Một số giải pháp pháp triển đội ngũ giảng viên âm nhạc mỹ thuật ở trường đại học sư phạm nghệ thuật TW giai đoạn 2010 2015

Bộ giáo dục và đào tạoTrờng đại học vinh Nguyễn thị hồng th Một số giảI pháp phát triển đội ngũ giảng viên âm nhạc - mỹ thuật ở trờng đại học s phạm nghệ thuật tw giai đoạn 2010-2015 lu

Bộ giáo dục và đào tạo

Trờng đại học vinh

Nguyễn thị hồng th

Một số giảI pháp phát triển

đội ngũ giảng viên âm nhạc - mỹ thuật

ở trờng đại học s phạm nghệ thuật tw giai đoạn 2010-2015

luận văn thạc sỸ khoa học giáo dục

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14 05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM MINH HÙNG

Vinh- 2010LỜI CẢM ƠN

Sinh ra và lớn lờn trong một gia đỡnh cú truyền thống về nghề dạy học,riờng tụi lại đi theo con đường sỏng tạo Nghệ thuật.Trong quỏ trỡnh cụng tỏc tụilại được đứng trờn bục giảng để hụm nay tụi thật may mắn và tự hào trở thànhhọc viờn của trường Đại học Vinh - Trường cú bề dày lịch sử và truyền thống tốtđẹp trong sự nghiệp Giỏo dục - Đào tạo của nước nhà

Hai năm học tập nghiờn cứu, mặc dự cú nhiều khú khăn, vất vả nhưng tụicảm nhận sõu sắc, đú là thời gian để tụi trưởng thành về mọi mặt

Nhờ có công lao giảng dạy tận tình của các thầy cô giáo, trong quá trình học tập, nghiên cứu tôi đã đạt được một số kết quả về nhận thức lý luận trong quản lý giáo dục để vận dụng vào thực tiễn công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy, đào tạo các thế hệ sinh viên trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương

Với sự nhiệt tình, tâm huyết và những bài giảng sinh động, gắn liền với thực tiễn cuộc sống của các thầy,cô giáo đã ghi ấn tượng sâu sắc và niềm tự hào trong tôi về một mái trường không thể nào quên Vì vậy cho phép tôi được chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban giám hiệu, các thầy cô giáo; các thầy, cô khoa Sau Đại học trường Đại học Vinh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, tận tình giảng dạy, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban giám hiệu Trường ĐHSP Nghệ thuật Trung ương, các khoa, phòng chức năng và đồng nghiệp đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học và luận văn tốt nghiệp Đặc biệt, tôi xin bầy tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS-TS Phạm Minh Hùng, người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Hà Nội, tháng 6 năm 2010

Tác giả

NGUYỄN THỊ HỒNG THƯ

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN 0

KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu 6

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7

3.1 Khách thể nghiên cứu 7

3.2 Đối tượng nghiên cứu 7

4 Giả thuyết khoa học 7

5 Nhiệm vụ nghiờn cứu 7

6 Phương phỏp nghiờn cứu 7

6.1 Nhúm phương phỏp nghiờn cứu lý luận 7

6.2 Nhúm phương phỏp nghiờn cứu thực tiễn 7

6.3 Phương phỏp thống kờ toỏn học 8

7 Đúng gúp của luận văn 8

7.1 Về mặt lý luận 8

7.2 Về mặt thực tiễn 8

8 Cấu trỳc của luận văn 8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ Lí LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 9

1.1 Lịch sử nghiờn cứu vấn đề 9

1.2 Cỏc khỏi niệm cơ bản của đề tài 10

1.2.1 Giảng viờn và đội ngũ giảng viờn 10

1.2.1.1 Giảng viờn 10

1.2.1.2 Đội ngũ và đội ngũ giảng viên 11

1.2.2 Phát triển, phát triển nguồn nhân lực và phát triển đội ngũ giảng viên 11

1.2.2.1 Phỏt triển 11

1.2.2.2 Phỏt triển nguồn nhõn lực 12

1.2.2.3 Phỏt triển đội ngũ giảng viờn 13

1.2.3 Giải phỏp và giải phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn 14

1.2.3.1 Giải phỏp 14

1.2.3.2 Giải phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn 15

1.3 Một số vấn đề lý luận về phỏt triển đội ngũ giảng viờn Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật 17

1.3.1 Đặc điểm lao động sư phạm của người giảng viờn Âm nhạc - Mỹ thuật 17

1.3.2 Những yờu cầu về phẩm chất và năng lực đối với người giảng viờn Âm nhạc - Mỹ thuật ở trường ĐHSP Nghệ thuật 18

1.3.3 Đặc trng phỏt triển đội ngũ giảng viờn Âm nhạc - Mỹ thuật ở trường ĐHSP Nghệ thuật 22

1.3.4 Mục tiờu, nội dung, phương phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn Âm nhạc -Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật 27

Kết luận chương 1 34

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 36

2.1 Khỏi quỏt về Trường Đại học sư phạm nghệ thuật Trung ương 36

2.1.1 Quỏ trỡnh phỏt triển 36

2.1.2 Cơ cấu tổ chức, bộ máy 43

2.1.3 Quy mô và chất lượng đào tạo 44

2.1.4 Đội ngũ cán bộ viên chức 48

2.1.5 Cơ sở vật chất 49

2.2 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Sư phạm nghệ thuật Trung ương 50

2.2.1 Khái quát thực trạng phát triển giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật ở nước ta trong những năm gần đây 51

2.2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương 53

2.2.3 Thực trạng sử dụng các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương 59

2.3 Nguyên nhân của thực trạng 64

2.3.1 Nguyên nhân thành công 64

2.3.2 Nguyên nhân hạn chế và thiếu sót 65

Kết luận chương 2 66

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN ÂM NHẠC MỸ THUẬT CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG GIAI ĐOẠN 2010- 2015 69

3.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp 69

3.1.1 Nguyên tắc mục tiêu 69

3.1.2 Nguyên tắc thực tiễn 69

3.1.3 Nguyên tắc khả thi 69

3.2 Các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giai đoạn 2010 - 2015 69

3.2.1 Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giai đoạn 2010 – 2015 đủ về số lượng, nâng cao chất lượng 70

3.2.1.1 Mục tiêu của giải pháp 70

3.2.1.2 Nội dung của giải pháp 70

3.2.1.3 Cách thức thực hiện giải pháp 72

3.2.2 Tăng cường bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật 75

3.2.2.1 Mục tiêu của giải pháp 75

3.2.2.2 Nội dung của giải pháp 75

3.2.2.3 Cách thức thực hiện giải pháp 77

3.2.3 Xây dựng chuẩn giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật làm cơ sở cho việc tuyển

chọn và đánh giá đội ngũ giảng viên của Nhà trường 79

3.2.3.1 Mục tiêu của giải pháp 79

3.2.3.2 Nội dung của giải pháp 79

3.2.3.3 Cách thức thực hiện giải pháp 81

3.2.4 Bổ sung và hoàn thiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương 82

3.2.4.1 Mục tiêu của giải pháp 82

3.2.4.2 Nội dung của giải pháp 82

3.2.4.3 Cách thức thực hiện giải pháp 82

3.2.5 Mở rộng hợp tác với các trường đại học trong và ngoài nước để đào tạo, trao đổi giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật 85

3.2.5.1 Mục tiêu của giải pháp 85

3.2.5.2 Nội dung của giải pháp 85

3.2.5.3 Cách thức thực hiện giải pháp 86

3.3 Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất 87

Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC NGHIÊN CỨU 98

KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT CHỮ VIẾT TẮT KÝ HIỆU

2 Cao đẳng sư phạm Nhạc – Họa Trung ương C§SPNHTW

7 Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương ĐHSPNTTW

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sau 24 năm đổi mới của đất nước và 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển

giáo dục 2001- 2010, giáo dục Đại học Việt Nam đã từng bước phát triển rõ rệt

về quy mô, đa dạng về loại hình trường và hình thức đào tạo; nguồn lực xã hộiđược huy động nhiều hơn và đạt được nhiều kết quả tích cực, cung cấp nguồnnhân lực phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, quá trình công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước, bảo đảm an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế Tuy nhiên, giáo dục Đại học đang đứng trước thách thức rất to lớn: Phươngpháp quản lý nhà nước đối với các trường Đại học, Cao đẳng được thay đổichậm, không đảm bảo yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo của toàn hệ thống,chưa phát huy mạnh mẽ được sự sáng tạo của đội ngũ nhà giáo, các nhà quản lý

và sinh viên Vì thế, giáo dục Đại học Việt Nam cần phải có sự đổi mới cơ bản

và toàn diện trên tất cả các mặt: Hoàn chỉnh mạng lưới các cơ sở giáo dục Đạihọc trên phạm vi toàn quốc, phát triển các chương trình giáo dục Đại học theođịnh hướng nghiên cứu và định hướng nghề nghiệp; mở rộng quy mô đào tạo;xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục Đại học; nâng cao quy

mô , hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ; hoàn thiện chính sách pháttriển giáo dục Đại học theo hướng bảo đảm quyền tự chủ và trách nhiệm xã hộicủa cơ sở giáo dục Đại học…Trong đó, xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộquản lý giáo dục Đại học được xem là giải pháp trung tâm để nâng cao chấtlượng đào tạo của các trường Đại học, Cao đẳng

Nghị quyết 14/2005/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới cơ bản vàtoàn diện giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020 đã chỉ rõ: “Xây dựngđội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục Đại học đủ về số lượng, có phẩmchất đạo đức và lương tâm nghề nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phongcách giảng dạy và quản lý tiên tiến; bảo đảm tỷ lệ sinh viên/ giảng viên của cả

hệ thống giáo dục đại học không quá 20 Đến năm 2010 có ít nhất 40% giảng

viên đạt trình độ Thạc sĩ và 25% đạt trình độ Tiến sĩ; đến năm 2020 có ít nhất60% giảng viên đạt trình độ Thạc sĩ và 35% đạt trình độ Tiến sĩ” [ 31].

Trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương đào tạo và cung cấp độingũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật cho các trường Phổ thông, các trường Caođẳng sư phạm, các trường Văn hóa Nghệ thuật trong phạm vi cả nước Chính độingũ này đã góp phần quan trọng vào việc thực hiện nội dung giáo dục toàn diệntrong các trường Phổ thông

Trong thời gian qua, Trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương đã cónhiều cố gắng để hoàn thành nhiệm vụ được giao, không ngừng đổi mới và pháttriển Để đáp ứng xu thế phát triển và nhu cầu của các cơ sở sử dụng nhân lực donhà trường đào tạo, trong giai đoạn tới, quy mô và chất lượng đào tạo của Nhàtrường sẽ không ngừng được mở rộng và nâng cao, đòi hỏi đội ngũ giảng viênphải đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và chuẩn hoá về chất lượng Vì thế, pháttriển đội ngũ cán bộ, giảng viên được xem là một trong những nhiệm vụ quantrọng hàng đầu của Nhà trường Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Trường Đại học sưphạm Nghệ thuật Trung ương lần thứ IX (nhiệm kỳ 2005-2009) đã nhấn mạnh:

“Giữ vững ổn định chính trị trong nhà trường, không ngừng nâng cao trình độđội ngũ, chất lượng đào tạo, tiếp tục mở rộng quy mô, xây dựng cơ sở vật chất,quyết tâm phấn đấu giữ vững thương hiệu của nhà trường luôn đi đầu trong việcđào tạo đội ngũ giáo viên Âm nhạc - Mỹ thuật” [ 45 ]

Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển độingũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuậtTrung ương giai đoạn 2010 - 2015” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nhằm phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương đủ về sốlượng, đồng bộ về cơ cấu và chuẩn hoá về chất lượng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đạihọc Sư phạm Nghệ thuật

3.2 Đối tượng nghiên cứu.

Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật củaTrường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giai đoạn 2010 - 2015

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và sử dụng đồng bộ các giải pháp có cơ sở khoa học, có tínhkhả thi cao, tác động đến tất cả các nội dung quản lý nhân sự trong trường họcthì sẽ phát triển được đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đạihọc Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu và chuẩn hoá về chất lượng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc

- Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương

5.3 Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹthuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giai đoạn 2010 -2015

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ

sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:

- Phương pháp phân tích- tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hoá các nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ

sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Để xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các công cụ toánhọc như: Trung bình cộng, phương sai, độ lệch chuẩn…

7 Đóng góp của luận văn

7.1 Về mặt lý luận

Luận văn hệ thống hóa các vấn đề lý luận về giảng viên, đội ngũ giảng viên,làm rõ thêm một số đặc trưng của giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật ở các TrườngĐại học Sư phạm Nghệ thuật

7.2 Về mặt thực tiễn

Luận văn khảo sát tương đối toàn diện thực trạng đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật ở Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương; đưa rađược các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi để phát triển đội ngũgiảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trungương, giai đoạn 2010 - 2015

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục nghiên cứu luận văngồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2: Cơ sở thực tiễn của đề tài

Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ

thuật của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương giai đoạn 2015

2010-CHƯƠNG 1

CƠ SỞ Lí LUẬN cỦA ĐỀ TÀI

1.1 Lịch sử nghiờn cứu vṍn đề

Vấn đề xõy dựng, phỏt triển đội ngũ giảng viờn đó thu hỳt được sự quantõm của nhiều nhà nghiờn cứu trong và ngoài nước Ở cỏc nước có nền giáo dụcĐại học phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Đức, Phỏp, Australia, Nhật Bản…ngời taxem giảng viờn là lực lượng quyết định chất lợng đào tạo của một trờng Đại học.Vì thế, họ luôn luôn chăm lo xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên Cónhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu những yêu cầu mà ngời giảng viên cầnphải đáp ứng trong bối cảnh của nền kinh tế tri thức và nhà trờng Đại học hiện

đại

ở trong nớc, trong những năm gần đây đã xuất hiện một số công trình nghiêncứu về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên Đó là các công trìnhcủa các tác giả nh Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đỗ Minh Cương,Nguyễn Thị Doan…Nhng trong các công trình này, các tác giả mới chỉ nêu lên

sự cần thiết phải xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên và đề xuất một số giảipháp để xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên ở trờng Đại học, Cao đẳng nóichung

Ngoài ra, còn phải kể đến một số luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lýgiáo dục, đó là: luận văn của tác giả Đào Thị Hồng Thuỷ về xõy dựng đội ngũgiảng viờn nhằm đỏp ứng yờu cầu phỏt triển của trường Cao đẳng Du Lịch HàNội trong giai đoạn hiện nay; luận văn của tỏc giả Nguyễn Cụng Chỏnh về giảiphỏp quản lý phỏt triển đội ngũ giảng viờn trường Cao đẳng sư phạm Bạc Liờu;luận văn của tỏc giả Lưu Hoài Nam về một số biện phỏp xõy dựng và phỏt triểnđội ngũ giảng viờn của trường Đại học Dõn lập Quản trị và Kinh doanh HàNội…

Đặc biệt gần đõy, khi Ban cỏn sự Đảng Bộ GD&ĐT ban hành Nghị quyết vềđổi mới quản lý giỏo dục Đại học giai đoạn 2010-2012 và Bộ GD&ĐT triển khaichương trỡnh hành động thực hiện Nghị quyết, trờn cỏc phương tiện thụng tin đại

chúng đã xuất hiện hàng loạt bài viết, bài trả lời phỏng vấn mà tác giả là nhữngngười đang trực tiếp làm công tác quản lý ở các trường Đại học và Cao đẳng Chẳng hạn, các bài “Mấu chốt là đổi mới quản lý hoạt động của giảng viênĐại học” [ 5 ], “Nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học - cần mộtgiải pháp đồng bộ” [ 6 ], “ Phải tập trung giải quyết vấn đề then chốt- đội ngũgiảng viên” [ 7 ], “Chủ thể đổi mới là nhà giáo” [ 8 ]…

Tổ chức nghiên cứu, thảo luận xung quanh chủ đề “Vì sao phải nâng caochất lượng đào tạo, làm gì để đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, hiệu quảnghiên cứu khoa học” trên báo chí, các ý kiến đều thống nhất ở sự cần thiết phảithực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó đổi mới quản lý giáo dục Đại học làkhâu đột phá, xây dựng đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,chuẩn hóa về trình độ là nhiệm vụ trung tâm

Tuy nhiªn, chưa có c«ng tr×nh nµo ®i s©u nghiªn cøu về c¸c gi¶i ph¸p x©ydùng vµ ph¸t triÓn đội ngũ giảng viên của trường Đại học sư phạm Nghệ thuậtnãi chung, trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương nãi riªng

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Giảng viên và đội ngũ giảng viên

1.2.1.1 Giảng viên

Theo Từ điển Giáo dục học, giảng viên là “chức danh nghề nghiệp của nhàgiáo trong các cơ sở giáo dục Đại học và sau Đại học, dưới giáo sư, phó giáo sư

và giảng viên chính” [40; tr 103]

Theo Từ điển Bách khoa toàn thư, giảng viên là “Tên gọi chung nhữngngười làm công tác giảng dạy ở các trường Đại học, Cao đẳng, ở các lớp tậphuấn cán bộ Ở các trường Đại học và Cao đẳng, giảng viên là chức danh củanhững người làm công tác giảng dạy thấp hơn phó giáo sư ” [ 41 ] Còn theotheo Luật Giáo dục cña Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, giảng viên

là tên gọi chỉ nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các cơ sởgiáo dục Cao đẳng, Đại học và sau Đại học [27, tr 50]

Nh vậy, giảng viên là nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các cơ sở giáo dụcĐại học và Cao đẳng.

