu thêm về những sự kiện, xác thực đó không là lời đồn

Tờ báo nào nhanh nhạy đáp ứng được sự tìm kiếm này sẽ có khả năng “hút” độc giả một cách mạnh mẽ và rộng lớn Hơn thế số lượng độc giả thường xuyên truy cập các trang mạng xã hội, việc đăng tải bài trên đó giúp người đọc nắm bắt và tìm đến trang báo đó đề tìm hiểu Vận dụng điểm này mạng xã hội, các tờ báo mạng thường xuyên đăng tải bài viết của mình trên đó, thông qua hình thức thông tin và kèm theo đường link

Album: Timellne Phêtes

CẢ piẫy đích thị là cơng an nhãn dân, vì nước quên thần xã đân phục vụ =aedvadsc lđ.EuEkC

#ãnh cổng an trẻ này bị lửa bến vào mgười khi cổ gắng đặp tất một đám

chảy lớn trarig vụ nỗ cây xăng kinh hộztg ở Hà Nội, Open Photo Viewer

Dœwrilaaad bếc ch ũ

iếp xăng bốc cháy gắn Bệnh viện 108 làn

hen - Star

KỖ! 535 peogle like this

Vụ cháy cây xăng Quân đội trên phĩ Trần Hưng Đạo xảy ra vào lúc hơn l3g ngày 03.06.2013, đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều người Phĩng viên của tờ báo VnExpress đã nhanh chĩng cĩ mặt và đến 13g58 trên báo này tin tức về vụ cháy đã được đăng tải (cùng lúc sự kiện cũng được đăng trên mạng xã hội Facebook)

Nhờ sự cĩ mặt của mạng xã hội đã gĩp phần làm cho nhà báo, tờ báo gần gũi hơn với độc giả, đối thoại trực tiếp với người đọc Đây chính là nét đổi mới so với cung cách làm báo truyền thống Trước đây, tờ báo và nhà báo chủ động cung cấp thơng tin cho độc giả, khơng nắm bắt được sự mong muốn được chia sẻ, được đối thoại của người đọc Ngày nay, họ cĩ thê trao đơi trực tiếp với các thành viên mạng và hình thành trong đầu những ý tưởng cho nhiều bài báo mới của mình Các tin tức mà báo chí đề cập giúp ảnh báo chí trở nên tiếp cận nhanh hơn, cụ thể hơn xác thực hơn và đáp ứng nhu cầu cơng chúng tốt hơn so với thời kỳ ảnh báo chí trước đây Mọi người đều cĩ thể tạo ra và lan truyền tin tức họ muốn được chia sẻ, được cùng nhiều người bàn thảo, thậm chí muốn tạo nên dư luận xã hội Như vậy việc cung cấp thơng tin và cả bình luận về thơng tin khơng cịn là độc quyền của nhà báo Điều này gĩp phần tạo mỗi quan hệ bình đăng giữa nhà báo và cơng chúng

Nhờ những tính năng của mạng xã hội mà nhà báo, tòa soạn báo có thể dễ đàng theo dõi được các ý kiến góp ý, các quan điểm, sự nhận xét của họ về vấn đề được nói đến trong bàrbáe (thông tin) đó thông qua phần thích, bình luận, chia sẻ đé Từ đó, nhà báo,

cơ quan báo chí đé có thể xrết-bảt đăng tải các tin tức cũng như hình ảnh sao cho phù hợp với nhu cầu của độc giả Và nhà báo cũng có thê đưa ra các quan điểm của mình đề cùng nhau thảo luận, bình luận với công chúng có thể phản hồi một cách trực tiếp thông qua phần “comment” (bình luận)

Như vậy, mối quan hệ giữa ảnh báo chí và mạng xã hội là mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau Quá trình hoạt động báo chí xàewthề hơn trong đó có ảnh báo chí đang song hành và có sự tương tác mạnh mẽ với mạng xã hội, ở đó ảnh báo chí vừa cung cấp thông tin, đề tài cho mạng xã hội vừa thu nhận được từ đó nguồn tư liệu, nguồn gỢI Ý đề tài, nguồn đánh giá, thâm định chất lượng thông tin Với sự tham gia, đồng hành của mạng xã hội vào đời sống thông tin, có thê thấy hoạt động báo chí và ảnh báo chí trở nên sôi động hơn, đa chiều, thiết thực hơn

1 Tính cạnh tranh

Bên cạnh mặt tương tác, kích thích lẫn nhau ảnh báo chí và mạng xã hội còn cạnh tranh lẫn nhau nhằm thu hút sự chú ý và tham gia của công chúng Trong mối tương quan cạnh tranh, cả ảnh báo chí và mạng xã hội đều cố găng phục vụ tốt hơn nhu cầu của công chúng

Thông tin của ảnh báo chí mang những đặc điểm: tính thời sự tính công khai, tính mục đích, tính định kỳ đều-đặn, tính phong phú đa dạng và nhiều chiều, tính dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo và tính tương tác Trước đây khi mạng xã hội chưa ra đời, có thê nói đó

là những đặc điểm chỉ có ở thông tin trong ảnh báo chí, nhưng với sự ra đời của mạng xã hội, các tờ báo không còn nguồn duy nhất cung cấp thông tin và phân phối thông tin hàng ngày tới đông đảo công chúng nữa mà mạng xã hội cũng đã trở thành một môi trường cung cấp, truyền bá và tương tác thông tin rất nhanh thêng-tir-rất nhanh

Mạng xã hội và ảnh báo chí cạnh tranh ở các mặt:

