Khoa giáo dục thể chất ------lê thị thu cúc Nghiên cứu lựa chọn các bài tập bổ trợ chuyên môn nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nam học sinh lớp 11 trờng thpt nôn
Trang 1Khoa giáo dục thể chất
- -lê thị thu cúc
Nghiên cứu lựa chọn các bài tập bổ trợ chuyên môn nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nam học sinh lớp 11 trờng thpt nông cống i- thanh hoá
Khoá luận tốt nghiệp đại học
Vinh - 2007
Trang 2Lời cảm ơn
Em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới thạc sỹ Châu Hồng Thắng, ngời đã giúp đở, hớng dẫn em tận tình trong quá trình nghiên cứu đề tài.
Qua đây tôi xin đợc bày tỏ sự biết ơn tới ban chủ nhiệm khoa, hội
đồng khoa học khoa và các thầy, cô giáo khoa giáo dục thể chất đã giúp đở, góp ý kiến chân thành để tôi hoàn thành khoá luận.
Tôi cũng bày tỏ sự biết ơn tói thầy cô giáo và học sinh trờng THPT Nông Cống I – Thanh Hoá đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài.
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên sẽ không tránh khỏi những thiếu sót.
Vậy tôi mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và bạn
bè đồng nghiệp, để đề tài đợc hoàn thiện hơn.
Mội lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!
Đã từ lâu, bộ môn này đợc đa vào giảng dạy trong các trờng học, đợcmọi ngời yêu thích và xem nh một món ăn tinh thần
Trang 3Ngày nay, TDTT không những đóng vai trò giữ gìn, cũng cố, tăng cờngsức khoẻ cho con ngời và phát triển toàn diện về mặt thể chất lẫn tinh thần, mà
nó còn có ý nghiã quan trọng đối với mỗi quốc gia trên lĩnh vực chính trị
ở thời nào cũng vậy, khi con ngời, thoả mãn về vật chất thì thờng hớng tớinhu cầu về tinh thần: họ đi tìm những niềm vui để giảm Street Vì thế, TDTT làlĩnh vực đợc nhiều ngời đón nhận
Nhiều năm qua, ủy ban TDTT và Bộ GD - ĐT rất quan tâm đến công tácGDTC và phong trào TDTT trong nhà trờng thờng xuyên đợc phát động Đặcbiệt là công tác giáo dục cũng nh trơng trình học nội khoá, việc tổ chức hoạt
động ngoại khoá để rèn luyện thân thể và cải tiến chơng trình GDTC làm choTDTT nớc nhà không ngừng phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu Cụ thể là cácmôn: bóng đá, bóng chuyền, cờ vua, điền kinh… không những nổi bật trong khu không những nổi bật trong khuvực mà còn thể hiện rất tốt trên các đấu trờng
Hiện nay, đất nớc ta đã và đang bớc vào giai đoạn công nghiệp hoá - hiện
đại hoá Nhân tố quyết định đến công nghiệp hoá– hiện đại hoá và hội nhậpquốc tế là con ngời, và là nguồn lực chủ yếu để phát triển về số lợng và chất l-ợng Công việc này đợc bắt đầu từ giáo dục phổ thông Vì vậy, đòi hỏi con ngờikhông ngừng nâng cao khả năng làm việc, sáng tạo hoạt động Nên TDTT cũng
đóng vai trò đặc biệt quan trọng góp phần vào việc phát triển nớc nhà Muốnvậy, để từng bớc nâng cao thành tích môn TDTT nói chung và môn điền kinhnói riêng là công việc từng ngày, từng giờ của nền giáo dục chúng ta
Điền kinh là một trong những môn thể thao rất gần gũi với hoạt động hàngngày của con ngời Nó bắt nguồn từ các hoạt động nh: lao động, chiến đấu Vìthế, nó có tác dụng tích cực đến các hoạt động sống hàng ngày của con ngời.Trong tất cả các môn nh bóng đá, bóng chuyền, võ… không những nổi bật trong khu Thì Điền kinh là một trongnhững môn thể thao có bề dày lịch sử, do đó đã thu hút đợc nhiều ngời tham giatập luyện, thi đấu Sở dĩ có nhiều ngời yêu thích môn Điền kinh vì: “điền kinh”
