Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức hồ chí minh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp tỉnh thanh hóa luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa” được hoàn thành là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu tâm huy

LÊ THU TRANG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN

LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH THEO TẤM

GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG

CẤP CHUYÊN NGHIỆP TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Minh Hùng

NGHỆ AN, 2012

lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa” được hoàn thành là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu tâm huyết của người thực hiện.

Bằng tất cả tình cảm chân thành của mình, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn đến lãnh đạo trường Đại học Vinh, Khoa sau đại học, lãnh đạo cơ quan Đảng ủy khối các cơ quan Tỉnh Thanh Hóa đã tạo mọi điều kiện để chúng tôi được học tập, nghiên cứu hoàn thành khoá học nhằm nâng cao trình độ, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu công tác.

Tôi xin trân trọng cảm ơn các nhà giáo, các nhà khoa học đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ chúng tôi trong suốt quá trình học tập vừa qua Đặc biệt tôi

xin chân thành cảm ơn nhà giáo, nhà khoa học PGS.TS Phạm Minh Hùng đã

tận tình hướng dẫn, và có nhiều hướng gợi mở để tôi phát huy khả năng sáng tạo trong công trình nghiên cứu này.

Xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học là Chủ tịch Hội đồng, phản biện và các uỷ viên Hội đồng khoa học đã dành thời gian quí báu để đọc, nhận xét, góp ý cho bản luận văn của tôi hoàn thiện hơn Cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và người thân đã động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu khoa học trong thời gian qua

Mặc dù bản thân đã có những nỗ lực cố gắng để hoàn thành các nội dung đặt ra cho khoá học và cho đề tài luận văn tốt nghiệp, song chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế, khiếm khuyết Vì vậy tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy, cô giáo, các nhà khoa học để bản luận văn được hoàn thiện hơn.

Nghệ An, tháng 9 năm 2012

Tác giả

Lê Thu Trang

MỞ ĐẦU -1

1 Lý do chọn đề tài -1

2 Mục đích nghiên cứu -3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu -3

4 Giả thuyết khoa học -3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu -3

6 Phương pháp nghiên cứu -3

7 Cấu trúc của luận văn -4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP -5

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu -5

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài -7

1.2.1 Giáo dục và công tác giáo dục -7

1.2.2 Đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh -8

1.2.3 Quản lý và quản lý công tác giáo dục học sinh -15

1.2.4 Hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh -16

1.2.5 Giải pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh -17

1.3 Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh -18

1.3.1 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp -18

1.3.3 Nội dung, phương pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên

nghiệp. -22

Tiểu kết chương 1 -32

Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP, TỈNH THANH HÓA -33

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục tỉnh Thanh Hoá- 33 2.2 Khái quát về các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -35

2.2.1 Về mạng lưới trường TCCN -35

2.2.2 Về quy mô học sinh -35

2.2.3 Về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý -36

2.2.4 Kết quả học tập -39

2.2.5 Thuận lợi, khó khăn của các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -43

2.3 Thực trạng giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp, tỉnh Thanh Hóa. -44

2.3.1 Những việc đã làm -44

2.3.2 Những kết quả đã đạt được -44

2.4 Thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp, tỉnh Thanh Hóa. -47

2.5 Nguyên nhân của thực trạng -55

Tiểu kết chương 2 -61

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TỈNH THANH HÓA -62

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp -62

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu -62

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn -62

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả -62

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi -62

3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -62

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, HS về sự cần thiết phải tăng cường quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -62

3.2.2 Xây dựng kế hoạch giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa một cách khoa học -66

3.2.3 Tổ chức, chỉ đạo chặt chẽ công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -69

3.2.4 Thường xuyên kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa -73

Thanh Hóa -76

3.3 Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất -79

3.3.1 Mục đích khảo sát -79

3.3.2 Nội dung và phương pháp khảo sát -79

3.3.3 Kết quả khảo sát về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp -79

Tiểu kết chương 3 -84

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ -85

1 Kết luận -85

2 Kiến nghị -86

TÀI LIỆU THAM KHẢO -89 PHỤ LỤC

Nội dung Từ viết tắt

DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN VĂN

Bảng 2 1: Số học sinh theo học trong các trường TCCN tỉnh Thanh Hóa -36

Bảng 2.2: Đội ngũ cán bộ, giáo viên trong các trường TCCN tỉnh Thanh Hoá -38

Bảng 2.3 Kết quả học tập, rèn luyện năm học 2011 – 2012của HSSV trên địa bàn Tỉnh Thanh Hoá -40

Bảng 2.4 Kết quả học tập, rèn luyện năm học 2011 – 2012 của HS các trường TCCN tỉnh Thanh Hoá -41

Bảng 2.5 Nhận thức về tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của sinh viên các trường TCCN -45

tỉnh Thanh Hoá. -45

Bảng 2.6 Bảng đánh giá nội dung của việc giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường TCCN tỉnh Thanh Hoá -47

Bảng 2.7 Bảng đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho HS ở các trường TCCN tỉnh Thanh Hoá -52

Bảng 2.8 Bảng đánh giá chất lượng quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường TCCN tỉnh Thanh Hoá -54

Bảng 3.1: Đánh giá sự cần thiết của các giải pháp đề xuất (n=150) -80

Bảng 3.2: Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất (n=150) -82

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đạo đức là một trong những vấn đề được Chủ tịch HCM thường xuyênchú trọng quan tâm nhằm xây dựng được một đội ngũ cán bộ đảng viên vừahồng vừa chuyên phục vụ cho sự nghiệp cách mạng XHCN dưới sự lãnh đạocủa Đảng Trong đó học sinh, sinh viên là một trong những đối tượng mà Báclưu ý cần phải quan tâm giáo dục đạo đức Tại đại hội Sinh viên Việt Nam lầnthứ 2 (07/-02/1958), Người đã từng nói: “ Thanh niên bây giờ là một thế hệ vẻvang Vì vậy, phải tự giác, tự nguyện, cải tạo tư tưởng của mình để xứng đángvới nhiệm vụ của mình Tức là thanh niên phải có đức, có tài” Đến khi viết dichúc, Người vẫn dành một phần quan trọng để bàn về vấn đề giáo dục đạođức cho thanh niên và yêu cầu: “ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đứccách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa

xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau làmột việc rất quan trọng và rất cần thiết

Đạo đức ngày nay càng được coi trọng, nhất là trong thời kì nước ta đãchuyển đổi từ chế độ bao cấp sang nền kinh tế thị trường, chúng ta đang rấtcần những thế hệ công dân tốt và đội ngũ cán bộ có đủ cả đức lẫn tài Bởi khiViệt Nam mở cửa giao lưu buôn bán với bạn bè bốn phương thì cũng mở racho văn hóa Việt Nam rất nhiều vấn đề Bên cạnh mặt tích cực mà công cuộcgiao lưu với nước ngoài mang lại cho chúng ta như giúp kinh tế Việt Namphát triển mạnh mẽ, tạo cho chúng ta những con người năng động thì nó cũnglàm cho thuần phong mỹ tục, những truyền thống tốt đẹp mà chúng ta đã xâyđắp và giữ gìn hàng nghìn năm có xu hướng dần mai một Những thói hư tậtxấu ảnh hưởng đến tất cả mọi người và sẽ tác động đến nền tảng của đất nước.Không ai khác mà chính thế hệ trẻ, những học sinh, sinh viên - trụ cột của đấtnước trong tương lai sẽ là những con người giữ vững và xây dựng nền móng

ấy thêm vững chắc

Công cuộc hội nhập đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ không chỉ giỏi vềchuyên môn mà còn phải vững về lập trường, chính trị tư tưởng, chuẩn mực

về đạo đức tác phong. Mặt khác, quá trình hội nhập cũng là quá trình du nhập,thâm nhập các tư tưởng đạo đức, văn hoá lối sống của các quốc gia khác trong

đó không tránh khỏi các tư tưởng đạo đức lệch lạc, thực dụng, không phù hợpvới bản sắc văn hoá, đạo đức của người VN làm ảnh hưởng đến những quanđiểm về tình bạn, tình yêu, tình dục trong lứa tuổi thanh niên sinh viên … mànhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức hay có cách nhìn nhận vàhiểu sai về những vấn đề này

