Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng tay cao trước mặt môn bóng chuyền tự chọn cho học sinh lớp 12 trường THPT hoàng mai nghệ an luận văn tốt nghiệp đại học

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục THể CHấT lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay trớc mặt môn bóng chuyền tự chọn cho học sinh lớp 12 trờng THPT Hoà

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục THể CHấT

lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay trớc mặt môn bóng chuyền tự chọn cho

học sinh lớp 12 trờng THPT Hoàng Mai - Nghệ An

Khóa luận tốt nghiệp đại học

Giáo viên hớng dẫn: GVC.Ths Lê Mạnh Hồng

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Phúc Ba

Lớp: 48A – GDQP

Vinh – 2011 2011 LỜI CẢM ƠN

Tụi xin chõn thành bày tỏ lũng biết ơn sõu sắc tới ThS.GVC.Lờ Mạnh Hồng, người hướng dẫn chỉ đạo, nhiệt tỡnh giỳp đỡ tụi hoàn thành khúa luận tốt nghiệp cuối khúa này

Tụi xin chõn thành cảm ơn cỏc thầy cụ giỏo trong khoa giỏo dục thể chất –Trường học Vinh, cựng cỏc thầy cụ giỏo, cỏc em học sinh lơp 12B8

trường THPT Hoàng Mai –Nghệ An dã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này.

Và qua đây cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả bạn bè, đồng nghiệp dã động viên khích lệ và giúp đỡ tận tình cho tôi trong quá trình nghiên cứu, thu thập xử lý số liệu của đề tài.

Dù đã cố gắng hết sức mình nhưng điều kiện về thời gian cững như trình độ còn hạn chê, đề tài mới chỉ bước đầu nghiên cứu trong phạm vi hẹp, nên sẽ không tránh khỏi những sai sót nhất định Vậy rất mong được

sự đóng góp ý kiến của các thầy cô cùng các bạn

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 5 năm 2011

Người thực hiện

Nguyễn Phúc Ba

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG KHÓA LUẬN

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ TRONG KHÓA LUẬN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG KHÓA LUẬN

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Đặc điểm kỹ thuật phát bóng cao tay trước mặt (môn bóng chuyền) 3

1.2 Đặc điểm giải phẩu sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông 4

1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi trung học phổ thông 6

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8

2.1 Đối tượng nghiên cứu 8

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 8

2.2.1 Nhiệm vụ 1 8

2.2.2 Nhiệm vụ II 8

2.3 Phương pháp nghiên cứu 8

2.3.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu 8

2.3.2 Phương pháp quan sát Sư phạm 8

2.3.3 Phương pháp phỏng vấn 9

2.3.4 Phương pháp thực nghiệm Sư phạm 9

2.3.5 Phương pháp xử lý số liệu 9

2.4 Tổ chức nghiên cứu 10

2.4.1 Thời gian nghiên cứu 11

2.4.2 Địa điểm nghiên cứu 11

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 12

3.1 Giải quyết nhiệm vụ 1 12

3.1.1 Đánh giá thực trạng học bóng chuyền, thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên trường THPT Hoàng Mai - Nghệ An 12

3.1.2 Cơ sở thực tiễn của các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả phát bóng cao tay trước mặt môn bóng chuyền tự chọn 14

3.2 Giải quyết nhiệm vụ 2 20

KẾT LUẬN 27

KIẾN NGHỊ 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

PHỤ LỤC 30

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TRONG KHÓA LUẬN

Bảng 3 Thực trạng sân bãi dành cho tập luyện TDTT 13

Bảng 5 Kết quả phỏng vấn về các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ TRONG KHÓA LUẬN

Biểu đồ 1 So sánh mức độ khả năng nâng cao thành tích trong tập

Biểu đồ 2 So sánh mức độ khả năng nâng cao thành tích trong tập

phát bóng qua lưới từ giữa sân 24Biểu đồ 3 So sánh mức độ khả năng nâng cao thành tích trong tập

