Đảng ta chỉ đạo ngành giáo dục phải tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo một cách toàn diện, mà mục tiêu cơ bản là: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa,
Trang 1Trần thị thanh huyền
Một số giảI pháp nâng cao chất lợng
đội ngũ giảng viên trờng cao đẳng văn hoá nghệ thuật thanh hóa
Chuyên ngành: quản lý giáo dục
mã số: 60.14.05
luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục
Ngời hớng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn bá minh
Vinh - 2011
Trang 2Để hoàn thành đề tài này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhậnđược rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của thầy cô, bạn bè, người thân
và đồng nghiệp
Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu, Khoa SauĐại học Trường Đại học Vinh và các thầy cô đã tạo điều kiện cho tôi trongthời gian học tập tại trường
Đặc biệt, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS TS Nguyễn Bá Minh, người đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ và động viên tôi
trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn này
Tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Tổ chức - Cán bộ, các phòng banchức năng trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa cùng gia đình,bạn đồng nghiệp đã tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiêncứu luận văn này
Mặc dù rất cố gắng nhưng do khả năng và điều kiện có hạn nên luậnvăn không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự chỉ dẫn,góp ý chân thành của các Thầy - Cô và đồng nghiệp
Vinh, tháng 12 năm 2011
Tác giả
Trần Thị Thanh Huyền
Trang 3MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6 Phương pháp nghiên cứu 4
7 Đóng góp của đề tài 4
8 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 6
1.1 Tổng quan về nghiên cứu vấn đề 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật trong hệ thống giáo dục quốc dân 8
1.2.2 Giảng viên 10
1.2.3 Đội ngũ giảng viên 10
1.2.4 Chất lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên 11
1.2.5 Giải pháp 14
1.3 Chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa -Nghệ thuật 15
1.3.1 Yêu cầu về số lượng, cơ cấu đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 15
1.3.2 Yêu cầu về tiêu chuấn, phẩm chất, năng lực giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 17
1.3.3 Yêu cầu về việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 19
Trang 41.4 Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 30
1.4.1 Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 30
1.4.2 Công tác tuyển chọn, sử dụng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 31
1.4.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 32
1.4.4 Công tác đánh giá xếp loại 33
1.4.5 Cơ chế chính sách đối với đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật 35
1.4.6 Xây dựng môi trường sư phạm, môi trường văn hóa tích cực lành mạnh 36
1.5 Cơ sở pháp lý của đề tài 36
1.6 Mục tiêu nâng cấp lên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 38
1.6.1 Phương án thành lập trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 38
1.6.2 Về cơ sở vật chất 40
1.6.3 Điều kiện về đội ngũ CBGV 40
1.6.4 Quy mô và các chuyên ngành đào tạo 41
Kết luận chương 1 41
Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT THANH HÓA 43
Trang 52.1 Khái quát về quá trình hình thành và phát triển trường Cao
đẳng VHNT Thanh Hóa 43
Trang 62.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ
thuật Thanh Hóa 452.2 Thực trạng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng VHNT
Thanh Hóa 502.2.1 Thực trạng đáp ứng yêu cầu về số lượng, cơ cấu ngũ giảng viên
của trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa 502.2.2 Thực trạng đáp ứng yêu cầu về phẩm chất, năng lực của đội
ngũ giảng viên trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa 552.2.3 Thực trạng đáp ứng yêu cầu về việc thực hiện chức năng,
nhiệm vụ của giảng viên trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa
592.3 Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường cao
đẳng VHNT Thanh Hóa 642.3.1 Thực trạng công tác quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên
trường cao đẳng VHNT Thanh Hóa 642.3.2 Thực trạng công tác xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa
652.3.3 Thực trạng công tác tuyển chọn, sử dụng đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa 692.3.4 Thực trạng công tác đánh giá xếp loại giảng viên ở trường cao
đẳng VHNT Thanh Hóa 702.3.5 Thực trạng công tác xây dựng cơ chế chính sách cho đội ngũ
giảng viên trường Cao đẳng VHNT Thanh Hóa 802.3.6 Thực trạng công tác xây dựng môi trường sư phạm, môi trường
văn hóa, tích cực lành mạnh ở Trường Cao đẳng VHNT
Thanh Hóa 83
Trang 72.4 Đánh giá chung về thực trạng 84 Kết luận chương 2 87
Trang 8NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA
-NGHỆ THUẬT THANH HÓA 89
3.1 Một số nguyên tắc xây dựng giải pháp 89
3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa 90
3.2.1 Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên, các định biên cho từng giai đoạn phát triển của nhà trường 90
3.2.2 Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức cho giảng viên 92
3.2.3 Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên 93
3.2.4 Xây dựng hoàn thiện cơ chế chính sách thu hút, đãi ngộ đội ngũ giảng viên 96
3.2.5 Mở thêm mã ngành mới, tăng quy mô đào tạo 98
3.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ giảng viên 99
3.2.7 Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, cải thiện điều kiện làm việc cho cán bộ giảng viên 102
3.3 Đánh giá tính cần thiết, khả thi của các giải pháp đã đề xuất 103
Kết luận chương 3 105
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106
TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 PHỤ LỤC
Trang 9BCHTW : Ban chấp hành Trung ương
CB, GV, NV : Cán bộ, giáo viên, nhân viên
ĐNGV : Đội ngũ giảng viên
GD - ĐT : Giáo dục - Đào tạo
HSSV : Học sinh sinh viên
KT- XH : Kinh tế - Xã hội
NCKH : Nghiên cứu khoa học
VHNT : Văn hóa nghệ thuật
Trang 10
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu,quyết định đến chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo của một trường Caođẳng đại học Ngày 15/06/2004 Ban bí thư Trung ương Đảng khóa IX đã ra Chỉthị số: 40 CT/TW về việc chỉ đạo xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Chỉ thị nêu rõ: “Phát triển giáo dục và đào
tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực con người [5,1] Đảng ta chỉ đạo ngành giáo dục phải tăng
cường xây dựng đội ngũ nhà giáo một cách toàn diện, mà mục tiêu cơ bản là:
“Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp trình độ chuyên môn của nhà giáo đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của
sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” [5,1] và
đưa ra các nhiệm vụ chủ yếu: “Củng cố, nâng cao chất lượng hệ thống các
trường sư phạm, tiến hành rà soát sắp xếp lại đội ngũ nhà giáo, Cán bộ QLGD
để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đảm bảo đủ số lượng và cân đối về cơ cấu, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức cho đội ngũ nhà giáo, cán
bộ QLGD”[5,2]; “Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà giáo và cán bộ QLGD; xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ QLGD; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD” [5,3].
Thanh Hóa là một tỉnh lớn cả về diện tích đất đai và dân số (diện tích tựnhiên 11.168 km 2, dân số 3,4 triệu người) Trên con đường phát triển kinh tế,văn hóa, xã hội theo mục tiêu Nghị quyết TW Đảng khóa XI, Nghị quyết của
Trang 11tỉnh Đảng bộ khóa XVII rất cần có một không gian, môi trường giáo dục cósức hấp dẫn, nguồn nhân lực được đào tạo tốt, đảm bảo cho mục tiêu pháttriển nhanh và bền vững.