1.2.1.2 Đội ngũ và đội ngũ giảng viên

Trong lĩnh vực giỏo dục, thuật ngữ đội ngũ được sử dụng để chỉ nhữngtập hợp người được phõn biệt với nhau về chức năng trong hệ thống giỏo dục Vídụ: đội ngũ giỏo viờn, đội ngũ giảng viờn, đội ngũ cỏn quản lý trường học

ii) Đội ngũ giảng viờn

Đội ngũ giảng viờn là một tập hợp những người làm nghề dạy học, giỏo dụctại cỏc trường Cao đẳng, Đại học được tổ chức thành một lực lượng (cú tổchức) cựng chung một nhiệm vụ là thực hiện cỏc mục tiờu giỏo dục đó đề racho tập hợp đú, tổ chức đú Họ làm việc cú kế hoạch và gắn bú với nhauthụng qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuụn khổ quy định của phỏpluật thể chế xó hội Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giỏo dụcĐại học của quốc gia

1.2.2 Phỏt triển, phát triển nguồn nhân lực và phỏt triển đội ngũ giảng viờn

1.2.2.1 Phỏt triển

Thuật ngữ phỏt triển theo nghĩa Triết học là biến đổi hoặc làm cho biến đổi

từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp Lý luận củaphộp biện chứng duy vật khẳng định: Mọi sự vật, hiện tượng khụng phải chỉ là

sự tăng lờn hay giảm đi về mặt số lượng mà cơ bản chỳng luụn biến đổi, chuyểnhoỏ từ sự vật hiện tượng này đến sự vật, hiện tượng khỏc, cỏi mới kết thỳc cỏi

cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trước tạo thành quỏ trỡnh phỏt triển tiến lờn

mãi mãi Nguyên nhân của sự phát triển là sự liên hệ tác động qua lại của cácmặt đối lập vốn có bên trong các sự vật, hiện tượng Hình thái cách thức của sựphát triển đi từ những biến đổi về lượng đến những biến đổi, chuyển hoá về chất

và ngược lại

Con đường, xu hướng của sự phát triển không theo đường thẳng, cũngkhông theo đường tròn khép kín mà theo đường xoáy ốc, tạo thành xu thế pháttriển, tiến lên từ từ, từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiệnđến ngày càng hoàn thiện hơn

Từ những năm 60 của thế kỷ XX, thuật ngữ “Phát triển” được sử dụngkhá rộng rãi với cách hiểu đơn giản là phát triển kinh tế - sau đó, khái niệm nàyđược bổ sung thêm về nội hàm và được hiểu một cách toàn diện hơn Ngày naykhái niệm phát triển được sử dụng để chỉ cả ba mục tiêu cơ bản của nhân loại:Phát triển con người toàn diện, bảo vệ môi trường, tạo hoà bình và ổn định chínhtrị Phát triển là một quá trình nội tại, là bước chuyển hoá từ thấp đến cao, trongcái thấp đã chứa đựng dưới dạng tiềm năng những khuynh hướng dẫn đến cáicao là cái thấp đã phát triển Phát triển là quá trình tạo ra sự hoàn thiện của cả tựnhiên và xã hội Phát triển có thể là một quá trình hiện thực nhưng cũng có thể làmột tiềm năng của sự vật, hiện tượng

1.2.2.2 Phát triển nguồn nhân lực.

Phát triển nguồn nhân lực là tạo ra sự phát triển vững chắc, bền vững vềhiệu năng của một thành viên và hiệu quả chung của tổ chức, gắn liền với việckhông ngừng tăng lên về mặt chất lượng và số lượng của đội ngũ cũng như chấtlượng sống của nhân loại Nội dung của sự phát triển nhân lực xét trên bình diện

xã hội là một phạm trù rộng lớn Theo quan điểm của chương trình phát triểnLiên hợp quốc, có năm nhân tố của sự phát triển nguồn nhân lực: giáo dục - đàotạo - sử dụng - bồi dưỡng; sức khỏe và dinh dưỡng; đầu tư - việc làm; sự giảiphóng con người Trong năm nhân tố đó, nhân tố giáo dục và đào tạo là nhân tốgiữ vai trò quan trọng hơn tất cả bởi nó là cơ sở cho sự phát triển của các nhân

tố khác Một số quan điểm nghiên cứu cho rằng: phát triển nguồn nhân lực baogồm ba mặt chủ yếu là: giáo dục - đào tạo, sử dụng - bồi dưỡng và đầu tư - việclàm.

Phát triển nguồn nhân lực được đặt trong nhiệm vụ quản lý nguồn nhânlực và là một nội dung quan trọng của quản lý nguồn nhân lực Có thể hình dungquan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực với quản lý nguồn nhân lực qua hình 1.1.dưới đây:

Hình 1.1 Quan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực với quản lý nguồn nhân

lực

1.2.2.3 Phát triển đội ngũ giảng viên

Phát triển đội ngũ giảng viên là tạo ra một đội ngũ (một tổ chức) giảngviên cho một trường Cao đẳng, Đại học đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng,

có trình độ, được đào tạo đúng quy định, có phẩm chất đạo đức, có năng lựctrong các hoạt động dạy học và giáo dục sinh viên, trên cơ sở đó, đội ngũ nàyđảm bảo thực hiện tốt các yêu cầu của chương trình đào tạo của giáo dục Đạihọc

Qu¶n lý nguån nh©n lùc

1.2.3 Giải phỏp và giải phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn.

Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một số kháiniệm tơng tự nh: phơng pháp, biện pháp Điểm giống nhau của các khái niệmnày đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết một công việc, một vấn

đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấn mạnh đến cách làm,cách hành động cụ thể, trong khi đó phơng pháp nhấn mạnh đến trình tự các bớc

có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc có mục đích

Theo Hoàng Phê, “phơng pháp là hệ thống các cách sử dụng để tiến hành mộtcông việc nào đó” [ 33]

Còn theo Nguyễn Văn Đạm, “phơng phỏp đợc hiểu là trình tự cần theo trongcác bớc có quan hệ với nhau khi tiến hành một công việc có mục đích nhất định”[21; tr 325]

Về khái niệm biện pháp, theo từ điển tiếng Việt, đó là “cách làm, cách giảiquyết một vấn đề cụ thể” [36; tr 64]

Nh vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các khái niệm trênnhng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này là nhấn mạnh

đến phơng pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khó khăn nhất định.Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp Giải phỏp được đỏnh giỏ theocỏc tiờu chí sau:

+ Tính hiện thực: giải phỏp phải giải quyết được vấn đề đặt ra

+ Tính hiệu quả: giải phỏp phải giải quyết được vấn đề đặt ra và khụnglàm nảy sinh những vấn đề mới phức tạp hơn

+ Tính khả thi: giải phỏp khụng bị cỏc yếu tố chi phối, nú ràng buộc ở gúc

độ cao

1.2.3.2 Giải phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn.

Giải phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn là hệ thống các cách thức tổ chức,

điều khiển hoạt động phỏt triển đội ngũ giảng viờn

Từ đó, đề xuất các giải pháp phỏt triển đội ngũ giảng viờn thực chất là đa

ra các cách thức tổ chức, điều khiển có hiệu quả hoạt động phỏt triển đội ngũgiảng viờn, theo hai hướng sau đõy:

- Xỏc định giải phỏp tương ứng với cỏc phương phỏp phỏt triển đội ngũgiảng viờn Mỗi phương phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn sẽ bao gồm nhữnggiải phỏp cụ thể Những giải phỏp này tỏc động đến những khía cạnh khỏc nhaucủa đội ngũ giảng viờn và tạo ra sự thay đổi của đội ngũ theo mục tiờu đó xỏcđịnh Chẳng hạn, cỏc phương phỏp tổ chức hành chính khi sử dụng để phỏt triểnđội ngũ giảng viờn sẽ được thực hiện bởi nhiều giải phỏp như:

+ Giải phỏp điều động nội bộ trong tổ chức để điều động giảng viờn dạycỏc mụn học khỏc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy mụn Phương phỏp dạy học Âmnhạc - Mỹ thuật Khi chưa cú loại hỡnh giảng viờn dạy mụn học này được đàotạo một cỏch chính quy, bài bản (trong trường hợp đó xỏc định rừ ràng năng lựccủa giảng viờn và khả năng đỏp ứng của họ với nhiệm vụ được giao)

+ Giải phỏp bồi dưỡng chương trỡnh Phương phỏp dạy học Âm nhạc,Phương phỏp dạy học Mỹ thuật cho cỏc giảng viờn được cơ cấu giảng dạy mụnPhương phỏp dạy học Âm nhạc - Mỹ thuật

+ Giải phỏp nhận thay thế hoặc bổ sung giảng viờn Phương phỏp dạy học

từ cỏc nguồn khỏc nhau

+ Giải phỏp gửi đào tạo giảng viờn Phương phỏp dạy học (theo cỏc hỡnhthức đào tạo khỏc nhau) từ nguồn là cỏc giảng viờn bộ mụn (khụng phải là giảngviờn Phương phỏp dạy học) trờn cơ sở đảm bảo lao động và lợi ích của họ

Cỏc giải phỏp được xỏc định theo hướng này thường cú phạm vi tỏc độngrộng, bởi cỏc nhúm phương phỏp quản lý được thực hiện với tất cả cỏc đối tượngquản lý là con người và với tất cả cỏc nội dung quản lý, cỏc lĩnh vực quản lý của

tổ chức

- Xỏc định giải phỏp theo nội dung phỏt triển đội ngũ giảng viờn

Xuất phát từ các đặc trưng và các nội dung của công tác phát triển đội ngũgiảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật xác định được các giảipháp để phát triển đội ngũ này Đây là các giải pháp mang tính độc lập tươngđối tương ứng với những hoạt động cụ thể được thực hiện theo nội dung củacông tác phát triển đội ngũ nhằm tác động đến các thành tố của đội ngũ.

Với tư cách là những hoạt động cụ thể để thực hiện các nhiệm vụ xác địnhtrong công tác phát triển đội ngũ, các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật có khả năng tác động để làm thay đổi

về số lượng, cơ cấu và chất lượng của đội ngũ giảng viên Chẳng hạn với nộidung giáo dục bồi dưỡng của công tác phát triển đội ngũ, hàng loạt các hoạtđộng có thể được triển khai để nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chấtnghề nghiệp cho các giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật.Ví dụ: xây dựng và thực thi chương trình bồi dưỡng tại chỗ, đánh giá khả năng

và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của các giảng viên cơ hữu trong nhà trường v.v

Với hai xu hướng xác định các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật nêu trên, có thể nhận thấy hệ thốngcác giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật rất phong phú và đa dạng Việc xác định cụ thể các giải pháp và sửdụng các giải pháp này tùy thuộc vào điều kiện của tổ chức và thực trạng của độingũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật

Trong khuôn khổ của luận văn này, các giải pháp phát triển đội ngũ giảngviên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật sẽ được xác định theo phứchợp các định hướng đã phân tích ở trên.Từ phân tích trên, chúng tôi quan niệm:giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệthuật là các hoạt động cụ thể được chủ thể quản lý, sử dụng để tác động đến cácthành tố cấu trúc của đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật nhằm giải quyết những vấn đề tồn tại của đội ngũ này, phát triển nótheo mục tiêu đã xác định

1.3 Một số vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật

1.3.1 Đặc điểm lao động sư phạm của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật.

Đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật chủ yếuđược đào tạo từ các nguồn: Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Học viện Âmnhạc quốc gia Việt Nam Họ là những giảng viên được đào tạo theo chuyên mônhẹp, thuộc lĩnh vực Nghệ thuật Vì vậy khi mới tuyển dụng vào nghề, họ lànhững giảng viên không chuyên sâu về công tác sư phạm trong lĩnh vực nghệthuật

Do được đào tạo chuyên môn là chính nên nhìn chung, năng lực sư phạmcủa đội ngũ giảng viên này có những hạn chế nhất định Các giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật là những giảng viên dạy các môn năng khiếu như: Thanh nhạc,Nhạc cụ, Hình họa, Trang trí, Bố cục, Ký họa, Điêu khắc,… bản chất của nhữngmôn học này là mang tính sáng tạo cao Nếu như các giảng viên dạy Chính trị,Tâm lý, Giáo dục, Toán, Vật lý, Hóa học chỉ cần soạn một giáo án cho một lớphọc thì giảng viên dạy các môn năng khiếu phải “soạn” nhiều giáo án cho mộttiết dạy trong cùng một lớp học Bởi vì bản chất của nghệ thuật là sự sáng tạo.Trong sự sáng tạo, người nghệ sĩ luôn bộc lộ phong cách, bút pháp, năng lực cánhân theo những chiều hướng khác nhau Người thầy giáo phải nắm bắt đượckhả năng của từng sinh viên cũng như phong cách, sở trường của họ để hướngnhững sinh viên đó đi đến bến bờ của sự tái tạo và sáng tạo cái đẹp của thế giới

âm thanh, thế giới hình, sắc Giúp sinh viên đó sớm hình thành phong cách nghệthuật của cá nhân Vì vậy không thể có một giáo án cùng tác động đến tất thảycác sinh viên trong một tiết dạy

Giảng dạy Nghệ thuật bao giờ cũng có tính đặc thù riêng, tương đối tự do,không gò bó trong khuôn phép Dạy Âm nhạc - Mỹ thuật chủ yếu là dạy sinhviên t nghiên cứu, thực hành Vì vậy giảng viên phải có năng lực sư phạm cao.Trong lao động của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật luôn đòi hỏi sự hứngthú, niềm say mê, sự thăng hoa của thế giới tâm hồn mới có thể đem đến thành

công trong giờ dạy Vì vậy lao động của họ không gò bó trong khuôn phép nhưmột số môn học khác.

Về quan niệm xã hội: Trước khi trở thành giảng viên dạy Âm nhạc - Mỹthuật trong các trường ĐHSP Nghệ thuật, họ đã được đào tạo để trở thành cácnghệ sĩ, ca sĩ, họa sĩ , nhạc sỹ…vì vậy đội ngũ giảng viên này thường thíên vềlối sống của nghệ sĩ nhiều hơn là các nhà sư phạm: mộng mơ, lãng mạn, ngẫuhứng, thích tự do Ngoài nhiệm vụ giảng dạy trong nhà trường, họ còn tham giatích cực trong các hoạt động chuyên môn ngoài xã hội: triển lãm tranh, tượng,sáng tác và biểu diễn Âm nhạc để khẳng định năng lực chuyên môn, nghềnghiệp được đào tạo Vì vậy lao động của loại hình giảng viên nghệ thuậtthường mang tính đặc thù: giảng dạy và sáng tác, người nghệ sỹ và nhà sưphạm Nhiều khi thời gian tham gia các hoạt động nghệ thuật chiếm thời lượngđáng kể trong quãng thời gian lao động của họ Sáng tác để phát triển, trau dồichuyên môn, sáng tác để giảng dạy tốt hơn Uy tín của giảng viên Âm nhạc - Mỹthuật không phải chỉ là giảng dạy trên lớp mà còn phải thành công trong lĩnhvực sáng tác Những tác phẩm nghệ thuật của người thầy là bài học trực quanphong phú , thuyết phục nhất đối với sinh viên Trong các sánh tác của họ chính

là sự biểu hiện tập trung nhất cảm xúc, năng lực nghề nghiệp , lý tưởng thẩm

mỹ của người thầy Qua đó, khơi dậy ở sinh viên sự hứng thú, niềm đam mêNghệ thuật

Lao động của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật là một thứ lao động ở

đó phải là sự đan cài - hòa quện giữa tâm hồn của người nghệ sĩ và tính mựcthước của nhà sư phạm

1.3.2 Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực đối với người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật ở trường ĐHSP Nghệ thuật

Chất lượng đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trong các trườngĐHSP Nghệ thuật là những thuộc tính, bản chất, những tiêu chuẩn cần có đểthực hiện nhiệm vụ giáo dục Âm nhạc - Mỹ thuật cho sinh viên theo chươngtrình, nội dung đã quy định Trong đó có những thuộc tính, tiêu chuẩn đặc trưng

nhất để phân biệt với những người xung quanh, trước hết là để phân biệt vớinhững giảng viên khác cùng trường, cùng hệ thống giáo dục Đại học Chấtlượng đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật thể hiệnthông qua chất lượng của mỗi giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật Ngược lại, tổnghợp chất lượng của mỗi giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệthuật sẽ trở thành chất lượng của đội ngũ giảng viên này Người giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật theo Luật giáo dục cần phải có cáctiêu chuẩn sau:

- Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt

- Có bằng tốt nghiệp Đại học trở lên về chuyên môn Âm nhạc - Mỹ thuật

- Đủ sức khỏe để theo nghề dạy học

- Có lý lịch bản thân rõ ràng

Trong các tiêu chuẩn cơ bản trên, thì yêu cầu về phẩm chất, đạo đức, tưtưởng và trình độ chuyên môn là quan trọng nhất Yêu cầu về sức khỏe và lý lịchbản thân rõ ràng thì thực tiễn cho thấy, các trường đã giải quyết ngay từ đầu khituyển dụng và hợp đồng thỉnh giảng Đủ sức khỏe và có lý lịch rõ ràng là tiêuchuẩn cơ bản, là tiêu chí chung của mọi giáo viên, nhưng chưa phải là tiêu chíđặc trưng nhất của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật

Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt và hàng đầu của người giảng viên nóichung, người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật nói riêng là yêu nước, giác ngộ lýtưởng xã hội chủ nghĩa và lý tưởng nghề nghiệp trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tin vào sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp giáo dụcdưới sự lãnh đạo của Đảng Thực hiện tốt nghĩa vụ của một công dân theo Hiếnpháp và Pháp luật, yêu nghề, tôn trọng sinh viên, có nếp sống giản dị, khiêm tốn

về môn học mà họ giảng dạy cho sinh viên Ngoài kiến thức Âm nhạc - Mỹthuật, chất lượng người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật còn thể hiện ở nghiệp vụ

sư phạm, là tổng hợp về sự nắm vững và vận dụng linh hoạt những kiến thức vềGiáo dục học, Tâm lý học, Phương pháp dạy học bộ môn và những kinh nghiệmcuộc sống được rút ra trong quá trình giảng dạy và sinh sống ở mỗi vùng, miền

Do đó, có năng lực về chuyên môn Âm nhạc - Mỹ thuật, có nghiệp vụ sư phạmtheo chuẩn quy định là tiêu chuẩn cơ bản đặc trưng nhất để phân biệt ngườigiảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật với các giảng viên khác trong cùng trường vàcùng hệ thống, đồng thời để phân biệt người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuậttrong trường ĐHSP Nghệ thuật với những người có kiến thức Âm nhạc - Mỹthuật hoạt động ở các lĩnh vực khác, không phải lĩnh vực dạy học

Đặc điểm nổi bật của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật là sự đan xen, hòa quện giữa nhà giáo dục với người nghệ sỹ Là nhàgiáo dục, người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật cần phải nắm vững mục tiêu,nội dung, chương trình giáo dục của nhà trường, phải có kiến thức về Tâm lý vàTâm lý học lứa tuổi, kiến thức về Giáo dục học, về Phương pháp dạy học, trênnền tảng thế giới quan khoa học mác xít, đường lối giáo dục của Đảng, cùng với

sự tâm huyết nghề nghiệp, tình yêu đối với sự nghiệp trồng người Họ phải lànhững giảng viên có phong cách mẫu mực, phong cách mô phạm Đó là nhữngphẩm chất cơ bản để người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật thường xuyên traudồi và nâng cao nghiệp vụ dạy học, nghiệp vụ sư phạm nhằm nâng cao chấtlượng và hiệu quả giáo dục