- Cạnh tranh về thông tin thời sự: ảnh báo chí và mạng xã hội đều nỗ lực phản ánh nhanh nhất những sự kiện mới xảy ra trong đời sống ảnh báo chí khi thông qua các bài báo được biết đến như là kênh thông tin nhanh nhạy, phô biến, sâu rộng Trước sự linh hoạt, nhạy bén của mạng xã hội trong việc cập nhật những thông tin mới ở tất cả các mặt trong đời sống của người dân, ảnh báo chí đã gặp phải sức ép về cạnh tranh thông tin

“Facebook, Twitter, Google+ đã trở nên quá quen thuộc với người dân trên khắp thế giới, thu hút hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ người sử dụng tạo ra một cộng đồng cực

kỳ lớn, với tốc độ lan tỏa thông tin chóng mặt Ngay cả những trang thông tin điện tử, một loại hình báo chí mới, đôi khi cũng thua kém mạng xã hội trong việc lan tỏa thông tin, ít nhất dưới góc độ thời gian

Một tòa soạn với số lượng phóng viên có hạn nên không thê nào năm bắt ngay những thông tin nóng hỏi diễn ra ở mọi nơi Nhưng mạng xã hội thì lại làm được điều này do thành viên trong mạng xã hội rất đông đảo, hàng triệu người nên nếu có một sự kiện quan trọng vừa mới xảy ra thì ngay tức khắc trên mạng xã hội đã có

Do vậy, trong nhiều trường hợp, thông tin về sự kiện mới xảy ra xuất hiện trên mạng

xã hội trước khi xuất hiện trên báo chí Điều này là do người sử dụng mạng xã hội có mặt

ở khắp mọi nơi, họ có thể thu nhận những hình ảnh, âm thanh về sự kiện mới Xảy ra bất

cứ lúc nào và tải lên mạng xã hội, trước cả khi nhà báo phát hiện và tiếp cận sự kiện Trong sự kiện trận động đất, sóng thần xảy ra ở Nhật Bản năm 2011, riêng buổi chiều

ngày 11.03.2011, đã có hơn 9.000 clip liên quan đến trận động đất và 7.000 clip liên quan

đến trận sóng thần được tải lên Youtube Những hình ảnh và video clip này về sau đã được các báo chí ở Nhật Bản cũng như trên thế giới xâu chuỗi và sử dụng góp phần thông tin cho công chúng toàn thê giới cái nhìn toàn cảnh về thảm họa thiên nhiên này

Sự nhanh nhạy đó của mạng xã hội đã tạo ra sức ép để ảnh báo chí trên các tác phâm báo đây nhanh tốc độ cập nhật tin tức, đồng thời, khăng định vai trò của mình là người cung cấp thông tin chính thống Thông tin của ảnh báo chí là thông tin đã qua kiểm chứng,

thâm định, mang tính tin cậy và được công chúng coi như nguồn đề đánh giá, kiêm chứng thông tin trên mạng xã hội

- Cạnh tranh về tính công khai, nhiều chiều: Thông tin của ảnh báo chí và mạng xã hội đều mang tính công khai, đa dạng và nhiều chiều, thậm chí do không phụ thuộc vào cơ quan chủ quản nên thông tin còn có phần công khai và nhiều chiều hơn Mạng xã hội có thế mạnh về việc giao lưu, chia sẻ, trình bảy cảm xúc nên các thành viên có thê thoải mái trình bày quan điểm của mình Ở một góc độ nào đó điều này đã làm cho thông tin trên mạng xã hội vượt qua được rào cản cá nhân đề trở nên đa dạng nhiều chiều Mặt khác cho thây, điều kiện trao đổi trên mạng xã hội cũng thăng thắn hơn trên các trang báo, ở đó các

cá nhân bình luận một cách tự do nhất, góp ý một cách thắng thắn nhất và do vậy thông tin cũng có sự nhiêu chiêu hơn bởi nó qua góc nhìn của nhiêu người

Trong sự cạnh tranh này, ảnh báo chí vừa nâng cao tính công khai, nhiều chiều vừa thực hiện chức năng định hướng hướng dẫn nhận thức phù hợp hơn đối với các cuộc thảo luận trên mạng Điều này thê hiện sức mạnh của báe-ehí thông tin hình trong bối cảnh mạng xã hội trở nên ngảy càng phô biên

- Cạnh tranh về tính tương tác: Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí, PGS.TS Nguyễn Văn Dững có viết “Trong truyền thông tương tác có nghĩa là sự tác động giao tiếp hai chiều qua lại giữa chủ thể với khách thê truyền thông giữa nhà truyền thông với công chúng trong điều kiện và vấn đề cụ thể nào đó” Trong một cuốn sách khác, cuốn Truyền thông

lý thuyết và kỹ năng cơ bản, PGS.TS Nguyễn Văn Dững cũng chỉ ra một trong những nguyên lý của truyền thông là “trong quá trình truyền thông tần suất tương tác giữa chủ thê và khách thê càng nhiều, càng bình đăng, càng nhiều người tham gia bao nhiêu, thì năng lực và hiệu quả truyền thông càng cao bấy nhiêu”

Tính tương tác là một trong những thê mạnh của ảnh báo chí, đặc biệt là báo mạng điện tử, tuy nhiên báo mạng điện tử cũng bị cạnh tranh bởi mạng xã hội ở ngay thế mạnh này Mạng xã hội sẽ “chêt” nêu nó ngừng tương tác với công chúng do vậy mà bât cứ