Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi làm quen với môi trường xung quanh

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục ---***---Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phơng pháp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm quen với môi trờng

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục -*** -

Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phơng pháp

thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm

quen với môi trờng xung quanh

Khoá luận tốt nghiệp đại học

Chuyên ngành: giáo dục mầm non

Giáo viên hớng dẫn: ths Nguyễn thị THU HạNH

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị địNH Lớp : 49A2 – Mầm non MSSV : 0859022148

Vinh – 2012 2012

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp tôi đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp

và sự quan tâm giúp đỡ của Ban chủ nhiệm khoa, các thầy cô giáo trong KhoaGiáo dục - Trường Đại học Vinh Tôi xin chân thành cảm ơn những đóng gópquý báu đó

Tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu và các giáo viên trường Mầm non: HoaHồng, Bình Minh, Quang Trung I, Quang Trung II, Mầm non thực hành ĐHVinh, Hưng Dũng I đã tận tình giúp đỡ

Đặc biệt tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới cô giáo hướng dẫn

ThS Nguyễn Thị Thu Hạnh người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi

hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này Tôi vô cùng cảm ơn cô đã giúp đỡ tôi rấtnhiều trong thời gian qua

Nhân dịp này tôi cũng gửi lời cảm ơn tới tất cả mọi người trong gia đình,bạn bè đã quan tâm, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện công việcnghiên cứu đề tài đạt kết quả

Đây là lần đầu tiên tôi chính thức thực hiện công việc nghiên cứu khoa học

do vậy vẫn còn nhiều sai sót Qua đây mong được sự dạy bảo, đóng góp ý kiếncủa các thầy cô giáo để giúp tôi có được hiểu biết chính xác, đầy đủ hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 5 năm 2012

Sinh viên

Nguyễn Thị Định

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CS – GD: Chăm sóc – giáo dụcGDMN: Giáo dục Mầm nonMTXQ: Môi trường xung quanhPPDH: Phương pháp dạy họcPP: Phương pháp

PTGT: Phương tiện giao thông

PHỤ LỤCPHỤ LỤC I GIÁO ÁN THỬ NGHIỆM

Giáo án 1: Chủ đề: Một số phương tiện giao thông phổ biến

I Mục đích – yêu cầu

1 Kiến thức:

- Củng cố, mở rộng cho trẻ những hiểu biết về các loại PTGT (tên gọi đặc điểmcấu tạo, tiếng kêu, nơi hoạt động của xe đạp, xe máy, ô tô, tàu hỏa, tàu thủy…)

- Trẻ biết được có nhiều loại PTGT và lợi ích của các PTGT

- Trẻ nắm được một số luật giao thông đơn giản khi tham gia giao thông

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện và phát triển ghi nhớ, chú ý có chủ định cho trẻ.

- Rèn luyện và phát triển các thao tác tư duy: phân tích, so sánh, phân loại

- Rèn luyện kỹ năng trao đổi , thảo luận nhóm, kỹ năng trình bày trước tập thể

- Hình thành, phát triển kỹ năng phân nhóm theo đặc điểm, nơi hoạt động

- Phát triển ngôn ngữ mạch lạc

3 Thái độ:

- Giáo dục trẻ ý thức tham gia giao thông

- Trẻ biết công dụng riêng của các PTGT

III Tiến hành

Hoạt động 1: Ổn định tổ chức

- Cho trẻ hát và vận động theo bài “Tàu lướt”

+ Trong bài hát nói đến PTGT gì?

+ Các con còn biết PTGT gì nữa?

Hoạt động 2: Quan sát và tìm hiểu các loại PTGT

* Tổ chức thảo luận nhóm tìm hiểu : xe máy, tàu thủy,

máy bay, tàu hỏa

Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu nội dung thảo luận:

- Cho trẻ chơi trò chơi “Kết bạn” Chúng ta kết thành

những nhóm bạn sẽ cùng nhau thảo luận, tìm hiểu về

các PTGT

Bước 2: Cho trẻ tạo thành 4 nhóm.

Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

+ Nghe tin lớp mình học rất giỏi Bác Gấu đen đã tặng

cho lớp mình 4 món quà, nhiệm vụ của mỗi đội cùng

trao đổi, thảo luận với nhau trong thời gian 3 phút xem

món quà trong hộp là có tên gọi là gì? Có những đặc

điểm gì? Hoạt động ở đâu? Tiếng còi như thế nào?

Chạy bằng gì?

Bước 4: Thực hiện thảo luận

- Mỗi nhóm có một PTGT bằng mô hình

- Trẻ thực hiện thảo luận tìm hiểu, khám phá đối tượng

- Giáo viên bao quát, động viên khuyến khích trẻ thảo

đó tham gia tìm hiểucùng cô và bạn

- Trẻ đưa ra các phương

án theo sự thống nhấtcủa cả nhóm

- Trẻ lên trình bày

- Trẻ đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

* Nhóm 1: Xe máy

→ Xe máy là PTGT đường bộ gồm có 2 bánh xe, yên

xe…dùng để chở người và hàng hóa, xe máy chạy được

nhờ động cơ

+ Ngoài ra các con còn biết PTGT đường bộ nào nữa?

* Nhóm 2: Máy bay

→ Máy bay là PTGT đường không, gồm có buồng lái

dành cho chú phi công điều khiển, còn phía sau dùng

để chở hành khách, khi ngồi trên máy bay chúng ta

phải cài dây an toàn

+ Ngoài ra còn có PTGT đường không nào nữa?

* Nhóm 3: Tàu hỏa

→ Tàu hỏa là PTGT đường sắt, nó gồm những toa tàu

nối liền nhau rất dài, tàu hỏa chở được rất nhiều người

và hàng hóa Khi tàu chạy chúng ta cần phải tránh xa

đường tàu nếu không rất nguy hiểm

+ Ngoài ra còn có PTGT đường sắt nào nữa?

* Nhóm 4: Tàu thủy

→ Tàu thủy có đầu tàu, thân tàu và đuôi tàu Ở thân tàu

có rất nhiều bộ phận như boong tàu, buồng lái Vỏ tàu

được các nhà khoa học thiết kế rất cẩn thận, được làm

bằng sắt rất chắc chắn

+ Ngoài ra còn có PTGT đường thủy nào nữa?

- Sau mỗi nhóm trả lời cô cho trẻ các nhóm đánh giá

nhận xét nhóm bạn

+ Nhóm bạn trả lời như thế nào?

- Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời theo sựhiểu biết

Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời và quan sátcác hình ảnh trên vi tính

Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời và quan sátcác hình ảnh trên vi tính

- Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời và quan sátcác hình ảnh trên vi tính

- Trẻ nhận xét nhómbạn

+ Ai có bổ sung gì nữa?

Bước 6: Tổng kết, đánh giá

- Cô tổng kết đánh giá nội dung và quá trình thảo luận

* So sánh 2 loại PTGT

+ Xe máy – Máy bay

+ Tàu hỏa – tàu thủy:

* Khi đi trên các PTGT này các con phải như thế nào?

Hoạt động 3: Luyện tập – Củng cố

* Trò chơi: Bé nào sửa đúng

- Cô đặt câu hỏi đúng sai về các PTGT và yêu cầu trẻ

trả lời

* Trò chơi: Tìm các PTGT không cùng nhóm

- Cô đưa 4 bức tranh các PTGT không cùng nhóm ra

cho trẻ quan sát và yêu cầu trẻ tìm ra 1 PTGT không

không cùng nhóm về đặc điểm, cấu tạo, nơi hoạt

động và lắc xắc xô giành quyền trả lời

Kết thúc: Trẻ hát bài “bạn ơi có biết”

- Trẻ chơi trò chơi

- Trẻ chú ý, quan sáttranh

- Trẻ hát

Trong giáo án trên chúng tôi đã sử dụng PP thảo luận nhóm ở hoạt động 2: Phần “Quan sát và thảo luận nhóm” Trong đó các biện pháp mà chúng tôi

sử dụng bao gồm:

1 Tạo tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tình huống nhận thức

Tình huống nhận thức: “Bác Gấu đen tặng quà” Yêu cầu trẻ giải quyết tìnhhuống: “Món quà trong hộp là có tên gọi là gì? Có những đặc điểm gì? Hoạtđộng ở đâu? Tiếng còi như thế nào? Chạy bằng gì?.”