Là người nghệ sĩ, giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật cần phải nắm vữngnhững tri thức cơ bản về lĩnh vực Nghệ thuật theo chương trình đào tạo Đại học

sư phạm Nghệ thuật Từ đó thường xuyên học tập để nâng cao trình độ chuyênmôn, kỹ năng của hai loại hình Nghệ thuật Âm nhạc - Mỹ thuật, vận dụng kỹnăng đó vào quá trình dạy học, hoạt động chuyên môn, sáng tạo Nghệ thuật.Hoạt động lao động sư phạm của người giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật thườngmang đậm cá tính, phong cách riêng của người nghệ sỹ Sự trầm tư trong quan

sát, sự mạnh mẽ trong sáng tạo, sự lãng mạn trong ứng xử là những phẩm chấtnghệ sỹ trong lao động của người giảng viên Nghệ thuật Người giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật trong trường ĐHSP Nghệ thuật phải có khả năng khai thác, kếthừa nền nghệ thuật truyền thống của dân tộc và tiếp thu tinh hoa Nghệ thuậtnhân loại để làm giàu vốn tri thức, nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ

sư phạm Ngoài nhiệm vụ chuyên môn trong nhà trường, giảng viên Âmnhạc,giảng viên Mỹ thuật cần phải có năng lực hoạt động chuyên môn ngoàitrường: triển lãm tranh, tượng, sáng tác và biểu diễn Âm nhạc Ngoài nhữnghiểu biết về lý luận, nghề nghiệp hoạt động của họ chủ yếu thiên về thực hành

Vì vậy hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ là sự rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp

để phục vụ tốt hơn việc giảng dạy trong trường

Tóm lại, đặc điểm lao động sư phạm của giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuậttrường ĐHSP Nghệ thuật có thể tóm lược như sau:

- Giảng viên các môn Nghệ thuật được đào tạo theo chuyên môn thuộclĩnh vực nghệ thuật cho nên không chuyên sâu về công tác sư phạm trong lĩnhvực Nghệ thuật Vì vậy trong giảng dạy, ngoài sự nỗ lực về chuyên môn, họ cònphải học hỏi, tích lũy về kỹ năng và phương pháp dạy học

- Âm nhạc - Mỹ thuật là môn năng khiếu, đặc trưng trong giảng dạy cácmôn này là mang tính sáng tạo cao, không gò bó trong khuôn khổ, không áp đặt,lao động mang tính tự do, mang đậm dấu ấn cá nhân, có phong cách và thiên vềlĩnh vực tình cảm hơn là lý trí

- Ngoài thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường, đội ngũ giảng viênnày còn phải tích cực tham gia các hoạt động Nghệ thuật ngoài trường (biểudiễn, sáng tác, triển lãm, giao lưu Nghệ thuật trong nước và nước ngoài) Phầnlớn các hoạt động Nghệ thuật chiếm thời gian đáng kể trong quỹ thời gian của

họ Vì hoạt động chuyên môn ngoài trường là một lĩnh vực để họ biến lý luậnthành thực tiễn, rèn luyện kỹ năng, khẳng định phẩm chất nghề nghiệp Lànhững nghệ sỹ, vì vậy trong lao động họ luôn vươn tới sự thăng hoa của xúc

cảm thẩm mỹ Sản phẩm lao động của họ không thỏa mãn về lĩnh vực vật chấtcho xã hội mà là sự thỏa mãn về lĩnh vực tinh thần

1.3.3 §Æc trng phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật ë trường ĐHSP Nghệ thuật

Hệ thống giáo dục Quốc dân nước ta thực hiện mục tiêu đào tạo conngười Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, trí thức, sức khỏe và thẩm mỹ,phát triển được năng lực của cá nhân, đào tạo những người lao động có kỹ năngnghề nghiệp, năng động, sáng tạo, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp, có ý thức công dân, gópphần làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, phục

vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Hiện nay, nhiệm vụ của hệ thống giáo dục Quốc dân là nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước Nhiệm vụ đó phải được thực hiện thông qua nội dung, chươngtrình, của từng cấp học, ngành học, môn học cụ thể

Hệ thống giáo dục Quốc dân là một thể thống nhất gồm giáo dục Mầmnon, giáo dục Phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục Đại học và sau Đạihọc Trong đó giáo dục Phổ thông là nền tảng của hệ thống giáo dục Quốc dân

Vì vậy giáo dục thẩm mỹ góp phần quan trọng trong nhiệm vụ tạo ra con ngườiphát triển toàn diện Để thực hiện được mục tiêu giáo dục ở trường phổ thông,đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên vững về chuyên môn, thµnh th¹ovề nghiệp vụ

sư phạm, có đạo đức, tư tưởng thẩm mỹ đúng đắn Các trường Đại học sư phạm

có chuyên ngành nghệ thuật giữ vị trí quan trọng trong xu hướng đổi mới giáodục của toàn xã hội Đó là nơi đào tạo, cung cấp cho đất nước, cho nền giáo dụcViệt Nam đội ngũ giáo viên giảng dạy Âm nhạc - Mỹ thuật ở trường phổ thông.Muốn tạo ra những sản phẩm được xã hội tin dùng, thực hiện được nhiệm vụgiáo dục nghệ thuật ở trường phổ thông, đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuậttrong trường ĐHSP Nghệ thuật phải đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng,

đồng bộ về cơ cấu Vì vậy phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuậttrong trường ĐHSP Nghệ thuật là điều cần thiết.

Việc phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật bắt nguồn từ nhu cầu của xã hội Mặt khác, sự phát triển đội ngũ cònbắt nguồn từ chất lượng đội ngũ giáo viên

Chất lượng đội ngũ là một khái niệm rộng, bao hàm nhiều yếu tố như:trình độ được đào tạo của từng thành viên trong đội ngũ, thâm niên công tác củacác thành viên, thâm niên trong vị trí làm việc, sự hài hòa giữa các yếu tố Cóthể khái quát chất lượng đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật ở hai yếu tố chính sau đây:

- Phẩm chất và năng lực của các giảng viên

- Sự hài hòa giữa các yếu tố trong đội ngũ Trong đó:

+ Hài hòa giữa chức vụ, ngạch bậc và trình độ đào tạo: mức đạt được,năng lực chuyên môn chưa đáp ứng yêu cầu công việc

+ Sự hài hòa giữa nội dung công việc và vị trí mà người giảng viên đangđảm nhiệm

Theo hai tiêu chí trên, khi đánh giá chất lượng của đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật phải chú ý đến các khía cạnh như:

- Trong đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuậttình trạng đạt và vượt chuẩn như thế nào? Các biện pháp cần được thực thi đểđạt được mục đích mong muốn về trình độ đào tạo của đội ngũ

- Khi đã đạt được trình độ đào tạo, giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật có đápứng các yêu cầu giảng dạy trong tình hình mới hay không? Có bao nhiêu giảngviên chưa đủ năng lực để giảng dạy ? Cần bồi dưỡng cho họ hay áp dụng cácbiện pháp tổ chức? Việc bố trí giảng viên hiện nay đã hợp lý chưa, yếu tố đó cógóp phần nâng cao hiệu quả giáo dục hay không?

Tất cả các vấn đề nêu trên phải được phân tích theo mô hình nhân cáchcủa người giảng viên sư phạm với hệ thống phẩm chất và năng lực cụ thể của họđược xác định trong quá trình giảng dạy

- Yêu cầu về phẩm chất của giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật: phẩm chất xã hội, đạo đức chính trị, thế giới quan; phẩm chất cánhân; phẩm chất ý chí như: Kỷ luật, tự chủ, tính mục đích, quả quyết, phê phán;cung cách ứng xử như: tác phong, lễ tiết

- Yêu cầu về năng lực của giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSPNghệ thuật bao gồm các năng lực như: khả năng thích ứng năng lực sáng tạo, sựmềm dẻo, linh hoạt trong cuộc sống xã hội, năng lực chủ thể hóa như khả năngbiểu hiện tính độc đáo, đặc sắc, khả năng biểu hiện cái riêng, bản lĩnh cá nhân,năng lực hành động; khả năng hành động có mục đích, có điều khiển, chủ động,tích cực, năng lực giao tiếp; khả năng thiết lập và duy trì quan hệ với ngườikhác, năng lực sáng tạo Cơ sở để phát triển đội ngũ giảng viên còn phụ thuộcvào số lượng đội ngũ giảng viên trong nhà trường của các trường Đại học Dođặc thù chuyên môn (năng khiếu), do tính nghề nghiệp và tính chuyên môn sâu nên số lượng sinh viên biên chế cho từng lớp học có sự khác nhau, như đối vớicác lớp học Thanh nhạc, Nhạc cụ mỗi lớp chỉ có thể bố trí hai sinh viên, lớp học

Mỹ thuật 15 đến 17 sinh viên/lớp

- Sự thay đổi trong định mức giờ dạy, định mức trong chuẩn bị giờ lên lớp(soạn giáo án), chuẩn bị các tiết thực hành, biểu diễn , đi thực tế lấy tài liệu sángtác, triển lãm

- Khả năng mở rộng phạm vi hoạt động dạy học của giảng viên ở cáctrường khác nhau Do giảng viên các môn chuyên ngành Nghệ thuật có khả năngdạy học môn học ở nhiều trường, nhiều cơ sở giáo dục khác nhau nên họ chấpnhận một định mức lao động cao hơn để tăng thu nhập, vì vậy có thể dẫn đếnnhững sai lệch chuẩn (giờ lao động; định mức lao động) theo tính toán lýthuyết

Cơ cấu đội ngũ giảng viên

+ Cơ cấu theo chuyên môn: nếu xét tổng thể, đội ngũ giảng viên tại một

trường Đại học cụ thể thì cơ cấu này cho biết tổng thể về tỉ lệ giảng viên của cácmôn học, sự thừa, thiếu giáo viên ở những môn học đó

Nếu xem xét đội ngũ giảng viên của một môn học trên tập hợp các trườngthì cơ cấu này cho biết tỉ lệ giảng viên môn học đó ở các trường có cân đối haykhông, số tiết dạy của môn học trong tuần (tính theo tổng số lớp) trên phân bốgiảng viên của môn học đó là hợp lý hay không hợp lý.