Thanh Hóa là tỉnh có số lượng người ở độ tuổi lao động cao (2.209 theo số liệu Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Thanh Hóa 2011-2020,UBND tỉnh Thanh Hóa), trong đó bình quân mỗi năm tăng gần 40 ngàn laođộng Cơ cấu chất lượng lao động thấp, trong số 126.000 CBCC các cấp có:Trình độ tiến sĩ 0,15%, thạc sĩ 2,11%, đại học 35,5,%, cao đẳng 21,3%, trình
triệu-độ dưới cao đẳng là 40% Ngoài ra, có gần 2 triệu lao triệu-động phổ thông khác cầnđược đào tạo nghề nghiệp phù hợp Nếu nguồn lực lao động này được tổ chứcđào tạo có chất lượng sẽ tham gia lao động trong tỉnh, ngoài tỉnh, hay xuấtkhẩu lao động ra nước ngoài hiệu quả hơn Đây là một trong những vấn đề vừa
là cơ hội vừa là thách thức lớn đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
ở Thanh Hóa giai đoạn 2011-2020
Trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa có trọng trách lớntrong việc đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ các mục tiêu phát triển
KT - XH của tỉnh, phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH Nghị quyết Đại hội Đảng
bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XVII đã chỉ rõ: “Tiếp tục đầu tư cho Trường Cao
đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên, về CSVC đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng qui mô, đào tạo cán bộ có trình độ cao, xây dựng nhà trường thành trung tâm đào tạo đại học, NCKH và chuyển giao công nghệ đạt trình độ các trường đại học lớn của cả nước, phục vụ đắc lực sự nghiệp CNH, HĐH”.
Nhiệm vụ trước mắt và lâu dài của trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệthuật Thanh Hóa là phải đào tạo được đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức,trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh ThanhHóa và khu vực Nhanh chóng hoàn thiện Dự án thành lập trường Đại học
Trang 12Văn hóa Thể thao và Du lịch (trên cơ sở nâng cấp trường Cao đẳng Văn hóaNghệ thuật Thanh Hóa) đã được Bộ GD&ĐT và các Bộ liên quan nhất trí theoquy hoạch vùng đào tạo là Bắc Trung bộ và Nam sông Hồng.
Từ ý nghĩa lý luận và thực tiễn trên, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu
“Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa”.
Công tác nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp nâng cao chất lượng ngũ giảng viên trường Cao đẳngVăn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
4 Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được các giải pháp có cơ sở khoa học, phù hợp với thựctiễn và có tính khả thi thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viênđáp ứng được yêu cầu phát triển của trường Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
Trang 135 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảngviên ở trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
- Nghiên cứu thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ giảngviên ở trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
- Đề xuất và thăm dò tính cần thiết, tính khả thi của một số giải phápnâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệthuật Thanh Hóa
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận, cácvăn kiện, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, các chuyên đề đã được học và cáctài liệu khoa học có liên quan làm cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra phỏng vấn, điều tra bằng phiếu hỏi, khảo sát thực trạng độingũ cán bộ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
- Thống kê, tổng kết phân tích tình hình thực tiễn
- Thống kê, phân loại kết quả điều tra thực trạng
Trang 148 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văngồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2 Thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ giảng
viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh HóaChương 3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Tổng quan về nghiên cứu vấn đề
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên đã thu hút được sựquan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước Ở các nước có nềngiáo dục phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Đức, Pháp, Australia, Nhật Bản…người ta xem giảng viên là lực lượng quyết định chất lượng đào tạo của mộttrường đại học Vì thế, họ luôn luôn chăm lo xây dựng và nâng cao chất lượngđội ngũ giảng viên Có nhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu những yêu cầu
mà người giảng viên cần phải đáp ứng trong bối cảnh của nền kinh tế tri thức
và nhà trường Đại học hiện đại
Hiện nay trong nước đã có nhiều đề tài và luận văn thạc sĩ bàn về vấn đề xâydựng và phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng:
Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Công Lý (Trường Đại học Vinh)nghiên cứu đề tài: “Các giải pháp chủ yếu phát triển đội ngũ giảng viên trườngĐại học Vinh trong giai đoạn mới” [23] Luận văn đi sâu vào các nội dung:
- Tìm hiểu thực trạng của đội ngũ giảng viên ở Trường Đại học Vinh
- Đề xuất các giải pháp chủ yếu phát triển đội ngũ giảng viên ở Trường
ĐH Vinh trong giai đoạn mới, phù hợp với xu thế phát triển chung của giáodục đại học, các trường đại học và tình hình thực tế của Trường ĐH Vinh
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thanh Hà (Trường Cao đẳng Cộngđồng Đồng Tháp) nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp xây dựng đội ngũ giảngviên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp giai đoạn 2008-2015” [13] Mụctiêu của luận văn là: Trình bày một số giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viênnhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng đào tạo
Trang 16Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Duy Vinh (Trường Cao đẳngnghề Việt - Đức Hà Tĩnh) nghiên cứu đề tài: Một số giải pháp bồi dưỡng vàphát triển đội ngũ giáo viên Trường Cao đẳng nghề Việt - Đức Hà Tĩnhtrong giai đoạn 2008 - 2015 [40] Mục đích của luận văn là: trên cơ sởnghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn về đội ngũ giáo viên dạy nghề ởTrường Cao đẳng nghề Việt - Đức Hà Tĩnh, đồng thời dựa trên cơ sở pháp lý
và yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địaphương để nghiên cứu đề xuất một số giải pháp bồi dưỡng và phát triển độingũ giáo viên ở Trường Cao đẳng nghề Việt - Đức Hà Tĩnh về số lượng,chất lượng và cơ cấu nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Nhà trường từnay đến năm 2015
Các công trình nghiên cứu trên chủ yếu tập trung vào cơ sở lý luận vàthực tiễn để đưa ra giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên cácTrường ĐH Vinh, ĐHSP Hải Phòng, Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, Caođẳng nghề Việt - Đức
Đặc biệt gần đây, khi Ban cán sự Đảng Bộ GD&ĐT ban hành Nghịquyết về đổi mới quản lý giáo dục Đại học giai đoạn 2010-2012 và BộGD&ĐT triển khai chương trình hành động thực hiện Nghị quyết, trên cácphương tiện thông tin đại chúng đã xuất hiện hàng loạt bài viết, bài trả lờiphỏng vấn mà tác giả là những người đang trực tiếp làm công tác quản lý ởcác trường Đại học và Cao đẳng
Chẳng hạn, các bài “Mấu chốt là đổi mới quản lý hoạt động của giảngviên Đại học” [5], “Nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học -cần một giải pháp đồng bộ” [6], “Phải tập trung giải quyết vấn đề then chốt-đội ngũ giảng viên” [7], “Chủ thể đổi mới là nhà giáo” [8]…
Tổ chức nghiên cứu, thảo luận xung quanh chủ đề “Vì sao phải nâng caochất lượng đào tạo, làm gì để đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, hiệu