2 Sử dụng phương tiện trực quan cho trẻ thảo luận nhóm

Mỗi nhóm có 1 loại PTGT bằng mô hình

Các hình ảnh trên máy tính giúp trẻ quan sát khi mở rộng các loại PTGT

3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận

Cô cho trẻ các nhóm đánh giá nhận xét, bổ sung thêm ý kiến cho nhóm bạn

Giáo án 2: Chủ đề: Cây xanh và môi trường sống

I Mục đích – yêu cầu

1 Kiến thức

- Củng cố và mở rộng các đặc điểm về cây xanh cho trẻ: Thân, cành, rễ, lá…

- Trẻ biết được quá trình phát triển của cây: Hạt nảy mầm → Cây con → Câytrưởng thành → Cây kết hoa, kết quả

- Trẻ biết cây xanh có nhiều lợi ích đối với cuộc sống con người

- Trẻ biết yêu quý, chăm sóc, bảo vệ cây xanh

2 Kỹ năng

- Rèn luyện và phát triển ghi nhớ, chú ý có chủ định cho trẻ.

- Phát triển ngôn ngữ mạch lạc

- Phát triển khả năng sáng tạo, kỹ năng hợp tác cho trẻ

- Rèn luyện kỹ năng phối hợp, trao đổi, thảo luận nhóm

- Luyện kỹ năng phân nhóm theo lợi ích, cây cho gỗ, cho hoa, trang trí,…

3 Giáo dục

- Giáo dục trẻ trồng cây, chăm sóc, bảo vệ cây xanh

- Giáo dục trẻ không bẻ lá hái hoa

II Chuẩn bị

- Bài giảng điện tử quá trình phát triển của cây từ hạt

- Lô tô các loại cây cho hoa, cho gỗ, cho bóng mát, cây cảnh

- Bảng gắn cho 4 nhóm

- Gieo 2 chậu cây đậu (tưới nước, 1 không tưới nước), cô và trẻ thực hiện trước

đó 1 tuần

- Đàn ghi bài hát: “Em yêu cây xanh”, “Vườn cây của ba”

III Tiến hành

Hoạt động 1: Ôn định, gây hứng thú

- Trẻ xem video về vườn cây

+ Video nói về gì?

+ Các con biết gì về cây xanh?

Hoạt động 2: Quan sát và tìm hiểu

* Tìm hiểu về cây xanh

+ Xung quanh chúng ta có những loại cây xanh nào?

- Trẻ nói đến cây nào cô phân tích cho trẻ hiểu:

VD: + Cây bàng là loại cây gì?

+ Cây bàng có đặc điểm gì lạ?

Tương tự cô cho trẻ nhận xét các loại cây khác

+ Tất cả các loại cây mà chúng ta tìm hiểu đều có

chung đặc điểm gì?

+ Nếu không có cây xanh thì sao?

+ Vậy ta phải làm gì để có nhiều cây xanh?

* Thí nghiệm về sự phát triển của cây

- Cô đưa hai chậu làm thì nghiệm mà cô và trẻ đã làm

từ trước ra cho trẻ quan sát

+ Ai có nhận xét gì về chậu hạt này?

+ Nếu mình trồng thêm thời gian nữa sẽ thế nào?

+ Ai có nhận xét gì về 2 chậu cây đậu này?

- Đều có rễ, thân, cành,đều có ích cho conngười

+ Vì sao lại thế?

+ Vậy cây cần gì để lớn?

- Cô tổng kết ý kiến của trẻ

- Cho trẻ xem video quá trình phát triển của cây từ hạt

* Mở rộng:

+ Ngoài những cây mà các con tìm hiểu còn có những

cây nào nữa? (Kết hợp hình ảnh trên máy chiếu)

* Thảo luận, phân nhóm lợi ích cây xanh

Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu nội dung thảo luận:

- Cho trẻ hát bài “Vườn cây của ba”

Vườn cây của ba có nhiều loại cây mỗi loại cây có

những lợi ích khác nhau

+ Theo các con thì cây xanh có những lợi ích gì?

- Bây giờ chúng ta cùng thảo luận để phân nhóm

những lợi ích cây xanh nhé

Bước 2: Chia nhóm thảo luận:

- Cô mời những bạn chọn cây cho gỗ về ngồi ở vị trí

bàn số 1, những bạn chọn cây cho hoa về ngồi ở vị trí

bàn số 2, những bạn chọn cây cho bóng mát về ngồi ở

vị trí bàn số 3, những bạn chọn cây làm cảnh về ngồi ở

vị trí bàn số 4

Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

Mỗi nhóm sẽ có nhiều lô tô về cây xanh, các con sẽ cùng

nhau thảo luận, tìm hiểu xem trong tập lô tô của nhóm

loại cây nào có lợi ích đúng với lợi ích mà nhóm mình

một bên không nảy mầm

- Thiếu nước, ánh sáng

- Đất, nước, ánh sáng,con người chăm sóc

- Trẻ nhận nhiệm vụthảo luận

tìm hiểu Sau đó gắn vào bảng và trình bày kết quả.

Bước 4: Thực hiện thảo luận:

+ Cô cho trẻ về bàn tìm hiểu thảo luận

(Trong quá trình trẻ thảo luận phân nhóm cô bao quát,

đến bên từng nhóm gợi ý, hướng dẫn trẻ thực hiện)

Bước 5: Tổ chức trình bày kết quả thảo luận.

- Khi kiểm tra kết quả của nhóm nào cô đưa sản phẩm

của nhóm ra và hỏi để trẻ trong nhóm trả lời

+ Nhóm 1 phân loại cây có lợi ích gì?

+ Có những loại cây gì đây?

- Mỗi nhóm sau khi trả lời xong cô cho trẻ ở các nhóm

bổ sung ý kiến

- Cô khai thác tương tự với các nhóm khác

+ Theo các con nhóm nào gắn đúng và nhiều nhất?

Bước 6: Tổng kết, đánh giá

- Cô nhận xét quá trình thảo luận của mỗi nhóm

Hoạt động 3: Luyện tập – củng cố

Trò chơi 1: Gắn lá, hoa, quả cho cây

Cô chia trẻ làm hai đội và tổ chức cho trẻ bật nhảy qua

những chiếc vòng gắn lá, hoa, quả cho cây của đội

mình

- Cô kiểm tra kết quả chơi của trẻ

- Trẻ thảo luận để phânnhóm đối tượng

- Trẻ trả lời theo câuhỏi của cô

Trong giáo án trên chúng tôi đã sử dụng PP thảo luận nhóm ở hoạt động

“Phân nhóm đối tượng” Trong đó các biện pháp mà chúng tôi sử dụng bao gồm:

1 Tạo tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tình huống nhận thức:

Tình huống nhận thức: Sử dụng câu hỏi trực tiếp “theo các con thì cây xanh cónhững lợi ích gì?” Yêu cầu trẻ giải quyết tình huống: Cùng nhau thảo luận đểphân nhóm những lợi ích cây xanh.

