Tổ chức kế toán bán hàng & xác định kết quả trong DN TM - Khảo sát thực tế tại C.ty TNHH Kim Khí Hồng Hà

Tổ chức kế toán bán hàng & xác định kết quả trong DN TM - Khảo sát thực tế tại C.ty TNHH Kim Khí Hồng Hà

Lời Nói đầu



Để đứng vững trong guồng quay của nền kinh tế thị trờng đòi hỏi cácdoanh nghiệp phải biết kinh doanh và kinh doanh có hiệu quả vì vậy vấn đềhiệu quả là vấn đề sống còn của bất kỳ doanh nghiệp nào.Muốn nâng cao hiệuquả sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quảvốn kinh doanh của doanh nghiệp mình TSCĐ là bộ phận cơ bản tạo nên cơ

sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân, là yếu tố quan trọng nhất củavốn kinh doanh, Hiệu quả sử dụng TSCĐ quyết định hiệu quả sử dụng vốncủa doanh nghiệp Vì vậy cần thiết phải xây dựng đợc chu trình quản lýTSCĐ một cách khoa học, góp phân cao hiệu quả sử dụng TSCĐ

Sau một thời gian thực tập tại Công Ty TNHH Đông A em thấy đợctầm quan trọng của vấn đề quản lý và sử dụng TSCĐ , cùng với việc tìm hiểuthực tế em chọn đề tài “ Công tác kế toán TSCĐ với việc nâng cao hiệu quả

sử dụng TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông A” Bài viết đợc chia thành 3 phầnchính

Phần I: Cơ sở lý luận của công tác kế toán TSCĐ với việc quản lý và

nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ trong doanh nghiệp

Phần II: Thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông

A

Phần III: Đánh giá thực trạng kế toán TSCĐ và một số kiến nghị

nhằm hoàn thiện công tác TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông A

Phần I

Cơ sở lý luận của công tác kế toán TSCĐ

với việc quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ trong doanh

nghiệp

I- ý nghĩa và sự cần thiết phaỉ tổ chức hạch toán trong doanh nghiệp.

1.1- TSCĐ và đặc điiểm của tài sản cố định

Tài sản cố định là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ những tài sản củadoanh nghiệp, TSLĐ là những t liệu có giá trị lớn và có thời gian sử dụng dài.Theo quy định hiện nay của bộ tài chính thì TSCĐ phải thoã mãn 2 điều kiệnsau:

- Có thời gian sử dụng từ một năm trở lên

- Có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên

Những t liệu lao động thiếu một trong 2 tiêu chuẩn trên thì đợc coi làcông cụ lao động nhỏ Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, doanhnghiệp cần có 3 yếu tố cơ bản: t liệu lao động, đối tợng lao động , sức lao

động.TSCĐ là cỏ sở vật chất không thể thiếu đối với hoạt động sản xuất củadoanh nghiệp, nó tham gia một cách trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt độngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Vì vậy việc tổ chức quản lý và hạchtoán tài sản cố định đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp, muốn tổ chức quản lý và hạch toán TSCĐ một cáchhiệu quả cần nắm vững những đặc điểm sau của tài sản cố định

- TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất vẫn giữ đợc hình thái ban đầucho đến khi h hỏng phải loại bỏ

- Giá trị của TSCĐ bị hao mòn dần và chuyển dịch từng phần vào chi phísản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

1.2- Yêu cầu quản lý TSCĐ trong doanh nghiệp

Mục đích của hoạt động sản xuất kinh doanh củalà lợi nhuận để đạt

đ-ợc lợi nhuận cao thì phải tối thiểu hoá chi phí Để đạt đđ-ợc điều đó, quá trìnhsản xuất kinh doanh cần phải đợc định hớng và thực hiến theo những hớng đã

định đó chính là chức năng quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh

TSCĐ cũng cần đợc quản lý một cánh hợp lý nhằm tạo ra hiệu quả caonhất Quản lý TSCĐ cần đạt đợc những yêu cầu sau:

- Phải quản lý TSCĐ nh là một yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinhdoanh, góp phần tạo ra năng lực sản xuất của đơn vị Vì vậy kế toán phảicung cấp thông tin về tài sản cố định hiện có,việc tăng giảm TSCĐ và việc bốtrí sắp xếp cho bộ phận sử dụng

- Phải quản lý TSCĐ nh là bộ phận vốn cơ bản, đầu t dài hạn cho sản xuấtkinh doanh, có tốc độ chu chuyển chậm tính bằng nhiều năm tài chính có độrủi ro lớn Do đó kế toán phải cung cấp những thông tin về các các loại vốn

đã đầu t cho tài sản cố định và chi tiết vốn đầu t cho chủ sở hữu, phải biết

đ-ợc nhu cầu vốn cho đầu t mới, cho cải tạo và sữa chữa TSCĐ

- Phải quản lý phần giá trị TSCĐ đã sử dụng nh một bộ phận chi phí của sảnxuất kinh doanh với 2 mục đích: thu hồi vốn đầu t hợp lý và phải đảm bảokhả năng bù đắp chi phí