Trang 17quả nghiên cứu khoa học” trên báo chí, các ý kiến đều thống nhất ở sự cần thiếtphải thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó đổi mới quản lý giáo dục Đạihọc là khâu đột phá, xây dựng đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, đồng bộ về
cơ cấu, chuẩn hóa về trình độ là nhiệm vụ trung tâm
Tuy nhiên vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trường Caođẳng VHNT Thanh Hóa thì chưa có công trình, bài viết nào đi sâu nghiên cứu
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.2.1.1 Chức năng của trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
- Trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật có chức năng tổ chức, triểnkhai các hoạt động giáo dục đào tạo lĩnh vực Văn hóa - Nghệ thuật Thực hiệnchương trình đào tạo từ bậc trung cấp, cao đẳng cho các ngành thuộc khối Vănhóa - Nghệ thuật
- Xây dựng quy hoạch phát triển dài hạn, ngắn hạn và kế hoạch, quy môđào tạo của nhà trường đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội
- Tổ chức và triển khai ứng dụng khoa học - công nghệ trong giảng dạy
và hoạt động thực tiễn xã hội Liên kết đào tạo và NCKH với các đơn vị kháctrong nước và quốc tế
1.2.1.1 Nhiệm vụ của trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
- Xây dựng chiến lược và kế hoạch tổng thể phát triển nhà trường quatừng giai đoạn, kế hoạch hoạt động hàng năm phù hợp với yêu cầu phát triểnkinh tế xã hội
- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mụctiêu, chương trình giáo dục; Xác nhận hoặc cấp văn bằng, chứng chỉ theothẩm quyền
Trang 18- Tuyển dụng, quản lý công chức, viên chức; Xây dựng đội ngũ giảngviên của trường đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề,
cơ cấu độ tuổi và giới, đạt chuẩn về trình độ được đào tạo; Tham gia vào quátrình điều động của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với nhà giáo,cán bộ, nhân viên
- Tuyển sinh và quản lý người học
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật;
Sử dụng nguồn thu từ hoạt động kinh tế để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất củanhà trường, mở rộng sản xuất, kinh doanh và chi cho các hoạt động giáo dụctheo quy định của pháp luật
- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa
- Phối hợp với gia đình người học, các tổ chức, cá nhân trong hoạt độnggiáo dục và đào tạo Tổ chức cho công chức, viên chức và người học tham giacác hoạt động xã hội phù hợp với ngành nghề đào tạo và nhu cầu của xã hội
- Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáodục của cơ quan có thẩm quyền; Xây dựng và phát triển hệ thống đảm bảo chấtlượng của nhà trường
- Tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ; Ứng dụng, phát triển vàchuyển giao công nghệ
- Liên kết với các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, nghiêncứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, gắn đào tạo với sử dụng, phục
vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bổ sung nguồn tài chính cho nhà trường
- Được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; Chuyển giao, chuyển nhượng kếtquả hoạt động khoa học và công nghệ, công bố kết quả hoạt động khoa học vàcông nghệ; Bảo vệ lợi ích của Nhà nước và xã hội, quyền và lợi ích hợp phápcủa cá nhân trong hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ của nhà trường
Trang 19- Được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất, giao hoặc cho thuê cơ sở vậtchất; Được miễn, giảm thuế, vay tín dụng theo quy định của pháp luật.
- Chấp hành pháp luật về giáo dục; Thực hiện xã hội hóa giáo dục
- Giữ gìn, phát triển di sản và bản sắc văn hóa dân tộc
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
1.2.2 Giảng viên
Theo Từ điển Giáo dục học, giảng viên là “chức danh nghề nghiệp của
nhà giáo trong các cơ sở giáo dục Đại học và sau Đại học, dưới giáo sư, phógiáo sư và giảng viên chính” [40; tr 103]
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư, giảng viên là “tên gọi chung những
người làm công tác giảng dạy ở các trường đại học, cao đẳng, ở các lớp tậphuấn cán bộ Ở các trường Đại học và Cao đẳng, giảng viên là chức danh củanhững người làm công tác giảng dạy thấp hơn phó giáo sư ” [41]
Mục 3, Điều 61, Luật Giáo dục ghi: “Nhà giáo dạy ở cơ sở giáo dục
mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục phổ thông gọi là giáo viên; ở cơ sởgiáo dục đại học và sau đại học gọi là giảng viên” [24]
Điều 62 Luật Giáo dục ghi: “Giáo sư, Phó giáo sư và các chức danhkhoa học của nhà giáo đang giảng dạy, đào tạo đại học và sau đại học” [24]
Như vậy, giảng viên là nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các cơ sởgiáo dục Đại học và Cao đẳng
1.2.3 Đội ngũ giảng viên
Trang 20Các khái niệm tuy có khác nhau nhưng đều phản ánh một điều đó là:Một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực lượng để thực hiệnmột hay nhiều chức năng, có thể có cùng nghề nghiệp hoặc không cùng mộtnghề nghiệp nhưng cùng có chung một mục đích nhất định.
1.2.1.3 Đội ngũ giảng viên
Theo Virgil K.Rowland’, Đội ngũ giảng viên là những chuyên gia trongngành giáo dục, họ nắm vững tri thức và hiểu biết dạy học và giáo dục như thếnào và có khả năng cống hiến toàn bộ tài năng và sức lực của họ cho giáo dục
Một số tác giả Việt Nam cho rằng: “Đội ngũ giáo viên trong ngành giáodục là một tập thể người, tập thể người đó bao gồm cán bộ quản lý, giáo viên
và công nhân viên, nếu chỉ đề cập đến đặc điểm của ngành thì đội ngũ đó chủyếu là đội ngũ giáo viên và đội ngũ cán bộ giáo dục” [37]
Từ những khái niệm trên nhận thấy đội ngũ giảng viên là một tập thểnhững giảng viên được tổ chức thành một lực lượng có cùng một chức năng,nhiệm vụ đào tạo, giáo dục và rèn luyện học sinh, sinh viên nhà trường nhằmhoàn thành tốt mục tiêu: “Đào tạo người lao động có phẩm chất chính trị, đạođức tốt, có ý thức phục vụ cộng đồng, có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp ởtrình độ đại học cao đẳng và các trình độ khác, có sức khoẻ, nhằm tạo điềukiện cho người lao động nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ,
có khả năng tìm được hoặc tạo được việc làm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh
tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh của địa phương” Họ làm việc có kếhoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trongkhuôn khổ quy định của pháp luật thể chế xã hội Họ chính là nguồn lực quantrọng trong lĩnh vực giáo dục Đại học của quốc gia
1.2.4 Chất lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
1.2.4.1 Chất lượng
Với quan điểm triết học, chất lượng được định nghĩa như sau: Chấtlượng, phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ
Trang 21nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt nó đối với sự vật khác.Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật Chất lượng biểu hiện ra bênngoài các thuộc tính Nó là các liên kết cái thuộc tính của sự vật lại làm một,gắn bó với sự vật và không tách khỏi sự vật Sự vật trong khi vẫn còn là bảnthân nó thì không thể mất chất lượng của nó Sự thay đổi chất lượng kéo theo
sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn liềnvới tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính quy định
ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng [20]
* Theo Đại từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng là cái làm nên phẩm chất,
giá trị của con người, sự vật” [4].