2 Sử dụng phương tiện trực quan cho trẻ thảo luận nhóm:

Mỗi nhóm sẽ có nhiều lô tô về cây xanh, mỗi loại cây có một lợi ích khác nhau

3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận:

Mỗi nhóm sau khi trả lời xong cô cho trẻ ở các nhóm bổ sung ý kiến

Cô sử dụng câu hỏi: “Theo các con nhóm nào gắn đúng và nhiều nhất?” để giúptrẻ kiểm tra kết quả của mỗi nhóm sau khi trình bày

Giáo án 3: Chủ đề: “Một số côn trùng quanh bé”

I Mục đích – yêu cầu

1 Kiến thức

- Trẻ biết gọi đúng tên và nhận biết được đặc điểm của một số loại côn trùng:chuồn chuồn, bướm, ong, muỗi

- Trẻ biết so sánh các con: chuồn chuồn – bướm, ong – muỗi

- Trẻ phân biệt được các loại côn trùng có lợi và côn trùng có hại

2 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng chú ý, ghi nhớ có chủ định

- Rèn luyện và phát triển kỹ năng so sánh, phân biệt, quan sát, phán đoán

- Phát triển ngôn ngữ mạch lạc

- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm, kỹ năng trình bày trước tập thể

- Phát triển khả năng sáng tạo, kỹ năng hợp tác cho trẻ

3 Giáo dục

- Giáo dục trẻ biết yêu quý các loại côn trùng có lợi và tránh xa các loại côntrùng có hại

II Chuẩn bị

- Tranh các con côn trùng: chuồn chuồn, bướm, ong, muỗi

- Hình ảnh các con vật trên máy tính

- 2 Tranh A3 có hình ảnh con muỗi – con ong

- 2 Tranh A3 có hình ảnh con chuồn chuồn – con bướm

- Các hộp đựng quà các con côn trùng

- Đoạn nhạc không lời

III. Tiến hành

Hoạt động 1: Ổn định, giới thiệu

+ Xin chào mừng các bạn đã đến với cuộc thi “Tìm hiểu

về một số loại côn trùng”.

- Cô giới thiệu các đội chơi và các phần thi cụ thể

Hoạt động 2: Quan sát và tìm hiểu

Phần thi tìm hiểu: “Chuồn chuồn, bướm, muỗi, ong”

- Cô mở hình ảnh các loại côn trùng trên vi tính cho trẻ

quan sát

- Sau khi trẻ trả lời cô khái quát lại cho trẻ

* Con chuồn chuồn

- Cô đọc câu đố: “Con gì bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắngBay vừa thì râm”

- Ai có hiểu biết gì về con chuồn chuồn?

* Con muỗi

- Cho trẻ chơi trò chơi: “Muỗi cắn”

+ Con muỗi có đặc điểm gì?

* Con bướm

- Trẻ đi xung quanh lớp làm động tác bay của con bướm

- Con chuồn chuồn

- Trẻ nêu ý kiến

- Trẻ chơi trò chơi

- Trẻ trả lời

- Trẻ làm động tác

+ Ai có nhận xét gì về những chú bướm nào?

* Con ong

- Cho trẻ hát bài “Chị ong nâu và em bé”

- Những chú ong có đặc điểm gì?

+ Các bạn vừa tìm hiểu về những loại côn trùng nào?

Phần thi tài năng:

* Thảo luận – so sánh: Chuồn chuồn–Bướm, Muỗi–Ong

Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu nội dung thảo luận

- Cô kể cho trẻ nghe câu chuyện “Khu vườn bé yêu với

các loại côn trùng”

Trong khu vườn bé yêu có rất nhiều loại côn trùng sinh

sống, có chuồn chuồn, bướm, muỗi và cả những chú ong

đáng yêu nữa…Một buổi sáng đẹp trời, chuồn chuồn

vươn đôi cánh của mình và nói: Trong khu rừng này mình

là người xinh đẹp nhất Nghe vậy ong đáp lại: bạn xem lại

mình đi, tôi mới là người đẹp nhất, trên người tôi được

trang trí rất đẹp Các bạn nhầm rồi, tôi mới là côn trùng

đẹp nhất trong khu rừng này, Muỗi con lên tiếng Một chú

bướm đang bay dập dờn trên những cánh hoa cất tiếng:

các bạn ơi! các bạn thử nhìn bộ cánh tôi xem, tôi được

mặc những chiếc áo với đủ màu sắc nên tôi mới là người

đẹp nhất có phải không? Không, không… tất cả cùng

đồng thanh nói Cuộc cãi vã diễn ra không ngừng, không

con nào chịu nhường con nào

Cô kể đến đây dừng lại và hỏi trẻ

+ Theo các con thì côn trùng nào đẹp nhất?

bay con bướm-Trẻ nêu nhận xét

- Trẻ trả lời tự do

Theo cô thì côn trùng nào cũng đẹp nhưng mỗi loại côn

trùng đều có những điểm khác nhau, chúng ta cùng tìm

hiểu xem chúng khác nhau như thế nào nhé

Bước 2: Chia nhóm thảo luận:

- Cô chia lớp thành 4 nhóm theo tổ

- Mời đội 4 đội trưởng lên bốc thăm phần thi cho đội của

mình (2 đội cùng chung một nhiệm vụ)

Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

- Nhiệm vụ của mỗi đội hãy cùng nhau tìm hiểu xem đội

của mình có những con vật gì, giữa những con vật này có

điểm gì giống và khác nhau

- Đội nào nhanh tay rung xắc xô giành quyền trả lời và trả

lời đúng thì sẽ được nhận những món quá đặc biệt từ ban

tổ chức cuộc thi

Bước 4: Thực hiện thảo luận:

- Trẻ nhận hình ảnh về nhóm thảo luận

- Cô cho trẻ về bàn tìm hiểu thảo luận

(Trong quá trình trẻ thảo luận phân nhóm cô bao quát, đến

bên từng nhóm gợi ý, hướng dẫn trẻ thực hiện)

Bước 5: Tổ chức trình bày kết quả thảo luận.

- Cô mời đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

- Khi trẻ từng nhóm trả lời cô trình chiếu hình ảnh trên vi

tính cho trẻ quan sát

* Nhóm 1 và nhóm 2: So sánh: Chuồn chuồn – Bướm

+ Giống nhau: đều là côn trùng có cánh, bay được và đều

có những lợi ích đối với con người

+ Khác nhau:

- Trẻ thảo luậnnhiệm vụ được giao

- Trẻ nhận tranh củanhóm và cùng nhauthảo luận nhiệm vụđược giao

- Đại diện nhóm lêntrình bày

- Chuồn chuồn có thân ngắn, đuôi dài, có 4 cánh mỏng và

dài

- Con bướm không có đuôi, có đôi cánh rộng và có nhiều

màu sắc Bướm không chỉ có lợi mà nó có thể sinh ra

trứng nở ra sâu cắn phá lá cây

- Cô cho trẻ ở nhóm 1 và nhóm 2 nhận xét chéo nhau

+ Nhóm bạn trả lời như thế nào?

+ Bạn nào có ý kiến bổ sung khác?

+ Vậy nhóm nào trả lời được nhiều hơn?

* Nhóm 3 và nhóm 4: So sánh: con ong với con muỗi

+ Giống nhau: đều là côn trùng có cánh, bay được và có

nhiều chân

+ Khác nhau:

- Con ong lớn hơn con muỗi, tạo ra mật ngọt cung cấp cho

con người

- Con muỗi nhỏ, thường cắn người, là loại côn trùng làm

trung gian truyền bệnh cho người

- Cô cho trẻ ở nhóm 3 và nhóm 4 nhận xét chéo nhau

+ Nhóm bạn trả lời như thế nào?

+ Bạn nào có ý kiến bổ sung khác?

+ Vậy nhóm nào trả lời được nhiều hơn?

Bước 6: Đánh giá, tổng kết

- Theo các con nhóm nào có phần trình bày đầy đủ nhất?

- Vậy chiến thắng phần thi này sẽ thuộc nhóm nào?

- Cô nhận xét quá trình thảo luận của trẻ

Mở rộng:

+ Ngoài ra còn có những loại côn trùng nào nữa?

- Cho trẻ xem slides về một số loại côn trùng có lợi và

- Trẻ ở nhóm 1 vànhóm 2 nhận xétchéo nhau

- Đại diện nhóm lêntrình bày

- Trẻ ở nhóm 3 vànhóm 4 nhận xétchéo nhau

- Trẻ lắng nghe côtổng kết, đánh giá

- Cào cào, bọ ngựa

có hại.