Hội nghị BCH TW Đảng cộng sản Việt Nam lần II khoá VIII, khi đánhgiá về công tác giáo dục đào tạo trong thời gian qua đã nêu “Đặc biệt đáng longại trong một bộ phận học sinh, sinh viên có trình trạng suy thoái đạo đức,

mờ nhạt lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp

vì tương lai của bản thân và đất nước”

Trong những năm tới cần “tăng cường giáo dục công dân, giáo dục tưtưởng đạo đức, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê Nin…tổ chức cho học sinhtham gia các hoạt động xã hội, văn hoá, thể thao phù hợp với lứa tuổi và vớiyêu cầu giáo dục toàn diện

Như vậy, từ thực tiễn, trước yêu cầu khách quan và cấp bách của côngcuộc đổi mới, việc giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh theo tư tưởng

Hồ Chí Minh là nội dung quan trọng hàng đầu trong việc rèn luyện nhân cáchtuổi trẻ, là sự chuẩn bị cực kỳ hệ trọng giúp họ vào đời, lập thân, lập nghiệp

Sự chuẩn bị này cũng đồng thời là một phương diện hợp thành không thểthiếu; nó luôn luôn giữ vị trí nền tảng, then chốt, có ý nghĩa lý luận, ý nghĩathực tiễn quan trọng, sâu sắc và cấp bách trong chiến lược con người, chiếnlược “trồng người” của dân tộc ta trong thế kỷ XXI

Với những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao

hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải phápnâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức HồChí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dụchọc sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấpchuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

4 Giả thuyết khoa học

Có thể nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnhThanh Hóa, nếu đề xuất được các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khảthi

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý công tác giáo dục học

sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyênnghiệp

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý công tác giáo dục

học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấpchuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

5.3 Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dụchọc sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấpchuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xâydựng cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp phân tích- tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ

sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn có cácphương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp quan sát;

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;

6.3 Phương pháp thống kê toán học

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý công tác giáo dục học

sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyênnghiệp

- Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý công tác giáo dục học

sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyênnghiệp tỉnh Thanh Hóa

- Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo

dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấpchuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Xưa kia các nhà Nho quan niệm “tiên học lễ, hậu học văn” Từ xa xưa,nhân loại đã coi trọng giáo dục đạo đức, tư cách trước lúc học và dạy văn hóa.Hiện nay, có một thực tế, trong giáo dục- đào tạo, đặc biệt là các trườngTCCN chúng ta vẫn chưa chú trọng nhiều đến mảng tư tưởng chính trị, đạođức nhân văn con người, có chú trọng nhưng cũng chưa thật sự hiệu quả,trong khi đó, chính nó mới là mảng tiên đề quyết định một con người xã hộithành đạt Bác Hồ từng nói: “có tài mà không có đức thì cũng trở thành người

vô dụng.” Tính cần thiết và ích lợi mang lại thì đã rõ, vấn đề là xác định tínhchất, nội dung của hai mảng đó để có cách thức giáo dục phù hợp Và cần cócách thức nào để nâng cao hơn nữa công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạođức nhân văn trong chỉnh thể chương trình giáo dục đào tạo con người Trongcác mặt nội dung của giáo dục cái khó nhất vẫn là giáo dục đạo đức Để tạo ramột tài năng dễ hơn là tạo ra một người có đạo đức hoàn mỹ, tương xứng vớitài năng đó Phải thấy rằng, việc dạy nào thì cũng tác động đồng thời đến tìnhcảm của người học, nhưng dạy đạo đức thì phải tác động đến tư tưởng tìnhcảm nhiều hơn nên đòi hỏi phải sinh động hơn Còn giáo dục văn hóa, nềntảng thiết yếu là năng lực nhận thức, lĩnh hội tri thức và xử lí tri thức

Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, tích cực và chủđộng hội nhập kinh tế quốc tế, phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa, thìviệc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh trởnên hết sức quan trọng Bởi vì tư tưởng đạo đức của Người luôn là bộ phậnquan trọng của nền tảng tinh thần xã hội, là động lực, nguồn sức mạnh to lớn

để nhân dân ta phát huy nội lực, vượt qua thách thức, khó khăn để tiến lên

Học tập, tu dưỡng đạo đức thường xuyên là cơ sở để hoàn thiện mỗi cánhân, vì đạo đức của mỗi người không phải tự nhiên xuất hiện mà do mỗingười tự học tập, tu dưỡng, rèn luyện trong hoạt động thực tiễn và tiếp thu sựgiáo dục, quản lý của tổ chức, tập thể, cộng đồng gia đình và xã hội vì vậy,

để giữ gìn và phát huy những giá trị cao đẹp, đòi hỏi mỗi người phải thườngxuyên học tập, tu dưỡng, rèn luyện, tự hoàn thiện chính bản thân mình Mọi

sự buông thả, thiếu tự giác học tập, rèn luyện, tu dưỡng, xa rời sự quản lý,giáo dục của tập thể, cộng đồng, đoàn thể và gia đình là con đường dẫn tới sự

- Ban tư tưởng Văn hóa Trung ương: “ Học tập và làm theo tấm gương

đạo đức Hồ Chí Minh” NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội – 2007 [2]

- Mạnh Hà, “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”,

Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội – 2007 [20]

- Kỷ yếu kết quả 4 năm triển khai cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm

gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội-2011.

- Phùng Hữu Phú, Quán triệt và triển khai hiệu quả Cuộc vận động

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Tạp chí Công tác tư

- Viện Hồ Chí Minh- Khu di tích chủ tịch Hồ Chí Minh (2007), “Học

tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Nxb Chính trị Quốc gia,

Hà Nội [47]

- Luận án Tiến sỹ của Trần minh Đoàn năm 2002: “ Giáo dục đạo đức

cho thanh niên học sinh theo Tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay” [15]

- Mai Trang Long, Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo Bác, Báo

Nhân Dân [27]

- Hoàng Lập, Công an tỉnh Khánh Hòa học tập và làm theo tấm gương

đạo đức Hồ Chí Minh, báo Nhân Dân, 29/11/2007 [26]

- Thành Tâm, Hà Nội đã thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm

theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” một cách sáng tạo, báo Hà Nội Mới.

[42]

- Ban tư tưởng- Văn hóa Trung ương: Đẩy mạnh học tập và làm theo

tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2007

Các tác giả nêu trên đã tập trung phân tích và nêu lên những quan điểm,nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, về đạo đức cùng những chuẩnmực, nguyên tắc đạo đức mới, đạo đức cơ bản của con người Việt Nam; Đềcập đến những vấn đề chuẩn mực đạo đức, những mẩu chuyện về Bác chothấy sự cần thiết phải đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh Tuy nhiên chưa có một công trình nào nghiên cứu nâng cao hiệuquả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Thanh Hóa

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Giáo dục và công tác giáo dục

1.2.1.1 Giáo dục

Có nhiều cách hiểu về khái niệm giáo dục

- Giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sựphát triển tinh thần, thêt chất của một đối tượng nào đó làm cho đối tượng đódần dần có được những phẩm chất và năng lực đề ra

- Giáo dục còn được coi là quá trình phát triển của một cá nhân, là quátrình trở thành người, là sự phát triển nhân cách do tác động của nhiều nhân tốkhác nhau

- Giáo dục là cơ sở hạ tầng của xã hội với các chức năng cơ bản là nângcao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.

