Một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lí hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện đông sơn thanh hoá

Bộ giáo dục và đào tạo Trờng đại học vinh ---***---Phạm Thị Nhung Một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trờng THCs huyện Đông Sơn tỉnh thanh Hoá Luận văn thạ

Bộ giáo dục và đào tạo Trờng đại học vinh -*** -

Phạm Thị Nhung

Một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trờng THCs

huyện Đông Sơn tỉnh thanh Hoá

Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục Chuyên ngành Quản lý giáo dục

Cán bộ hớng dẫn: Phó giáo s – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng

Mã số: 60.14.05

Vinh, tháng 12 năm 2008

Lời cảm ơn

Với tình cảm chân thành, tôi tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với:

- Khoa sau Đại học trờng Đại học Vinh, các thầy cô giáo đã tham giaquản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu vàviết luận văn

- Trân trọng cảm ơn PGS.TS Ngô Sỹ Tùng, ngời đã tận tình trực tiếp ớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

h-Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn:

- Lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hoá.

- Lãnh đạo và cán bộ phòng GD&ĐT cùng các đồng chí Hiệu trởng, phóhiệu trởng, các thầy cô giáo trờng Trung học cơ sở huyện Đông Sơn

- Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên khuyến khích, tạo điều kiện

để tác giả hoàn thành luận văn này

Do điều kiện về thời gian và khả năng có hạn, chắc chắn luận văn khôngtránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, kính mong nhận đợc sự chỉ bảo, góp ý củacác thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn đợc hoàn chỉnh hơn

3 - Giả thuyết khoa học:

4 - Nhiệm vụ nghiên cứu:

5 - Đối tợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu:

6 - Phơng pháp nghiên cứu:

7 Cấu trúc luận văn:

455567

Phần nội dung

Chơng I: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.1- Vài nét lịch sử về vấn đề nghiên cứu:

1.2– Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Một số khái niệm cơ bản:

1.3- Công tác quản lý HĐDH của Hiệu trởng trờng THCS:

1.4 - Hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS:

Kết luận chơng I

Chơng 2: Thực trạng việc chỉ đạo công tác quản

lý hoạt động dạy học ở các trờng THCS

89141724

huyện Đông Sơn-Thanh Hoá

2.1.Khái quát tình hình kinh tế - xã hội huyện Đông Sơn:

2.2.Tình hình GD&ĐT huyện Đông Sơn năm học 2007 - 2008:

2.3.Thực trạng chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các

trờng THCS huyện Đông Sơn - Thanh Hoá:

Kết luận chơng 2

Chơng 3 : Đề xuất Một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý

hoạt động dạy học ở các trờng THCS huyện Đông Sơn – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Thanh Hoá

3.1.Đề xuất một số giải pháp:

3.2 Khảo sát tính khả thi của một số giải pháp đợc đề xuất:

3.3 Thử nghiệm tác động của một số giải pháp đợc đề xuất:

3.4 Kết quả bớc đầu của việc thử nghiệm:

3.5 Nhận xét về kết quả thử nghiệm tác động:

Kết luận chơng 3

25273364

657879828587

CLGD: Chất lợng giáo dục

CNH – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng HĐH: Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá

Nghị quyết TW II khoá VIII đã xác định: “Mục tiêu chủ yếu là thực hiệngiáo dục toàn diện: Đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục … khả năng t khả năng t duy sángtạo và khả năng thực hành” Nghị quyết cũng đề ra các giải pháp để nâng caochất lợng GD - ĐT, trong đó, đổi mới công tác quản lý giáo dục là một giảipháp quan trọng.

Hoạt động chủ yếu của nhà trờng là hoạt động dạy học Do đó, quản lý hoạt

động dạy học là nhiệm vụ hàng đầu, là trung tâm trong quá trình quản lý củangời hiệu trởng

Hiện nay, ngành GD - ĐT nớc ta đang triển khai thực hiện đổi mới toàndiện ở các cấp, bậc học nói chung và đổi mới đối với cấp THCS nói riêng Hiệutrởng trờng THCS là ngời chịu trách nhiệm trớc cơ quan quản lý cấp trên về:Lãnh đạo, tổ chức, điều kiển toàn bộ hoạt động của nhà trờng theo mục tiêu đàotạo của cấp học CLGD các mặt trong nhà trờng phần lớn phụ thuộc vào nănglực quản lý của ngời Hiệu trởng

Để nâng cao CLGD đáp ứng những yêu cầu KT – Tiến sĩ: Ngô Sỹ TùngXH trong giai đoạn hiệnnay, đòi hỏi công tác quản lý HĐDH phải đợc quan tâm chỉ đạo một cách đúngmức Song nhìn chung HĐDH trong nhà trờng hiện nay cha có sự thay đổi rõrệt, sự tiếp cận với đổi mới GD còn rất hạn chế, việc nghiên cứu đổi mới GD-

ĐT nói chung mới chỉ dừng lại ở mức độ lý thuyết, việc ứng dụng cha đợc

nhiều Nguyên nhân chính là do công tác quản lý HĐDH của nhà trờng hiệuquả cha cao.