Hoạt động 4: Trò chơi củng cố

Phần thi về đích:

 Trò chơi 1 : Tìm các con côn trùng

- Cho trẻ xem slide hình ảnh các con vật dưới nước, trên

cạn, côn trùng

- Yêu cầu: Các đội chơi nhanh mắt, nhanh tay rung xắc xô

để tìm ra những con côn trùng ở trong slide hình ảnh đó

 Trò chơi 2: Phân loại côn trùng

- Cô có những con côn trùng nhiệm vụ của các đội chơi

hãy phân loại những con côn trùng có lợi và côn trùng có

hại rồi gắn lên bảng

- Cô kiểm tra kết quả chơi của trẻ

- Trẻ chơi

- Trẻ chơi

Trong giáo án trên chúng tôi đã sử dụng PP thảo luận nhóm ở hoạt động

“giáo dục thái độ, tình cảm ” Trong đó các biện pháp mà chúng tôi sử dụng bao gồm:

1 Tạo tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tình huống nhận thức

Tình huống nhận thức: Cô kể chuyện sáng tạo “Khu vườn bé yêu với các loại côn

trùng” Yêu cầu trẻ giải quyết tình huống: “côn trùng nào đẹp nhất?”, tìm hiểu

xem giữa những côn trùng này khác nhau ở điểm gì

2 Sử dụng phương tiện trực quan cho trẻ thảo luận nhóm

2 tranh A3 có hình ảnh con muỗi – con ong, 2 tranh A3 có hình ảnh con chuồn

chuồn – con bướm để giúp trẻ quan sát trong khi thảo luận nhóm

Hình ảnh các con vật trên máy tính giúp trẻ quan sát khi đại diện nhóm trình bàykết quả thảo luận

3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận

Cô cho trẻ ở các nhóm nhận xét chéo nhau và bổ sung ý kiến

Giáo án 4: Chủ đề: “Tìm hiểu về nước”

I Mục đích, yêu cầu.

1 Kiến thức

- Trẻ biết các nguồn nước có trong tự nhiên (biển, ao, hồ, sông, suối )

- Trẻ biết các đặc trưng của nước (nước không màu, không vị, trong suốt) và một sốtính chất của nước (ở nhiệt độ thấp thì đông đá, nhiệt độ cao bốc hơi)

2 Kỹ năng

- Rèn luyện khả năng quan sát, chú ý, ghi nhớ, khả năng, phân tích, so sánh

- Phát triển khả năng sáng tạo, kỹ năng hợp tác cho trẻ

- Rèn luyện kỹ năng phối hợp, trao đổi, thảo luận nhóm

- Rèn luyện kỹ năng khéo léo, linh hoạt để thực hiện các thao tác TN

- Phát triển ngôn ngữ mạch lạc

3 Thái độ

- Giáo dục trẻ uống nước thường xuyên để bảo vệ sức khỏe

- Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn nước

II Chuẩn bị

- Các hình ảnh về các nguồn nước tự nhiên

- 9 bình đựng nước

- 1 ít cỏ, đường, chanh, màu nước, viên bi

- Đĩa đựng, nước nóng, đá lạnh, 3 cốc nhựa, 3 bình to

- Nhạc bài hát “Vì sao lại thế”

III Tiến hành

Hoạt động 1: Ổn định tạo hứng thú

- Trẻ cùng cô chơi trò chơi “Mưa rơi”

Hoạt động 2: Tìm hiểu về nước

* Các nguồn nước xung quanh

- Cho trẻ xem các hình ảnh nói về các nguồn nước

* Đặc điểm, tính chất của nước

- Trẻ chơi trò chơi

- Trẻ xem

- Cho trẻ về bàn làm thí nghiệm và quan sát

Bàn 1: Làm thí nghiệm về tính chất nước không màu

- Có 3 bình nước 1 bình pha màu xanh, 1 bình pha màu

đỏ, 1 bình không pha màu

Bàn 2: Làm thí nghiệm về tính chất nước không vị

- Có 3 bình: 1 bình pha đường, 1 bình pha nước chanh, 1

bình không pha

Bàn 3: Làm thí nghiệm nước trong suốt

- Có 3 bình: 1 bình bỏ cỏ, 1 bình pha màu trắng, 1 bình bỏ

viên bi, 1 bình không pha

* Kết luận về tính chất của nước

- Cô tập trung trẻ đi đến các bàn của từng nhóm để quan

sát và đàm thoại về kết quả thí nghiệm

* Mở rộng

- Cho trẻ hát bài “Vì sao lại thế” và về chỗ ngồi

- Cho cả lớp quan sát và chạm vào cục đá lạnh, sau đó để

vào khay

- Cô đưa tiếp 2 cốc nước (1 cốc nguội, 1 cốc lạnh) úp tấm

kính lên cho trẻ quan sát

- Cô hỏi trẻ về hiện tượng xảy ra

→ Khi ở nhiệt độ thấp nước đông thành đá, khi ở nhiệt độ

bình thường thì đá tan thành nước, và ở nhiệt độ cao thì

nước lại bốc hơi gặp vật cản sẽ ngưng tụ lại thành nước

Vậy đá và hơi nước cũng chính là một dạng của nước

(cho trẻ quan sát)

* Giáo dục:

Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu nội dung thảo luận

- Trẻ về bàn làmthí nghiệm

- Trẻ quan sát vàlắng nghe

- Trẻ hát

- Trẻ quan sát

- Trẻ nhận xét

- Trẻ lắng nghe

- Cho trẻ chơi trò chơi “Pha nước chanh”

+ Theo các con nước dùng để làm gì?

Bây giờ các con sẽ cùng nhau tìm hiểu xem nước có lợi

ích gì và phải làm gì để bảo vệ nguồn nước nhé

Bước 2: Chia nhóm thảo luận:

- Cô cho trẻ về nhóm theo chủ đề

Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

+ Bây giờ các nhóm hãy cùng nhau trao đổi, thảo luận để

biết nước có những lợi ích gì? Và phải làm gì để bảo vệ

nguồn nước Sau thời gian 3 phút đội nào nhanh tay rung

xắc xô quyền trả lời đúng và đủ sẽ giành được những nón

quà rất đẹp

Bước 4: Thực hiện thảo luận:

- Mỗi nhóm có các bức tranh về lợi ích của nước: tranh 1:

hình ảnh em bé uống nước, tranh 2: nước dùng để tưới

cây, tranh 3: hình ảnh đàn cá bơi dưới nước, tranh 4: nước

dùng trong sinh hoạt hàng ngày

- Cô cho trẻ lấy tranh về bàn tìm hiểu thảo luận

(Trong quá trình trẻ thảo luận nhóm cô bao quát, đến bên

từng nhóm gợi ý, hướng dẫn trẻ thực hiện)

Bước 5: Tổ chức trình bày kết quả thảo luận.