có đặc thù vừa đơn giản, dễ tập luyện nên đã tạo đợc nhiều thành tích trong thi
đấu và nâng cao sức khoẻ cho con ngời Cho nên, “điền kinh” đợc mọi ngời xem
nh là môn thể thao quần chúng và đã đợc đa vào học chính thức trong giáo dụcphổ thông
Trong học tập và thi đấu TDTT nói chung và môn nhảy cao kiểu nằmnghiêng nói riêng đòi hỏi ngời tập phải có sự nổ lực lớn về cơ bắp nên đã tạo ra
sự căng thẳng thần kinh Vì thế, mà quá trình tập luyện nó đã giúp cho con ngờiphát triển toàn diện về cơ thể Tập luyện môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng có tác
Trang 4dụng phát triển tố chất thể lực, đặc biệt là sức mạnh bột phát Yếu tố quyết địnhthành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng là sức mạnh bột phát Do đó trongquá trình giảng dạy cần áp dụng những bài tập bổ trợ chuyên môn để phát triểnsức mạnh bột phát nhằm nâng cao thành tích và nó còn góp phần làm phong phúthêm phơng tiện GDTC trong nhà trờng THPT Với phơng hớng đổi mới phơngpháp dạy và học nh hiện nay Nhng thực trạng ở các trờng THPT cho thấy việcgiảng dạy môn điền kinh cha đợc chú trọng, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, dụng
cụ tập luyện thô sơ, hệ thống các bài tập đơn giản cha đáp ứng đợc yêu cầu pháttriển thể lực cho học sinh Vì vậy, thành tích tập luyện của các em cha cao, đặcbiệt là trong môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng
Để khắc phục đợc tình trạng đó thì cần phải có nội dung giảng dạy hợp lýmang tính toàn diện nhằm nâng cao thể lực và thành tích các môn TT nói chung
và môn nhảy cao nói riêng nên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Nghiên cứulựa chọn các bài tập bổ trợ chuyên môn nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểunằm nghiêng cho nam hoc sinh lớp 11 – trờng THPT Nông Cống - I - ThanhHoá”
I, Tổng quan nhữngvấn đề nghiên cứu đề tài
I.1, Tổng quan những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể
thao
Huấn luyện thể lực luôn là cơ sở của HLTT Huấn luyện thể thao chocho vận động viên phải phù hợp với quy luật chung của giáo dục thể chất vànhững đặc điểm của huấn luyện thể thao HLTL trong HLTT luôn là vấn đề đợcquan tâm đặc biệt của các nhà khoa học, các chuyên gia, các huấn luyện viên,các giáo viên trung tâm thể thao… không những nổi bật trong khu Song khi đề cập đến vấn đề này nhiều tácgiả có những ý kiến, quan điểm khác nhau Nhng tôi đi từ quan điểm hiện đạicủa GS – huấn luyện viên Công Huân, Cộng Hoà liên bang Nga Olôzin trongcuốn “ hệ thống huấn luyện thể thao hiện đại – nhà xuất bản matxitcova ” chorằng: “ Quá trình huấn luyện thể lực cho vận động viên là việc hớng đến củng cố
và hệ thống cơ quan của cơ thể, nâng cao khả năng chức phận của chúng, đồngthời là việc phát triển các tố chất vận động (sức nhanh, sức mạnh, sức bền vàkhéo léo)” Quá trình huấn luyện thể lực và sự kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyệnthể lực chung với huấn luyện chuyên môn cho vận động viên
Huấn luyện thể lực chung: Là quá trình giáo dục toàn diện những nănglực thể chất cho vận động viên Ngời ta sử dụng các bài tập khác nhau để nâng
Trang 5cao khả năng chức phận của cơ thể để làm phong phú vốn kỹ năng, kỹ xảo vận
động cho vận động viên
Huấn luyện thể lực chuyên môn: Là quá trình giáo dục nhằm phát triển