Tóm lại: Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, là quá trình truyềnthụ và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử- xã hội giữa các thế hệ Xã hội càng pháttriển thì vai trò của giáo dục càng được đề cao

1.2.1.2 Công tác giáo dục

Công tác giáo dục là một công việc/hoạt động quan trọng trong các nhàtrường, nhằm hình thành ở người học những phẩm chất đạo đức, những thóiquen hành vi

1.2.2 Đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.2.1 Đạo đức

Xét về mặt từ nguyên, danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng La tinh làmos (moris) - lề thói, một phương thức điều chỉnh hành vi con người Đạođức đòi hỏi các cá nhân phải chuyển hoá những đòi hỏi của xã hội vànhững biểu hiện của chúng thành nhu cầu, mục đích và hứng thú hoạtđộng của mình Biểu hiện của sự chuyển hoá này là hành vi cá nhân tuântheo những ngăn cấm, những khuyến khích, những chuẩn mực phù hợpvới đòi hỏi của xã hội Do vậy, sự điều chỉnh đạo đức mang tính tựnguyện và xét về bản chất, đạo đức là sự lựa chọn của con người

Đạo đức là một hiện tượng lịch sử và xét cho cùng, là sự phản ánh củacác mối quan hệ xã hội Có đạo đức của xã hội nguyên thuỷ, đạo đức của chế

độ chủ nô, đạo đức phong kiến, đạo đức tư sản, đạo đức cộng sản Trong xãhội có giai cấp, đạo đức có tính giai cấp Đồng thời, đạo đức cũng có tính kếthừa nhất định, phản ánh “Những luật lệ đơn giản và cơ bản của bất kì cộngđồng nào” (Lê Nin) Đó là những yêu cầu đạo đức liên quan đến những hìnhthức liên hệ đơn giản nhất giữa người và người Mọi thời đại đều lên án cái

ác, tính tàn bạo, tham lam, hèn nhát, phản bội và ca ngợi cái thiện, sự dũngcảm, chính trực, độ lượng, khiêm tốn “Không ai nghi ngờ được rằng nóichung đã có một sự tiến bộ về mặt đạo đức cũng như về tất cả các ngành tri

thức của nhân loại” (Enghen) Vì vậy, quan hệ giữa người với người ngàycàng mang tính nhân đạo cao hơn.

Có nhiều quan niệm khác nhau về đạo đức:

+ Tác giả Nguyễn Kim Bôi dẫn quan điểm học thuyết Mác – Lê Nin:

“Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội có nguồn gốc từ lao động sản xuất vàđời sống cộng đồng xã hội Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản ánh

và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội Vì vậy, tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức

xã hội (đạo đức) cũng thay đổi theo Và như vậy đạo đức xã hội luôn mangtính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc” [5]

+ Giáo trình “Đạo đức học” chỉ rõ: “Đạo đức là một hình thái ý thức xãhội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh

và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với

xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sứcmạnh của dư luận xã hội” [25]

+ Từ điển Tiếng Việt (Nxb Khoa học xã hội) định nghĩa: “Đạo đức lànhững tiêu chuẩn, những nguyên tắc quy định hành vi quan hệ của con ngườiđối với nhau và đối với xã hội Đạo đức là những phẩm chất tốt đẹp của conngười theo những tiêu chuẩn đạo đức của một giai cấp nhất định” [45]

+ Theo tác giả Trần Hậu Kiểm: “Đạo đức là tổng hợp những nguyêntắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnhhành vi của mình vì lợi ích xã hội, hạnh phúc của con người trong mốiquan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân và tập thể hay toàn

xã hội” [25]

+ PGS.TS Phạm Khắc Chương cho rằng: “Đạo đức là một hình thái ýthức xã hội, là tổng hợp những quy tắc, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội, nhờ nócon người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích,hạnh phúc của con người và tiến bộ xã hội trong quan hệ xã hội giữa conngười với con người, giữa cá nhân và xã hội” [7]

Như vậy, có nhiều định nghĩa khác nhau về đạo đức Tuy nhiên, có thểhiểu khái niệm này dưới hai góc độ:

Góc độ xã hội: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt, phảnánh dưới dạng những nguyên tắc, yêu cầu, chuẩn mực Đạo đức điều chỉnhhành vi của con người cho phù hợp với lợi ích của người khác và của xã hội.Góc độ cá nhân: Đạo đức là những phẩm chất của con người, phản ánh

ý thức, tình cảm, ý chí, hành vi, thói quen và cách ứng xử của họ trong cácmối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội, giữa bản thân họ vớingười khác và với chính bản thân mình

Đạo đức có ba chức năng cơ bản:

Chức năng giáo dục:

Chức năng giáo dục của đạo đức là để hình thành những quan điểm cơbản nhất, những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức cho con người Nógiúp con người có khả năng lựa chọn, đánh giá các hiện tượng xã hội vì trongđời sống tinh thần của bất cứ xã hội nào cũng tồn tại hệ thống những quy tắc,nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức để định hướng cho con người Hệ thống nàyhình thành để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, phù hợp với lợi íchchung và lợi ích riêng của mọi người Đồng thời, con người dựa vào đó để tựđiều chỉnh mình Vì vậy, chức năng giáo dục đóng vai trò quan trọng nhấttrong việc hình thành nhân cách con người Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy:

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn,

Phần nhiều do giáo dục mà nên” [36]

Chức năng điều chỉnh hành vi:

Chức năng điều chỉnh hành vi đạo đức có tác dụng làm cho hoạt độngcủa con người phù hợp với lợi ích của xã hội, của cộng đồng Thực tế đờisống đa dạng, phức tạp nên chức năng giáo dục và chức năng điều chỉnh hành

vi đạo đức có vị trí rất quan trọng và cần thiết trong đời sống xã hội

Xã hội muốn ổn định và phát triển, đòi hỏi tính tự nguyện, tự giác củamỗi con người Xã hội càng văn minh thì tính tự giác của con người phải càngcao Những chuẩn mực đạo đức giúp con người điều chỉnh ý chí và hành vicủa mình nhằm đáp ứng yêu cầu chung của nền đạo đức xã hội

Chức năng điều chỉnh hành vi của đạo đức được thể hiện bằng hai hìnhthức chủ yếu:

- Xã hội và tập thể cần tạo ra dư luận để khen ngợi, khuyến khích chủthể có đạo đức, có những hành vi tốt đẹp Đồng thời, cần phê phán nghiêmkhắc và lên án những biểu hiện không lành mạnh, gây tác hại cho con người

- Bản thân chủ thể đạo đức phải tự giác, tự nguyện điều chỉnh hành vicủa mình trên cơ sở những chuẩn mực đạo đức của xã hội

Chức năng nhận thức:

Đạo đức là công cụ giúp con người nhận thức xã hội về mặt đạo đức.Các quan điểm, tư tưởng, những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức vừa làkết quả phản ánh tồn tại xã hội của con người vừa tác động trở lại đờisống con người

Các chuẩn mực đạo đức là những tiêu chuẩn giá trị đạo đức phù hợp yêucầu phát triển của xã hội, tạo nên tính cách tốt đẹp của mỗi con người Nóđược con người đánh giá, thừa nhận và khái quát thành những khuôn mẫu vềmặt đạo đức để con người căn cứ vào đó mà xem xét, đánh giá, điều chỉnhbản thân

Chức năng nhận thức có vai trò định hướng cho mọi hành vi của chủ thểđạo đức Chức năng nhận thức đã trang bị cho con người những tri thức líluận và thực tiễn đạo đức để con người nhận thức được lẽ phải, tránh nhữngcái xấu Để thực hiện tốt chức năng này, mỗi người cần phải rèn luyện mìnhtrong đời sống để nhận biết những giá trị đạo đức Đồng thời, xã hội cũng cần

có những biện pháp tuyên truyền, giáo dục cho mọi người có tri thức về đạođức, hiểu những chuẩn mực đạo đức trong xã hội

1.2.2.2 Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Ở Hồ Chí Minh, đạo đức đã đạt tới một sự thống nhất chặt chẽ giữa nói

và làm, giữa đời công và đời tư, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đờithường Do đó, Người đã trở thành "tinh hoa và khí phách, lương tâm và vinhdự", thành biểu tượng của đạo đức và văn minh, không phải chỉ của Đảng ta,dân tộc ta, mà còn là biểu tượng của đạo đức - văn minh nhân loại Đúng như

bạn bè quốc tế đã đánh giá: "Giữa lúc vàng thau lẫn lộn, đồng chí Hồ ChíMinh trở thành trung tâm và tượng trưng cho cuộc xung đột lớn lao đang diễn

ra giữa cái cũ và cái mới, giữa chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa xã hội Sở dĩbản anh hùng ca Việt Nam thu hút được lòng yêu mến của hàng trăm triệungười trên thế giới, chính là vì nó được tiêu biểu bởi nhân vật phi thường đó"

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã làm trong sáng thêm lương tâm của dân tộc và của loài người.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hiến dâng cả cuộc đời và sự nghiệp của mìnhcho dân tộc và nhân loại Con người, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng củaNgười là một chỉnh thể thống nhất, ở đó có mối liên hệ hữu cơ không thể táchrời giữa tư tưởng và hành động, giữa lý luận và thực tiễn, trong suy nghĩ vàcách ứng xử Cả cuộc đời của Người đã hiến dâng cho sự nghiệp cứu nước,cứu dân, cho nước nhà được độc lập, đồng bào ta được tự do, ai cũng có cơm

ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

''Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta, đã sinh ra Hồ Chủ Tịch,Người anh hùng dân tộc vĩ đại và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhândân ta và non sông đất nước ta” Điều đó đã trở thành chân lý làm rung độngcon tim mỗi người Việt Nam khi nhắc đến tên Người - Hồ Chí Minh

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương đạo đức của một vĩ nhân, một lãnh tụ cách mạng vĩ đại nhưng đồng thời cũng là tấm gương đạo đức của một người bình thường mà ai cũng có thể học theo, làm theo.