- Cô sử dụng câu hỏi gợi ý để hỏi trẻ về các lợi ích và các

việc làm để bảo vệ nguốn nước

- Theo các con đội nào xứng đáng nhận được món quà từ

- Trẻ nhận đồdùng và thảo luận

- Tất cả trẻ trongnhóm cùng trả lời

- Cô tổng kết đánh giá: Nước có rất nhiều lợi ích: là môi

trường sống của các con vật dưới nước dùng để sinh hoạt

hằng ngày, dùng để uống, hằng này các con nhớ uống

nhiều nước để tốt cho sức khỏe Nước rất cho con người

vì vậy chúng ta nhớ bảo vệ nguồn nước không vứt rác bừa

bãi, sử dụng tiết kiệm nước

- Cô nhận xét quá trình thảo luận nhóm

Hoạt động 3: Trò chơi ôn tập củng cố

* Trò chơi 1: Thi chuyển nước:

- Mỗi đội dùng những cốc nước để vận chuyển nước đi

qua 3 vật cản đổ vào bình nước, yêu cầu bạn chạy về đạp

vào tay bạn thì bạn đó mới được lên chơi Thời gian là 1

bản nhạc đội nào đổ nhiều nước nhất sẽ thắng cuộc

* Trò chơi 2: Chơi các trò chơi với nước

- Cho trẻ chơi tự do: gấp thuyền thả vào chậu nước, nước

nước cho cây ở góc thiên nhiên, tắm cho em búp bê

- Trẻ lắng nghe

- Trẻ chơi trò chơi

- Trẻ chơi trò chơi

Trong giáo án trên chúng tôi đã sử dụng PP thảo luận nhóm ở hoạt động

“Giáo dục thái độ, tình cảm ” Trong đó các biện pháp mà chúng tôi sử dụng bao gồm:

1 Tạo tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tình huống nhận thức

Tình huống nhận thức: cô sử dụng hình thức thi đua: “Sau thời gian 3 phút đội

nào nhanh tay rung xắc xô quyền trả lời đúng và đủ sẽ giành được những nón quà rất đẹp” Yêu cầu trẻ giải quyết tình huống: “nước có những lợi ích gì? Phải làm gì để bảo vệ nguồn nước?”

2 Sử dụng phương tiện trực quan cho trẻ thảo luận nhóm

Mỗi nhóm có các bức tranh về lợi ích của nước: tranh 1: hình ảnh em bé uốngnước, tranh 2: nước dùng để tưới cây, tranh 3: hình ảnh đàn cá bơi dưới nước,tranh 4: nước dùng trong sinh hoạt hàng ngày

Các hình ảnh về lợi ích của nước trên vi tính

3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận

Cô sử dụng câu hỏi “Theo các con đội nào xứng đáng nhận được món quà từ ban

tổ chức? Vì sao?” Để giúp trẻ nhận xét xem đội nào trả lời nhanh và đúng nhất sẽgiành phần thưởng

Giáo án 5: Chủ đề: “Đồ dùng, đồ chơi của bé”

I Mục đích – yêu cầu

1 Kiến thức

- Trẻ biết tên và công dụng của 1 số đồ dùng, đồ chơi của lớp

- Trẻ biết đồ chơi có thể thay thế cho đồ dùng học tập còn đồ dùng học tập khôngthể thay thế đồ chơi

- Trẻ biết các hoạt động phù hợp với đồ dùng, đồ chơi

2 Kỹ năng

- Rèn khả năng chú ý ghi nhớ khả năng quan sát, phân tích, so sánh

- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm, diễn đạt mạch lạc trước tập thể

- Phát triển khả năng sáng tạo, kỹ năng hợp tác cho trẻ

- Rèn luyện kỹ năng phối hợp cùng các bạn khi làm việc

3 Giáo dục

- Trẻ biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi, bảo vệ, cất đúng vị trí cũ

- Biết đoàn kết, không tranh giành đồ chơi với bạn, biết nhường nhịn bạn trongkhi chơi

II Chuẩn bị

- Đồ dùng, đồ chơi của lớp

- 2 đôi quang gánh, các vật cản

- Đàn ghi bài hát “Vui đến trường”, “bạn của tôi”

III Tiến hành

Hoạt động 1: gây hứng thú

- Trẻ hát bài: “Vui đến trường”

- Các con vừa hát bài gì?

- Bạn nào có cảm nghĩ gì khi đến trường ?

Hoạt động 2: Trò chuyện, trao đối về các loại đồ

dùng đồ chơi ở lớp

- Xung quanh lớp có nhiều đồ chơi, cô thưởng cho mỗi

bạn 1đồ chơi Chúng mình cùng đi lấy đồ chơi nào

- Trên tay con cầm đồ chơi gì?

- Cô dựa vào đồ chơi của trẻ lấy được để đặt câu hỏi

khai thác sự hiểu biết của trẻ

+ Bạn có đồ chơi gì đây? Những ai chọn đuợc đồ chơi

giống bạn giơ lên cho các bạn xem nào

- Khi chơi đồ chơi chúng mình phải chơi như thế nào?

- Khi đến lớp ngoài đồ chơi ra, lớp chúng mình còn có

nhiều đồ dùng gần gũi quen thuộc Đó là những đồ

dùng nào?

- Cô lần lượt đưa vở toán, tạo hình,bút sáp, bộ học liệu,

dụng cụ thí nghiệm MTXQ và hỏi trẻ tên gọi, để làm

- Trẻ giơ tay lên

- Không tranh giành đồchơi, vứt ném đồ chơi

- Trẻ kể tên đồ dùng vànói công dụng của các

đồ dùng đó

- Sẽ giữ gìn,cất sách vởngan nắp đúng nơi quyđịnh

=> Đồ chơi có thể thay thế cho đồ dùng học tập vì nó

có nhiều loại, còn đồ dùng học tập không thể thay thế

đồ chơi

Hoạt động 3: Luyện tập – củng cố

* Thảo luận trò chơi: Chuyển quà tặng bạn

Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu nội dung thảo luận:

- Cho trẻ hát “Bạn của tôi”

Các con ạ! có rất nhiều bạn nhỏ ở những vùng quê

nghèo không có đồ chơi và đồ dùng học tập Vậy các

con phải làm gì để giúp đỡ bạn?

Bước 2: Chia nhóm thảo luận:

- Các con tổ chức thành 2 nhóm để thi đua nhau chuyển

quà tặng bạn Bạn nào tặng đồ chơi cho các bạn nhỏ thì

đứng 1 hàng bên tay phải cô, Bạn nào tặng đồ dùng học

tập thì đứng 1 hàng bên tay trái cô

Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

- Cô có một rổ đựng chung đồ chơi và đồ dùng nhiệm

vụ của mỗi nhóm là hãy cùng nhau thảo luận xem trong

rổ đựng có đồ dùng, đồ chơi gì và lấy ra đúng yêu cầu

của nhóm mình sau đó bỏ vào ghánh vượt qua 3

chướng ngại vật để chuyển đến các bạn nhỏ nghèo khó

Khi bạn chuyển đến nơi và về vị trí ban đầu thì bạn

khác mới tiếp tục vận chuyển tiếp

Bước 4: Thực hiện thảo luận:

- Trẻ lấy đồ dùng trực quan để phân loại

- Cô cho trẻ ngồi vòng tròn và tìm hiểu, thảo luận

(Trong quá trình trẻ thảo luận phân nhóm cô bao quát,

đến bên từng nhóm gợi ý, hướng dẫn trẻ thực hiện

Bước 5: Tổ chức trẻ chơi

- Hết thời gian thảo luận cô cho trẻ thi đua vượt qua

chướng ngại vật vận chuyển lên phía trên

- Thời gian vận chuyển của 2 đội là một bản nhạc

- Trẻ vận chuyển xong cô mời đại diện nhóm lên giới

thiệu về các sản phẩm mà nhóm đã vận chuyển được

Bước 6: Tổng kết, đánh giá

- Cô kiểm tra kết quả chơi của 2 nhóm

+ Nhóm 1 vận chuyển gì?

+ Nhóm 2 vận chuyển gì?

+ Ai tinh mắt phát hiện nhóm bạn sai ở chỗ nào?

+ Nhóm nào nhiều hơn?