và hoàn thiện những năng lực thể chất tơng ứng với đặc điểm của môn thể thaochuyên sâu Nó có nhiệm vụ phát triển tới mức tối đa những năng lực đó của ng-
ời tập Một vấn đề hết sức quan trọng nữa là: Quá trình HLTL là sự phù hợp củacác phơng tiện (bài tập thể chất) cũng nh các phơng pháp sử dụng trong quátrình huấn luyện phải phù hợp với các quy luật phát triển (Lứa tuổi, trình độ tậpluyện, giới tính … không những nổi bật trong khu) Olozin 1983
Thông qua các tài liệu tham khảo của những chuyên gia đầu ngành tronglĩnh vực lý luận và phơng pháp huấn luyện thể thao trong nớc của các tác giả:PGS Lê Bửu, PGS Dơng Nghiệp Chế, PGS Nguyễn Toán đều cho rằng: Quátrình HLTL cho ngời tập là hớng đến củng cố và nâng cao khả năng chức phậncủa hệ thống các cơ quan trớc LVĐ ( Bài tập thể chất )
Theo xu hớng y- sinh học của các tác giả: PTS Phan Hồng Minh, PGS TrịnhHồng Thanh, PGS Lê Quý Phợng… không những nổi bật trong khu nói đến HLTL chung và huấn luyện thể lựcchuyên môn trong huấn luyện TT là nói đến những biến đổi thích nghi về mặtsinh học (cấu trúc chức năng) diễn ra trong cơ thể ngời tập dới tác động của bàitập TT đợc biểu hiện ở năng lực hoạt động cao hay thấp
Tổng quan từ tất cả các ý kiến đã nêu ở trên thì tôi có thể nhấn mạnh rằng:chuẩn bị thể lực chung và thể lực chuyên môn cho ngời tập là sự tác động có h-ớng của LVĐ, biểu hiện ở sự hoàn thiện các năng lực thể chất, đồng thời cònnâng cao khả năng của các cơ quan chức phận tơng ứng với các năng lực vận
động của VĐV, nâng cao các yếu tố tâm lý trớc hoạt động đặc trng của mônhọc
I.2 Các cơ sở của sức mạnh bột phát.
I.2.1 Cơ sở lý luận của của sức mạnh bột phát.
Sức mạnh bột phát là một tố chất thể lực thuộc tố chất sức mạnh , sức mạnh củacon ngời đợc đo bằng lực kế hoặc máy đo trong cơ học bằng sự nổ lực của cơbắp Nói cách khác sức mạnh của con ngời là khả năng khắc phục lực đốikháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nổ lực của cơ bắp
Hoạt động của cơ bắp có thể đợc sinh ra lực trong những trờng hợp sau :
+ Không thay đổi độ dài của cơ (chế độ tĩnh)
+ Giảm độ dài của cơ (chế độ khắc phục )
+ Tăng độ dài của cơ (chế độ nhợng bộ )
Trang 6Trong đó thì chế độ nhợng bộ và chế độ khắc phục hợp lại thành chế độ độnglực
Trong các chế độ hoạt động nh vậy cơ bắp sản sinh ra các lực cơ học có chỉ sốkhác nhau Vì vậy có thể coi chế độ hoạt động của cơ là cơ sở để chúng ta phânbiệt các loại sức mạnh cơ bản, phân loại sức mạnh là một vấn đề mang tính chấttơng đối phức tạp Từ đó ngời ta phân sức mạnh thành 2 loại chính
+ Sức mạnh tuyệt đối (sức mạnh tĩnh lực )
+ Sức mạnh tốc độ
Bằng thực nghiệm của phân tích khoa học, ngời ta đã đi đến một số kết luận có
ý nghĩa cơ bản trong phân loại sức mạnh :
Trị số lực sinh ra trong các động tác chậm hầu nh không khác biệt so với cá trị
số lực phát huy trong điều kiện đẳng trờng
Trong chế độ nhợng bộ, khả năng sinh lực của cơ là lớn nhất, đôi khi gấp hai lầnlực phát huy trong điều kiện tĩnh
Trong các động tác nhanh, tỉ số lực giảm dần theo tốc độ
Khả năng sinh lực trong cá động tác nhanh tuyệt đối và khả năng sinh lực trongcác động tác tĩnh tối đa không có tơng quan với nhau
Trên cơ sở đó có thể phân chia năng lực phát huy lực của con ngời thành cácloại sau