* Với quan điểm kỹ thuật, chất lượng được định nghĩa thiên về chấtlượng sản phẩm [21]
- Chất lượng là mức độ hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưngtuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, thông số cơ bản
- Chất lượng của sản phẩm là tổng thể các chỉ tiêu, những đặc trưng củasản phẩm, thể hiện được sự thỏa mãn nhu cầu trong những điều kiện tiêu dungxác định, phù hợp với công dụng của sản phẩm
1.2.4.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 BCH Trung ương Đảng khóa VIII về
chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước đã nêu rõ: “Cán
bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [8] và “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực là yếu tố quyết định chất lượng bộ máy Nhà nước” [8].
Quan điểm đó nêu lên vai trò rất quan trọng và then chốt của đội ngũcán bộ, công chức, viên chức đối với việc xây dựng Đảng, xây dựng Nhànước trong sạch vững mạnh, vừa đặt ra yêu cầu trách nhiệm cao cho đội ngũ
Trang 22cán bộ, công chức, viên chức phải phấn đấu vươn lên hơn nũa để đáp ứng đòihỏi của sự nghiệp cách mạng.
Thời gian qua, công tác giáo dục đào tạo của nước ta đã đạt đượcnhững thành tựu to lớn Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 BCH trung ương Đảng
(khóa VIII) đã nêu: “Đổi mới cơ chế quản lý, bồi dưỡng cán bộ giáo viên,
sắp xếp chấn chỉnh và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý giáo dục - đào
tạo” [7] là một trong những giải pháp chủ yếu cho việc nâng cao chất lượng
giáo dục - đào tạo Việt Nam
Nhận thức rõ vai trò của đội ngũ giảng viên, tại một số Hội thảo lớn của
ngành đều thống nhất: “Quản lý giáo dục là một nghề, cán bộ giáo viên có tay
nghề giỏi là nguồn tài sản vô giá của ngành đang có” [5], lao động của nghề
này có đặc trưng sau đây:
- Lao động phức tạp, đa dạng, phải huy động trí tuệ, sự mẫn cảm rấtnhiều trong công việc
- Trách nhiệm cá nhân rất cao trong quá trình đào tạo hiện hành vàbước phát triển tương lai của nhà trường, có ảnh hưởng đến nhiều thế hệ Sảnphẩm lao động của đội ngũ giảng viên có tác động rất lớn đến kinh tế, xã hội,chính trị, văn hóa…
Quá trình xây dựng và phát triển sự nghiệp GDĐT đã cho chúng tanhận thức sâu sắc: Có nhân tố vật lực, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bịcho nhà trường, có đội ngũ giảng viên đông đảo, có nguồn tài lực phongphú, song nếu thiếu đội ngũ giảng viên thì cả ba nhân tố nêu trên đều khôngthể phát triển được
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầuxây dựng nhà trường của chúng ta trong những năm đầu của thế kỷ XXI làviệc làm cấp thiết Đội ngũ giảng viên cần đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,
có phẩm chất và năng lực ngang tầm nhiệm vụ, đội ngũ giảng viên giỏi phải
Trang 23được coi là một trong những tiêu chí hàng đầu để xây dựng một nhà trườngmạnh toàn diện.
Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một sốkhái niệm tương tự như: Phương pháp, biện pháp Điểm giống nhau của cáckhái niệm này đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết một côngviệc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấn mạnhđến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấn mạnhđến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc cómục đích
Khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các khái niệm trênnhưng nó cũng có điểm riêng Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này là nhấnmạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khó khănnhất định Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp
1.2.5.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là các hoạt động cụ
thể được chủ thể quản lý, sử dụng để tác động đến các thành tố cấu trúc củađội ngũ giảng viên trường Cao đẳng đại học nhằm giải quyết những vấn đềtồn tại của đội ngũ này, phát triển nó theo mục tiêu đã xác định
Trang 241.3 Chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
1.3.1 Yêu cầu về số lượng, cơ cấu ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
Để đánh giá về trình độ phát triển của đội ngũ giảng viên trường Vănhóa - Nghệ thuật cần phải căn cứ vào các đặc trưng của đội ngũ đó Nhữngđặc trưng này được xác định cả về số lượng và cơ cấu của đội ngũ Haiphương diện nêu trên được tách ra để nghiên cứu chi tiết về phương diện lýthuyết Trên thực tế các phương diện này có quan hệ và chi phối nhau mộtcách mật thiết, khó tách bạch cụ thể từng phương diện Số lượng và cơ cấucủa đội ngũ ảnh hưởng đến chất lượng của đội ngũ Ngược lại, chất lượng củađội ngũ luôn thể hiện những thay đổi trong số lượng và cơ cấu của đội ngũ đó
Có thể mô tả tiêu chí đánh giá trình độ phát triển của đội ngũ giảng viêntrường Cao đẳng đại học qua các đặc trưng của đội ngũ đó như hình dưới đây:
Hình 1.1 Tiêu chí đánh giá trình độ nâng cao chất
lượng của đội ngũ giảng viên
Cơ cấu
về trình độ
Cơ cấu
về tuổi Cơ cấu về giới
Trang 251.3.1.1 Yêu cầu về số lượng
Nếu xét tổng thể, đội ngũ giảng viên tại một trường Cao đẳng Văn hóa
- Nghệ thuật cụ thể thì cơ cấu này cho biết tổng thể về tỉ lệ giảng viên của cácmôn học, sự thừa, thiếu giảng viên ở những môn học đó
Nếu xem xét đội ngũ giảng viên của một môn học trên tập hợp cáctrường thì cơ cấu này cho biết tỉ lệ giảng viên môn học đó ở các trường có cânđối hay không, số tiết dạy của môn học trong tuần (tính theo tổng số lớp) trênphân bố giảng viên của môn học đó là hợp lý hay không hợp lý Để từ đó họ
có kế hoạch tuyển dụng, bổ sung số lượng giảng viên đảm bảo phù hợp chocông tác giảng dạy
1.3.1.1 Yêu cầu về cơ cấu
+ Cơ cấu theo trình độ đào tạo:
Cơ cấu giảng viên theo trình độ đào tạo là sự phân chia giảng viên theo
tỷ lệ ở các trình độ đào tạo Các trình độ đào tạo của giảng viên trường Caođẳng đại học có thể bao gồm nhiều trình độ như: Đại học, Thạc sỹ, Tiến sỹ vàtrình độ đào tạo về sư phạm của các giảng viên Xác định cơ cấu hợp lý vềtrình độ đào tạo và thực hiện các hoạt động liên quan để đạt cơ cấu đó cũng làmột biện pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
Trong khi xem xét về cơ cấu đào tạo của đội ngũ giảng viên cũng cầnxem xét đến thời gian học tập của mỗi giảng viên thuộc đội ngũ này Đâycũng chính là một biện pháp để tạo nên chất lượng của đội ngũ giảng viên.Theo tính toán hiện nay, thời gian học của một giảng viên tốt nghiệp Đại học
là 16 năm; Thạc sỹ 18 năm; Tiến sỹ 20 năm
- Cơ cấu theo độ tuổi: Việc phân tổ giảng viên theo độ tuổi nhằm xác
định cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi làm cơ sở để phân tích thực trạng,
Trang 26chiều hướng phát triển của tổ chức, đặc biệt giúp xác định chính xác "dònggiảng viên ra đi", làm cơ sở cho việc đào tạo tuyển dụng bổ sung.