1.3- Sự cần thiết tổ chức hạch toán

Yêu cầu quản lý TSCĐ rất cao trong khi đó các nghiệp vụ về TSCĐxảy ra thờng xuyên và có quy mô lớn thời gian phát sinh dài nh: mua sắm,xây dựng, khấu hao sữa chữa Vì vậy để đảm bảo việc ghi chép kịp thờichính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và cung cấp những thông tin hữuhiệunhất cho quản lý thhì cần tổ chức hạch toán TSCĐ một cách khoa học

Tổ chức hạch toán TSCĐ là quá trình tạo lập khối lợng công tác kếtoán trên sổ chi tiết, sổ tổng hợpvà báo cáo kế toán cho việc tăng giảmkhấuhao theo yêu cầu quản lý cảu đơn vị nhà nớc

Hạch toán TSCĐ trong doanh nghiệp cần đảm bảo những yêu cầu sau: 1) Ghi chép phản ánh chính xác kịp thời mọi biến động về số lợng, giá trịtài sản

2) Tính toán và phân bổ chính xác mức khấu háoTCĐ vào chi phí sảnxuất kinh doanhvới mức độ hao mòn của TSCĐ và chế độ quy định

3) Tham gia vào việc lập kế hoạch đầu t, kế hoạch sũa chữa cải tạo liênquan đến TSCĐ hiện có

4) Thiết kế hệ thống sổ chi tiết và phơng pháp hạch toán chi tiết TSCĐ 5) Thiết kế khối lợng công tác kế toán tổng hợp theo từng hình thức sổ kếtoán

6)Thiết kế hệ thống báo cáo thông tin về TSCĐ cho quản lý tài sản trên cácmặt đầu t hay tía đầu t, tái đầu t hay cải tạo nâng cấp, cải tạo nâng cấp haysửa chữa lớn định kỳ, mức khấu hao và phong pháp khấu hao nh thế nào.

II Phân loại đánh gía TSCĐ.

2.1- Phân loại TSCĐ

TSCĐ trong doanh nghiệp có nhiều loại khác nhau đợc sử dụng trongnhiều lĩnh vực khác nhau và đợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau Dovậy để thuận tiện cho việc quản lý, sử dụngvà hạch toán TSCĐ cần sắp xếpTSCĐ theo từng nhóm và theo những tiêu thức đặc trng nhất định Thông th-ờng có 4 cách phân loại sau

2.1.1- Phân loại theo hình thái biểu hiệnTCSĐ hữu hình và TSCĐ vô hình.

2.1.1.1-TSCĐ hữu hình

TSCĐ hữu hình là những tài sản đợc biểu hiện bằng hình thái vật chất

cụ thể, bao gồm

Loại1: Nhà cửa vật kiến trúc

Là TSCĐ của doanh nghiệp đợc hình thành sau quá trình thi công, xâydựng nh trụ sở làm việc, nhà kho, hàng rào , tháp nớc, sân bãi các công trìnhtrang trí cho nhà cửa, đờng xá, cầu cống, đờng xá, cầu tàu cầu cảng

Loại 2: Máy móc thiết bị

Là toàn bộ các loại máy móc thiết bịdùng trong hoạt động kinh doannhcủa doanh nghiệp nh máy móc shuyên dùng, thiết bị công tác ,dây chuyềncông nghệ, những máy móc thiết bị đơn lẻ

Loại 3: Phơng tiện vận tải , thiết bị truyền dẫn

Là các loại phơng tiện vận tải gồm phơng tiện vận tải đờng sắt, đờngthuỷ, đờng bộ, đờng không đờng ống và các thiết bị truyền dẫnnh hệ thốngthông tin, hệ thống điện , đờng ống nớc, băng tải

Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý

Là những thiết bị , dụng cụ dùng trong công tác quản lý hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp nh máy vi tính phục vụ quản lý, thiết bị điện tử,thiết bị dụng cụ đo lờng, kiểm tra chất lợng, máy hút ẩm, hút bụi , chống mốimọt

Loại5: Vờn cây lâu năm, súc vật làm việc và/ hoặc cho sản phẩm

Là vờn cây lâu năm nh vờn cà phê, vờn chè, vờn cao su, vờn cây ănquả, thảm cỏ ,thảm cây xanh và súc vật làm việc và/ hoặc cho sản phẩm nh

đàn voi đàn ngựa, đàn trâu bò

2.1.1.2- TSCĐ vô hình

Tài sản cố định vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất,phản ánh một lợng giá trị mà doanh nghiệp đã thực sự đầu t xuất phát từ lợiích hay đặc quyền đặc lợi của doanh nghiệp: chi phí thành lập doanhnghiệp,chi phí su tầm phát triển, quyền đặc nhọng, quyền khai thác bằng phátminh sáng chế, nhãn hiệu thơng mại