+ Sức mạnh đơn thuần (khả năng sinh lực trong các động tác chậm hoăc tĩnh) + Sức mạnh tốc độ (khả năng sinh lực trong các động tác nhanh )
Nhóm sức mạnh tốc độ lại đợc phân nhỏ tuỳ theo chế độ vận động thành sứcmạnh động lực và sức mạnh hoản xung
Ngoài sức mạnh cơ bản nêu trên, trong thực tiễn và tài liệu khoa học còn thờnggặp sức mạnh bột phát
Theo tài liệu tham khảo lí luận GDTC của giảng viên Đậu Bình Hơng khoa GDTC- trờng Đại Học Vinh thì khái niệm sức mạnh bột phát: là khả năngcon ngời phát huy một lực lớn trong khoảng thời gian ngắn nhất
-Nắm vững đợc vấn đề này này giúp tôi có thể đi sâu hơn vào quá trình nghiên cứu để
từ đó đề ra hớng nghiên cứu hợp lí và hiệu quả hơn đến thành tích nhảy cao
I.2.2 Các yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao
Theo cơ học, độ cao khi bay của một vật đợc bắn trong chân không hợp với mặtphẳng nằm ngang một góc a
Trang 7vo và sin2 a và tỷ lệ nghịch với gia tốc rơi tự do g (g là hằng số không đổi) chonên hai yếu tố vo và a quyết định đến độ cao của trọng tâm cơ thể khi bay, độcao này quyết định đến thành tích lần nhảy Ngoài ra độ cao của trọng tâm cơthể khi bay còn phụ thuộc vào độ cao của trọng tâm cơ thể trớc khi bay, dẫn đến
sự thay đổi của trọng tâm cơ thể khi bay Độ cao đó đợc tính theo công thứcsau :
ho là độ cao của trọng tâm cơ thể trớc khi bay
Nh vậy khi chọn VĐV nhảy cao, ta phải xét về mặt di truyền, giải phẩu cơ thểcủa VĐV là bớc đầu ho càng lớn suy ra có lợi cho thành tích lần nhảy Bởi lẻ ho
là cái sẳn có của VĐV, nếu cùng một chiều cao ho đó mà VĐV vận dụng vo vàsin2a kém thì hiển nhiên thành tích cuả lần nhảy là thấp
Tóm lại: Trong nhảy cao, các yếu tố vo, a, môi trờng, độ cao của trọng tâmcơ thể trớc khi bay là yếu tố ảnh hởng đến độ cao của tổng trọng tâm cơ thể khibay Song trong đó hai yếu tố: Tốc độ bay ban đầu vo và góc độ bay ban đầu a
là hai yếu tố quyết định đến độ cao của quỹ đạo bay trọng tâm cơ thể cũng nh làquyết định đến thành tích lần nhảy Giai đoạn quyết định đến thành tích trongnhảy cao là giai đoạn giậm nhảy
Đây chính là cơ sở khoa học để tôi đi sâu hơn và có phơng pháp nghiên cứutriệt để hơn trong quá trình nghiên cứu đề tài
II Mục đích, nhiệm vụ và phơng pháp nghiên cứu.
II.1 Mục đích nghiên cứu.
Trong cuộc sống đổi mới hiện nay, việc ứng dụng những thành tựu khoa họctiên tíên vào trong cuộc sống hàng ngày, là vấn đề hết sức tất yếu và cần thiết.Vì vậy khi cuộc sống con ngời đã đợc nâng cao đòi hỏi con ngời cần có đợc sức
V
o
2sin2 αH=h
o+ 2g
Trang 8khoẻ dồi dào đáp ứng kịp thời với yêu cầu của xã hội Từ đó mục đích nghiêncứu của tôi là:
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ trợ chuyênmôn, ứng dụng trong môn nhảy cao, đi sâu nghiên cứu, thực nghiệm kiểmnghiệm của các bài tập đã đợc lựa chọn đó để nâng cao thể lực, thành tích thểthao cho các nam học sinh trờng THPT
II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
II.2.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ trợ
chuyên môn nhằm nâng cao thành thích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho namhọc sinh lớp 11 trờng THPT
II.2.2 Đánh gía hiệu quả các bài tập bổ trợ chuyên môn đã đợc nghiên cứu lựa
nhọn nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nam học sinhlớp 11 trờng THPT Nông Cống I – Thanh Hoá
II.3 Phơng pháp nghiên cứu
II.3.1 Phơng pháp phân tích các tài liệu tham khảo.