Khi nghiên cứu cơ cấu độ tuổi, người ta thường sử dụng công cụ là tháptuổi để mô hình hóa làm cho việc phân tích được trực quan hơn Hiện nay, khinghiên cứu cơ cấu giảng viên theo độ tuổi, những khoảng cách sau hay được
sử dụng: từ 25 đến 30; từ 30 đến 35; từ 35 đến 40; từ 40 đến 45; từ 45 đến 50;
từ 50 đến 55; từ 55 đến 60; lớn hơn 60
- Cơ cấu giới tính: Cơ cấu giới tính cho phép phân bổ đội ngũ giảng
viên về giới Tuy nhiên, nếu chỉ xét về mặt tỷ lệ cơ cấu giới tính của đội ngũgiảng viên sẽ không có nhiều thông tin có giá trị về sự phát triển của đội ngũnày Bởi vì khác với thị trường lao động của các khu vực khác, ở đây giảngviên nữ thường chiếm tỷ lệ cao hơn so với các nam giảng viên Tuy nhiên, vềcác khía cạnh như điều kiện được đào tạo để nâng cao trình độ, bồi dưỡngthường xuyên; thời gian học tập cá nhân; thời gian nghỉ dạy do nghỉ chế độthai sản, sinh đẻ, con ốm lại là những yếu tố có tác động đến chất lượng củađội ngũ, mà những yếu tố này lại phụ thuộc vào giới tính cá nhân Do vậy, cơcấu giới tính của hai đội ngũ giảng viên khác nhau thì hệ thống biện phápliên quan đến những thay đổi của mỗi đội ngũ này đương nhiên phải có nhữngkhác biệt
1.3.2 Yêu cầu về tiêu chuấn, phẩm chất, năng lực giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
Đối với cán bộ giáo viên nói chung, trong quy định về mục tiêu và kếhoạch đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu yêu cầu cơ bản:
+ Về phẩm chất, đạo đức của GV là: “Phải một lòng một dạ trung
thành với Tổ quốc XHCN, có tinh thần tập thể, giàu tình thương, trọng lẽ, trung thực và khiêm tốn, cần cù và giản dị, gắn bó với nhân dân lao động, không ngừng học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tự bồi dưỡng về văn hóa,
Trang 27chuyên môn nghiệp vụ, gương mẫu chấp hành đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, làm tốt mọi nhiệm vụ được giao, nêu gương sáng cho học sinh noi theo”.
+ Về năng chuyên môn, nghiệp vụ: “Phải sớm đạt trình độ đào tạo
chuẩn do Bộ GD-ĐT quy định, thực hiện các chương trình bồi dưỡng thường xuyên, không ngừng học tập rèn luyện để có năng lực dạy tốt môn học, tổ chức hướng dẫn tốt các hoạt động giáo dục được phân công, tham gia tổ chức kết hợp giáo dục và phát huy vai trò của các lực lượng xã hội”.
Với đội ngũ giảng viên trong các trường Văn hóa - Nghệ thuật đặc thù
là những thuộc tính, bản chất, những tiêu chuẩn cần có để thực hiện nhiệm vụgiáo dục cho sinh viên theo chương trình, nội dung đã quy định Trong đó cónhững thuộc tính, tiêu chuẩn đặc trưng nhất để phân biệt với những ngườixung quanh, trước hết là để phân biệt với những giảng viên khác cùng trường,cùng hệ thống giáo dục Người giảng viên trường Văn hóa - Nghệ thuật theoquy định giáo dục cần phải có các tiêu chuẩn sau:
- Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt
- Có bằng tốt nghiệp Đại học trở lên chuyên ngành thuộc khối VHNT
- Đủ sức khỏe để theo nghề dạy học
- Có lý lịch bản thân rõ ràng
Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt, có tinh thần yêu nước, giác ngộ lýtưởng xã hội chủ nghĩa và lý tưởng nghề nghiệp trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tin vào sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp giáodục dưới sự lãnh đạo của Đảng Thực hiện tốt nghĩa vụ của một công dân theoHiến pháp và pháp luật, yêu nghề, tôn trọng sinh viên, có nếp sống giản dị,khiêm tốn và chân thành
Trang 28Năng lực về chuyên môn của người giảng viên thể hiện trước hết ở chỗngười giảng viên đó phải được đào tạo theo trình độ chuẩn Đại học, trên Đạihọc chuyên ngành thuộc khối Văn hóa - Nghệ thuật
Ngoài kiến thức Văn hóa - Nghệ thuật, người giảng viên còn phải cónghiệp vụ sư phạm, đó là đặc trưng cơ bản nhất để phân biệt người giảng viêngiảng dạy Văn hóa - Nghệ thuật với các giảng viên khác trong cùng trường vàcùng hệ thống
Đặc điểm nổi bật của người giảng viên trường Văn hóa - Nghệ thuật là
sự đan xen, hòa quện giữa nhà giáo dục với người nghệ sỹ Là người nghệ sĩ,giảng viên cần phải nắm vững những tri thức cơ bản về lĩnh vực Nghệ thuậttheo chương trình đào tạo Từ đó thường xuyên học tập để nâng cao trình độchuyên môn, kỹ năng của hai loại hình đào tạo, vận dụng kỹ năng đó vào quátrình dạy học, hoạt động chuyên môn, sáng tạo Nghệ thuật Ngoài những hiểubiết về lý luận, nghề nghiệp hoạt động của họ chủ yếu thiên về thực hành Vìvậy hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ là sự rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp đểphục vụ tốt hơn việc giảng dạy trong trường
1.3.3 Yêu cầu về việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật
Theo điều 63 Luật Giáo dục Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam quy định nhà giáo (giảng viên) có những nhiệm vụ sau đây:
1 Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý, chương trình giáo dục;
2 Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật
và Điều lệ nhà trường;
3 Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cáchcủa người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi íchchính đáng của người học;
4 Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức,trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nêu gương tốt cho người học
Trang 295 Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật” [24].
Theo điểm e, điều 67 Luật Giáo dục quy định trình độ chuẩn được đàotạo của nhà giáo: “Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên đối với nhà giáo giảngdạy cao đẳng hoặc đại học; có bằng thạc sĩ trở lên đối với nhà giáo giảng dạy,đào tạo thạc sĩ, có bằng tiến sĩ đối với nhà giáo giảng dạy tiến sĩ” [24]
Căn cứ Quyết định số: 202/TCCB-VC ngày 8/6/1994 của Bộ trưởng,trưởng ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ về việc ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụcác ngạch công chức ngành giáo dục và đào tạo, giảng viên đại học được chiathành giảng viên, giảng viên chính, giáo sư, phó giáo sư Sau đây là tiêuchuẩn của từng ngạch công chức
Giảng viên:
Chức trách:
Là công chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậcđại học, cao đẳng thuộc một chuyên ngành đào tạo của trường đại học hoặccao đẳng
Nhiệm vụ cụ thể:
Giảng dạy được phần giáo trình hay giáo trình môn học được phân công.Tham gia hướng dẫn và đánh giá, chấm luận văn, đề án tốt nghiệp đạihọc hoặc cao đẳng
Soạn bài giảng, biên soạn tài liệu tham khảo môn học được phân côngđảm nhiệm
Tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, chủ yếu ở cấp khoa hoặc trường.Thực hiện đầy đủ các quy định về chuyên môn và nghiệp vụ theo quychế của trường đại học
Tham gia quản lý đào tạo (nếu có yêu cầu); chủ nhiệm lớp, chỉ đạo thực tập
Hiểu biết:
Hiểu và vận dụng đúng đường lối, chủ trương chính sách của nhà nước vàcác quy định của ngành trong công tác giáo dục và đào tạo đại học, cao đẳng
Trang 30Nắm vững kiến thức (cả về lý thuyết và thực hành) môn học được phân công.Nắm được mục tiêu, kế hoạch chương trình các môn học thuộc chuyênngành đào tạo: quy chế giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học trong trường.
