“Mùa lạc”,tuyển tập truyện ngắn nguyễn khải, và “vợ chồng a phủ”,

“Trăng đã bồng bềnh nổi lên qua dãy núi Pú Hồng, ánh trăng lọc qua lớp sương mỏng uyển chuyển như khói khiến khung cảnh cứ mờ nhạt một cách huyền ảo... Cũng chẳng ai ngờ khu pháo binh tây Hồng Cúm của giặc năm xưa lại là bãi trồng lạc của đội sản xuất số 2. Mới mùa xuân năm ngoái đất này còn ngợp lên một rừng cây chó đẻ, dây thép gai, mìn, vỏ đạn đại bác, nhừ nát vì những hố bom, những giao thông hào. Mùa xuân còn đầy thương tích chiến tranh, cuối hạ, đầu thu nước lũ tràn ngập, mùa đông buốt giá. Một năm đã đi qua. Mùa xuân thứ hai đã đến. Màu xanh thẫm của đỗ, của ngô, của lạc, màu xanh non của lá mạ, màu đỏ tươi của ớt chín lấn dần lên các thứ màu nham nhở, man rợ khác của đất hoang... Những nỗi niềm, những tâm sự, những mong ước. Cuộc sống vĩ đại đã trở lại rồi. Nhìn công việc làm mỗi ngày tưởng như con người bất lực, nhìn lại cả một năm không ngờ sức vóc mình lại có thể thay đổi cuộc sống nhiều đến thế. Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ, ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”...

TT Kĩ

năng

điểm

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút)

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút)

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút)

Tỉ lệ (%)

Thời gian (phút)

Số câu hỏi

Thời gian (phút)

đoạn

văn

nghị

luận

xã

hội

bài

văn

nghị

luận

văn

học

Tỉ lệ

chung

Kĩ

năng

tra, đánh giá Nhậ

n biết

Thôn g hiểu

Vận dụn g

dụn g cao

HIỂU

Truyện hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỉ XX (Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa)

Nhận biết:

- Xác định được đề tài, cốt truyện, chi tiết, sự việc tiêu biểu

- Nhận diện phương thức biểu đạt, ngôi

kể, hệ thống nhân vật, biện pháp nghệ thuật, của văn bản/đoạn trích

Thông hiểu:

- Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích:

chủ đề tư tưởng, ý nghĩa của các chi tiết, sự việc tiêu biểu, ý nghĩa của hình tượng nhân vật, nghệ thuật

trần thuật, bút pháp nghệ thuật,

- Hiểu một số đặc điểm của truyện ngắn hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỉ XX được thể hiện trong văn bản/đoạn trích

Vận dụng:

- Nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích truyện ngắn hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm

1945 đến hết thế

kỉ XX

- Bày tỏ quan điểm của bản thân

về vấn đề đặt ra

bản/đoạn trích

- Rút ra thông điệp/bài học cho

bản thân.

ĐOẠ

N

VĂN

NGH

Ị

LUẬ

N

XÃ

HỘI(

khoả

ng

200

chữ)

Nghị luận về tư

tưởng, đạo lí

Nhận biết:

- Xác định được tư tưởng đạo lí cần bàn luận

- Xác định được cách thức trình bày đoạn văn

Thông hiểu:

- Diễn giải về nội dung, ý nghĩa của

tư tưởng đạo lí

Vận dụng:

- Vận dụng các kĩ năng dùng từ, viết câu, các phép liên kết, các phương thức biểu đạt, các thao tác lập luận phù hợp để triển khai lập luận, bày

tỏ quan điểm của bản thân về tư tưởng đạo lí

Vận dụng cao:

- Huy động được

1*

kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận

về tư tưởng đạo lí

- Có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh; đoạn văn giàu sức thuyết phục

Nghị luận về một hiện tượng đời sống

Nhận biết:

- Nhận diện hiện tượng đời sống cần nghị luận

- Xác định được cách thức trình bày đoạn văn

Thông hiểu:

- Hiểu được thực trạng/nguyên nhân/

các mặt lợi - hại, đúng - sai của hiện tượng đời sống

Vận dụng:

- Vận dụng các kĩ năng dùng từ, viết câu, các phép liên

kết, các phương thức biểu đạt, các thao tác lập luận phù hợp để triển khai lập luận, bày

tỏ quan điểm của bản thân về hiện tượng đời sống

Vận dụng cao:

- Huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận

về hiện tượng đời sống

- Có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh; đoạn văn giàu sức thuyết phục

BÀI

VĂN

NGH

Ị

LUẬ

N

VĂN

Nghị luận về một Tác phẩm, một đoạn trích văn

Nhận biết:

- Xác định kiểu bài nghị luận, vấn đề cần nghị luận

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Nhớ được cốt

1 *

HỌC xuôi:

-Vợ chồng

A Phủ

(trích) của Tô Hoài

nhặt

của Kim Lân

- Rừng

xà nu

của Nguyễn Trung Thành

-Những đứa con trong gia đình

của Nguyễn Thi

truyện, nhân vật;

xác định được chi tiết, sự việc tiêu biểu,

Thông hiểu:

- Diễn giải về giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của truyện hiện đại:

vấn đề số phận con người, cảm hứng anh hùng ca và cảm hứng thế sự, tình yêu quê hương đất nước;

nghệ thuật xây dựng nhân vật, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, bút pháp trần thuật mới mẻ

- Lí giải một số đặc điểm cơ bản của truyện hiện đại Việt Nam được thể hiện trong văn bản/đoạn trích

Vận dụng:

- Vận dụng các kĩ

- Chiếc thuyền ngoài

xa của

Nguyễn Minh Châu

năng dùng từ, viết câu, các phép liên kết, các phương thức biểu đạt, các thao tác lập luận

để phân tích, cảm nhận về nội dung, nghệ thuật của truyện hiện đại Việt Nam

- Nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản/đoạn trích; vị trí và đóng góp của tác giả

Vận dụng cao:

- So sánh với các tác phẩm khác, liên

hệ với thực tiễn;

vận dụng kiến thức

lí luận văn học để đánh giá, làm nổi bật vấn đề nghị luận

- Có sáng tạo trong diễn đạt, lập luận làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh; bài văn giàu

sức thuyết phục.

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích

“Trăng đã bồng bềnh nổi lên qua dãy núi Pú Hồng, ánh trăng lọc qua lớp sương mỏng uyển chuyển như khói khiến khung cảnh cứ mờ nhạt một cách huyền ảo Cũng chẳng ai ngờ khu pháo binh tây Hồng Cúm của giặc năm xưa lại là bãi trồng lạc của đội sản xuất số 2 Mới mùa xuân năm ngoái đất này còn ngợp lên một rừng cây chó đẻ, dây thép gai, mìn, vỏ đạn đại bác, nhừ nát

vì những hố bom, những giao thông hào Mùa xuân còn đầy thương tích chiến tranh, cuối hạ, đầu thu nước lũ tràn ngập, mùa đông buốt giá Một năm đã đi qua Mùa xuân thứ hai đã đến Màu xanh thẫm của đỗ, của ngô, của lạc, màu xanh non của lá mạ, màu đỏ tươi của ớt chín lấn dần lên các thứ màu nham nhở, man rợ khác của đất hoang Những nỗi niềm, những tâm sự, những mong ước Cuộc sống vĩ đại đã trở lại rồi Nhìn công việc làm mỗi ngày tưởng như con người bất lực, nhìn lại cả một năm không ngờ sức vóc mình lại có thể thay đổi cuộc sống nhiều đến thế.

Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những

hy sinh, gian khổ, ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”

(Trích “Mùa lạc”,Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Khải, NXB Văn học, 2018)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Xác định ngôi kể của đoạn trích.

đất hoang.”

Câu 4 Suy nghĩ của Anh/ chị về câu nói: “Nhìn công việc làm mỗi ngày tưởng

như con người bất lực, nhìn lại cả một năm không ngờ sức vóc mình lại có thể thay đổi cuộc sống nhiều đến thế.”

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1(2,0 điểm)

“Ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”

Anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về ý kiến trên

Câu 2(5,0 điểm)

Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động để làm nổi bật được sức sống tiềm ẩn của nhân vật Mị trong đoạn trích sau

…Lúc ấy đã khuya Trong nhà đã ngủ yên thì Mị trở dậy thổi lửa Ngọn lửa bập bùng sáng lên, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại Nhìn thấy tình cảnh như thế, Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải trói đứng thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biết lau đi được Trời ơi, nó bắt trói đứng người ta đến chết, nó bắt mình chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở cái nhà này Chúng nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình

ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi Người kia việc gì

mà phải chết thế A Phủ Mị phảng phất nghĩ như vậy.

Đám than đã vạc hẳn lửa Mị không thổi, cũng không đứng lên Mị nhớ lại đời mình, Mị lại tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng

đã trốn được rồi, lúc đó bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy Nghĩ thế,trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng không thấy sợ

Rồi Mị cũng vụt chạy ra Trời tối lắm Nhưng Mị vẫn băng đi Mị đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy, chạy xuống tới lưng dốc, Mị nói, thở trong hơi gió thốc lạnh buốt:

- A Phủ cho tôi đi.