+ Cơ cấu theo trình độ đào tạo:

Cơ cấu giảng viên Đại học theo trình độ đào tạo là sự phân chia giảngviên theo tỷ lệ ở các trình độ đào tạo Các trình độ đào tạo của giảng viên Đạihọc sư phạm Nghệ thuật có thể bao gồm nhiều trình độ như: Đại học Âm nhạc,Đại học Mỹ thuật, Thạc sỹ, Tiến sỹ và trình độ đào tạo về sư phạm của cácgiảng viên Xác định một cơ cấu hợp lý về trình độ đào tạo và thực hiện các hoạtđộng liên quan để đạt cơ cấu đó cũng là một biện pháp để nâng cao chất lượngđội ngũ giảng viên

Trong khi xem xét về cơ cấu đào tạo của đội ngũ giảng viên Đại học cũngcần xem xét đến thời gian học tập của mỗi giảng viên thuộc đội ngũ này Đâycũng chính là một biện pháp để tạo nên chất lượng của đội ngũ giảng viên Theotính toán hiện nay, thời gian học của một giảng viên tốt nghiệp ĐHSP là 16 năm;Thạc sỹ 18 năm; Tiến sỹ 20 năm

- Cơ cấu theo độ tuổi: Việc phân tổ giảng viên theo độ tuổi nhằm xác định

cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi làm cơ sở để phân tích thực trạng, chiềuhướng phát triển của tổ chức, đặc biệt giúp xác định chính xác "dòng giảng viên

ra đi", làm cơ sở cho việc đào tạo tuyển dụng bổ sung

Khi nghiên cứu cơ cấu độ tuổi, người ta thường sử dụng công cụ là tháptuổi để mô hình hóa làm cho việc phân tích được trực quan hơn Hiện nay, khinghiên cứu cơ cấu giảng viên theo độ tuổi, những khoảng cách sau hay được sửdụng: từ 25 đến 30; từ 30 đến 35; từ 35 đến 40; từ 40 đến 45; từ 45 đến 50; từ 50đến 55; từ 55 đến 60; lớn hơn 60

- Cơ cấu giới tính: Cơ cấu giới tính cho phép phân bổ đội ngũ giảng viên

trường ĐHSP Nghệ thuật về giới Tuy nhiên, nếu chỉ xét về mặt tỷ lệ cơ cấu giớitính của đội ngũ giảng viên ĐHSP Nghệ thuật sẽ không có nhiều thông tin có giá trị

về sự phát triển của đội ngũ này Bởi vì khác với thị trường lao động của các khu

vực khác, ở đây giảng viên nữ thường chiếm tỷ lệ cao hơn so với các nam giảngviên Tuy nhiên, về các khía cạnh như điều kiện được đào tạo để nâng cao trình độ,bồi dưỡng thường xuyên; thời gian học tập cá nhân; thời gian nghỉ dạy do nghỉ chế

độ thai sản, sinh đẻ, con ốm lại là những yếu tố có tác động đến chất lượng củađội ngũ, mà những yếu tố này lại phụ thuộc vào giới tính cá nhân Do vậy, cơ cấugiới tính của hai đội ngũ giảng viên khác nhau thì hệ thống biện pháp liên quanđến những thay đổi của mỗi đội ngũ này đương nhiên phải có những khác biệt

Tóm lại, để đánh giá về trình độ phát triển của đội ngũ giảng viên nói chung,đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật nói riêng cầnphải căn cứ vào các đặc trưng của đội ngũ đó Những đặc trưng này được xác định

cả về số lượng và chất lượng cũng như cơ cấu của đội ngũ Ba phương diện nêutrên được tách ra để nghiên cứu chi tiết về phương diện lý thuyết Trên thực tế cácphương diện này có quan hệ và chi phối nhau một cách mật thiết, khó tách bạch cụthể từng phương diện Số lượng và cơ cấu của đội ngũ ảnh hưởng đến chất lượngcủa đội ngũ Ngược lại, chất lượng của đội ngũ luôn thể hiện những thay đổi trong

số lượng và cơ cấu của đội ngũ đó Có thể mô tả tiêu chí đánh giá trình độ pháttriển của đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật qua cácđặc trưng của đội ngũ đó như hình dưới đây:

C¬ cÊu vÒ chuyªn m«n

Hình 1.2 Tiêu chí đánh giá trình độ phát triển của đội ngũ giảng viên

Âm nhạc - Mỹ thuật 1.3.4 Mục tiêu, nội dung, phương pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật

Mục tiêu phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật là tạo ra độingũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, chuẩnhóa về trình độ để thực hiện thành công nhiệm vụ chính trị của nhà trường, gópphần giáo dục con người phát triển toàn diện trong xu hướng hội nhập

Lý luận về phát triển đội ngũ trong tổ chức đã khái quát hai nhóm phươngpháp chính khi nghiên cứu nội dung phát triển đội ngũ Vận dụng kết quả nghiêncứu này có thể xác định hai cách tiếp cận chính để nghiên cứu nội dung pháttriển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật sau đây:

* Các phương pháp theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực.

Phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuậtchính là phát triển nguồn nhân lực cho bộ môn Âm nhạc - Mỹ thuật ở các trườngĐại học trong hệ thống quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam Cơ sở phương phápcủa sơ đồ quản lý nguồn nhân lực sẽ được sử dụng chủ yếu để tìm kiếm các biệnpháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệthuật

Thuật ngữ sơ đồ quản lý nguồn nhân lực bao hàm nhiều hoạt động khácnhau thuộc phạm vi hoạch định chính sách để quản lý và hoạch định nguồnnhân lực Các nghiên cứu về lĩnh vực này đã khái quát ba cấp độ của sơ đồ quản

Sơ đồ quản lý nguồn nhõn lực khụng chỉ xỏc định những nội dung cơ bảncủa quản lý nguồn nhõn lực mà chỉ rừ cỏc cấp độ tương ứng với những nội dung

mà cụng tỏc quản lý nguồn nhõn lực sẽ được triển khai Sơ đồ này cũn cú ýnghĩa cho việc xỏc định cỏc phương phỏp, biện phỏp cần thiết được thực thi đểthực hiện mục tiờu nhõn lực tương ứng với cấp độ quản lý và nghiờn cứu

Sơ đồ quản lý nguồn nhõn lực được thể hiện theo sơ đồ sau:

Hỡnh 1.3: Ba cấp độ của quản lý nguồn nhõn lực

- Phương phỏp nghiờn cứu theo sơ đồ bọ̃c 1: Phương phỏp này chủ yếu

dựa vào việc phõn tích cỏc hoạt động quản lý nguồn nhõn lực hiện tại Đõy làphương phỏp mang tính định tính ỏp dụng cho quản lý nguồn nhõn lực của một

tổ chức nhằm tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng Trong một số trường hợp,phương phỏp này cho phộp tỏi thiết kế tổ chức, tỏi thiết kế logic hoạt động quản

lý nguồn nhõn lực của tổ chức làm gia tăng giỏ trị bổ sung cho tổ chức

- Phương phỏp nghiờn cứu theo sơ đồ bọ̃c 2: Những phương phỏp này

được xõy dựng kỹ lưỡng hơn vỡ khụng chỉ dựa trờn sự chẩn đoỏn cỏc hoạt động

Cấp độ 3

Quản lýnguồn nhõnlực xõy dựng

từ một nghiờncứu dự bỏo vềnhõn lực

Cấp độ 2

Quảnn lýnguồn nhõnlực xõy dựng

từ một phõntích tổng thể

về tổ chức

Cấp độ 1

Quản lýnguồn nhânlực xây dựng

từ một chuẩn

đoán về cáchoạt độngquản lý

quản lý nguồn nhân lực hiện có mà còn dựa trên sự phân tích tổng thể về hoạtđộng của tổ chức.

- Phương pháp nghiên cứu dựa theo sơ đồ bậc 3: Phương pháp này dựa

trên cả hai loại sơ đồ nói trên Nó không chỉ dựa trên sự phân tích, chẩn đoántình hình hiện tại mà trước hết dựa trên phân tích, dự báo chi tiết về nhu cầutương lai Phương pháp này xác định các hoạt động bao quát cần tiến hành đểgiảm thiểu sự chênh lệch về số lượng, chất lượng, cơ cấu nguồn nhân lực hiệntại của tổ chức

* Tiếp cận thực tiễn tổ chức.

Tiếp cận này thực hiện những phân tích thực tiễn về đội ngũ và hoạch địnhchính sách phát triển đội ngũ Tiếp cận này có các phương pháp cụ thể như sau:

+ Phương pháp phân tích thực tế.