Biểu đồ 4 So sánh mức độ khả năng nâng cao thành tích trong tập

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG KHÓA LUẬN

ĐẶT VẤN ĐỀ

Bóng chuyền hiện đại phát triển xu hướng nâng cao kỷ năng kết hợpvới phát triển năng lực thể chất, năng lực chiến thuật Nhiệm vụ đầu tiền làcủng cố nâng cao hiệu quả kỷ thuật cơ bản, phát triển thể lực chuyên môn.Ngoài những yếu tố chuyên môn trong quá trình giảng dạy giáo viên cầnquan tâm đến đặc điểm tâm – sinh lý lứa tuổi, đặc điểm tố chất thể lực củatừng lứa tuổi Để nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy kỷ thuật cơ bản cầnđổi mới phương pháp giảng dạy và phương pháp kiểm tra đánh giá đồngthời ứng dụng nhưng phương tiện khoa học kỷ thuật hiện đại

Bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc và tính thông minh,sáng tạo Hiện nay, bóng chuyền đã phát triển rộng rãi ở các trường THPT,việc giảng dạy kỷ thuật đánh bóng chuyền cho các em học sinh cũng phảichính xác nhằm nâng cao hiệu quả đánh bóng chuyền cho các học sinh

Kỷ thuật phát bóng cao tay trước mặt là một kỷ thuật rất quan trọng,

là khởi đầu của một pha bóng, sử dụng bàn tay phát bóng về phần sân đốiphương, đây cũng là một kỷ thuật tấn công Kỷ thuật phát bóng cao tay yêucầu phải chính xác, nhanh mạnh, xoáy

Xuất phát từ lý do trên đã dẫn dắt tôi chọn đề tài: "lựa chọn một số

bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát bóng cao tay trước mặt môn bóng chuyền tự chọn cho học sinh lớp 12 trường THPT Hoàng Mai - Nghệ

An ”.

Mục tiêu:

1 Đánh giá thực trạng học bóng chuyền, thực trạng cơ sở vật chất,đội ngũ giáo viên trường THPT Hoàng Mai - Nghệ An

2 Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập nhằm nâng cao hiêuquả kỷ thuật phát bóng cao tay trước mặt môn bóng chuyền tự chọn chohọc sinh trường THPT Hoàng Mai – Nghệ An.

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Đặc điểm kỹ thuật phát bóng cao tay trước mặt (môn bóng chuyền)

Bóng chuyền là môn thể thao mà khi hoạt động chủ yếu dùng cẳngtay và bàn tay trực tiếp đánh vào bóng Hoạt động bóng chuyền là hoạtđộng không có chu kỳ, trong thi đấu thường xuyên có những tình huốngkhác nhau xảy ra và diễn biến liên tục.Vị trí thi đấu của VĐV luôn luônthay đổi trên sân sau mỗi lần tranh giành quyền phát bóng và vị trí đấu thủluân chuyển theo chiều kim đồng hồ Do vậy đòi hỏi mỗi đấu thủ phải cóthể lực tốt, trình độ kỹ chiến thuật toàn diện Biết vận dụng những tư thế kỹthuật khác nhau như vậy mới có khả năng hoàn thành chức năng nhiệm vụ

ở bất kỳ vị trí nào trên sân

Trong môn bóng chuyền kỹ chiến thuật luôn luôn thay đổi biến hoá

đa dạng nhưng vẫn mang tính chất liên hoàn, nhịp điệu, có tính hấp dẫn, sôinổi, sinh động Điều kiện thiết bị đơn giản, thi đấu hấp dẫn dễ phổ cập,được quần chúng ưa thích tập luyện Thi đấu bóng chuyền có tính chất đốikháng cao, nhất là ở khâu đập bóng và chắn bóng

Phát bóng là kỹ thuật cánh tay và bàn tay kết hợp với lực toàn thân

để đánh bóng đi Điểm tiếp xúc bóng chủ yếu là các ngón tay, chai tay Quảphát bóng là khâu mở đầu cho một trận đấu, một trận đấu hay một phabóng Đây là quả tấn công đầu tiên sang phần sân đối phương, nhằm gâykhó khăn cho đối phương, tạo điều kiện thuận lợi để ghi những điểm quantrọng để giành thắng lợi

1.2 Đặc điểm giải phẩu sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông.