Thông qua việc phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo nh sách giáokhoa điền kinh, lý luận và phơng pháp GDTC, sinh lý TDTT, tâm lý học TDTT,huấn luyện các tố chất thể lực và một số đề tài về điền kinh Qua đó chúngtôi thấy đợc cơ sở lý luận,phơng pháp giáo dục sức mạnh mà đặc biệt là sứcmạnh bột phát để tìm ra đợc cách thức áp dụng các bài tập một cách hợp lý cho
đối tợng đang nghiên cứu
II.3.2.Phơng pháp dùng bài thử
Chúng tôi tiến hành kiểm tra hai giai đoạn trớc và sau thực nghiệm để kiểm tra
đánh giá hiệu quả các bài tập bổ trợ chuyên môn đã đợc lựa chọn chúng tôidùng một số test để đánh giá nh sau:
- Bật cao thu gối bằng hai chân ( sức mạnh bột phát)
+ T thế chuẩn bị: đối tợng ở t thế thoải mái, không gò bó
+ Cách thực hiện bật cao bằng hai chân
+ Yêu cầu: khi thực hiện đùi phải vuông góc với thân ngời, cẳng chân thẳng,hai tay đánh thẳng lên cao Bật liên tục, giữa các lần bật không có bớc đệm + Thời gian thực hiện: lần lợt từng em một bật trong 15 giây
- Nhảy cao kiểu nằm nghiêng (sức mạnh bột phát và khả năng phối hợp vận
động)
+ Cách thực hiện: thực hiện toàn bộ kỹ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng vớibớc đà chạy tự do
Trang 9+ Mức xà khởi điểm là 1m(100cm) sau đó nâng dần mức xà 5cm một.
II.3.3 Phơng pháp phỏng vấn.
Chúng tôi tiến hành phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn gián tiếp bằng phiếucác huấn luyện viên, các giáo viên có thâm niên công tác và có trình đô chuyênmôn về nhảy cao… không những nổi bật trong khu thông qua đó chúng tôi thu thập đợc những bài tập nào làphù hợp và sẽ nâng cao đợc thành tích nhảy cao cho nam học sinh ở trờngTHPT
II.3.4.Phơng pháp quan sát s phạm.
Chúng tôi tiến hành quan sát thực tế quá trình tập luyện của các lớp học tạigiảng đờng của trờng ĐHV, trờng THPT Nông Cống I và sự biến đổi tâm lýtrạng thái hng phấn, ức chế của các nam học sinh trờng THPT, các sinhviên đại học
Hai nhóm: nhóm đối chiếu và nhóm thực nghiệm cùng độ tuổi, giới tính và thờigian tập luyện
Trang 10Để đánh giá hiệu quả các bài tập đã đợc lựa chọn, chúng tôi tiến hành theo
phơng pháp thực nghiệm song song, đợc chia làm hai nhóm: Nhóm đối chiếu vànhóm thực nghiệm Có cùng độ tuổi, cùng giới tính và thời gian tập luyện
III Tổ chức nghiên cứu.
III.1 Đối tợng nghiên cứu.
Học sinh trờng THPT Nông Cống I – Thanh Hoá
III.2 Thời gian nghiên cứu.
Đề tài đợc tiến hành nghiên cứu từ ngày 15/10/2006 đến 19/5/2007
III.2.1 Giai đoạn 1: Từ ngày 15/10/2006 đến ngày 6/1/2007.
Đọc tài liệu, lựa chọn đề tài và xây dựng đề cơng nghiên cứu
III.2.2 Giai đoạn 2: Từ ngày 6/1/2007 đến 25/2/2007.
+ Tích luỹ, xử lý và phân tích các tài liệu đã tham khảo nghiên cứu
+ Giải quyết nhiệm vụ 1
III.2.3.Giai đoạn 3: Từ ngày 25/2/2007 đến 25/4/2007.
+ Giải quyết nhiệm vụ 2.
+ Viết luận văn
III.2.4 Giai đoạn 4: Từ ngày 25/4/2007 đến/19/5/2007.
Hoàn thành luận văn, tập báo cáo, và báo cáo chính thức luận văn tốt nghiệp
trớc hội đồng nghiệm thu
n
a n
b
Trang 11III.3 Địa điểm nghiên cứu: Đề tài này chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại trờng
Đại Học Vinh và trờng THPT Nông Cống I – Thanh Hoá
III.4 Dụng cụ nghiên cứu
+ Hố nhảy cao.
+ Bộ sào nhảy cao
+ Thớc đo.(cm)
IV.Phân tích kết quả nghiên cứu.