Thực trạng nói trên đặt ra một yêu cầu cấp bách là phải đẩy mạnh việcchỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học trong các nhà trờng nói chung vànhà trờng THCS nói riêng HĐDH cần có sự chuyển biến tích cực để đáp ứngnhững đòi hỏi của xã hội Việt Nam trên con đờng CNH – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng HĐH đất nớc đồngthời không bị lạc hậu với xu thế dạy học trên thế giới

Để góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý HĐDH của các nhà ờng THCS, đáp ứng những yêu cầu đòi hỏi của xã hội, tôi chọn đề tài nghiêncứu là “Một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học ở các tr-ờng THCS huyện Đông Sơn tỉnh Thanh Hoá”

tr-2 - Mục đích nghiên cứu:

Tìm kiếm một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học ởcác trờng THCS huyện Đông Sơn tỉnh Thanh Hoá nhằm nâng cao hiệu quảquản lý HĐDH

3 - Giả thuyết khoa học:

Nếu có những giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học phùhợp hơn, thì có thể nâng cao đợc hiệu quả công tác quản lý HĐDH trong cácnhà trờng THCS đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp GD - ĐT

4 - Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở cáctrờng THCS

Nghiên cứu thực trạng việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờngTHCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá

Đề xuất và khảo nghiệm một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lýHĐDH ở các trờng THCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá nhằm nâng cao hiệuquả quản lý HĐDH

5 - Đối tợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu:

Đối tợng: Các giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng

THCS huyện Đông Sơn -Thanh Hoá

Khách thể: Công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS huyện Đông Sơn

Thanh Hoá

Phạm vi: Do hạn chế về nguồn lực và thời gian nên chúng tôi chỉ tập

trung nghiên cứu công tác chỉ đạo của Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn ThanhHoá đối với các trờng THCS trên địa bàn huyện

6 - Phơng pháp nghiên cứu:

6.1 Phơng pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích tổng hợp tài liệu về GD - ĐT về đổi mới giáo dục THCS, cáccông trình khoa học về quản lý và quản lý giáo dục, các văn bản chỉ đạo có liênquan làm định hớng cho việc nghiên cứu

6.2 Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phơng pháp quan sát:

Phơng pháp này thể hiện bằng cách tiếp cận và xem xét để thu thập dữliệu thực tế về hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH tại các trờng THCS,nhằm tìm hiểu về thực trạng hoạt đông chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở cáctrờng THCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá để đánh giá sự phù hợp giữa phơngpháp quan sát và phơng pháp điều tra

- Phơng pháp điều tra:

Bằng việc xây dựng hệ thống câu hỏi điều tra, đợc thể hiện trên phiếu

tr-ng cầu ý kiến đối với 3 loại khách thể: Cán bộ phòtr-ng GDTrH sở GD&ĐTThanh Hoá; lãnh đạo, chuyên viên phòng GD - ĐT Đông Sơn; Hiệu trởng cáctrờng đợc tiến hành khảo sát

- Phơng pháp chuyên gia:

Bằng việc trò truyện, tọa đàm với các chuyên gia: Cán bộ phòng GD

-ĐT các hiệu trởng có kinh nghiệm, lãnh đạo các tổ chức đoàn thể Với mục

đích tìm các kết luận thoả đáng trong việc đánh giá thực trạng việc chỉ đạocông tác quản lý HĐDH ở các trờng, đồng thời tìm hiểu mức độ tán thành củacác chuyên gia về các giải pháp dự kiến đề xuất Mặt khác phơng pháp này còn

đợc dùng để xem tính hợp lý và tính khả thi của các giải pháp đ ợc đề xuất saukhi hoàn chỉnh các giải pháp dự kiến

- Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm:

Bằng việc kết hợp lý luận và thực tiễn nhờ vào kinh nghiệm chỉ đạo côngtác quản lý HĐDH với mục đích chủ yếu là đánh giá mức độ khả thi của cácgiải pháp đợc đề xuất

- Phơng pháp thực nghiệm:

Trong luận văn này, chúng tôi tiến hành thực nghiệm bằng việc tổ chứcthực hiện một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH đợc đề xuất đểminh chứng cho tính hợp lý và tính khả thi của giải pháp đó.

Chơng I: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.

Chơng II: Thực trạng việc chỉ đạo công tác quản lý hoạt động dạy học

ở các trờng THCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá.

Chơng III: Đề xuất một số giải pháp chỉ đạo công tác quản lý hoạt

động dạy học ở các trờng THCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá.