1 Tạo tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tình huống nhận thức

Cô sử dụng câu hỏi trực tiếp “Vậy các con phải làm gì để giúp đỡ bạn?” yêu cầu trẻ giải quyết tình huống nhận thức “làm gì để giúp đỡ bạn”

2 Sử dụng phương tiện trực quan cho trẻ thảo luận nhóm

Các đồ dùng học tập của trẻ, đồ chơi: Sách, vở, bút, bộ học liệu, búp bê, bộ nấu

ăn, đồ chơi bán hàng

3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận

Cô cho trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận bằng cách xác định tính đúng sai của trò chơi, và phát hiện lỗi sai của nhóm bạn Sau đó cô cho trẻ nhận xét kết quả chơi của mỗi nhóm

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Cấu trúc của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 51.2 Một số khái niệm cơ bản 81.2.1 Khái niệm về phương pháp dạy học 81.2.2 Phương pháp thảo luận nhóm trong Giáo dục mầm non 91.3 Hoạt động tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với môitrường xung quanh và việc sử dụng phương pháp thảo luận nhóm 131.3.1 Đặc điểm nhận thức về môi trường xung quanh của trẻ mẫu giáo 5– 6 tuổi 131.3.2 Hoạt động tổ chức cho trẻ làm quen với môi trường xung quanhtrong chương trình chăm sóc – giáo dục trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi(chương trình hiện hành) 151.3.3 Phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻmẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với môi trường xung quanh 20

Kết luận chương 1 28 Chương 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH 29

2.1 Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng 292.2 Kết quả nghiên cứu thực trạng 302.2.1 Nhận thức của giáo viên về việc sử dụng phương pháp thảo luậnnhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen vớimôi trường xung quanh 30

2.2.2 Thực trạng sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quátrình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 làm quen với môi trường xungquanh 342.2.3 Kết quả hoạt động tìm hiểu môi trường xung quanh của trẻ mẫugiáo 5 – 6 tuổi 422.3 Nguyên nhân thực trạng 48

Kết luận chương 2 50 Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH 51

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 513.1.1 Đảm bảo tính mục đích 513.1.2 Tính thực tiễn và tính khả thi 513.1.3 Đảm bảo tính vừa sức cho trẻ 523.1.4 Phát huy tính tích cực nhận thức cho trẻ 533.2 Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luậnnhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen vớimôi trường xung quanh 533.2.1 Tạo các tình huống nhận thức và kích thích trẻ giải quyết tìnhhuống nhận thức trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với môitrường xung quanh 533.2.2 Lựa chọn phương tiện dạy học phù hợp 57

3.2.3 Kích thích trẻ kiểm tra, đánh giá việc giải quyết các nội dung thảo luận…….……….

… …60

3.2.4 Thường xuyên rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm cho trẻ 613.4 Thăm dò tính hiệu quả của việc sử dụng phương pháp thảo luậnnhóm trong các giáo án nói trên 64

Kết luận chương 3 67 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 68 TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

GDMN là bậc học đầu tiên trong hệ thống Giáo dục quốc dân Với mục tiêu

đào tạo là: “Giúp trẻ phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ, hình

thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1”.

(Điều 22, mục I, Luật Giáo dục)

Những năm gần đây, GDMN đã chú trọng vào việc đổi mới toàn diện trong

đó đặc biệt quan tâm đến đổi mới PP dạy học và được ứng dụng một cách rộngrãi trên bình diện cả mặt lý luận cũng như thực tiễn Việc dạy học cho trẻ MNđược định hướng “Phát huy tích cực hóa nhận thức của trẻ”, chú trọng vào việc

“lấy trẻ làm trung tâm”, “giúp trẻ tự phát hiện tri thức”

Tổ chức cho trẻ làm quen với MTXQ là một trong những hoạt động cơ bản

ở trường MN Mục đích của hoạt động này nhằm trang bị cho trẻ những kiếnthức cơ bản trong MTXQ qua đó phát triển ở trẻ năng lực khám phá, quan sát,năng lực tư duy Đó cũng chính là cơ sở ban đầu giúp trẻ tiếp thu những tri thức

về thế giới xung quanh hình thành ở trẻ một thế giới quan duy vật biện chứng.Tuy nhiên, những kiến thức về MTXQ rất đa dạng, phong phú đối với trẻ vàkhông dễ dàng để trẻ tự tiếp thu lĩnh hội Vậy, làm thế nào để trẻ lĩnh hội mộtcách tích cực? Làm thế nào để phát triển năng lực tự phát hiện tìm kiếm tri thứccho trẻ? Điều này phụ thuộc vào vai trò tổ chức của giáo viên Giáo viên cầnphải sử dụng hệ thống các PP dạy học tích cực để đưa trẻ vào trải nghiệm trựctiếp, giúp trẻ chủ động sáng tạo, chiếm lĩnh tri thức bằng chính hoạt động củamình

Đặc biệt, trẻ MG 5 – 6 tuổi có sự phát triển vượt bậc về tư duy Tư duy trựcquan khoa học, tư duy logic xuất hiện giúp trẻ biết phân tích, tổng hợp các vấn

đề, hơn nữa đây là thời kỳ mà ngôn ngữ mạch lạc phát triển mạnh mẽ Chính vì

vậy trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với MTXQ cần tạo điều kiện chotrẻ được tự khám phá, tìm hiểu, tự diễn đạt ý tưởng của mình.

Trong hệ thống các PPDH tích cực, thảo luận nhóm là PP dạy học có nhiều ưuđiểm, PP này tạo cho trẻ sự hứng thú, khích thích trẻ tích cực hoạt động, phát triển

ở trẻ tính tò mò ham hiểu biết từ đó phát triển kĩ năng tư duy bậc cao như phân tích,

so sánh, tổng hợp… Đồng thời, qua thảo luận nhóm hình thành cho trẻ năng lựchợp tác với bạn bè, tính năng động sáng tạo, rèn cho trẻ đức tính mạnh dạn, khảnăng diễn đạt ý kiến của bản thân trước mọi người

Trên thực tế hiện nay, khi tổ chức cho trẻ làm quen với MTXQ đa phần giáoviên tổ chức cho trẻ làm quen thông qua quan sát và đàm thoại tìm hiểu đối tượng,sau đó tổ chức các hình thức ôn tập, củng cố Trẻ làm việc tương đối độc lập, thụđộng dưới sự dẫn dắt quá cụ thể của giáo viên Do vậy, đa phần các giờ học củahoạt động này thiếu sôi nổi, hiệu quả đạt được là chưa cao

Với những lý do trên chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp

nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với môi trường xung quanh ” để

làm khóa luận tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng PP thảo luận nhómtrong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ Từ đó giúpcho chất lượng của hoạt động này được nâng lên

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng PP thảo luận nhóm trong quátrình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Trong giới hạn của đề tài này chúng tôi nghiên cứu thực trạng sử dụng PPthảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen vớiMTXQ thông qua hình thức “tiết học” ở các trường MN trên địa bàn Thành phốVinh: Hoa Hồng, Hưng Dũng I, Bình Minh, Quang Trung I, Quang Trung II,Mầm non thực hành Đại học Vinh

4 Giả thuyết khoa học

Nếu trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQgiáo viên MN biết cách sử dụng phương pháp thảo luận nhóm một cách khoahọc, hợp lý thì hiệu quả của hoạt động này sẽ được nâng lên

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.

5.2 Tìm hiểu thực trạng sử dụng PP thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ.

5.3 Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ.

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các vấn đề lý luận có liên quan đến đềtài nghiên cứu

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp quan sát

- Quan sát hoạt động của trẻ MG 5 – 6 tuổi khi làm quen các đối tượngtrong MTXQ

- Quan sát hoạt động của giáo viên MN trong quá trình tổ chức cho trẻ MG

5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ

6.2.2 Phương pháp đàm thoại

- Trò chuyện trao đổi với giáo viên, quản lý chuyên môn, trò chuyện với trẻ

để tìm hiểu những thông tin có liên quan đến đề tài nghiên cứu

6.2.3 Phương pháp điều tra

- Sử dụng phiếu điều tra với giáo viên để tìm hiểu nhận thức về việc sửdụng PP thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với MTXQ

6.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

- Nghiên cứu giáo án tổ chức hoạt động cho trẻ MG 5 -6 tuổi làm quen vớiMTXQ của các giáo viên

6.3 Phương pháp thống kê toán học

- Thu thập, xử lý và phân tích kết quả nghiên cứu sản phẩm

7 Cấu trúc của khoá luận

Ngoài phần mở đầu, nội dung, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụlục, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2: Thực trạng sử dụng PP thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ.