Phân loại theo hình thức này giúp cho ngời quản lý có một nhãn quantổng thể về cơ cấu đầu t của doanh nghiệp Đây là căn cứ quan trọng để xâydựng các quyết định đầu t hoặc điều chỉnh phơng hớng đầu t cho phù hợp vớitình hình thực tế

Mặt khác nhà quản lý có thể dùng phơng pháp phân loại naỳ để đề rabiện pháp quản lý tài sản, quản lý vốn tính toán khâú hao chính xác và hợp lý

2.1.2-Phân loại theo quyền sở hữu.

Theo cách phân loại này tài sản đợc chia thành TSCĐ tự có và đi thuê 2.1.2.1.-TSCĐ tự có

T SCĐ tự cólà những tài sản xây dựng, mua sắm hoặc chế tạo bằngnguồn vốn của doanh nghiệp do ngân sách cấp, do vay ngân hàng, nguồn vốn

tự bổ sung, nguồn vốn liên doanh

2.1.2.2- TSCĐ đi thuê ngoài

Trong thời gian đi thuê đơn vị cá quền sử dụng theo chức năngcảu tàisản và có nghĩa vụ bảo quản, tu sửa và hoàn trả khi hết thời gian đi thuêTSCĐ đi thuê gồm

+ Tài sản cố định thuê hoạt động:

Là những tài sản đơn vị đi thuê của đơn vị khác đê sử dụng trong một thờigian nhất định theo hợp đồng ký kết

+ TSCĐ đi thuê dài hạn: Thực chất đây là sự thuê vốn, là những tài sản

cố định doanh nghiệp có quyền sử dụng, còn quyền sở hữu thuộc về doanhnghiệp nếu đã trả hết nợ

Cách phân loại này giúp cho ngời quản lý xác điịnh quyền sở hữu đối

với tài sản của mình đợc hiểu là quyền định đoạt, quyền quản lý và quyềnkhai thác.

2.2.3-Phân loại theo nguồn hình thành.

Phân loại theo nguồn hình thành dợc chia thành

+ TSCĐ mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn đợc cấp

+ TSCĐ mua sắm , xây dựng bằng nguồn vốn vay

+ TSCĐ đợc mua sắm , xây dựng bằng nguồn vốn tự bổ sung của đơnvị

2.2.4 Phân loại theo tình hình sử dụng.

Theo cách phân loại này TSCĐ đợc phân thành

2.2.1-Nguyên giá TSCĐ.

Nguyên giá TSCĐ là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra để cóTSCĐcho đến khi đa vào hoạt động bình thờng nh giá mua thực tế của TSCĐ,các chi phí vận chuyển, bốc dỡ, chi phí lắp đặt, chạy thử,lãi tiền vay đầu t choTSCĐ khi cha bàn giao và đa vào sử dụng thuế và lệ phí trớc bạ nếu có.2.2.1.1- Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình

+ TSCĐ loại mua sắm

Nguyên giá TSCĐ loại mua sắm (kể cả mua cũ và mua mới ) baogồm: giáthực tế phải trả, lãi tiền vay đầu t cho TSCĐ khi cha đa TSCĐ vào sử dụng,chi phí vận chuyển bốc dỡ tân trang trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng chi phí lắp

đặt chạy thử lệ phí trớc bạ nếu có

+ TSCĐ loại đầu t xây dựng

Nguyên giá TSCĐ đầu t xây dựng(cả tự làm và thuê ngoài) là giá quyết toáncông trình xây dựng theo quy định tại điều lệ quản lý đầu t và xay dựng hiệnhành, các chi phí khác có liên quan, và lệ phí trớc bạ nếu có

+TSCĐ đợc cấp đợc điều chuyển đến

Nguyên giá TSCĐ đợc cấp đợc điều chuyển đến bao gồm: Giá trị còn lại trên

sổ kế toán của TSCĐ ở các đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển đến, hoặc giá trịtheo đánh giá thực tế của hội đồng giao nhận, và các chi phí tân trang, chi phísửa chữa chi phí vận chuyển, bốc dỡ , lắp đặt, chạy thử, lệ phí trớc bạ (nếucó) mà bên nhận TSCĐ phải chi ra trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng

Riêng nguyên giá TSCĐ điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạchtoán phụ thuộc trong doanh nghiệp là nguyên giá phản ánh ở đơn vị bị điềuchuyển với bộ hồ sơ của TSCĐ đó Đơn vị nhận TSCĐ căn cứ vào nguyên giá, số khấu hao luỹ kế, giá trị còn lại trên sổ kế toán của TSCĐ và phản ánh vào

sổ kế toán Các chi phí có liên quan tới việc điều chuyển TSCĐ giữa các đơn

vị thành viên hạch toán phụ thuộc không hạch toán vào tăng nguyên giáTSCĐ mà hạch toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ

+TSCĐ đợc cho, đợc biếu, đợc tặng, nhận vốn góp liên doanh, nhận lạivốn góp do phát hiện thừa

Nguyên giá TSCĐ đợc biếu, đợc tặng nhậnvốn góp liên doanh, nhậnlại vốn góp do phát hiện thừa bao gồm: Giá trị theo đánh giá thực tế của hội

đồng giao nhận, các chi phí tân trang, sửa chữa TSCĐ và các chi phí vậnchuyển bốc dỡ, lắp đặt, chạy thử , lệ phí trớc bạ (nếu có) mà bên nhận phải

chi ra trớc khi đa vào sử dụng.

2.2.1.2- Xác định nguyên giá TSCĐ vô hình:

+ Chi phí về đất sử dụng:

Là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra có liên quan trực tiếp đến đất sử dụngbao gồm: Tiền chi ra để có quyền sử dụng đất, chi phí cho đền bù giải phóngmặt bằng, san lấp mặt bằng, lệ phí trớc bạ(nếu có) (không bao gồm các chiphí chi ra để xây dựng công trình trên đất)

Trờng hợp doanh nghiệp trả tiền thuê đất hàng năm hoặc định kỳ thìcác chi phí này đợc phân bổ dần vào chi phí kinh doanh trong các kỳ, khônghạch toán voà nguyên giá TSCĐ

+ Chi phí thành lập doanh nghiệp

Là các chi phí thực tế có liên quan trực tiếp tới việc chuẩn bị cho sựkhai sinh ra doanh nghiệp và đợc những ngời tham gia thành lập doanhnghiệp đồng ý coi nh một phần vốn góp của mỗi ngời và đợc ghi trong điều

lệ của doanh nghiệp bao gồm: Các chi phí cho công tác nghiên cứu thăm dò,lập dự án đầu t thành lập doanh nghiêp, chi phí thẩm định dự án, họp thànhlập

+ Chi phí nghiên cứu phát triển là toàn bộ chi phí thực tế doanh nghiệp

đã chi ra để thực hiện các công việc nghiêcn cứu , thăm dò, xây dựng các kếhoạch đầu t dài hạn nhằm đem lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp

+ Chi phí về bằng phát minh sáng chế bản quyền tác giả, mua bảnquyền tác giả, nhận chuyển giao công nghệ là toàn bộ các chi phí thực

tế doanh nghiệp đã chi ra cho các công trình nghiên cứu (bao gồm cả chicho sản xuất thử nghiệm, chi cho công tác kiểm nghiệm, nghiệm thu củanhà nớc), đớc nhà nớc cấp bằng phát minh sáng chế , bản quyền tác giả,hoặc cả chi phí để doanh nghiệp mua lại bản quyền tác giả bản quyềnnhãn hiệu, chi cho việc nhận chuyển giao công nghệ từ các tổ chức và cấnhân mà các chi phí này có tác dụng phục vụ trực tiếp hoạt động kinhdoanh của doanh nghiệp

+ Chi phí về lợi thế kinh doanh là khoản chi cho phần chênh lệchdoanh nghiệp phải trả thêm

Chênh lệch phải trả thêm= Giá mua- giá trị của tài sản theo đánh giáthực tế

Khi doanh nghiệp đi mua nhận sáp nhập , hợp nhất một doanh nghiệpkhác Lợi thế này đợc hình thành bởi u thế về vị trí kinh doanh về danh tiếng

và uy tín với bạn hàng về trình độ tay nghề của đội ngũ ngời lao động về tài

điều hành và tổ chức ban quản lý của doanh nghiệp đó

2.2.1.3- Xác định nguyên giá TSCĐ thuê tài chính

Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính phản ánh ở đơn vị thuê nh đơn vị chủ

sở hữu tài sản bao gồm: Giá mua thực tế,các chi phí vận chuyển, bốc dỡ, cácchi phí sữa chữa tân trang trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng, chi phí lắp đặt chạythử lệ phí trớc bạ nếu có

Phần chênh lệch giữa tiền thuê TSCĐ phải trả cho đơn vị cho thuê vànguyên giá TSCĐ đó đợc hạch toán vào chi phí kinh doanh phù hợp với thờihạn hợp đồng thuê tài chính

III- Hạch toán chi tiết TSCĐ.