Thực hiện thống kê và thực hiện phân tích tình hình đội ngũ hiện có(trong trường hợp cần thiết phải có điều tra bổ sung) để có một đánh giá đúng vềthực trạng đội ngũ Từ đánh giá này cho phép nhà quản lý xem xét tiếp về mức

độ đáp ứng của đội ngũ hiện tại với nhu cầu phát triển của tổ chức

+ Phương pháp hoạch định chính sách phát triển đội ngũ: Bao gồm các

công việc như: Phân tích các định hướng phát triển của tổ chức trong mối quan

hệ với các lĩnh vực môi trường của tổ chức; phát triển các mục tiêu của tổ chứctrên cơ sở giải quyết tốt các mối quan hệ của việc phân tích, đánh giá hiện trạngvới việc định hướng phát triển của tổ chức

Như vậy, để xác định các phương pháp phát triển đội ngũ giảng viên nóichung, đội ngũ giảng viên ĐHSP Nghệ thuật nói riêng, cần thiết phải có sự lựachọn cách tiếp cận phù hợp Tiếp cận này được lựa chọn từ thực tiễn của tổ chức

và trình độ của chủ thể quản lý trong việc sử dụng các kỹ thuật và phương phápquản lý như thế nào

Các phương pháp nghiên cứu nội dung phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mỹ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật được khái quát trong hình sau:

Hỡnh 1.4: Phương phỏp nghiờn cứu nội dung phỏt triển đội ngũ giảng viờn

Âm nhạc - Mỹ thuật Trường ĐHSP Nghệ thuật

Phương phỏp phỏt triển đội ngũ giảng viờn Âm nhạc - Mỹ thuật trườngĐHSP Nghệ thuật đựa trờn những phương phỏp quản lý núi chung Núi cỏchkhỏc, đõy là cỏc phương phỏp quản lý được vận dụng trong một nội dung cụ thểcủa quản lý - quản lý nhõn sự trong tổ chức

Phương phỏp quản lý nhõn sự là hệ thống những cỏch thức,con đường màchủ thể quản lý, sử dụng để tỏc động đến con người trong tổ chức, nhằm đạtđược cỏc mục tiờu đó đặt ra

Cỏc phương phỏp quản lý con người trong tổ chức rất phong phỳ.Chỳngđược hỡnh thành chủ yếu từ ba cực tương ứng với ba trạng thỏi của quản lý:

Tiếp cậnnghiên cứu

về đội ngũ

Tiếp cận theo sơ

đồ quản lýnguồn nhân lực

Tiếp cận thựctiễn của tổ chức

PP phõn tíchthực tế

Áp dụng trong nghiờncứu phỏt triển đội ngũgiảng viờn Âm nhạc - Mỹthuật trường ĐHSP NT

Trạng thái thứ nhất: nhà quản lý sử dụng các phương pháp dựa trên sựcam kết mang tính mệnh lệnh, cưỡng bức do quyền lực của mình mang lại.

Trạng thái thứ hai: nhà quản lý sử dụng phương pháp dựa trên sự đồngthuận, hợp tác của con người trong hệ thống Trong trường hợp này, mỗi ngườiđều cảm thấy cần phải gắn bó với nhau để cùng làm việc trong tổ chức thì mớiđem lại kết quả chung và kết quả riêng như mong đợi

Trạng thái thứ ba: nhà quản lý sử dụng các phương pháp dựa trên thànhtựu của khoa học kỹ thuật trong quản lý

Việc lựa chọn điểm nào (ứng với phương pháp quản lý nhân sự) tronghình lập phương quản lý với ba chiều: Sự cam kết, sự hợp tác và thành tựu khoahọc công nghệ phải dựa vào thời điểm cụ thể của tổ chức và tài năng, kinhnghiệm của nhà quản lý

Trong khoa học quản lý và quản lý nhân sự, các phương pháp quản lýđược sử dụng để phát triển đội ngũ bao gồm:

Các phương pháp giáo dục, vận động, tuyên truyền

Nhóm phương pháp này bao gồm các cách thức tác động của chủ thể quản

lý vào tư tưởng, tình cảm của con người trong tổ chức, nhằm nâng cao tráchnhiệm, nhiệt tình của họ trong công việc qua đó góp phần nâng cao chất lượngcủa đội ngũ

Trong phát triển đội ngũ, các phương pháp này còn được sử dụng đểthuyết phục, động viên các cá nhân khi cần thiết phải có sự thay đổi trong vị tríhoặc công việc Trong trường hợp này, các phương pháp giáo dục đã tác độngđến cơ cấu của đội ngũ

Nhiều trường hợp, các phương pháp giáo dục còn được sử dụng để tácđộng đến các cá nhân hoặc nhóm thành viên trong đội ngũ để tạo ra sự hòa hợptrong các yếu tố giữa các cá nhân và của cả đội ngũ

Các phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý.Đặc trưng của phương pháp là tính thuyết phục, tức là làm cho con người phânbiệt được phải - trái, đúng - sai từ đó nâng cao tính tự giác trong công việc và

sự gắn bó trong tổ chức

Các phương pháp giáo dục có ý nghĩa to lớn trong quản lý nhân sự vàphát triển đội ngũ vì đối tượng của quản lý nhân sự là con người - một thực thểnăng động, là tổng hòa của nhiều mối quan hệ Vì lẽ đó tác động vào con ngườikhông thể chỉ có các tác động hành chính, kinh tế mà trước hết phải là tác độngvào tinh thần, vào tình cảm của họ.

lý kịp thời, thích đáng

Các phương pháp hành chính có vai trò to lớn trong quản lý nhân sự,phát triển đội ngũ của tổ chức Phương pháp này xác lập trật tự kỷ cươnglàm việc và hoạt động trong tổ chức, kết nối các phương pháp quản lý khácnhằm phát huy đồng bộ sức mạnh của chúng Phương pháp hành chính được

sử dụng theo hai hướng: thứ nhất, tác động nhỏ trong tổ chức Nhìn chung,phương pháp hành chính cho hiệu lực tức thì ngay từ khi ban hành quyếtđịnh Hơn nữa, các phương pháp hành chính buộc đối tượng bị tác động phảithực hiện một cách bắt buộc, không có sự lựa chọn Điều này khiến chophương pháp có ưu thế trong việc giải quyết những tình huống nảy sinhtrong tổ chức một cách có hiệu quả Tuy nhiên, sử dụng phương pháp nàyđòi hỏi chủ thể quản lý phải có quyết định dứt khoát, rõ ràng, dễ hiểu, có địachỉ thực hiện và loại trừ khả năng có thể giải thích khác nhau đối với cùngmột nhiệm vụ

Các phương pháp kinh tế

Các phương pháp kinh tế là các phương pháp tác động gián tiếp đến đốitượng quản lý thông qua các lợi ích kinh tế, để cho đối tượng quản lý tự lựachọn phương án hoạt động hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của họ

Bản chất của các phương pháp này là đặt mỗi cá nhân vào những điềukiện kinh tế để họ có khả năng kết hợp đúng đắn lợi ích của bản thân với lợi íchchung của tổ chức Điều đó cho phép cá nhân lựa chọn con đường hiệu quả đểthực hiện nhiệm vụ của mình Các phương pháp kinh tế tác động lên con ngườitrong tổ chức không phải bằng cưỡng bức hành chính mà bằng lợi ích, tức là nêumục tiêu nhiệm vụ phải đạt được, đưa ra những điều kiện khuyến khích về kinh

tế Do đó, các phương pháp kinh tế chấp nhận có thể có những giải pháp kinh tếkhác nhau cho cùng một vấn đề Đồng thời khi sử dụng các phương pháp này,chủ thể quản lý phải biết tạo ra những tình huống, những điều kiện để lợi ích cánhân và từng nhóm phù hợp với lợi ích của cả tổ chức

Khi sử dụng phương pháp kinh tế, cần thiết phải quan tâm đến một sốkhía cạnh như:

- Việc áp dụng phương pháp kinh tế luôn luôn gắn với việc sử dụng cácđòn bẩy kinh tế như giá cả, lợi nhuận, tiền lương, tiền thưởng Nói chung, việc

sử dụng các phương pháp kinh tế có liên quan chặt chẽ đến việc sử dụng quan

hệ hàng hóa - tiền tệ Để nâng cao hiệu quả sử dụng các phương pháp kinh tếphải hoàn thiện các đòn bẩy kinh tế, nâng cao năng lực vận dụng quan hệ hànghóa - tiền tệ, quan hệ thị trường

- Để áp dụng phương pháp kinh tế, phải thực hiện sự phân cấp quản lýmột cách đúng đắn giữa các cấp quản lý

- Sử dụng các phương pháp kinh tế, đòi hỏi cán bộ quản lý phải có đủtrình độ và năng lực về nhiều mặt Bởi vì sử dụng các phương pháp kinh tế đòihỏi cán bộ quản lý phải biết và thông thạo về các vấn đề kinh tế, đồng thời phải

có phẩm chất đạo đức vững vàng

Tất cả các phương pháp nêu trên đều có thể được sử dụng trong lĩnh vựcquản lý nhân sự với nội dung phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mĩ thuậttrường ĐHSP Nghệ thuật Khi sử dụng các phương pháp quản lý để phát triểnđội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mĩ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật, các phươngpháp sẽ có nội dung và hình thức thể hiện đặc trưng Nội dung của các phươngpháp chú trọng đến vấn đề gia tăng chất và số lượng của đội ngũ Hình thức thểhiện các phương pháp chú trọng đến các mối quan hệ giữa các cá nhân trong độingũ, chú trọng những tác động trực tiếp đến vị trí, công việc của cá nhân đangthực hiện trong tổ chức.