Lứa tuổi trung học phổ thông là lứa tuổi đầu thanh niên, là thời kỳđạt được sự trưởng thành về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể cũngmuộn so với sự phát triển cơ thể của nguời lớn Có nghĩa là ở lứa tuổi này

cơ thể các em đang phát triển mạnh, khả năng hoạt động của cac cơ quan

và các bộ phận cơ thể được nâng cao Cụ thể là :

* Hệ vận động

- Hệ xương: Ở lứa tuổi này phát triển một cách đột ngột về chiều dài,

độ dày, đàn tính xương giản, độ giảm xương do hàm lượng Magie,photpho, canxi trong xương tăng Quá trình cốt hoá xương ở các bộ phậnchưa hoàn tất Chỉ xuất hiện ở một số bộ phận cơ ( cột xương sống ) Các tổchức sụn được thay thế bằng mô xương nên cùng với sự phát triển chiềudài của xương cột sống thì khoảng cách biến đổi của cột sống không giảm

mà trái lại tăng lên có su hường cong vẹo.Vì vậy trong quá trình giảng dạycần tránh cho học sinh tập luyện với dụng cụ có trọng tải quá nặng và cáchoạt động gây chấn động quá mạnh

- Hệ cơ: Ở lứa tuổi này cơ của các em phát triển với tốc độ nhanh để

đi đến hoàn thiện, nhưng phát triển không đều và chậm hơn so với hệxương Cơ to phát triển nhanh hơn so với cơ nhỏ, cơ chi trên phát triểnnhanh hơn so với cơ chi dưới Khối lượng cơ tăng lên rất nhanh, đàn tính

cơ tăng lên không đều, chủ yếu nhỏ và dài Do vậy khi cơ hoạt động dẫnđến chóng mệt mỏi Vì vậy khi tập luyện giáo viên giảng dạy cần chú ýphát triển cơ bắp cho các em

* Hệ thần kinh

Ở lứa tuổi này hệ thống thần kinh trung ương đó khá hoàn thiện, hoạtđộng phân tích trên vỏ não về tri giác có định hướng sâu sắc hơn Khả năngnhận hiểu cấu trúc động tác và tái hiện chính xác hoạt động vận động được

nâng cao Ngay từ buổi thiếu niên đó diễn ra quá trình hoàn thiện cơ quanphân tích và những chức năng vận động quan trọng nhất, nhất là các cảmgiác bản thể trong điều kiện động tác Ở lứa tuổ này học sinh không chỉ họccác học phần động tác đơn lẻ như trước ( chạy, nhảy, bật, bay và chạm đấtkhi nhảy, ném tại chỗ và có đà….) mà chủ yếu là tường bước hoàn thiệnnhững phần đó học trước thành các liên hợp động tác tương đối hoàn chỉnh,

ở các điều kiện khác nhau, phù hợp với từng đặc điểm của học sinh Vì vậykhi giảng dạy cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, vận dụng các hìnhthứ trò chơi, thi đấu để hoàn thành tốt những bài tập đó đề ra

* Hệ hô hấp

Ở lứa tuổi này phổi các em phát triển mạnh nhưng chưa đều, khungngực cũng nhỏ,hẹp nên các em thở nhanh và nông, không có sự ổn định củadung tích sống, không khí, đó chính là nguyên nhân làm cho tần số hô hấpcủa các em tăng cao khi hoạt động và gây nên hiện tượng thiếu ôxy, dẫnđến mệt mỏi

Từ những đặc điểm tâm lý để lựa chọn một số bài tập bổ trợ trên canbản khối lượng, cương độ phù hợp với lứa tuổi học sinh trung học phổthông, đặc biệt khi áp dụng các bài tập bổ trợ cần căn cứ vào đặc điểm thểlực phù hợp với khối lượng vận động Đồng thời điều chỉnh thời gian tậpluyện cho phù hợp tâm sinh lý của học sinh để cho quá trình giảng dạy đạt

kết quả cao, giúp cho học sinh trở thành con người phát triển toàn diện vềthể chất, tinh thần Đồng thời nâng cao kết quả học tập và phần nào lôicuốn các em hăng say tham gia tập luyện và thi đấu ở trường phổ thông

1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi trung học phổ thông.