IV.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ trợ
chuyên môn nhằm nâng cao thành thích nhảy cao kiểu nằm nghiêng
IV.1.1.Cơ sở cho việc lựa chọn các bài tập bổ trợ chuyên môn nhằm nâng cao
thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng
Tuy vậy sự cha hình thành hoàn toàn về tâm lý đã làm cho các em vẫn còn biểuhiện ở sự nhàm chán, chóng quên và cũng có thể bị môi trờng tác động, tạo nên
sự đánh giá giã tạo về bản thân Khi đạt kết quả cao các em thừơng tự kiêu, tựmãn Ngợc lại khi thất bại thờng hay rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và có thể sinh
ra bi quan, chán nản Sự nhiệt tình, năng nổ hay rụt rè có thể phụ thuộc vào cảmhứng Vì vậy khó ổn định
+ Về thái độ hoạt động :
Thái độ đối với từng môn học ở các em ngày càng có sự lựa chọn do yêu cầucủa thầy cô, gia đình, xã hội mà đặc biệt là ớc mơ các trờng đại học chi phối, đóchính là khuynh hớng nghề nghiệp Một mặt các em hứng thú học tập các môn
Trang 12mà có thể đem lại ngành nghề cho bản thân mình nh ý muốn, hoặc do phongtrào học tập, sự cạnh tranh với bạn bè, hoặc do sự giảng dạy lý thú của thầy cô
đã lôi cuốn các em Mặt khác, ở lứa tuổi THPT các em vẫn còn tính ham chơi,thích dao du cùng bạn bè nên đã sao nhãng những môn học còn lại
+ Đặc điểm phát triển trí tuệ
Đối với HS THPT thì tri giác của các em đã có mục đích, ghi nhớ có chủ
định ngày càng chiếm u thế hơn… không những nổi bật trong khuĐã đợc hình thành và tiếp tục đợc củng cố vàhoàn thiện Quá trình quan sát phần lớn là chiụ sự chi phối rõ rệt của hệ thốngtín hiệu thứ hai và gắn liền với t duy trừu tợng Tuy vậy sự quan sát đó sẽ không
đem lại kết quả cao nếu nh các em thiếu sự hớng dẫn của giáo viên
+ Đặc điểm về mặt ý thức
Trong lứa tuổi này các em đã tự ý thức đợc vị trí của mình, về gia đình xã hội
Từ đó sẽ cố gắng hoàn thiện bản thân, để có một vị trí, chỗ đứng trong xã hội.Qua những đặc điểm tâm lý đã nêu trên đối với học sinh trung học phổ thông,chúng ta cần tìm hiểu kỷ và từ đó tiến hành giáo dục cần phải uốn nắn, chỉ dẫn,
định hớng cho các em hoàn thành xuất sắc việc học tập và hớng nghiệp củachính bản thân mình
IV.1.2 Đặc điểm giải phẫu sinh lý.
Lứa tuổi THPT đã có sự trởng thành tơng đối rõ về mặt thể lực, tuy nhiên sựphát triển của cơ thể vẫn cha hoàn chỉnh nh ngời lớn có nghĩa là ở lứa tuổi nàycơ thể các em đang phát triển rất mạnh, khả năng hoạt động của tất cả các cơquan và các bộ phận cơ thể đợc nâng cao, đợc thể hiện cụ thể nh sau:
+ Hệ xơng: xơng của các em đã phát triển rất mạnh, đặc biệt là về chiềudài, bề dầy của xơng cũng phát triển mạnh tuy nhiên có phần thấp hơn Hệ xơnglúc này bắt đầu giảm tốc độ phát triển, mỗi năm nữ cao thêm 0.5 – 1 cm, namcao thêm 1-3 cm Cột sống đã ổn định về hình dáng Hàm lợng chất hữu cơtrong xơng giảm do hàm lợng các chất P, Mg Ca tăng Xuất hiện sự cốt hoá ởmột số vùng nh (xơng cột sống), các tổ chức đợc dần dần thay thế mô xơng nêncùng với sự phát triển chiều dài của xơng cột sống là khả năng cong vẹo của nó.Vì vậy trong quá trình giảng dạy, nhất là trong giáo dục thể chất cần tác độngmột lợng vận động phù hợp với các em hoc sinh tránh gây tổn thơng cho xơng + Hệ cơ: ở lứa tuổi này hệ cơ đã phát triển với tốc độ nhanh, nhng cha