Ngoài các phương pháp nêu trên, để phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mĩ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật, cần thiết phải sử dụng những phươngpháp quản lý hiện đại dựa trên việc sử dụng các thành tựu khoa học quản lý hiệnnay là đưa tin học và toán kinh tế vào công tác quản lý, thay thế lao động quản

lý thủ công bằng các trang thiết bị tính toán tự động

Kết luận chương 1

Những nghiên cứu lý luận về giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âmnhạc - Mĩ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật nêu trên cho phép rút ra những kếtluận khái quát sau:

Giảng viên là nhân tố quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng đào tạocủa các trường Đại học và Cao đẳng

Giảng viên Âm nhạc - Mĩ thuật trường ĐHSP Nghệ thuật là giảng viênthực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục trong các trường Đại học, thực hiệnnhiệm vụ giảng dạy và giáo dục theo chương trình đào tạo, trong và bằng quátrình dạy học đó, thực hiện nhiệm vụ giáo dục sinh viên theo nhiệm vụ và mụctiêu giáo dục của trường đại học đã đề ra

Đội ngũ giảng viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học - giáodục tại trường Cao đẳng - Đại học được tổ chức thành một lực lượng (có tổchức) cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra chotập hợp đó, tổ chức đó Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua

lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế

xã hội Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dục Đại học củaquốc gia Đặc biệt lực lượng đội ngũ giảng vên Âm nhạc - Mỹ thuật là một chủthể mang tính sáng tạo cao trong sự nghiệp giáo dục , đào tạo con người pháttriển toàn diện, đáp ứng sự phát triển của đát nước trong xu thế hội nhập và nhucầu thẩm mỹ của toàn xã hội

Phát triển đội ngũ giảng viên là tạo ra một đội ngũ (một tổ chức) giảngviên cho một trường đại học (cao đẳng) đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng,

có trình độ, được đào tạo đúng quy định, có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lựcchuyên môn và năng lực sư phạm trong các hoạt động dạy học và giáo dục sinhviên Trên cơ sở đó, đội ngũ này đảm bảo thực hiện tốt các yêu cầu của chươngtrình đào tạo do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

Có thể xác định các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹthuật trường ĐHSP Nghệ thuật theo các phương pháp quản lý hoặc theo nộidung của công tác phát triển đội ngũ Việc sử dụng các giải pháp đòi hỏi phảixem xét và vận dụng tốt các mối quan hệ của chúng trong tương tác chung vớigiải pháp và phương pháp phát triển đội ngũ giảng viên Âm nhạc - Mỹ thuậttrường ĐHSP Nghệ thuật

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Khái quát về Trường Đại học sư phạm nghệ thuật Trung ương

2.1.1 Quá trình phát triển

Từ khi mới thành lập, trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương làtrường sư phạm đầu tiên, duy nhất trong cả nước đào tạo loại hình giáo viênchuyên giảng dạy các môn Âm nhạc, Mỹ thuật Vì vậy chưa có một mô hình sẵn

có, mọi việc đều mới mẻ từ đầu như: xây dựng mục tiêu đào tạo, nội dungchương trình và phương pháp giảng dạy cho đến biên soạn tài liệu, giáo trìnhphục vụ cho giảng dạy và xây dựng đội ngũ giảng viên

Khi mới thành lập, trường chỉ có 13 giảng viên tham gia giảng dạy.Những giảng viên này là những nhạc sỹ, ca sỹ, họa sỹ Đặc biệt là họ chưa từngđược đào tạo nghiệp vụ sư phạm, chưa một lần đứng lớp Phần lớn các giảngviên mới tốt nghiệp trung cấp Âm nhạc - Mỹ thuật, ít kinh nghiệm sư phạm,trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế Song với sự say mê và ý thức tráchnhiệm của mình, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, lãnh đạo cùng cán bộ,giảng viên trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, thế hệ sau kế tiếpthế hệ trước đã không ngừng khắc phục khó khăn để vươn lên, hoàn thànhnhiệm vụ được giao Quá trình xây dựng và phát triển Nhà trường có thể phânthành 4 giai đoạn chính:

- Giai đoạn từ ngày thành lập (1970) đến năm 1984

- Giai đoạn từ 1985 đến những năm đầu thời kỳ đổi mới

- Giai đoạn từ 1996 đến 2005

- Giai đoạn từ 2006 đến nay

* Giai đoạn từ ngày thành lập trường (năm 1970 đến 1984)

Trường được thành lập năm 1970, với tên gọi: Trường Sư phạm Thể dục Nhạc - Họa Trung ương Trường có nhiệm vụ đào tạo hệ trung cấp (10+3) vớicác chuyên môn: Thể dục - Âm nhạc - Hội họa Ở những năm 1970 - 1984, môn

-học Âm nhạc - Mỹ thuật ở các trường phổ thông chỉ là môn phụ, dạy cũng được,không dạy cũng được, quản lý thờ ơ, học sinh thiếu hào hứng.Vì vậy sản phẩm

do nhà trường đào tạo chưa thực sự được xã hội quan tâm Lượng thí sinh dự thivào trường rất ít Khi ra trường, sinh viên khó xin được việc làm.Trong nhữngnăm tháng đó đội ngũ giảng viên của trường thực sự mỏng manh và yếu vềchuyên môn, năng lực sư phạm Đội ngũ giảng viên được tạo thành từ một sốnhạc sỹ, họa sỹ, ca sỹ, có trình độ từ trung cấp, cao đẳng, một số rất ít tốtnghiệp Đại học nhưng lại hạn chế về nghiệp vụ và tư chất của nhà sư phạm.Những người làm cán bộ quản lý lại không có chuyên môn Âm nhạc- Mỹ thuậtnên khó có thể tìm được tiếng nói chung giữa sư phạm với Nghệ thuật Chươngtrình đào tạo cũng tự biên, tự diễn bằng kinh nghiệm và sưu tầm của các trườngNghệ thuật thuộc các chuyên ngành khác Vì vậy chất lượng đào tạo chưa đượccoi trọng đúng mức, sản phẩm đào tạo của Nhà trường lúc đó có thể nói là chưađạt yêu cầu Số lượng sinh viên mỗi khóa chỉ có từ 30 - 35 sinh viên, quy mônhỏ bé và điều quan trọng là Nhà trường chưa có được sự quan tâm của xã hộicũng như của các cấp

Ở giai đoạn này toàn trường có 154 cán bộ, giảng viên chỉ chiếm 40%,trong đó có tới trên 30% giảng viên trình độ Cao đẳng, hầu hết chưa có nghiệp

vụ sư phạm Qua 14 khóa đào tạo trình độ trung học sư phạm Âm nhạc, Mỹthuật cho ra trường được 819 sinh viên Có thể nói đó là những năm tháng đầykhó khăn, thử thách đối với sự tồn tại và phát triển của Nhà trường

* Giai đoạn từ 1985 đến những năm đầu thời kỳ đổi mới

Đến năm 1985, Bộ giáo dục có quyết định tách trường Cao đẳng sư phạm Thểdục - Nhạc - Họa thành 2 trường: Trường CĐSP Nhạc - Họa Trung ương có trụ

sở tại địa điểm: Km9+200 đường Nguyễn Trãi - Quận Thanh Xuân - Hà Nội vàTrường CĐSP Thể dục Trung ương (nay là trường ĐHSP Thể dục - Thể thao HàTây) có trụ sở tại huyện Chương Mỹ - nay thuộc địa phận Hà nội

Mặc dù đã được nâng cấp thành trường Cao đẳng, nhưng thời kỳ đầu vẫnảnh hưởng của bộ máy và cơ chế quản lý sẵn có, Nhà trường vẫn còn gặp khó

khăn về mọi mặt: bộ máy cồng kềnh mất cân đối, cơ sở vật chất thiếu thốn,nghèo nàn, đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, giảng viên gặp nhiều khókhăn Công tác đào tạo trong giai đoạn này chỉ dừng lại ở chỗ dạy cho sinh viênnhững gì Nhà trường có sẵn , chưa dạy những gì xã hội cần, chưa đáp ứng đượcnhu cầu thực tế của xã hội Vẫn chưa tìm được tiếng nói chung giữa sư phạm vàNghệ thuật Mô hình quản lý đào tạo đang ở giai đoạn tìm tòi, chọn lọc.

Để từng bước khắc phục tình trạng khó khăn đã nêu trên, tại Nghị quyết Đạihội Đảng bộ trường CĐSP Nhạc - Họa Trung ương lần thứ II (1991) có nêu: "Mụctiêu phấn đấu trong nhiệm kỳ này là cần xác lập một cách dứt khoát về phươngthức đào tạo và mô hình phát triển của Nhà trường Gắn đào tạo với sử dụng đểđánh giá chất lượng Bồi dưỡng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, cán bộnhằm đáp ứng yêu cầu của đào tạo Phấn đấu đến năm 1995 phải Đại học hóa toàn

bộ đội ngũ giảng viên, trong đó có từ 5 đến 10% có trình độ sau đại học"

Nhà trường đã khắc phục khó khăn, từng bước chuẩn hóa đội ngũ, đổimới quản lý và cải tiến chương trình, nội dung đào tạo Chương trình cải tiếncủa khoa Âm nhạc thực hiện từ năm 1991 đến năm 1993 Chương trình cải tiếncủa khoa Mỹ thuật thực hiện từ năm 1993 đến 1995 Trong báo cáo tổng kết 4năm chỉ đạo thực hiện cải tiến chương trình đào tạo của 2 khoa đã khẳng định:

"Kết quả đào tạo tăng lên rõ rệt, hứng thú học tập của sinh viên tốt hơn Chấtlượng thực tập sư phạm cao hơn, các em đã tự tổ chức được chương trình vănnghệ, triển lãm Mỹ thuật, hội diễn, hội thi nghiệp vụ sư phạm, câu lạc bộ Nghệthuật đây là những đóng góp đáng kể mang ý nghĩa thực tiễn của sinh viên".Sản phẩm đào tạo của Nhà trường đã và đang thu hút sự quan tâm của xã hội.Sinh viên ra trường bước vào lĩnh vực trồng người tự tin hơn

Số lượng sinh viên tốt nghiệp ra trường từ năm 1985 đến 1995 là 1139sinh viên, tăng 39% so với giai đoạn trước Số lượng giảng viên được chuẩn hóatrình độ Đại học là 17 người, đưa tỷ lệ giảng viên có trình độ Đại học lên trên90% Tuy nhiên cơ cấu giảng viên vẫn mất cân đối và đội ngũ quản lý đào tạocòn yếu