Hiểu biết và có khả năng vận dụng những vấn đề cơ bản của lý luận dạy học
ở bậc đại học để nâng cao chất lượng trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học
Yêu cầu về trình độ:
Có bằng cử nhân trở lên
Đã qua 3 năm tập sự giảng viên và phải có ít nhất 2 chứng chỉ bồidưỡng sau đại học
- Chương trình chính trị triết học nâng cao cho nghiên cứu sinh và cao học
- Những vấn đề cơ bản của tâm lý học và lý luận dạy học bộ môn ở bậcđại học
Sử dụng được 1 ngoại ngữ trong chuyên môn ở trình độ B (là ngoại ngữthứ 2 đối với giảng viên ngoại ngữ và người được đào tạo ở nước ngoài
Giảng viên chính:
Chức trách:
Là công chức chuyên môn đảm nhiệm vai trò chính trong ngành giảngdạy và đào tạo ở bậc đại học hoặc cao đẳng và sau đại học thuộc một chuyênngành đào tạo ở trường đại học, cao đẳng
Nhiệm vụ cụ thể:
- Giảng dạy có chất lượng giáo trình của môn học được phân công.Tham gia giảng dạy ít nhất một chuyên đề đào tạo hoặc bồi dưỡng sau đạihọc Tham gia bồi dưỡng sinh viên giỏi
- Chủ trì hướng dẫn, chấm luận văn, đề án tốt nghiệp đại học
- Hướng dẫn luận văn cao học, hướng dẫn NCS và thực tập sinh
Trang 31- Chủ trì hoặc tham gia thiết kế, xây dựng mục tiêu, kế hoạch, chươngtrình đào tạo; tham gia biên soạn giáo trình (hay phần giáo trình) môn họchoặc tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy, đào tạo.
- Chủ trì hoặc tham gia đề tài NCKH, chủ yếu ở cấp khoa và trường
- Thực hiện đầy đủ các quy định về chuyên môn quy trình nghiệp vụ vềgiáo dục và đào tạo theo yêu cầu của Trường và quy định của Bộ Giáo dục -Đào tạo
Tham gia quản lý đào tạo (nếu có yêu cầu): Chủ nhiệm lớp, cố vấn họctập, hoặc công tác quản lý bộ môn, khoa, phòng, ban… thuộc trường (khi cóyêu cầu)
Hiểu biết:
- Hiểu sâu và có kinh nghiệm vận dụng đường lối, chủ trương, chínhsách của Nhà nước và các quy định của ngành trong công tác giáo dục đào tạobậc đại học hoặc cao đẳng
- Hiểu biết sâu cả về (lý thuyết và thực hành) môn học được phân công
và nắm được kiến thức cơ bản của môn học có liên quan trong chuyên ngànhđào tạo
- Nắm vững mục tiêu, kế hoạch, chương trình các môn học thuộcchuyên ngành đào tạo; thực tế và xu hướng phát triển của công tác đào tạo,nghiên cứu khoa học chuyên ngành ở trong và ngoài nước
- Biết tập hợp và tổ chức tập thể giảng viên, sinh viên tiến hành nghiêncứu khoa học, thực nghiệm, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào côngtác giáo dục đào tạo; vào thực tiễn sản xuất và đời sống
Yêu cầu về trình độ:
- Có bằng thạc sĩ trở lên
- Có thâm niên ở nghạch giảng viên ít nhất 9 năm
Trang 32- Sử dụng một ngoại ngữ trong chuyên môn ở trình độ C (là ngoại ngữ thứhai đối với giảng viên chính ngoại ngữ và người được đào tạo ở nước ngoài).
- Có đề án hoặc công trình sáng tạo được cấp khoa hoặc trường côngnhận và được áp dụng có kết quả trong chuyên môn
Phó giáo sư:
Chức trách:
Là công chức chuyên môn cao, đảm nhiệm vai trò chủ chốt trong giảngdạy và đào tạo ở bậc đại học và sau đại học, chuyên trách giảng dạy về mộtchuyên ngành đào tạo ở trường đại học cao đẳng
Nhiệm vụ cụ thể:
Giảng dạy với chất lượng tốt các giáo trình môn học chính của chuyênngành đào tạo Giảng dạy một số chuyên đề chính của chương trình đào tạo,bồi dưỡng sau đại học, phát hiện và bồi dưỡng sinh viên giỏi của chuyênngành đào tạo
Chủ trì, hướng dẫn, chấm, luận văn cao học; có nhiệm vụ bồi dưỡngđội ngũ giảng viên theo yêu cầu phát triển chuyên môn và nghiệp vụ của bộmôn hoặc của chuyên ngành
Chủ trì hoặc tham gia thiết kế xây dựng, hoàn thiện mục tiêu, kế hoạch,chương trình đào tạo chuyên môn ngành học ở bậc đại học
Chủ trì được việc biên soạn giáo trình, sách giáo khoa bộ môn của ngành học.Tổng kết, đánh giá được kết quả giảng dạy đào tạo theo chuyên ngành
và chủ động đề xuất cải tiến mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo phù hợpvới yêu cầu thực tế
Chủ trì hoạc tham gia các đề án, đề tài nghiên cứu khoa học cấp ngànhhoặc cấp Nhà nước
Chủ trì hoặc tham gia các báo cáo khoa học trao đổi kinh ngiệm đónggóp vào sự phát triển của bộ môn hay chuyên ngành ở trong và ngoài nước
Trang 33Tham gia lãnh đạo chuyên môn và đào tạo (nếu có yêu cầu).