Để quản lý và sử dụng TSCĐ một cách hiệu quả thì công tác hạchtoán chi tiết TSCĐ không thể thiếu đợc Thông qua hạch toán chi tiết kế toáncung cấp những chỉ tiêu quan trọng về cơ cấu TSCĐ, tình hình phân bổTSCĐ, số lợng và tình trạng chất lợng của TSCĐ

Nội dung chính của công tác hạch toán chi tiết TSCĐ

+ Đánh số TSCĐ

Là việc quy định mỗi TSCĐ một số hiệu tơng ứng theo những nguyêntắc nhất định Việc đánh số TSCĐ đợc đợc tiến hành theo từng đối tợngTSCĐ Mỗi đối tợng ghi TSCĐ không phân biệt đang sử dụng hay dự trữ đòihỏi phải có số hiệu riêng Số hiêu của mỗi đối tợng ghi TSCĐ không phânbiệt đang sử dụng hay dự trữ đòi hỏi phải có số hiệu riêng Số hiệu của mỗi

đối tợng ghi TSCĐ không thay đổi trong suốt thời gian sử dụng hay bảo hànhtại đơn vị

+ Tổ chức chi tiết TSCĐ ở bộ phận kế toán của doanh nghiệp và tại các

đơn vị bộ phận sử dụng TSCĐ

3.1-Hạch toán chi tiết tăng TSCĐ

Mọi trờng hợp tăng TSCĐ doanh nghiệp đều phải lập ban kiểm nghiệmTSCĐ, đồng thời cùng bên giao nhận lập “Biên bản giao nhận TSCĐ”

Biên bản giao nhận TSCĐ phải đợc lập thành 2 bản, có đủ chữ ký củabên giao, bên nhận và giám đốc doanh nghiệp, bên giao giữ một bản, doanh

nghiệp giữ một bản chuyển về phòng kế toán cùng với lý lịch và các tài liệu

kỹ thuật, các chứng từ có liên quan Tại phòng kế toán, căn cứ vào hồ sơTSCĐ, kế toán mở thẻ hoặc sổ để hạch toán chi tiết TSCĐ

Thẻ hoặc sổ để hạch toán chi tiết đợc mở để theo dõi từng đối tợng tàisản riêng biệt hoặc nhóm tài sản cùng loại theo mẫu quy định Thẻ hoặc sổTSCĐ đợc ghi chép những chỉ tiêu đặc trng cho đối tợng TSCĐ nh : TênTSCĐ, ký mã hiệu, mã hiệu quy cách, số hiệu , tên nớc sản xuất và tìnhhình sử dụng TSCĐ, tình hình về giá trị hao mòn của TSCĐ

Thẻ lập xong phải đợc đăng ký vào sổ đăng ký thẻ TSCĐ, thẻ đăng kýTSCĐ đợc sắp xếp bảo quản trong hòm thẻ TSCĐ và giao cho cán bộ kế toánTSCĐ giữ ghi chép và theo dõi

Ngoài ra để hạch toán TSCĐ theo từng địa điểm sử dụng, công dụng vànguồn vốn hình thành của TSCĐ, kế toán còn phải mở sổ chi tiết TSCĐ.3.2 -Hạch toán chi tiết giảm TSCĐ

Căn cứ vào chứng từ giảm TSCĐ kế toán phản ánh, ghi chép vào thẻTSCĐ và sổ chi tiết TSCĐ

Căn cứ vào quyết định số ngày tháng năm về việc bàn giao TSCĐ Bên giao nhận TSCĐ

- Ông, bà: Nguyễn văn Chức vụ : Đại diện bên nhận

- Ông bà: Hà Trọng B Chức vụ: Đại diện bên giao

Đại điểm giao nhận TSCĐ :

Xác nhận việc giao nhận TSCĐ nh sau

Nă

msảnxu

ât

Nă

m

đavàosửdụng

Cô

ngsuấtthiếtkế

Tính nguyên giá TSCĐ Hao mòn

TSCĐ

Tàiliệukỹthuật

Gíamua

Cớcphívậnchuyển

Chiphíchạythử

Nguyêngiá

TSC

Đ

Tỷlệhaomòn

%

Sốhaomòn

đã

trích

kèmtheo

Kế toán trởng( ký, họ tên)Căn cứ vào biên bản giao nhận số ngày tháng năm

Nguyêngiá

Năm Giá trị

hao mòn

Cộngdồn

IV- Công tác kế toán tổng hợp tình hình biến động TSCĐ.

Hạch toán tổng hợp TSCĐ là việc ghi chép phản ánh giá trị TSCĐ hiện

có, tình hình tăng giảm và hiện trạng của TSCĐ, kiểm tra việc giữ gìn sử dụng,bảo dỡng TSCĐ và kế hoạch đổi mới trong doanh nghiệp, tính toán phân bổchính xác số khấu hao TSCĐ vào chi phí sản xuất kinh doanh, tham gia lập kếhoạch sữa chữa TSCĐ và lập chi phí sữa chữa Qua đó cung cấp thông tin vềvốn kinh doanh của doanh nghiệp tình hình sử dụng vốn và bảo quản TSCĐ thểhiện qua cân đối cũng nh là căn cứ để tính hiệu quả kinh tế quốc dân

4.1-Các tài khoản chủ yếu sử dụng

D nợ: Nguyên giá TSCĐ hiện có.