A Phủ chưa kịp nói, Mị lại nói:

- Ở đây chết mất.

(Trích “Vợ chồng A Phủ”, Ngữ văn 12, tập 2, NXB Giáo dục

2020, Trang 13-14)

HẾT

D ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

Phầ

n

Câ

u

m

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời như đáp án: 0,75 điểm.

0,75

đoạn trích: Màu xanh thẫm của đỗ, của ngô, của lạc, màu xanh non của lá mạ, màu đỏ tươi của ớt chín.

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời như đáp án: 0,75 điểm.

- Nếu học sinh trích dẫn nguyên đoạn văn: “Mùa xuân thứ hai đã đến Màu xanh thẫm của đỗ, của ngô, của lạc, màu xanh non của

lá mạ, màu đỏ tươi của ớt chín lấn dần lên các thứ màu nham nhở, man rợ khác của đất hoang” vẫn cho: 0,75 điểm.

0,75

làm mỗi ngày tưởng như con người bất lực, nhìn lại cả một năm không ngờ sức vóc mình lại có thể thay đổi cuộc sống nhiều đến thế.”

- Đề cao sự nổ lực vượt qua trở ngại của con người

- Sự kiên trì phấn đấu mỗi ngày sẽ tạo nên những thành quả lớn lao làm thay đổi cuộc sống

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 0,5 điểm.

- Học sinh trả lời được, nhưng chưa rõ ý, chưa thuyết phục: 0,25 điểm

giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”

Anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về ý kiến trên

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề nghị luận

Suy nghĩ của bản thân về ý kiến: “Ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy”

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận

Học sinh có thể kết hợp các thao tác nghị luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ

suy nghĩ của bản thân về ý kiến “Ở đời này không có con đường

0,75

- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng

không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (0,5 điểm).

- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác

đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có

dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,25 điểm).

Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù

hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ

pháp.

0,25

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt

mới mẻ

Hướng dẫn chấm: Học sinh huy động được kiến thức và trải

nghiệm của bản thân để bàn luận về tư tưởng, đạo lí; Có cách

nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề nghị luận; Có sáng tạo trong viết

câu, dựng đoạn, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh.

- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.

- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

0,5

2 Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động để làm nổi bật được

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề;Thân bài triển khai được vấn đề;Kết

bàikhái quát được vấn đề.

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đoạn truyện

Hướng dẫn chấm:

0,5

* Phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật Mị

- Tóm tắt truyện hoặc sơ lược về hoàn cảnh của nhân vật Mị,

nhân vật APhủ…

- Tâm trạng và hành động

+ Tâm trạng: thờ ơ, không quan tâm vì tâm hồn Mị đã chai lì, vô

cảm; Sau đó Mị đồng cảm và nhận thức được sự tàn bạo của nhà

thống lý…; Tâm hồn Mị đã hồi sinh…

+ Hành động: Cắt dây cởi trói cho A Phủ chính là Mị đang cởi

trói cho đời mình; Mị chạy theo A Phủ là biểu hiện của sức sống

tự nhiên, của sự vùng lên bằng khát vọng sống nhằm khẳng định:

bạo lực không thể vùi sức sống và khát vọng của con người

- Tâm trạng và hành động của nhân vật được thể hiện bằng ngôn

ngữ tự nhiên, nghệ thuật trần thuật uyển chuyển linh hoạt, cách

kể chuyện ngắn gọn, biệt tài miêu tả tập quán, phong tục của

người dân miền núi

Hướng dẫn chấm:

- Học sinh phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,5 điểm

- Học sinh phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 1,75 điểm –

2,25 điểm.

- Học sinh phân tích chung chung, chưa rõ các biểu hiện: 1,0

điểm – 1,5 điểm.

- Học sinh phân tích sơ lược, không rõ các biểu hiện: 0,25 điểm

– 0,75 điểm.

2,5

* Đánh giá:

- Tình thương, sự đồng cảm giai cấp, sức sống tiềm ẩn, khát vọng

sống mãnh liệt đã thôi thúc Mị cắt dây trói cứu A Phủ và tự giải

thoát cho cuộc đời mình

- Tâm trạng và hành động của Mị góp phần làm nên giá trị nhân

đạo của Tác phẩm “ Vợ Chồng A Phủ” và thể hiện phong cách

0,5

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ

Hướng dẫn chấm: Học sinh biết vận dụng lí luận văn học trong

quá trình phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác

để làm nổi bật nét đặc sắc của truyện ngắn Tô Hoài; biết liên hệ vấn đề nghị luận với thực tiễn đời sống; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.

- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm.

- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm.

0,5