"Không có gì quý hơn độc lập, tự do", đó là lý tưởng, là lẽ sống màcũng là học thuyết chính trị - đạo đức của Hồ Chí Minh, của dân tộc ViệtNam Ham muốn tột bậc của Người là làm sao cho nước ta được hoàn toànđộc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc,

ai cũng được học hành

Chính ham muốn mãnh liệt ấy đã tạo cho Người một ý chí, một nghịlực phi thường để "giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thểchuyển lay, uy vũ không thể khuất phục" Cho đến khi phải từ biệt thế giới

này, điều luyến tiếc duy nhất của Người vẫn chỉ là "không được phục vụnhân dân lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa".

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương đạo đức của một bậc đại trí, đại dũng, đại nhân.

Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức của tinh thần: Thắng không kiêu, khókhông nản Cuộc đời Hồ Chí Minh là một chuỗi những năm tháng vô cùnggian khổ: hai lần ngồi tù, một lần lãnh án tử hình; có giai đoạn hoạt động rấtsôi nổi, được đánh giá cao, có giai đoạn bị hiểu lầm, ngộ nhận, lâm vào cảnh

"như là sống ở bên lề, ở bên ngoài của Đảng” Vượt qua được thử thách khổ

ải, tù đày đã rất khó, nhưng vượt qua được thử thách do bị hiểu lầm, nghi kịcòn day dứt hơn nhiều Để kiên trì chân lý, giữ vững quan điểm độc lập, tựchủ, Người đã bình tĩnh, chủ động vượt qua những năm tháng khó khăn đó.Lê-nin từng nói: không sợ đói, không sợ chết, chỉ sợ không chiến thắng đượcphút yếu đuối của bản thân Trong khó khăn, Người vẫn luôn luôn "tựkhuyên mình": muốn nên sự nghiệp lớn, tinh thần càng phải cao Dù có lúcphải "hoá lệ thành thơ" thì điều đó cũng chỉ vì nhân dân, vì Tổ quốc chứkhông phải vì cảnh ngộ cá nhân

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương đạo đức của một lãnh tụ hết lòng thương yêu, quý trọng đối với nhân dân.

Hồ Chí Minh luôn luôn tin tưởng vào trí tuệ và sức mạnh của nhân dân,cho nên mọi chủ trương, chính sách đều xuất phát từ nhu cầu và lợi ích củanhân dân, luôn luôn dựa vào dân, "lấy dân làm gốc" Người giáo dục cán bộphải nêu cao tinh thần phục vụ, tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, phảichăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bởi "nếu nước được độclập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng không cónghĩa lý gì"

Để làm tròn trách nhiệm là người đầy tớ trung thành của nhân dân,Người dạy cán bộ phải gần dân, hiểu tâm lý, nguyện vọng của dân, lắng nghe

ý kiến của dân, của "những người không quan trọng", không được lên mặt

"quan cách mạng", cậy quyền cậy thế, đè đầu cưỡi cổ dân Mặc dù uy tín rất

cao, có sức hấp dẫn rất lớn, được toàn dân suy tôn là "Cha già của dân tộc"nhưng không bao giờ Người xem mình đứng cao hơn nhân dân Người coiviệc phải gánh chức Chủ tịch cũng như việc "người lính vâng mệnh lệnhquốc dân ra mật trận" Nhận được thư, quà chúc mừng của nhân dân, dù bậntrăm công nghìn việc, Người vẫn tự tay viết thư trả lời, cảm ơn một cáchthân tình, chu đáo, nêu một tấm gương ứng xử rất văn hóa, đầy khiêmnhường và kính trọng đối với nhân dân.

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương đạo đức của lòng nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết mực.

Bác Hồ là "muôn vàn tình thân yêu" đối với đồng chí, đồng bào Trongtình yêu thương đó, có chỗ cho mọi người, không quên, không bỏ sót một ai.Trái tim mênh mông của người ôm trọn mọi nỗi đau khổ của nhân dân.Người nói một cách cảm động: "Mỗi người, mỗi gia đình đều có một nỗi đaukhổ riêng; gộp những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thìthành nỗi đau khổ của tôi" Tình thương yêu đó được mở rộng đối với nhândân lao động toàn thế giới Đối với những người lầm lạc, ngay cả đối vớinhững người chống đối hay kẻ thù, Người cũng thể hiện một lòng khoandung, độ lượng hiếm có Kẻ thù xâm lược đã gây nên bao tội ác man rợ đốivới nhân dân ta, nhưng khi chúng đã thất thế, đầu hàng hay bị bắt, Ngườiluôn luôn nhắc nhở chúng ta phải đối xử với chúng một cách khoan hồng,phải làm "cho thế giới biết rằng ta là một dân tộc văn minh, văn minh hơnbọn đi giết người, cướp nước"

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh còn là tấm gương đạo đức của sự chí công vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường.

Cần kiệm, giản dị, ít lòng ham muốn về vật chất, đó là "tư cách củangười cách mạng" Người đề ra và tự mình gương mẫu thực hiện Cũng nhưV.I.Lê-nin, Người coi khinh mọi sự xa hoa, không ưa chuộng những nghithức trang trọng Một cốt cách giản dị, một sự giản dị vĩ đại Đó là một cuộcđời trong sạch, suốt đời thực hành cần, kiệm, liêm, chính

Nét nổi bật trong đạo đức Hồ Chí Minh là sự khiêm tốn phi thường.Mặc dù có công lao rất lớn, Người không để ai sùng bái cá nhân mình, màluôn luôn nêu cao sự nghiệp anh hùng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.Người nói: Quần chúng mới là người làm nên lịch sử và lịch sử là lịch sử củachính họ chứ không phải của một cá nhân anh hùng nào.

1.2.3 Quản lý và quản lý công tác giáo dục học sinh

1.2.3.1 Quản lý

Theo nghĩa chung, quản lý là sự tác động có mục đích, tổ chức, địnhhướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạtđộng trong các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích đã đặt ra

Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: “Quản lý là sự tác động liên tục, có tổchức, có định hướng của chủ thể (người quản lý, người tổ chức quản lý) lênkhách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, xã hội, văn hoá, kinh tế …bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phươngpháp và các biện pháp cụ thể, nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sựphát triển của đối tượng” [12]

Theo PGS.TS Đặng Quốc Bảo: “Quản lý lột tả được bản chất của vấn

đề chính đó là hoạt động chăm sóc, giữ gìn và sửa sang, sắp xếp cho cộngđồng theo sự phân công, hợp tác lao động được ổn định và phát triển” [1].Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo nhữngyêu cầu nhất định” [45]

Như vậy, quản lý bao gồm 4 chức năng cơ bản: Chức năng kế hoạch;Chức năng tổ chức; Chức năng chỉ đạo; Chức năng kiểm tra

Mục đích của việc quản lý là để nắm bắt được tình hình hoạt động vàđịnh hướng hoạt động cho các đối tượng được quản lý nhằm đạt được mộtmục đích nhất định

Từ những nghiên cứu trên ta có thể đưa ra được một khái niệm tổng

quát về quản lý đó là: Quản lý là tổng thể những hoạt động, mang tính hệ

thống phù hợp với từng điều kiện cụ thể của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý làm cho các hoạt động trong phạm vi quản lý vận hành liên tục, hiệu quả nhằm đạt những mục tiêu đề ra.