TK211 chi tiết thành 6tiểu khoản

TK 2112-Nhà cửa, vật kiến trúc

TK2113- Máy móc, thiết bị

TK2114- Phơng tiện vận tải, truyền dẫn

TK 2115- Thiết bị dụng cụ quản lý

TK2116-Cây lâu năm ,súc vật làm việc cho sản phẩm

TK2118- TSCĐ khác

- TK212: TSCĐ thuê tài chính

TK này dùng để phản ánh giá trị hiện có vàtình hình biến động củatoàn bộ TSCĐ thuê taì chính của đơn vị

Bên nợ: Nguyên giá TSCĐ đi thuê tài chính tăng

Bên có: Nguyên giá của TSCĐ đi thuê giảm do chuyển trả lại cho bênthuê khi hết hạn hợp đồng hoặc mua lại TSCĐ của doanh nghiệp

D nợ: Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính hiện có

TK2131- Quyền sử dụng đất.

TK2132- Chi phí thành lập doanh nghiệp

TK2134- Chi phí nghiên cứu phát triển

TK2135- Chi phí về lợi thế thơng mại

TK2138- TSCĐ vô hình khác

- TK214: Hao mòn TSCĐ

Bên nợ: Phản ánh chi phí phát sinh trong kỳ

Bên có: Quyết toá n chi phí xây dựng cơ bản dở dang

D nợ: Chi phí xây dựng cơ bản dở dang

- TK001: Tài sản thuê ngoài- Tài khoản này ghi đơn

Bên nợ: Giá trị tài sản thuê nhận vào

Bên có : Giá trị thuê trả lại cho bên nhận

D nợ: Giá trị tài sản thuê ngoài hiện còn của doanh nghiệp

- TK 009: Nguồn vốn khấu hao- TK ghi đơn

Bên nợ: Mức vốn khấu hao TSCĐ trong kỳ

Bên có: Nộp khấu hao hoặc đầu t tài chính

D nợ: Phản ánh khấu hao hiện có của doanh nghiệp

Hạch toán biến động TSCĐ hữu hình

4.2- Hạch toán biến động TSCĐ hữu hình

4.2.1- Thủ tục và hồ sơ.

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, TSCĐ của doanhnghiệp thờng xuyên biến động Để quản lý tốt TSCĐ, kế toán cần theo dõichặt chẽ, phản ánh mọi trờng hợp biến động tăng giảm của TSCĐ

Mỗi khi có tăng giảm thêm, doanh nghiệp phải thành lập ban nghiệmthu, kiểm nhận TSCĐ Ban này có nhiệm vụ nghiệm thu và cùng với đơn vị

đại diện đơn vị giao TSC lập ”Biên bản giao nhận TSCĐ” Biên bản này lậpcho từng đối tợng TSCĐ.Với những TSCĐ cùng loại, giao cùng một lúc docùng một đơn vị chuyển giao thì có thể lập chung một biên bản Sau đóphòng kế toán phải sao cho mỗi đối tợng một bản để lu vào hồ sơ riêng

Hồ sơ đó bao gồm biên bản giao nhận TSCĐ, các bản sao tài liệu kỹthuật, các hoá đơn, giấyvận chuyển bốc dỡ Phòng kế toán giữ lại một bản để

làm căn cứ hạch toán tổng hợp và hạch toán chi tiết TSCĐ.

Căn cứ vào hồ sơ, phòng kế toán mở thẻ để hạch toán chi tiết TSCĐtheo mẫu thống nhất Thẻ TSCĐ đợc lập một bản và đợc để lại ở phòng kếtoán để theo dõi, phản ánh diễn biến phát sinh trong quá trình sử dụng Toàn

bộ thẻ TSCĐ đợc bảo quản tập trung tại hòm thẻ, trong đó chia làm nhiềungăn để xếp thẻ theo yêu cầu phân loại TSCĐ Mỗi nhóm này đợc lập chungmột phiếu để hạch toán tăng giảm hàng tháng trong năm

Thẻ TSCĐ sau khi đợc lập xong phải đỡc đăng ký vào sổ TSCĐ Sổnày lập chung cho toàn doanh nghiệp một quyển và cho từng đơn vị sửdụngTSCĐ mỗi nơi một quyển và cho từng đơn vị sử dụng TSCĐ mỗi nơimột quyển để theo dõi (từng phân xởng từng phòng ban)

4.2.2- Hạch toán biến động tăng TSCĐ hữu hình.