đồng đều và còn phần chậm hơn so với hệ xơng Cơ tơng đối yếu, các sợi cơphát triển tơng đối nhanh, đàn tính cơ tăng không đều chủ yếu là nhỏ và dài
Trang 13Do vậy khi cơ hoạt động nhanh dẫn đến mệt mỏi Vì vậy khi giảng dạy, tậpluyện giáo viên huấn luyện viên cần lu ý phát triển cơ bắp một cách hợp lý + Hệ hô hấp: đã phát triển tơng đối hoàn thiện khung ngực còn hẹp nêncác em thở nhanh và nông Cụ thể vòng ngực của nam trung bình 67 –77 cm,nữ 69 –74 cm Lúc 15 tuổi dung lợng phổi là 2 –2,5 lít Khi 16 –18 tuổi là 3-
4 lít Tần số hô hấp còn yếu, không có sự ổn định của dung tích sống Đó lànguyên nhân gây nên hiện tợng thiếu oxy dẫn đến tình trạng mệt mỏi
+ Hệ thần kinh: ở độ tuổi này hệ thần kinh trung ơng đã hoàn thiện, hoạt
động phân tích trên vỏ não về tri giác có định hớng sâu sắc hơn khả năng trigiác Cấu trúc động tác và tái diễn chính xác Tuổi thiếu niên đã diễn ra quátrình hoàn thiện cơ quan phân tích và những chức năng vận động quan trọngnhất Lứa tuổi này các em không chỉ học các động tác một cách đơn lẻ mà chủyếu là từng bớc hoàn thiện thành liên hợp động tác một cách hoàn chỉnh Vì vậy
sự linh hoạt đó đã cho ta thấy là khi giảng dạy cần thay đổi nhiều hình thức tậpluyện, vận dụng các hình thức khác nhau nh trò chơi, thi đấu để hoàn thành tốtcác bài tập đề ra
+ Hệ tuần hoàn: Buồng tim đã phát triển tơng đối hoàn chỉnh, mạch đập
70-80 lần/p đối với nam, 75- 85 lần/p đối với nữ phản ứng của hệ tuần hoàn tơng
đối nhanh chóng Vì vậy ở lứa tuổi này có thể tập các bài tập sức bền đặc biệt là
đối với các em học sinh nam Nhng phải thờng xuyên phải kiểm tra sức khoẻcủa học sinh
IV.2 Điều tra các chỉ số biểu thị trình độ phát triển sức mạnh bột phát ban đầu của nam học sinh lớp 11 trờng THPT Nông Cống I – Thanh Hoá.
Để xác định các chỉ số biểu thị trình độ phát triển sức mạnh bột phát ban đầucủa nam học sinh lớp 11 trờng THPT Nông Cống I -Thanh Hoá
Chúng tôi tiến hành điều tra ở hai lớp: lớp 11C8 và 11C9
+ Lớp 11 C8 là nhóm đối chiếu (n =20)
+ Lớp 11C9 là nhóm thực nghiệm (n=20)
+ Tổng số học sinh là 40 em
IV.1.2.1 Bài thử 1: Bật cao thu gối bằng hai chân.
Kết quả thu đợc ở bảng trứơc thực nghiệm
Bảng 1: Kết quả thành tích bật cao thu gối bằng hai chân trớc thực nghiệm
(n=20) Các chỉ số
Trang 14
Biểu đồ 1: Biểu đồ biểu thị sức mạnh bột phát.
Qua kết của của bảng 1 - biểu đồ 1 cho chúng ta thấy thành tích bật cao thugối bằng hai chân trung bình của nam học sinh lớp 11C8 là
13,21312,8
12,6
612,4 Nhóm đối chiếu Nhóm thực nghiệm(Lần)
Nhóm
Trang 15+ Hệ số biến sai: Cv:=15% > 10% có nghĩa là kết quả bật cao thu gối bằng 2chân của nam học sinh lớp 11C8 không đồng đều
- Thành tích : bật cao thu gối bằng 2 chân trung bình của nam học sinh lớp11C9 là :
IV.1.2.2 Bài thử 2: nhảy cao kiểu nằm nghiêng đánh giá sức mạnh bột phát
và khả năng phối hợp vân động
Kết quả thu đợc ở bảng 2 : trớc thực nghiệm (n=20)