1.2.3.2 Quản lý công tác giáo dục học sinh

Quản lý công tác giáo dục là một nội dung quản lý quan trọng trong cácnhà trường Nếu làm tốt nội dung quản lý này thì công tác giáo dục trong cácnhà trường mới thực hiện được mục tiêu giáo dục là hình thành những nhâncách phát triển toàn diện

Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là quá trình lãnh đạo, tổchức, điều khiển toµn bộ công tác giáo dục học sinh, nhằm đảm bảo cho côngtác giáo dục này đạt được kết quả mong muốn

Quản lý công tác giáo dục học sinh là hoạt động quản lý, bao gồm quản

lý trong nội bộ trường Trung cấp chuyên nghiệp (vi mô) và quản lý của cáccấp, ngành, tổ chức đối với công tác giáo dục cho học sinh của các trườngTCCN (vĩ mô) Ở phạm vi thứ nhất, chủ thể quản lý là cán bộ quản lý cáctrường TCCN, còn đối tượng quản lý là công tác giáo dục cho học sinh Ởphạm vi thứ hai, chủ thể quản lý là cơ quan giáo dục các cấp Còn đối tượngquản lý là trường TCCN, với tư cách là một thiết chế giáo dục

Đề tài luận văn của chúng tôi nghiên cứu công tác giáo dục học sinh cáctrường Trung cấp chuyên nghiệp ở phạm vi thứ nhất với chủ thể quản lý làcán bộ quản lý trường Trung cấp chuyên nghiệp

1.2.4 Hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh

Theo Từ điển tiếng Việt, “hiệu quả là kết quả như yêu cầu của việc làmmang lại” [45;440]

Từ đó, hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh là kết quả quản lýcông tác giáo dục học sinh mang lại đáp ứng yêu cầu đề ra cho hoạt độngquản lý

1.2.5 Giải pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.5.1 Giải pháp

Theo Từ điển tiếng Việt, “giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn

đề cụ thể” [45; 387]

Còn theo tác giả Nguyễn Văn Đạm, “giải pháp là toàn bộ những ý nghĩ

có hệ thống cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sựkhắc phục một khó khăn” [11; 325]

Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt nó với một

số khái niệm tương tự như phương pháp, biện pháp Điểm giống nhau củacác khái niệm là đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết mộtcông việc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấnmạnh đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấnmạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc

có mục đích

Theo tác giả Hoàng Phê, phương pháp là “ hệ thống các cách sử dụng

để tiến hành một công việc nào đó” [39; 793].Còn theo tác giả Nguyễn VănĐạm, phương pháp được hiểu là trình tự cần theo trong các bước có quan hệvới nhau khi tiến hành một công việc có mục đích nhất định” [11]

Về khái niệm biện pháp, theo Từ điển tiếng Việt, đó là “cách làm, cáchgiải quyết một vấn đề cụ thể” [45; 64]

Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các kháiniệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này

là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khókhăn nhất định Trong một giải pháp có thể bao gồm nhiều biện pháp

1.2.5.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo

tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là hệ thống các cách thức tổ chức, điều

khiển công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhằmđảm bảo cho việc quản lý công tác này đạt kết quả cao nhất.

1.3 Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1.3.1 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

Giáo dục đạo đức là yêu cầu khách quan của sự nghiệp "trồng người", làmục tiêu hàng đầu của giáo dục phổ thông nhằm đào tạo ra thế hệ "vừa hồngvừa chuyên" phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.Không thể kể hết những nỗ lực của các cấp, các ngành nhất là ngành giáo dục

- đào tạo (GD-ĐT) trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HStrong nhiều năm qua Kết quả của sự nỗ lực đó được thể hiện ở nhiều lĩnh vực

HS đã đạt trong học tập, khoa học, văn hoá, thể thao trong tỉnh, trong nước vàquốc tế

Tuy nhiên, gần đây, những biểu hiện lệch lạc, tiêu cực, bức xúc của một

bộ phận HS như: lối sống thực dụng và cơ hội, xa rời các giá trị đạo đứctruyền thống, có tư tưởng hưởng thụ, ăn chơi, đua đòi, chịu tác động của tệnạn xã hội; vấn đề ma tuý học đường, nghiền internet, cờ bạc, trộm cắp, vô lễvới thầy cô giáo, vi phạm quy chế thi, quan hệ tình dục trước tuổi trong HSchưa được ngăn chặn triệt để; xuất hiện xu hướng vọng ngoại, tiếp nhận máymóc, thiếu chọn lọc văn hoá nước ngoài đang làm cho các gia đình, nhàtrường và toàn xã hội lo lắng Đặc biệt, mức độ phạm tội trong HS có dấuhiệu gia tăng Có những vụ hết sức nghiêm trọng, gây nhức nhối trong dưluận, nhiều em HS thờ ơ trước cái thiện, dửng dưng trước cái ác Lối sốngthực dụng, cá nhân ích kỷ ngày càng có đà sinh sôi, nảy nở Chính tâm lýsống gấp, sống hưởng thụ đã làm cho nhiều em sa vào các tệ nạn xã hội.Thậm chí một bộ phận không nhỏ bị tha hóa bởi đồng tiền, vì những hưởngthụ vật chất mà hành động mù quáng

Ngày nay, khi những tiến bộ về khoa học công nghệ đã đạt tới mức vượt

ra ngoài sự tưởng tượng của không ít người thì cùng với điều đó, có thể thấyrất rõ bên cạnh những giá trị văn minh to lớn mà con người được hưởng,những hiểm họa cũng đang rình rập một cách thường trực đối với con người,đối với nhiều quốc gia, nhất là các quốc gia nghèo đói, chậm phát triển Nhiềunhà nghiên cứu đã thận trọng cho rằng: chỉ riêng có sự tăng trưởng và pháttriển về mặt kinh tế, chỉ riêng công nghiệp hoá - hiện đại hóa bộ mặt xã hội,thì đời sống xã hội chưa chắc đã được đảm bảo để trở nên lành mạnh hơn, vănminh hơn Song nếu không tiến hành công nghiệp hóa - hiện đại hóa hoặc nếungười ta thờ ơ với nó thì chắc chắn xã hội sẽ không thể đạt tới sự phát triển vàtiến bộ Cho nên, vấn đề đặt ra là, công nghiệp hóa - hiện đại hóa phải đượcthực hiện một cách đồng bộ với việc giải quyết các vấn đề xã hội Nói cáchkhác, xã hội muốn có hạnh phúc thì công bằng xã hội phải là bạn đồng hànhvới sự tiến triển của văn minh

Có thể nói rằng, quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa sẽ đem lạinhững yếu tố mới cho việc làm sâu sắc thêm, phong phú thêm những giá trịtruyền thống đồng thời cũng gây ra những xáo trộn, những thay đổi trong lốisống, những quan niệm về các chuẩn mực đạo đức xã hội Vấn đề ở chỗ làlàm thế nào để thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa mà vẫn giữ được nétđẹp riêng, những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Đây quả là vấn đềbức xúc đang đặt ra cho toàn xã hội Việt Nam hiện nay

Trong một hội nghị tổng kết năm học khối các trường đại học và caođẳng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân có lần đã nêu lên câu hỏi:

“Aidạy đạo đức cho sinh viên ở các giảng đường đại học?” Một câu hỏi ngắngọn nhưng gợi đúng tâm tư, suy nghĩ của dư luận nhiều năm nay Bậc tiểu họctrong nội dung dạy và học có môn Đạo đức Lên cấp Trung cấp cơ sở vàTrung cấp phổ thông có môn Giáo dục công dân Cách gọi khác nhau nhưngthực ra là cùng một môn học về cách làm người, dạy về đạo đức, lối sống đểmỗi học sinh sau này sẽ là một công dân tốt của xã hội, trung thực, thẳngthắn, đầy tình nhân ái và có ích cho đời

Lên đến bậc đại học, có phải vì sinh viên đến tuổi trưởng thành, tuổicông dân, có quyền đi bầu cử nên không cần học môn đạo đức nữa, vì vậy màkhông có trường TCCN, Cao đẳng và Đại học nào có môn học mang tên đạođức Nếu lập luận như vậy thì có vẻ không đúng Học để nâng cao kiến thức

và trau dồi đạo đức là một việc làm suốt đời Buông lỏng việc giáo dục đạođức cho lớp trẻ một chút thôi cũng rất dễ làm sinh viên phạm phải khuyếtđiểm, thậm chí tội lỗi trong cuộc sống Tại sao các giảng viên ở bậc đại học

có thể truyền đạt kiến thức chuyên ngành rất tốt nhưng rất ít người nói vớisinh viên về đạo đức, về lối sống lành mạnh, có văn hóa? Điều mà người taquan tâm ở bậc Đại học, Cao đẳng và TCCN là ngành gì sẽ mang lại việc làmtốt trong tương lai, sinh viên ra trường có đáp ứng được những đòi hỏi của cácnhà tuyển dụng hay không