Ở lứa tuổi này quá trình tăng trưởng cơ thể của các em chưa kết thúc.Mặc dù hoạt động thần kinh cao cấp của các em đó đến lúc phát triển cao,nhưng ở một số em phần nào hưng phấn cũng mạnh hơn ức chế, dễ cónhững phản ứng thiếu kiềm chế cần thiết, do đó dễ làm rối loạn sự phối hợpvận động Tính tình, trạng thái tâm lý ở lứa tuổi này cũng hay thay đổi cólúc rất tích cực, hăng hái, nhưng có lúc lại buồn chán tiêu cực Ở tuổi nàycác em cũn hay đánh giá quá cao năng lực của mình, mới chạy bao giờcũng dốc hết sức ngay, mới tập tạ bao giờ cũng muố cử tạ nặng ngay,các

em thường ít chú ý khởi động đầy đủ, như thế rất dễ tốn sức, hay xẩy rachấn thương và chính điều đó đôi lúc làm ảnh hưởng không tốt trong tậpluyện thể dục thể thao

Nguyên lý phát triển trong triết học Mác – Lênin thừa nhận, sự pháttriển là quá trình biến đổi của sự vật từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phứctạp Đó là quá trình nảy sinh cái mới trên cơ sở cái cũ do sự đấu tranh giữacác mặt đối lập nằm ngay trong bản thân sự vật hiện tượng Sự phát triểntâm lý gắn liền với sự xuất hiện những đặc điểm mới về chất những cấu tạotâm lý mới ở những giai đoạn lứa tuổi nhất định Như vậy, sự phát triểntâm lý của con người gắn liền với sự hoạt động của con người trong đờisống thực tiễn phụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt động chủ đạo

Vì vậy, khi tiến hành công tác giáo dục thể chất cho các em ở lứatuổi này không chỉ yêu cầu học sinh thực hiện đúng, nhanh những bài tậpdưới sự chỉ dẫn trực tiếp của giáo viên mà cũn phải chú ý, uốn nắn, luônnhắc nhở và chỉ đạo, định hướng và động viên các em hoàn thành nhiệm

vụ, kèm theo khen thưởng để có sự khuyến khích động viên, nói cách khácphải dạy các em biết cách học, tự rèn luyện thân thể.

Bên cạnh đó trong quá trình giảng dạy,giáo viên cần phải động viên,khuyến khích các em học kém, tiếp thu chậm, phải khuyến khích hướngdẫn các em tập luyện tốt, lấy động viên thuyết phục là phương pháp chính,chứ không phải là vồ vập, đe dọa Qua đó tạo được hứng thú trong tậpluyện để tạo nên sự phát triển cân đối với từng học sinh và góp phần giáodục cho các em thành người có tính kiên cường, biết tự kiềm chế và có ýchí

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

30 nam học sinh lớp 12B8 trường THPT Hoàng Mai – Nghệ Angồm:

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

2.2.1 Nhiệm vụ 1

Đánh giá thực trạng học bóng chuyền, thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũgiáo viên trường THPT Hoàng Mai - Nghệ An

2.2.2 Nhiệm vụ II

Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập nhằm nâng cao hiêu quả

kỷ thuật phát bóng cao tay trước mặt môn bóng chuyền tự chọn cho họcsinh lớp 12 trường THPT Hoàng Mai – Nghệ An

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Phương pháp này tôi sử dụng nhằm mục đích thu thập thông tin bằngcách đọc và phân tích tài liệu tham khảo kết hợp ghi chép các vấn đề cóliên quan để có thể đưa ra các kết luận quan trọng và bổ ích phục vụ chohướng nghiên cứu Phương pháp này giúp cho bản thân tôi đưa ra phươnghướng nghiên cứu cũng như các cơ sở khoa học về việc giải quyết các vấn