Hiểu biết:
Nắm vững và vận dụng có hiệu quả đường lối, chủ trương chính sáchcủa Đảng và Nhà nước và các quy định của ngành trong công tác giáo dục vàđào tạo
Hiểu sâu kiến thức môn học chính của chuyên ngành đào tạo và kiếnthức cơ bản của một số môn học có liên quan
Nắm vững mục tiêu, kế hoạch, chương trình đào tạo; thực tế và xuhướng phát triển của đào tạo, nghiên cứu khoa học của chuyên ngành trong vàngoài nước
Có kinh nghiệm và khả năng tổ chức, chỉ đạo tập thể giảng viên, sinhviên nghiên cứu khoa học ứng dụng triển khai những kết quả nghiên cứu khoahọc vào công tác giáo dục, đào tạo và sản xuất đời sống
Yêu cầu về trình độ:
Có bằng tiến sĩ của chuyên ngành đào tạo
Là giảng viên có thâm niên ở ngạch tối thiểu là 9 năm hoặc tối thiểu là
3 năm nếu là giảng viên chính
Sử dụng được 2 ngoại ngữ để phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học vàgiao tiếp quốc tế (ngoại ngữ thứ nhất tương đương với trình độ C, ngoại ngữ thứ
2 ở trình độ B, là trình độ C đối với phó giáo sư dạy ngoại ngữ)
Có tối thiểu 3 đề án hoặc công trình khoa học sáng tạo được Hội đồngkhoa học trường hoặc ngành công nhận và đưa vào áp dụng có hiệu quả
Giáo sư:
Chức trách:
Là công chức chuyên môn cao nhất trong hệ thống giảng dạy ở bậc đạihọc, giữ vai trò chủ trì tổ chức chỉ đạo và thực hiện giảng dạy, đào tạo ở bậcđại học, chuyên trách giảng dạy, nghiên cứu phát triển về một chuyên ngànhđào tạo của Trường đại học
Trang 34Nhiệm vụ cụ thể:
Giảng dạy với chất lượng cao các giáo trình môn học chủ chốt và giáotrình mới phát triển có liên quan đến mục tiêu, chất lượng đào tạo của chuyênngành Có trách nhiệm phát hiện và bồi dưỡng sinh viên giỏi theo chuyênngành đào tạo
Chủ trình hướng dẫn và chấm luận án tiến sĩ
Có trách nhiệm hướng dẫn đội ngũ giảng viên chính và giảng viên theoyêu cầu phát triển chuyên môn và nghiệp vụ của bộ môn hoặc chuyên ngành
Chủ trì tổ chức được việc thiết kế, xây dựng hoàn thiện mục tiêu, kếhoạch chương trình đào tạo theo chuyên ngành của trường đại học Đề xuấtcác chủ trương, phương hướng phát triển của chuyên ngành
Chủ trì tổ chức chỉ đạo và thực hiện được việc biên soạn giáo trình,sách giáo khoa của bộ môn về chuyên ngành đào tạo
Chủ trì hoặc tham gia đánh giá các đề án, đề tài nghiên cứu khoa họccấp Nhà nước
Chủ trì và tổ chức chỉ đạo xây dựng, thông qua các báo cáo khoa học,trao đổi kinh nghiệm và công trình nghiên cứu để đóng góp vàp sự phát triểncủa bộ môn chuyên ngành và trao đổi quốc tế
Tham gia lãnh đạo chuyên môn và đào tạo (nếu có yêu cầu)
Chủ trì hoặc tham gia các hoạt động khoa học ở tầm cỡ quốc gia và quốc tế.Chủ trì tổng kết đánh giá đúc rút kinh nghiệm và đề xuất việc cải tiếnmục tiêu, nội dung chương trình đào tạo chuyên ngành
Hiểu biết:
Nắm vững và vận dụng sáng tạo, có hiệu quả đường lối, chủ trương,chính sách của Nhà nước và các quy định của ngành trong công tác giáo dục
và đào tạo
Am hiểu rộng và sâu kiến thức các môn học chính và có tầm nhìn rộng
về các ngành khoa học và kỹ thuật của chuyên ngành và của liên ngành
Trang 35Nắm chắc mục tiêu, kế hoạch, chương trình đào tạo, thực tế và xu thếphát triển của công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học chuyên ngành và liênngành ở trong và ngoài nước.
Có kinh nghiệm chủ trì và chỉ đạo một hoặc nhiều tập thể thực hiện cácchương trình nghiên cứu khoa học; ứng dụng và triển khai những kết quảnghiên cứu khoa học vào công tác giáo dục, đào tạo, quản lý vào sản xuất vàđời sống
Yêu cầu về trình độ:
Là phó giáo sư có bằng tiến sĩ thích hợp với chuyên ngành đào tạo Cóthâm niên giảng dạy ở ngạch phó giáo sư ít nhất là 6 năm
Chính trị cao cấp
Sử dụng được 2 ngoại ngữ để phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học
và giao tiếp quốc tế (đọc, dịch, nói thông thạo)
Có ít nhất 5 đề án tổng hợp sáng tạo hoặc công trình khoa học đượcHội đồng khoa học Bộ (hay chuyên ngành) công nhận và đưa vào áp dụng cóhiệu quả” [35]
1.3.4 Đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên trường cao đẳng, đại học.
1.3.4.1 Khái niệm đánh giá
“Đánh giá là nhận định giá trị”, đánh giá là đưa ra nhận định tổng hợp
về các dữ kiện đo lường được qua các kỳ kiểm tra/lượng giá trong quá trình
và kết thúc bằng cách đối chiếu, so sánh với những tiêu chuẩn đã được xácđịnh rõ ràng trước đó trong các mục tiêu
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kếtquả công việc, dựa vào phân tích thông tin thu được, đối chiếu với mục tiêu
và tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiệnthực trạng, điều chỉnh và nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc [23,2]
Như vậy nội hàm của đánh giá có thể hiểu là:
Trang 36a) Đánh giá là quá trình thu thập, xử lý thông tin để lượng định tìnhhình và kết quả công việc giúp quá trình lập kế hoạch, quyết định và hànhđộng có kết quả.
b) Đánh giá là quá trình mà qua đó ta gán (quy) cho đối tượng một giátrị nào đó
c) Đánh giá là một hoạt động nhằm nhận định, xác nhận giá trị thựctrạng ở thời điểm hiện tại đang xét so với mục tiêu hay chuẩn mực đã đượcxác lập
1.3.4.2 Các lĩnh vực cần được đánh giá giảng viên
Phân tích những yêu cầu về người giảng viên chúng tôi thấy rằng cầnđánh giá giảng viên đại học trên 4 lĩnh vực sau:
- Lĩnh vực thứ nhất: Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống
- Lĩnh vực thứ hai: Giảng dạy
- Lĩnh vực thứ ba: Nghiên cứu khoa học
- Lĩnh vực thứ tư: Hoạt động phát triển đơn vị; Phục vụ xãhội/cộng đồng
a Đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống
Sau khi phân tích những tài liệu tâm lý học nghiên cứu về phẩm chất,năng lực người giảng viên; Những văn bản pháp quy có liên quan chúng tôithấy rằng đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống của giảng viên làđánh giá các thành tố sau:
- Phẩm chất của một công dân mẫu mực, đó là: Yêu nước, yêu chủ nghĩa
xã hội; Chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật củanhà nước; tham gia các hoạt động chính tri xã hội; thực hiện nghĩa vụ công dân
- Đạo đức nghề nghiệp: Yêu nghề gắn bó với nghề dạy học Chấp hànhluật giáo dục, điều hành quy chế, quy định của ngành Có ý thức tổ chức kỷluật và tinh thần trách nhiệm Giữ gìn phẩm chất danh dự uy tín của nhà giáo.Sống trung thực, lành mạnh, là tấm gương tốt cho HSSV và đồng nghiệp
Trang 37- Ứng xử với sinh viên, học sinh: Thương yêu, tôn trọng, đối xử côngbằng với sinh viên, học sinh, giúp họ khắc phục khó khăn để học tập rènluyện tốt.