Đặc biệt là các trường TCCN, cả giáo viên và HS đều cho rằng các em

là những người được đào tạo, rèn nghề để khi ra trường có một nghề nhấtđịnh, làm những việc có ích cho bản thân, gia đình và xã hội nên chỉ cần chútrọng vào học nghề, việc giáo dục đạo đức bị xem nhẹ Chính vì vậy phải tăngcường quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp Để các em thấy được rằng: HStrường TCCN sẽ là thành viên trong đội ngũ nguồn nhân lực kỹ thuật của đấtnước, phục vụ phát triển kinh tế văn hóa tại các cộng đồng, góp phần đưacộng đồng, đất nước hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa,hội nhập sâu vớiquốc tế

1.3.2 Mục đích, yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp.

1.3.2.1 Mục đích nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

- Nâng cao nhận thức của cán bộ giáo viên và HS về giá trị to lớn của tư

tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; làm cho toàn thể giáo viên và HS

thấm nhuần nội dung và nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của tấm gương đạođức trong đời sống tinh thần của xã hội ta.

- Giáo dục lòng yêu nước, truyền thống cách mạng và bản sắc vănhóa dân tộc cho HS, nâng cao trách nhiệm với đất nước, với cộng đồng xãhội và gia đình, hướng các em tới chân- thiện- mỹ, lập nghiệp lớn vì mụctiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì dân giàu nước mạnh, xã hộicông bằng văn minh

- Phát hiện, nêu gương, góp phần nhân rộng những nhân tố mới, điểnhình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ pháttriển gáo dục của các nhà trường nói riêng và của tỉnh Thanh Hóa nói chung.Góp phần xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh

- Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và hànhđộng theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ, giáo viên,

HS góp phần đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống vàcác tệ nạn xã hội trong các nhà trường TCCN

- Giáo dục cho HS xác định đúng thái độ, động cơ học tập, định hướngnghề nghiệp trong tương lai, bởi vì thực trạng ở một bộ phận HS có tư tưởngthụ động, hoặc thực dụng trong xác định động cơ học tập, là học chỉ để kiếmnghề mưu sinh, học để kiếm vị trí xã hội và kiếm được nhiều tiền không cầnquan tâm đến các vấn đề chính trị xã hội, dẫn đến sự thời ơ với cuộc sống.Giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trungcấp chuyên nghiệp để các em xác định rõ mối quan hệ học để “lập nghiệp” vàhọc tập để “kiến quốc” Mối quan hệ này tác động hỗ trợ nhau trong địnhhướng học tập và định hướng nghề nghiệp Học không chỉ là để có nghềnghiệp cho mình mà còn thể hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội

1.3.2.2 Yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh

theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

- Triển khai mạnh mẽ việc giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh trong các trường TCCN với nội dung thiết thực, có tác động đến

mọi cán bộ, giáo viên và HS, hưởng ứng và thực hiện tránh phô trương, hìnhthức, làm theo phong trào.

- Tạo ra phong trào thi đua học tập và làm tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh sâu rộng trong các tổ chuyên môn, các khoa phòng, các tổ chức đoànthể trong nhà trường và các trường với nhau; phát hiện và nhân rộng nhữnggương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt trong học tập và làm theo tấmgương của Bác

- Phát huy được sự nỗ lực phấn đấu của học sinh trong học tập, lao động

và trong cuộc sống, không ngừng rèn luyện đạo đức lối sống, hoàn thiện nhâncách trở thành công dân hữu ích, thành viên tốt trong gia đình, tích cực đónggóp cho sự phát triển của đất nước

1.3.3 Nội dung, phương pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp.

1.3.3.1 Nội dung nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

Một là: Nâng cao nhận thức của GV, HS về ý nghĩa, mục đích, tầmquan trọng của tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các trườngTCCN

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết hợp và tiếp nối biện chứnggiữa truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc với tinh hoa đạo đức nhân loại,giữa truyền thống với hiện đại Đặc điểm nổi bật trong tư tưởng đạo đức HồChí Minh là sự thống nhất giữa đạo đức và chính trị, giữa lời nói và việc làm,giữa đức và tài, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường Bản chất của

tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thể hiện sâu sắc truyền thống nhân ái, yêu thườngcon người, thể hiện tính chiến đấu triệt để, kiên quyết, kiên định chống kẻ thù,chống lạc hậu, chống chủ nghĩa cá nhân, chống cái sai, cái xấu, cái ác đểhướng tới chân, thiện, mỹ

Tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh bao hàm một hệ giá trị hếtsức phong phú và sâu sắc với những quan điểm, mục tiêu, phương pháp, tiêu

chuẩn, quy tắc đã được toàn thể dân tộc thừa nhận, từ đó đã dẫn dắt, chi phối

và thúc đẩy toàn thể dân tộc tự giác phấn đấu vì độc lập, tự do và chủ nghĩa

xã hội Người khẳng định, muốn bảo vệ nền độc lập tự do và xây dựng chủnghĩa xã hội thì nhân dân ai cũng phải có học thức, muốn xứng đáng vai tròngười chủ thì phải học tập, phải cố công học tập Người nhấn mạnh ai cũngphải học và học suốt đời Nếu không chịu khó học thì không tiến bộ được,không chịu học thì lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đạo thải mình

Hồ Chí Minh thường nhắc câu nói của V.I Lê-nin: “Học, học nữa, học mãi”

Và chính người đã thực hiện lời dạy này của Lê-nin một cách kiên tâm, liêntục, bằng mọi cách, mọi phương tiện, ở mọi nơi, mọi lúc, mọi điều kiện, mọi

cơ hội, học trong sách vở, trong các cuộc đàm luận, học ngay trên báo chíhàng ngày, hàng tuần Người luôn là người học trò khiêm tốn, chăm chỉ cầnmẫn tìm tòi học hỏi mọi vấn đề, mọi việc sảy ra trong cuộc sống, trong xã hội

Đối với các trường TCCN để nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo

dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì trước hết cần nâng caonhận thức của GV, HS về ý nghĩa, mục đích, tầm quan trọng của tư tưởng tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Hai là: Lên kế hoạch quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh ở các trường TCCN

Xây dựng và thực hiện những chuẩn mực đạo đức theo tư tưởng, tấmgương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phù hợp với đặc điểm hoạt độngcủa Nhà trường Chủ động hơn công tác chính trị, tư tưởng, tăng cường giáodục truyền thống văn hóa, lịch sử của Đảng và của dân tộc

Đảm bảo tính chính trị, sự định hướng của Đảng làm phong phú và sâusắc hơn các nội dung giáo dục, nhất là về lý tưởng, đạo đức lối sống Chấnchỉnh, đổi mới hoạt động và quản lý các hoạt động ngoài giờ lên lớp

Đổi mới nội dung và phương thức giáo dục chủ nghĩa Mac-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước.Coi trọng giáo dục thanh niên trong hoạt động thực tiễn và các phong trào thiđua yêu nước

Nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý,nội dung phương pháp dạy và học, xây dựng cho học sinh ý thức tự học, họctập suốt đời, phát huy tính sáng tạo, độc lập, khả năng làm việc tập thể, kỹnăng thích nghi và tự tin trong cuộc sống.