Chương 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả của việc sử dụng PP thảo luận nhóm trong quá trình tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ.

1.1.1 Trên thế giới

Năm 1929 nhà Giáo dục người Pháp R.Cousinet đã đề xướng PP làm việc

theo nhóm trong quá trình dạy học Theo ông làm việc theo nhóm có nghĩa là học

sinh phải tìm tòi, phải thực hiện những cuộc khảo cứu hay quan sát, phải cố gắngphân tích tìm hiểu, diễn đạt và phải thành lập những phiếu và sắp xếp những phiếunày, phải đóng góp sự tìm tòi của mình cho công việc của nhóm

Thảo luận nhóm là một trong những PP dạy học được du nhập từ các nước

có nền giáo dục phát triển như: Mỹ, Anh, pháp, Hà Lan nhằm phát huy tính tíchcực chủ động cho người học PP này có mầm mống từ những năm 70 của thế kỷ

XX ở các trường Đại học sư phạm nổi tiếng được bắt đầu từ môn học “năng động

tập thể’’ (group dy nannies) – một môn học dạy cho sinh viên kỹ năng làm việc

tập thể Dần dần môn học này chuyên rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm, từ

đó hình thành nên PP thảo luận nhóm trong dạy học ở tất cả các bậc học

A.T.Francisco (1993) bàn về vấn đề thảo luận nhóm ông cho rằng học tậpnhóm là một PP học tập mà ở PP đó học viên trong nhóm trao đổi, giúp đỡ vàhợp tác với nhau trong học tập.

Trong cuốn “Dạy học theo nhóm nhỏ lý thuyết và thực hành” của Robert

Slavin Tác giả cho rằng có rất nhiều môn học có thể áp dụng hình thức dạy họctheo nhóm, tất cả đều có ý tưởng là các học viên cùng nhau làm việc trong cácnhóm nhỏ để hoàn thành mục tiêu chung

1.1.2 Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, một số tác giả của các trường Đại học bắt đầu nghiên cứu vàcông bố các công trình nghiên cứu về PP thảo luận nhóm vào cuối thập niên 1990

và đem ra áp dụng tại các trường sư phạm trong thời gian gần đây Tiêu biểu như:

Trong cuốn “Học và dạy cách học’’ do tác giả Nguyễn Cảnh Toàn chủ biên,

các tác giả đã đề cập đến PP thảo luận nhóm và coi thảo luận là PP dạy học theonhóm nhỏ

Trong cuốn “Giáo dục Đại học PP và dạy học” tác giả Lê Đức Ngọ cho rằng

thảo luận nhóm là một sự trao đổi ý tưởng, quan điểm, nhận thức giữa các học viên,

để làm rõ và làm giàu sự hiểu biết các nội dung phù hợp với hoạt động đào tạo.Tác giả Hoàng Thị Oanh và Nguyễn Thị Xuân cũng đã đề cập đến vấn đề này

trong cuốn giáo trình PP cho trẻ MN khám phá khoa học về MTXQ như sau: “Trẻ

học qua tương tác, chia sẻ kinh nghiệm với cô giáo, bạn bè và mọi người xung quanh Việc cùng nhau chơi, cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ nhận thức cũng là cách thức chia sẻ kinh nghiệm và giúp trẻ học hỏi lẫn nhau” [8, tr 21].

Tiến sĩ Nguyễn Thị Toan – Trường Đại học sư phạm Hà Nội nghiên cứu đề

tài “Vận dụng PP thảo luận nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân ở trường

Trung học phổ thông” đã nhận định thảo luận nhóm là một trong những PP dạy

học tích cực được sử dụng thường xuyên trong quá trình đổi mới PP dạy học hiệnnay”.

Thạc sỹ Nguyễn Thị Thu Hạnh – Trường Đại học Vinh trong đề tài cấp trường

“Quy trình sử dụng phương pháp quan sát kết hợp thảo luận nhóm trong quá trình

tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với môi trường xung quanh” đã xây

dựng quy trình sử dụng PP quan sát kết hợp thảo luận nhóm trong quá trình tổ chứccho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ gồm có 7 bước Trong những bước tiếnhành đó tác giả đã đề ra những mục đích, nhiệm vụ, từng hoạt động của giáo viên

và hoạt động của trẻ nhằm xây dựng một quy trình chặt chẽ phù hợp với khả năngnhận thức của trẻ độ tuổi mẫu giáo lớn

Bài giảng “PP và công nghệ dạy học” của tập thể giảng viên trường Đại

học Quốc gia Hà Nội biên soạn có đề cập đến vai trò của các cuộc đối thoại tranh

luận như sau: “Đối thoại, tranh luận là những hoạt động tăng thêm năng lực

sáng tạo và phê phán của học sinh Trong khi học sinh thảo luận, giáo viên có thể nêu ra các câu hỏi để kích thích học sinh tìm hiểu” [2, tr 59].

Ngoài ra, trên các tạp chí nghiên cứu giáo dục có rất nhiều bài viết bàn về

vấn đề thảo luận nhóm trong dạy học như: “Quy trình thảo luận nhóm trong dạy

học hướng vào người học” tác giả Trần Duy Hưng (Tạp chí nghiên cứu Giáo dục

số 10/1998) Bài viết “Một vài suy nghĩ về dạy học ở Đại học” tác giả Trần Thị

Hương (Tạp chí nghiên cứu Giáo dục số 3/2001) Đã đề cao vai trò của PP thảoluận nhóm trong quá trình giáo dục

Bên cạnh đó có nhiều tác giả nghiên cứu vấn đề sử dụng PP thảo luận nhómvào giảng dạy trong các môn học, cấp học khác nhau, tiêu biểu như:

- Sinh viên Uông Thị Duyên: “Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong

dạy học phân môn đạo đức lớp 1 – 2 ở Tiểu học theo chương trình mới 2000.

Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Vinh, (2004)

- T.S Nguyễn Như Mai có bài: “Sử dụng PP thảo luận trong giảng dạy môn

Tâm lý học” Khoa giáo dục mầm non, Trường ĐHSP Hà Nội, (2005).

- Nguyễn Thị Thanh Thủy (Phó trưởng phòng GDMN – Sở GD&ĐT TP

HCM) trong cuốn “Khám phá và thử nghiệm dành cho trẻ nhỏ” (NXBGD 2007)

đã biên soạn và hướng dẫn giáo viên sử dụng kết hợp PP thảo luận nhóm trongmột số thử nghiệm đơn giản, dễ làm dành cho trẻ mầm non, giúp trẻ thấy được sựbiến đổi kỳ diệu của MTXQ và mối quan hệ qua lại phụ thuộc của nó

Tóm lại, ở Việt Nam có một số tác giả đã khẳng định tầm quan trọng của PP

thảo luận nhóm trong dạy học Tuy nhiên rất ít công trình hướng dẫn cụ thể sựlựa chọn cũng như cách thức tiến hành thảo luận trong quá trình giáo dục trẻ MNnói chung và tổ chức cho trẻ MG 5 – 6 tuổi làm quen với MTXQ nói riêng

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm về phương pháp dạy học

1.2.1.1 Biện pháp

Trong cuốn từ điển tường giải và liên tưởng Tiếng việt của tác giả NguyễnVăn Đạm cho rằng biện pháp là cách làm, cách hành động, đối phó để đi tới mộtmục đích nhất định

Theo từ điển giáo khoa Tiếng việt Tiểu học do Nguyễn Như Ý chủ biên cho

rằng: “Biện pháp là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể” [22, tr 24] Như vậy theo nghĩa chung nhất ta có thể hiểu: Biện pháp là tổ hợp các cách

thức làm việc cụ thể của người dạy và người học nhằm giải quyết một hoặc một phần nhiệm vụ dạy học.