đề một cách khoa học

2.3.2 Phương pháp quan sát Sư phạm

Quan sát sư phạm là phương pháp quan sát một hiện tượng giáo dụcnào đó, nhằm thu lượm những số liệu, tài liệu, sự kiện cụ thể đặc trưng choquá trình diễn biến của hiện tượng đó

2.3.3 Phương pháp phỏng vấn

Để có những cơ sở thực tiễn, trong phương pháp này tôi đã sử dụng

để tìm hiểu nghiên cứu thu nhận thêm thông tin qua hỏi, trả lời giữa nhànghiên cứu với các cá nhân khác nhau về vấn đề quan tâm

Về hình thức phỏng vấn tôi tiến hành 2 phương pháp

- Phỏng vấn trực tiếp

- Phỏng vấn gián tiếp

2.3.4 Phương pháp thực nghiệm Sư phạm

Để thực hiện được phương pháp thực nghiệm sư phạm tôi đã phânnhóm đối tượng nghiên cứu một cách ngẫu nhiên thành nhóm đối chứng

và nhóm thực nghiệm và sau đó cho tập luyện hai giáo án khác nhau

- Nhóm thực nghiệm được tập luyện theo hệ thống các bài tập đã lựachọn( do tôi soạn thảo)

- Nhóm đối chứng tập luyện theo hệ thống bài tập thông thườngĐây là phương pháp quan trọng mà kết quả nghiên cứu được biểuhiện thông qua kết quả của phương pháp này

2.3.5 Phương pháp xử lý số liệu

Các số liệu thu thập được kể cả nhóm thực nghiệm và nhóm đốichứng cũng như việc kiểm chứng kết quả lựa chọn các nguyên tắc xâydựng bài tập Tôi đã sử dụng phương pháp sử lý số liệu để đánh giá chínhxác số liệu liên quan Phương pháp này gồm phương pháp thống kê và

phần mềm, ở đây tôi đã sử dụng phương pháp thống kê Từ đó kiểm chứng

lại và đưa ra kết luận tránh được tính chủ quan trong quá trình nghiên cứu

và làm tăng thêm độ tin cậy cho quá trình nghiên cứu

Các công thức được sử dụng để tính bao gồm:

* Tính số trung bình thống kê.

n

xi X

n

i x

X X

B

B

A A

B A



2  2



2.4 Tổ chức nghiên cứu

Bảng 1: Thiết kế nghiên cứu

3 - Từ tháng 03 – tháng 04

năm 2011

Dự kiến các bài tập Lựa chọn bài tập

Dự kiến kết quả đạtđược

4 - Từ tháng 04 đến tháng

05 năm 2011

Hoàn thiện khóa luậnBáo cáo trước hộiđồng

Đạt kết quả cao

2.4.1 Thời gian nghiên cứu

2.4.2 Địa điểm nghiên cứu

- Trường Đại học Vinh

- Trường THPT Hoàng Mai - Nghệ An

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Giải quyết nhiệm vụ 1

3.1.1 Đánh giá thực trạng học bóng chuyền, thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên trường THPT Hoàng Mai - Nghệ An

Trường THPT Hoàng Mai là một trường có phong trào thể dục thểthao mạnh, đặc biệt là môn bóng chuyền rất được các em học sinh yêuthích, các giáo viên nhiệt tình giảng dạy Đội tuyển bóng chuyền củatrường THPT Hoàng Mai đó tham gia nhiều giải búng chuyền của huyệnđoàn Quỳnh Lưu, đạt nhiều thành tích cao

Có được điều đó là do sự quan tâm nhiệt tình của giáo giảng dạy, sựủng hộ của ban giám hiệu nhà trường đối với việc xây dựng cơ sở vật chấtphục vụ hoạt động dạy và học môn bóng chuyền tự chọn, sự yêu thích vàđam mê của học sinh đối với môn bóng chuyền tự chọn

* Thực trạng đội ngũ giáo viên

Bảng 2: Thực trạng đội ngũ giáo viên.

sỹ

Đạihọc

CaoĐẳng < 35 > 35 Nam Nữ2002-