Ba là: Nâng cao công tác quản lý giáo dục học sinh theo tấm gương tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường TCCN

Đẩy mạnh thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh gắn với xử lý nghiêm cán bộ, giáo viên, HS vi phạm pháp luật, nội quy,quy chế nhà trường Tạo môi trường chính trị và đạo đức lành mạnh cũng cốniềm tin cho các em góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hìnhthành lối sống văn hóa cho HS

Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục về vai trò, trách nhiệm của học sinhtrong nâng cao chất lượng dân số, hôn nhân và xây dựng gia đình hạnh phúc,biết chăm lo và nâng cao sức khỏe bản thân Chú trọng giáo dục kiến thức vàkinh nghiệm sống cho HS Thực hiện có hiệu quả các chiến lược, chươngtrình mục tiêu quốc gia về dân số, chăm sóc sức khỏe, phòng chốngHIV/AIDS trong đó tập trung là đối tượng HS

Đề cao trách nhiệm của gia đình trong giáo dục, quản lý HS Xây dựnggia đình hạnh phúc là môi trường quan trọng hình thành nhân cách, giáo dục ýthức công dân, giữu gìn và phát huy truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹpcvcuar dân tộc cho các em Biểu dương các gia đình nuôi dạy con tốt, phêphán các gia đình không làm tốt nghĩa vụ giáo dục, quản lý con em, tạo điềukiện để các em tham gia hoạt động xã hội và cống hiến cho đất nước

Lãnh đạo nhà trường, nhất là người đứng đầu thường xuyên năm nắmbắt tình hình định hướng và kiểm tra việc thực hiện công tác giáo dục họcsinh, phân công giáo viên, Bí thư Đoàn trường định kỳ gặp gỡ, đối thoại vớihọc sinh Mỗi cán bộ, giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.Huy động các tổ chức trong nhà trường tham gia giáo dục học sinh bởi

vì quá trình giáo dục đạo đức là một quá trình lâu dài và phức tạp, diễn ratheo con đường của sự tự giác, chứ không phải tự phát Do vậy, các tổ chức

trong nhà trường phải thường xuyên phối hợp chặt chẽ với nhau, tổ chứcnhiều hoạt động, phải biết vận dụng và khai thác triệt để một cách đồng bộ từnhiều phía, từ nhiều hoạt động khác nhau, các hoạt động giảng dạy và học tậpnội khóa, ngoại khóa, các hoạt động của đoàn thể… để các em có điều kiệnlàm quen và tiếp cận các giá trị đạo đức, các chuẩn mực đạo đức của ngườichủ tương lai đất nước.

Bốn là: Thường xuyên kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục học sinh theotấm gương tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường TCCN

Căn cứ hướng dẫn của Trung ương, Tỉnh uỷ, Đảng uỷ tổ chức đánh giácông tác tổ chức, triển khai và kết quả thực hiện của các Chi bộ, đoàn thể, nhàtrường; phát hiện những mô hình hay, cách làm hiệu quả; kịp thời biểu dươngnhững điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạođức, phong cách Hồ Chí Minh Đồng thời, phê bình, uốn nắn những nhận thứclệch lạc, những việc làm thiếu gương mẫu trong việc học tập và làm theo tưtưởng, tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh

Thường xuyên tổ chức họp chi bộ, nhà trường để kiểm điểm, đánh giátình hình đạo đức, lối sống thông qua bản thu hoạch, liên hệ của mỗi cánhân.Gắn việc kiểm tra, đôn đốc giáo dục đạo đức cho HS với các chươngtrình kiểm tra, giám sát của cấp ủy, tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên.Lãnh đạo nhà trường phân công các thành viên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc cácKhoa, phòng tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch đề

ra Cấp ủy đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên tăng cường công tác kiểm tra,giám sát việc thực hiện các nội quy, quy chế, theo dõi, đôn đốc, nắm tình hìnhthông qua các kỳ giao ban của nhà trường

Năm là: Nâng cao vai trò của các tổ chức Đoàn, Hội

Xác định rõ trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, Đảng viên, nhất là cán bộlãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu các tổ chức Đảng, Đoàn thể nhà trường.Nâng cao vai trò của các tổ chức Đoàn- Hội Ban lãnh đạo Nhà trườngcần thường xuyên quan tâm và tạo mọi điều kiện cho hoạt động của ĐoànThanh niên và Hội SV, kết hợp vai trò lãnh đạo của nhà trường và sức mạnh

của các đoàn thể trong công tác giáo dục đạo đức cho HS Trong công tácgiáo dục đạo đức và quản lý HS, tổ chức đảng đóng vai trò lãnh đạo, địnhhướng nhận thức và hành động, xây dựng chiến lược và kế hoạch, chỉ đạocông tác thông qua các hoạt động phong trào của các tổ chức đoàn thể, khônglàm thay, không chồng lẫn chức năng nhiệm vụ.

Nhà trường cần giữ mối liên hệ chặt chẽ với gia đình, địa phương trongquá trình quản lý HS

1.3.3.2 Phương pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp

- Làm tốt công tác tuyên truyền và tổ chức học tập tư tưởng tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh, làm cho toàn thể cán bộ , giáo viên và HS nhận thứcsâu sắc những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng, tấm gương đạođức và phong cách Hồ Chí Minh, thúc đẩy mạnh mẽ việc làm theo tấm gươngđạo đức của Người Tiếp tục tuyên truyền các gương tập thể, cá nhân điểnhình, gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn bằng những hình thức phong phú; đẩymạnh sáng tác, quảng bá các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật về chủ đềhọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ theo tấm gương đạo đức HồChí Minh Ngoài việc thực hiện theo kế hoạch do Tỉnh Đoàn chịu trách nhiệmhướng dẫn, các cấp ủy chủ động lãnh đạo tổ chức Đoàn, Hội Liên hiệp thanhniên xây dựng kế hoạch tự học tập, rèn luyện tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh phù hợp với đơn vị mình

- Trên cơ sở những tiêu chí đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí

Minh Ban chỉ đạo xây dựng phương hướng phấn đấu của cá nhân, chương

trình, kế hoạch của tổ chức Đảng, nhà trường một cách khoa học Các nhàtrường cần cụ thể hóa thành những tiêu chí chung, đề ra những tiêu chuẩn đạođức cụ thể, phù hợp, sát thực với điều kiện và đặc điểm của từng trường vàcăn cứ vào tình hình cụ thể có hướng dẫn để triển khai đúng tiến độ và đạtyêu cầu đề ra

- Đưa hoạt động giáo dục, phê bình về đạo đức lối sống vào nề nếp củanhà trường Hàng tháng phải nhận xét đánh giá tình hình thực hiện đạo đức,lối sống theo tư tưởng của Bác, hàng năm tiến hành kiểm điểm về việc thựchiện cuộc vận động, tăng cường các hoạt động chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc đểcuộc vận động có hiệu quả thiết thực, tạo nề nếp trong sinh hoạt Đảng, Đoànthể ở các nhà trường, tháo gỡ những hạn chế, khó khăn, rút kinh nghiệm đểnhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến ở nhà trường.

- Đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minhthành một nội dung sinh hoạt thường xuyên của tổ chức Đảng, gắn vớichương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp,nhiệm kỳ 2010 - 2015 và giải quyết những vấn đề tư tưởng, đạo đức gâybức xúc trong nhà trường

- Lên kế hoạch cụ thể và chỉ đạo tốt việc thực hiện chương trình giảngdạy và học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và đạo đức nghề nghiệp chohọc sinh, sinh viên, cán bộ, đảng viên theo hướng dẫn của Trung ương

- Thực hiện và đẩy mạnh phong trào thi đua thực hiện những chuẩn mựcđạo đức, tiêu chí kiểu mẫu theo tấm gương đạo đức phong cách Hồ Chí Minh

và lời dạy của Bác đối với Thanh Hoá phù hợp với đặc điểm hoạt động củatừng trường trong giai đoạn hiện nay Xác định rõ trách nhiệm gương mẫu củacán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu nhàtrường Giáo dục bằng cách nêu gương, theo Hồ Chí Minh không chỉ làgương những anh hùng, chiến sĩ thi đua của những người lập công xuất sắc

mà còn là gương của cấp trên với cấp dưới, của thầy cô giáo với học sinh, củađoàn viên với thanh thiếu niên, của ông bà cha mẹ với con cháu Đó khôngchỉ là tình thương mà còn là trách nhiệm đối với thế hệ trẻ

- Đề cao tinh thần trách nhiệm và huy động sức mạnh của toàn xã hộitrong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, ngoài ra cần phải giáo dục kết hợpvới lao động sản xuất, động viên các em xung phong đến những nơi khó khăn,gian khổ nhất để các em rèn luyện đức tính kiên trì, nhẫn nại Cần chú ý giáodục học sinh khiêm tốn, đoàn kết, thực hành chủ nghĩa tập thể, thương yêu

giúp đỡ lẫn nhau, nghiêm khắc chống chủ nghĩa cá nhân, tự tư, tự lợi, chỉ hamnhững việc có danh tiếng, coi khinh công việc bình thường.