1.2.1.2 Phương pháp

Phương pháp là tổ hợp cách thức mà chủ thể sử dụng để tác động vào đối tượng hoạt động nhằm biến đổi đối tượng theo mục đích đã xác định (Phạm

Viết Vượng) [19, tr 176].

PP là một trong những yếu tố quan trọng nhất của quá trình dạy học, trên cơ

sở khái niệm về PP ta có khái niệm về PPDH

1.2.1.3 Phương pháp dạy học

Theo I.U Babansky (1983) cho rằng: PPDH là cách thức hoạt động tương tácđược điều chỉnh của giáo viên và học sinh hướng vào việc giải quyết các nhiệm vụgiáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học

Trong cuốn Lý luận dạy học đại cương (1989) của Nguyễn Ngọc Quang

định nghĩa: PPDH là con đường chính yếu, cách thức làm việc phối hợp thốngnhất của thầy và trò, trong đó thầy truyền đạt nội dung trí dục trên cơ sở đó vàthông qua đó, mà chỉ đạo sự học tập của trò, còn trò lĩnh hội và tự chỉ đạo sự họctập của bản thân, để cuối cùng đạt tới mục đích dạy học

Cho đến nay, PPDH vẫn là hiện tượng sư phạm có nhiều quan điểm, chưa có

sự thống nhất về định nghĩa, khái niệm nhưng chúng ta cũng có thể hiểu:

PPDH là tổ hợp các cách thức hoạt động của người dạy và người học trong quá trình dạy học nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục.

1.2.1.4 Phương pháp dạy học trong giáo dục mầm non

PPDH trong GDMN là tổ hợp các cách thức hoạt động của giáo viên và trẻ.Dưới sự hướng dẫn chỉ đạo của giáo viên, trẻ tự giác tích cực tiếp thu những trithức, kỹ năng, kỹ xảo và nhiều thói quen tốt để hình thành một nhân cách pháttriển toàn diện nhất

Tác giả Đào Thanh Âm, Trịnh Dân, Nguyễn Thị Hoà, Đinh Văn Vang nêu

khái niệm về PPDH trong cuốn Giáo dục học mầm non (Tập III) như sau:

“PPDH là cách thức làm việc của giáo viên và trẻ em được giáo viên hướng dẫn những tri thức, kỹ năng và thói quen mới hình thành thế giới quan và phát triển năng lực” [1, tr 23].

PPDH trong GDMN chịu sự chi phối mạnh mẽ của mục đích, nhiệm vụ, nộidung, đặc điểm tâm lý, trình độ nhận thức của trẻ MN Điều này đòi hỏi giáoviên MN phải biết thiết kế tổ chức bài dạy một cách sinh động, phù hợp với khảnăng của trẻ kích thích tính tò mò, thích khám phá của trẻ từ đó giúp trẻ lĩnh hộitri thức một cách nhanh nhất, ghi nhớ lâu bền có chủ định.

1.2.2 Phương pháp thảo luận nhóm trong Giáo dục mầm non

1.2.2.1 Phương pháp thảo luận nhóm

a Nhóm

- Nhóm là một tập hợp người được xác định bởi các mối quan hệ tương tác,cùng nhau chia sẻ mục tiêu chung, cùng tuân theo một hệ thống quy tắc nhấtđịnh và đóng những vai trò khác nhau

- Nhóm là một tập hợp gồm một số người có cùng ý tưởng cùng giải quyếtnhiệm vụ như nhau Nhóm có chung một công việc, công việc được thực hiệndưới sự hợp tác của mỗi người trong nhóm

- Nhóm trong dạy học là tập hợp các cá nhân nhằm hợp tác với nhau trong quá trình học tập, giữa họ có sự tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình thực hiện hoạt động chung.

b Thảo luận

Theo đại từ điển Tiếng việt, thảo luận là sự bàn bạc, trao đổi ý kiến

Thảo luận là sự trao đổi, bàn bạc ý kiến và quan điểm của mỗi cá nhân vềmột sự vật hiện tượng hay một vấn đề nào đó Đây là hình thức hoạt động màmỗi cá nhân bằng trí tuệ, tri thức đã có, bằng kinh ngiệm và sự sáng tạo củamình đóng góp vào công việc học tập chung

c Phương pháp thảo luận nhóm

PP thảo luận nhóm là một trong những PP dạy học tích cực được sử dụngthường xuyên trong quá trình đổi mới PPDH hiện nay nhằm khắc phục lối truyền

thụ tri thức một chiều, lối học thụ động, tuy nhiên hiện nay vẫn có nhiều ý kiếnkhác nhau về vấn đề này Cụ thể:

Tác giả Phan Trọng Ngọ bàn tới vấn đề thảo luận nhóm trong cuốn “Dạy học

và PP dạy học trong nhà trường” tác giả đưa ra khái niệm về thảo luận nhóm như

sau: Thảo luận nhóm là PP trong đó nhóm lớn (lớp học) được chia thành nhữngnhóm nhỏ để tất cả các thành viên trong lớp đều được làm việc và thảo luận vềmột chủ đề cụ thể rồi đưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn đề đó

Theo lý luận dạy học hiện đại về PPDH thì thảo luận nhóm là sự bàn bạc,trao đổi ý kiến, trình bày quan điểm của mỗi cá nhân về một vấn đề học tập dưới

sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên

Tóm lại, PP thảo luận nhóm là một PP dạy học trong đó lớp học được chia

thành các nhóm nhỏ để người học tích cực, chủ động trao đổi ý kiến, trình bày quan điểm của mỗi cá nhân về những vấn đề cụ thể của bài học dưới sự điều khiển của giáo viên.

1.2.2.2 Các hình thức chia nhóm trong dạy học

Để phát huy tác dụng của PP thảo luận nhóm cần có hình thức chia nhóm đểtiến hành thảo luận phù hợp Dưới đây là một số hình thức chia nhóm thảo luậnphổ biến trong dạy học hiện nay

a Hình thức chia nhóm ngẫu nhiên

Đây là cách chia nhóm được tiến hành khi giữa các đối tượng học sinhkhông có sự phân biệt về trình độ Tất cả học sinh đều phải hoạt động để giảiquyết vấn đề học tập do giáo viên giao cho để cùng chiếm lĩnh tri thức Hìnhthức chia nhóm này được áp dụng khi nhiệm vụ thảo luận của các nhóm giốngnhau hoặc nếu nhiệm vụ khác nhau thì ít có sự chênh lệch về độ khó Đây là hìnhthức chia nhóm phổ biến nhất

d Hình thức chia nhóm theo sở trường:

Cách chia này thường được áp dụng trong các buổi học tập ngoại khóa Mỗinhóm sẽ gồm một số học sinh có chung sự hứng thú, khả năng nhất định để cùngthảo luận về vấn đề của nhóm được giao

1.2.2.3 Phương pháp thảo luận nhóm trong Giáo dục mầm non

PP thảo luận nhóm trong GDMN là một phương thức hoạt động trong đó lớp học được chia thành các nhóm nhỏ để trẻ tích cực, chủ động trao đổi ý kiến, trình bày quan điểm của mỗi cá nhân về những vấn đề cụ thể của bài học dưới

sự điều khiển của giáo viên.

Tổ chức dạy học theo PP thảo luận nhóm ở cấp bậc MN sẽ kích thích trẻhứng thú, sôi nổi học tập Trẻ có thể công khai tranh luận các vấn đề, qua đógiúp trẻ hiểu sâu sắc những tri thức đã học, gây dựng niềm tin vào khoa học

Đúng như V.I LêNin từng nói “Chỉ trong tranh luận mới tìm ra chân lý”.

Thảo luận nhóm giúp trẻ dễ dàng tiếp cận đối tượng nhận thức, trẻ có cơ hội

tự tìm hiểu đối tượng, khảo sát đối tượng tạo điều kiện cho giáo viên dễ dàng đặt