- Ứng xử với đồng nghiệp: Đoàn kết hợp tác, cộng tác với đồng nghiệp,xây dựng tập thể sư phạm tốt để cùng thực hiện mục tiêu giáo dục
- Lối sống tác phong: Có lối sống lành mạnh, văn minh, phù hợp với bảnsắc dân tộc và môi trường giáo dục; có tác phong mẫu mực, làm việc khoa học
b Đánh giá giảng dạy
Đánh giá giảng dạy là một công việc khá mới mẻ đối với giáo dục đạihọc, cao đẳng nước ta cả về lí luận lẫn thực tiễn Hiện nay, khái niệm nàyđang được hiểu và thực hiện theo nhiều cách khác nhau
Kết luận tại Hội nghị toàn quốc về chất lượng giáo dục đại học ngày05/01/2008, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đãnhấn mạnh: “Về giảng viên, Bộ GD&ĐT đã và đang tiếp tục ban hành quychế giảng viên và chuẩn giảng viên cho từng vị trí công tác Tất cả giảng viênđại học đều phải có năng lực giảng dạy, nghiên cứu và phải được đánh giáqua sinh viên và đồng nghiệp về trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm, nănglực quản lí giáo dục… Trong Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dụctrường đại học, ban hành theo QĐ số: 65/2007/QĐ-BGDĐT ngày 01/11/2007,Điều 7, Tiêu chuẩn 4 về Hoạt động đào tạo cũng quy định “…có kế hoạch vàphương pháp đánh giá hợp lí các hoạt động giảng dạy của giảng viên” và “…người học được tham gia đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên khikết thúc môn học” (Điều 9, Tiêu chuẩn 6 về Người học) Như vậy việc đánhgiá hoạt động giảng dạy của giảng viên hay có thể gọi là đánh giá giảng dạy làmột yêu cầu không thể thiếu được đối với một cơ sở đào tạo nhằm đảm bảo
và nâng cao chất lượng giáo dục Tuy nhiên hiện nay, khái niệm đánh giágiảng dạy (ĐGGD) đang được hiểu và thực hiện theo nhiều cách khác nhau
c Đánh giá nghiên cứu khoa học
Trang 38Giảng dạy và nghiên cứu khoa học là hai nhiệm vụ trọng tâm của giảngviên đại học, cao đẳng Điều 5, chương II Quy định chế độ làm việc đối vớigiảng viên, ban hành kèm theo Quyết định số: 64/2008/QĐ-BGDĐT ngày28/11/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có chỉ rõ nhiệm vụ nghiêncứu khoa học và chuyển giao công nghệ của giảng viên, như sau:
1 Chủ trì hoặc tham gia tổ chức, chỉ đạo, thực hiện các chương trình,
đề án, dự án, đề tài nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ
2 Nghiên cứu khoa học và công nghệ để phục vụ xây dựng chươngtrình đào tạo, bồi dưỡng, biên soạn giáo trình, sách chuyên khảo, tài liệu thamkhảo, đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá môn học
3 Công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học trong và ngoàinước theo quy định của pháp luật
4 Viết chuyên đề, tham luận tại các hội nghị, hội thảo khoa học ở trong
và ngoài nước
5 Tổ chức và tham gia các hội thảo khoa học của khoa, bộ môn; hướngdẫn người học nghiên cứu khoa học
6 Thực hiện các hợp đồng nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật
và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế, xã hội
7 Tư vấn về chuyển giao công nghệ, tư vấn kỹ thuật, kinh tế, chính trị,
xã hội thuộc lĩnh vực chuyên môn của giảng viên
8 Tổ chức và tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế về nghiên cứukhoa học và công nghệ
9 Tham gia các cuộc thi sáng tạo và các hoạt động khác về khoa học vàcông nghệ
10 Thâm nhập thực tiễn, phổ biến kiến thức khoa học phục vụ đời sống
d Đánh giá hoạt động phát triển đơn vị; phục vụ xã hội/cộng đồng
Trang 39Mỗi cán bộ giảng viên, tuỳ vị trí công tác và chuyên môn của mình cónhiệm vụ tham gia các hoạt động quản lý, hoạt động đoàn thể nhằm xây dựngtập thể đoàn kết, tinh thần dân chủ nhằm phát triển đơn vị phát triển nhàtrường đồng thời tham gia vào các hoạt động phục vụ xã hội/cộng đồng Khiđánh giá giảng viên ở lĩnh vực này cần đánh giá các nội dung sau:
- Tham gia đóng góp để phát triển nhà trường và cộng đồng
- Tham gia các hoạt động đoàn thể
- Tham gia vào các hội đồng chuyên môn
Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên là xác định làm thếnào để có đúng số người đủ tiêu chuẩn bố trí vào đúng chỗ, đúng nơi, đúnglúc từ đó mới mang lại hiệu quả trong công tác giáo dục
Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba BCH TW Đảng khóa VIII về chiến
lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước đã khẳng định “Quy
hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, đảm bảo cho công tác cán bộ đi vào nề nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm
vụ trước mắt và lâu dài Phải xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ tổ chức; đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức hiện có; dự kiến nhu
Trang 40cầu và khả năng phát triển của đội ngũ cán bộ, công chức để chủ động có phương hướng đào tạo, bồi dưỡng” [8].
Căn cứ vào hướng dẫn của của các cấp về công tác cán bộ, từ thực tếquá trình công tác, các trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật xây dựng quyhoạch và có kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên cần phải dựa trên các căn
cứ sau:
+ Nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục, của địa phương, của trường.+ Tiêu chuẩn từng chức danh trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuậttheo quy định của ngành và địa phương
+ Thực trạng đội ngũ GV hiện có (thông qua khảo sát, đánh giá)
+ Quy hoạch phải đảm bảo tính liên tục, kế thừa, được bổ sung hàngnăm, có hiệu lực pháp lý và khả thi
+ Dự báo được sự phát triển về quy mô, chất lượng, loại hình giáo dục
* Về phương pháp xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển
Xây dựng quy hoạch GV gồm các bước như:
+ Thông qua khảo sát, đánh giá đội ngũ giảng viên tiến hành phân tích sốlượng, cơ cấu, chất lượng hiện có phân loại theo yêu cầu quy hoạch, phát triển
+ Dự báo nhu cầu GV từng thời kỳ, căn cứ vào dự báo về dân số, quy
mô phát triển số sinh viên, số lớp để dự báo về các chức danh; yêu cầu vềnăng lực tổ chức thực hiện, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, trình độquản lý, ngoại ngữ, tin học…so với tiêu chuẩn cán bộ
+ Xác định nguồn bổ sung đội ngũ giảng viên: Tại chỗ, các nơi khácchuyển về
+ Tạo điều kiện cho đội ngũ GV trong quy hoạch được đào tạo, bồidưỡng hoặc thực hiện điều chỉnh, luân chuyển để được rèn luyện thực tiễn,tích lũy kinh nghiệm ở các vị trí công tác khác nhau