TSCĐ hữu hình của doanh nghiệp tăng do rất nhiều nguyên nhân nhtăng do mua sắm, xây dựng,cấp phát Kế toán căn cứ vào từng trờng hợp cụthể để ghi sổ cho phù hợp

4.2.2.1.- Tăng do mua sắm

Căn cứ vào các chứng từ mua TSCĐ nh hoá đơn, phiếu chi kế toán xác

định nguyên giá, lập hồ sơ TSCĐ, và ghi sổ Đồng thời kết chuyển nguồn vốnnếu sử dụng các quỹ chuyên dùng để mua sắm TSCĐ

1) Ghi tăng nguyên giá

Nợ TK211 :Nguyên giá

Nợ TK1331: Thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK331: Tổng số tiền thanh toán cha trả ngời bán

Có TK: 111,112:Thanh toán ngay

2) Kết chuyển nguồn vốn tơng ứng

Nợ TK441: Đầu t bằng vốn XDCB

Nợ TK4312: Đầu t bằng quỹ phúc lợi

Có TK 411: Nếu dùng TSCĐcho kinh doanh

CóTK4313: TSCĐ dùng cho quỹ phúc lợi

- Nghiệp vụ mua sắm thông qua lắp đặt

1) Tập hợp chi phí thực tế

Nợ TK241: Tập hợp chi phí thực tế

Nợ TK133: Thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK331,341,111,112 Các tài khoản liên quan

2) Khi hoàn thành nghiệm thu đa vào sử dụng

để ghi tăng TSCĐ và ghi giảm vốn liên doanh.

4.2.2.5- Tăng do đánh giá lại tài sản

!) Tăng do đánh giá lại tài sản

Căn cứ vào nguyên nhân thừa cụ thể để ghi sổ cho phù hợp

- Nếu TSCĐ đó đang sử dụng cần trích bổ sung khấu hao

Nợ TK 211 Nguyên giá

Có TK 214 Hao mòn

Có TK 3381

4.2.3- Hạch toán tình hình biến động giảm TSCĐ hữu hình.

TSCĐ hữu hình của doanh nghiệp giảm do nhiều nguyên nhân khácnhau trong đó chủ yếu do nhợng bán, thanh lý

4.2.3.1- Giảm do thanh lý

TSCĐ thanh lý là những TS h hỏng, không sử dụng đợc mà doanh nghiệp xét thấy không thể ( hoặc có thể ) sửa chữa để khôi phục hoạt động

Nhng không có lợi về mặt kinh tế hoặc những TSCĐ lạc hậu về mặt kỹ thuật không phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh mà không thể nhợng bán đ-ợc.

1) Xoá sổ TSCĐ

Nợ TK 821 Giá trị còn lại

Nợ TK 214 Giá trị hao mòn

Có TK 211 Nguyên giá

2) Thu nhập về hoạt động thanh lý

Nợ TK 111,112 Thu hồi bằng tiền mặt

Nợ TK 152,153 Thu hồi bằng tiền mặt

Nợ TK 131,138 Phải thu ở ngời mua

Có TK 721 Thu nhập từ hoạt động thanh lý

4.2.3.3- Giảm do chuyển thành công cụ dụng cụ nhỏ

Kế toán căn cứ vào giá trị còn lại của TSCĐ để ghi bút toán cho phù hợp

- Nếu giá trị còn lại nhỏ, kế toán phân bổ vào chi phí kinh doanh

Nợ TK 214 Giá trị mòn luỹ kế

Nợ TK 627 Tính vào chi phí sản xuất chung

Nợ TK 641 Tính vào chi phí bán hàng

Nợ TK 642 Tính vào chi phí quản lý

Có TK 211 Nguyên giá

4.2.3.4- Giảm do góp vốn liên doanh bằng TSCĐ

Nợ TK 222 Giá trị góp vốn liên doanh dài hạn

Nợ TK 128 Giá trị góp vốn liên doanh ngắn hạn

2) Thanh toán nốt số vốn liên doanh còn lại

Nợ TK 411: Chi tiết vốn liên doanh

Có TK 111,112,338 Phần chênh lệch giữa GTCL vốn góp liên doanh.4.2.3.6- Thiếu mất phát hiện trong kiểm kê

Mọi trờng hợp mất mát đều phải truy cứu trách nhiệm, nguyên nhân Căn cứ vào “Biên bản kiểm kê TSCĐ” và kết luận của hội đồng kiểm kê để

để hạch toán chính xác

Nợ TK 214 Giá trị hao mòn

Nợ TK 138,334 Giá trị cá nhân phải bồi thờng

Nợ TK 411 Nguồn vốn kinh doanh

Nợ TK 821 Chi phí bất thờng ( nếu doanh nghiệp bị tổn thất)

Có TK 211 TSCĐ hữu hình( Nguyên giá)

412

(10)

TSC§ h÷uh×nh t¨ngtheonguyªngi¸

TSC§ h÷uh×nh t¨ngtheonguyªngi¸

(10)(1)

TK 113(2)

(7)(6)

(5)(4)(3)(2)(1)

Kế toán tăng, giảm TSCĐ hữu hình tại doanh nghiệp tính thuế VAT theo

ph-ơng pháp khấu trừ Chú giải sơ đồ 1:

(1)- Mua TSCĐ hữu hình

(2)- Thuế GTGT của tài sản mua phải nộp

(3)- TSCĐhữu hình đợc cấp đợc tặng hay nhận vốn góp liên doanh

( 4)- XDCB hoàn thành bàn giao

(5)- Nhận lại TSCĐ góp liên doanh hoặc cho thuê tài chính

( 1’)- TSCĐ hữu hình giảm do khấu hao hết

(2’)- Góp vốn liên doanh hoặc cho thuê tài chính

(3’)- Giá trị hao mòn của tài sản thanh lý nhợng

(6’)- Trả lại vốn góp liên doanh

(7’)- Giá trị hao mòn của tài sản liên doanh

(8’)- Thu nhập của hoạt động thanh lý nhợng bán

(9’)- Thuế GTGT phải nộp

(10)- Thuế GTGT trực tiếp của TSCĐ

4.3- Kế toán đi thuê và cho thuê TSCĐ

Trong quá trình sản xuất kinh doanh để khắc phục tình trạng thiếu vốn

đầu t mua sắm TSCĐ hoặc để phục vụ nhu cầu kinh doanh nhất thời cácdoanh nghiệp có thể đi thuê TSCĐ Tuỳ thuộc vào thời gian và điều kiện cụthể, việc đi thuê (hoặc cho thuê) đợc phân thànhcho thuê tì chính và cho thuêhoạt động

+ Hợp đồng cho phép bên đi thuê đợc lựa chọn TSCĐ thuê với giáthấp hơn giá trị thực tế của TSCĐ tại thời điểm mua lại.

+ Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời giancần thiết để khấu hao tài sản thuê

+ Giá trị hiện tại của khoản chi theo hợp đồng ít nhất phải bằng 90%giá trị của TSCĐ thuê

Căn cứ vào hợp đồng cho thuê TSCĐ và biên bản bàn giao TSCĐ kế toán ghi

sổ cho phù hợp

4.3.1.1- Tại đơn vị đi thuê

Bên đi thuê phải ghi sổ TSCĐ theo nguyên giá tại thời điểm thuê tơng

đơng giá mua trên thị trờng coi nh là TSCĐ đi mua Đồng thời phản ánh toàn

bộ số tiền phải trả theo hợp đồng thuê nh một khoản nợ dài hạn Định kỳthanh toán tiền cho thuê theo hợp đồng Trong quá trình sử dụng bên đi thuêphải tiến hành trích khấu hao cũng nh phân bổ lãi đi thuê và chi phí kinhdoanh Theo qui định hiện hành, doanh nghiệp đi thuê hạch toán vào chi phíkinh doanh số tiền phải trả do hợp đồng thuê từng kỳ

Nợ TK 342- Nợ dài hạn (Tổng số tiền thuê phải trả kỳ này(-)trừ lãi tiền thuê phải trả

Nợ Tk 642 Lãi tiền thuê phải trả kỳ này

Có TK 315 Tổng số tiền thuê phải trả kỳ này

- Khi trả tiền thuê tài sản cố định cho bên cho thuê kế toán ghi

Nợ TK 315 Tổng số tiền thuê phải trả

Có TK 111,112

- Phí cam kết sử dụng vốn phải trả cho bên cho thuê tài chính,ghi.

Nợ TK 627,641,642 Các chi phí có liên quan

Có TK 2412 Hao mòn TSCĐ đi thuê

- Khi trả lại TSCĐ thuê taì chính cho bên cho thuê kế toán ghi

- Đồng thơì ghi kết chuyển giá trị hao mòn

Nợ TK 2142 Hao mòn TSCĐ đi thuê

Có TK 2141 Hao mòn TSCĐ hữu hình

- Trong trờng hợp phải chi thêm tiền để mua lại TSCĐ thì đồng thời với việcghi chuyển TSCĐ hữu hình thuê tài chính thành TSCĐ hữu hình thuộc sởhữu của doanh nghiệp, kế toán còn phải phản ánh thêm giá trị thêm tăngthêm của TSCĐ mua lại Căn cứ vào hoá đơn dịch vụ cho thuê tài chính vàcác chứng từ có liên quan , kế toán ghi

Nợ TK 211 TSCĐ hữu hình

Có TK 111,112

4.3.1.2- Tại đơn vị cho thuê

Về thực chất TSCĐ cho thuê vẫn thuộc quyền sở hữu của bên cho thuê,bởi vậy kế toán phải mở sổ chi tiết theo dõi cả về hiện vật và giá trị củaTSCĐ cho thuê Đồng thời, phản ánh số tiền thu từng kỳ về cho thuê Số khấuhao TSCĐ cho thuê đợc tính tơng ứng với số năm thu đợc tiền thuê Trờnghợp số năm trả tiền thuê bằng hoặc vợt quá thời hạn sử dụng TSCĐ thì chi