1.3.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao hiệu quả quản lý công tác giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp.

i) Các yếu tố khách quan:

- Giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với công tác

giáo dục học sinh trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thốngtốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hóa nhân loại, là tài sản tinh thần vôgiá của Đảng và nhân dân ta Hồ Chí Minh trở thành một biểu tượng vàmột hiện thực của sự nghiệp giải phóng dân tộc, đồng thời cũng là biểutượng và hiện thực cho những khát vọng: Độc lập cho mỗi dân tộc, tự docho mỗi con người

Trong tâm thức của nhân loại tiến bộ, đạo đức, tư tưởng văn hóa thấmđượm tính nhân văn của người để lại dấu ấn không thể phai mờ Học tập đạođức cách mạng của Hồ Chí Minh là học tập sự phấn đấu, rèn luyện để xâydựng cho mình lý tưởng cách mạng cao đẹp, học và làm theo tư tưởng đoànkết, học ý chí chiến đấu, học lòng căm thù cháy bỏng đối với những kẻ gian

tà, học sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, học sự cần cù, giản dị, trongsạch, lành mạnh trong cuộc sống

Ở Hồ Chí Minh, thân thế, cuộc đời, sự nghiệp, nhận thức, tư duy, nănglực, tính cách, ý chí, xu hướng, quan hệ, ứng xử tất cả đều thống nhất, đềubắt nguồn từ cái tâm trong sáng đối với vận mệnh dân tộc, với cuộc sống củanhân dân Chính vì thế tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh có ảnh hưởng to lớn,sâu sắc đến sự hình thành và phát triển nhân cách của các thế hệ cách mạng,tạo ra đời sống tinh thần hoàn toàn mới mẻ của nhiều thế hệ người Việt Nam,hơn thế, của cả thời đại

Hồ Chí Minh đã nêu một tấm gương trong sáng tuyệt vời về đạo đứccách mạng Không chỉ nêu gương, người còn suốt đời quan tâm đến việc giáo

dục đạo đức cách mạng cho toàn thể cán bộ, đảng viên, nhân dân, đặc biệt làđối với thế hệ trẻ.

Trong công cuộc đổi mới đất nước theo định hưỡng xã hội chủ nghĩa, tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh là tiêu chí, là cơ sở để định hướng giá trị chotoàn dân tộc, đặc biệt là cho thế hệ trẻ nước ta, thành nền móng cơ bản vàvững chắc cho quá trình giáo dục học sinh nước ta hiện nay

Học sinh trường TCCN là những người được đào tạo, rèn nghề để khi ratrường có nghề nhất định, làm những việc có ích cho bản thân, gia đình vàcho xã hội Giáo dục các em theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh sẽ giúpcác em tích cực học tập, lao động sáng tạo, thực hành tiết kiệm, chống thóilười biếng, xa hoa, lối sống hưởng thụ, vị kỷ cá nhân, có ý thức, tinh thầntrách nhiệm với công việc, lương tâm nghề nghệp trong sáng, đóng góp sứclực của mình xây dựng đất nước, thực hiện lời nhắn nhủ tâm huyết của Bácvới học sinh Việt Nam trong thư gửi nhân dịp khai giảng năm học đầu tiên

của nền giáo dục Việt Nam mới (9/1945) “ Non sông Việt Nam có trở nên

tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

- Tác động của cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh”

Thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị;Hướng dẫn số 11-HD/TTVH ngày 06/12/2006 của Ban Tư tưởng - Văn hoáTrung ương; Chỉ thị số 2516-CT/Bộ GD&ĐT ngày 18/5/2007 và Hướng dẫn

số 5018- HD/Bộ GD&ĐT- HS SV ngày 21/01/2007 của Bộ trưởng Bộ GD &

ĐT, các văn bản chi đạo của Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy về việc tổ chứcthực hiện “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Các

trường TCCN tỉnh Thanh Hóa đã thành lập Ban Chỉ đạo do Hiệu trưởng, Bí

thư Đảng ủy nhà trường làm trưởng ban, xây dựng kế hoạch cụ thể và triểnkhai thực hiện một cách nghiêm túc trong toàn thể thầy cô giáo và HS

Lãnh đạo các nhà trường xác định đây là một nhiệm vụ quan trọng cầnđược tổ chức sâu rộng, thiết thực, hiệu quả và diễn ra thường xuyên, liên tục,không phô trương hình thức, chạy theo phong trào Do vậy, nhà trường đã làmtốt công tác tuyên truyền đến toàn thể thầy cô giáo và HS Nhờ vậy, HS, cán

bộ Đoàn và các thầy cô giáo ở các trường đều ý thức được tầm quan trọng củaviệc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Ngoài ra các nhà trường còn tiến hành nhiều hình thức phong phú khácnhư: Tổ chức hội thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tổ chứcgiao lưu tọa đàm theo các chủ đề “ Hồ Chí Minh - cuộc đời và sự nghiệp”, “

Hồ Chí Minh – chân dung một con người”, “ Phong cách Hồ Chí Minh” Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã tạo sựchuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng trong toàn xã hội, đặc biệt trong cán bộ, giáoviên, học sinh nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chícông, vô tư, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống và các

tệ nạn xã hội

ii) Các yếu tố chủ quan:

- Yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác giáo dục cho học sinh trong cáctrường Trung cấp chuyên nghiệp

Là đối tượng của giáo dục, do đó việc giáo dục toàn diện nói chung vàgiáo dục đạo đức cho học sinh các trường TCCN nói riêng, sẽ không đạt hiệuquả mong muốn, thậm chí là thất bại, nếu không xuất phát từ việc nhận diệnđúng và trúng học sinh trường TCCN với tất cả sự phức tạp đặc thù của nó.Trong lứa tuổi này, nhân cách, phẩm chất của người công dân từngbước được hình thành và bộc lộ mạnh mẽ Họ rất cần thông tin, ham hiểu biết,nên họ có nhu cầu thu nhận rất nhiều thông tin, nhiều kiến thức nhưng lạichưa đủ kinh nghiệm và sự từng trải để có cách đánh giá, suy xét các giá trị

theo sự chỉ dẫn sáng suốt của lý trí; do vậy, họ rất cần sự hướng dẫn, địnhhướng và kiểm soát của gia đình, nhà trường và xã hội.

Do những đặc trưng riêng biệt của lứa tuổi, sự phát triển của học sinhluôn chịu ảnh hưởng, tác động, bị chi phối và lệ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế,chế độ chính trị- xã hội, sự nuôi dưỡng và giáo dục của gia đình, của nhàtrường và xã hội, sự tác động của bạn bè và các mối quan hệ xã hội khác Họđang ở thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhất về thể chất, trí tuệ, tình cảm, nhâncách chứ chưa phải đến độ định hình và hoàn thiện; là đối tượng rất nhạycảm, rất dễ dàng và nhanh nhạy tiếp thu những tư tưởng mới- cả tích cực lẫntiêu cực

Xét về phương diện cơ cấu và tiềm lực xã hội, học sinh là nguồn nhânlực trẻ chủ yếu để đào tạo nhân tài cho quốc gia Họ vừa là tấm gương phảnánh xã hội, vùa chịu sự tác động nhanh, nhạy của mọi sự biến đổi xã hội Nhucầu tất yếu và động lực phát triển của họ là cần gắn bó chặt chẽ với gia đình,nhà trường và xã hội Do đó, sự quản lý, giáo dục của gia đình, nhà trường và

xã hội đối với họ và hết sức cần thiết và rất quan trọng

- Trách nhiệm giáo dục học sinh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minhcủa các trường TCCN

Nhà trường là môi trường cơ bản và trực tiếp trong việc giáo dục họcsinh Đây cũng là một trong những chức năng cơ bản, nhiệm vụ hàng đầu củacác nhà trường trong hệ thống giáo dục nước ta Tiếp nối truyền thống, trướcyêu cầu của thời kỳ đổi mới đất nước, đẩy tới một bước quan trọng sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, công tác giáo dục đạo đức, tư tưởngchính trị cho học sinh ngày càng được chú ý, kỷ cương, nề nếp, kỷ luật đượcđảm bảo hơn, có bước tiến quan trọng

Điều đó đã trực tiếp góp phần thúc đẩy học sinh chuyển mạnh từ tâm lýthụ động sang khả năng chủ động hơn, linh hoạt, tự chủ hơn, thích nghi nhanhhơn và sáng tạo hơn Có thể nói rằng, các nhà trường đã thể hiện được trách