Phần nội dung Chơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.1- Vài nét lịch sử về vấn đề nghiên cứu:

Trên thế giới vấn đề giáo dục và đổi mới cách làm giáo dục đã đợc các tổchức, các nhà giáo dục, các nhà quản lý giáo dục nói đến từ lâu Việc nghiêncứu các tài liệu về giáo dục trong nớc và trên thế giới cho thấy vấn đề CLGDluôn là mối quan tâm hàng đầu Muốn nâng cao CLGD thì công tác quản lýgiáo dục, đặc biệt là quản lý HĐDH trong các nhà trờng đóng vai trò hết sứcquan trọng Tuy nhiên, để công tác quản lý HĐDH trong các nhà trờng đạt hiệuquả cao và phát triển theo đúng định hớng thì việc chỉ đạo công tác quản lýHĐDH trong các nhà trờng là một vấn đề mà xã hội quan tâm

Ngành GD - ĐT nớc ta trong từng giai đoạn phát triển đã có những qui

định về cấu trúc tổ chức quản lý của hệ thống giáo dục quốc dân Nghị định củaChính phủ số 166/2004/NĐ-CP qui định trách nhiệm quản lý nhà nớc về Giáodục tại Điều 8 Trách nhiệm của Phòng Giáo dục và Đào tạo, mục 2 ghi rõ

“Giúp Uỷ ban nhân dân cấp huyện quản lý công tác chuyên môn, nghiệp vụ, tổ

chức, biên chế, nhân sự, tài chính, tài sản và các hoạt động khác của các trờng mầm non, trờng mẫu giáo, trờng tiểu học, trờng trung học cơ sở, trờng phổ thông dân tộc bán trú, trờng bồi dỡng cán bộ quản lý giáo dục huyện theo qui

định của pháp luật ” [4] Vì vậy, việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH trong cácnhà trờng THCS là chức năng của các Phòng GD&ĐT

Trong tác phẩm “Quản lý Giáo dục và quản lý nhà trờng” của tác giảThái Văn Thành đã nêu lên cấu trúc tổ chức quản lý của hệ thống Giáo dục,trong Sơ đồ 4: Tổ chức phòng giáo dục: các trờng THCS chịu sự chỉ đạo thanhtra trực tiếp của các phòng GD&ĐT [47] Tuy nhiên tác giả cũng mới chỉ dừng

ở vấn đề nêu lên cấu trúc tổ chức quản lý Giáo dục mà cha đi vào nghiên cứu cụthể công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý Giáo dục

Trong quá trình tìm hiểu các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục,quản lý nhà trờng THCS, chúng tôi nhận thấy các nhà nghiên cứu nớc ngoàicũng nh trong nớc đã nghiên cứu và nêu lên một số biện pháp quản lý hoạt

động của đội ngũ giáo viên và học sinh, nhất là hoạt động dạy và học của thầytrò trên lớp Một số tác giả có đề cập đến chất lợng dạy học ở trờng THCS nhngphần đa thiên về cải tiến phơng pháp giảng dạy bộ môn mà cha đề cập một cáchsâu sắc đến các giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH của Hiệu trởng trờngTHCS nhằm nâng cao chất lợng đào tạo của cấp học THCS

Các công trình nghiên cứu đã giới thiệu về mặt lý luận và thực tiễn cácvấn đề về chỉ đạo công tác quản lý HĐDH Nhiều kết quả nghiên cứu đã đợcứng dụng trong các nhà trờng và đã mang lại những kết quả nhất định

Tuy nhiên, việc chỉ đạo cụ thể hoá định hớng chiến lợc KT – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng XH nóichung, chiến lợc phát triển GD - ĐT nói riêng và những cơ sở lý luận của khoahọc quản lý, những văn bản có tính pháp qui vào quá trình chỉ đạo công tácquản lý HĐDH ở trờng THCS sao cho phù hợp với điều kiện KT – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng XH tronggiai đoạn hiện nay là vấn đề cần đợc đầu t nghiên cứu sâu sắc hơn

1.2 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Một số khái niệm cơ bản:

1.2.1 Khái niệm quản lý:

Quản lý là một hiện tợng lịch sử, xã hội, là một chức năng tất yếu của lao

động xã hội, nó gắn liền với sự phân công và phối hợp trong các loại hình lao

động Xã hội ngày càng phát triển thì hoạt động quản lý càng có vai trò quantrọng hơn

Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hớng đích, nhằm sử dụng có hiệuquả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt tới mục tiêu đặt ra trong

điều kiện biến động của môi trờng

1.2.2 Quản lý giáo dục:

Khoa học quản lý giáo dục đã hình thành và phát triển khá sớm, trởthành yếu tố quan trọng góp phần nâng cao CLGD Về mặt lịch sử, khoa họcquản lý giáo dục ra đời và phát triển sau khoa học quản lý kinh tế Vì vậy, nó

sử dụng những thành tựu tiến bộ của khoa học quản lý kinh tế

Trên thế giới tồn tại hai xu hớng phát triển về khoa học quản lý giáo dục

ở các nớc t bản ngời ta thực hiện quá trình quản lý giáo dục trên cơ sở của quản

lý kinh tế Coi quản lý cơ sở giáo dục (trờng học) nh quản lý một loại xí nghiệp

đặc thù

ở các nớc XHCN, quá trình quản lý giáo dục bắt nguồn từ lý luận quản

lý xã hội, theo xu hớng này xã hội đợc chia làm ba lĩnh vực riêng biệt, đó là

“Chính trị – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng xã hội”, “Văn hoá- t tởng”, “Kinh tế” Quản lý xã hội là quản lý

ba lĩnh vực đó bao gồm: Quản lý chính trị - xã hội, quản lý văn hoá- t tởng vàquản lý kinh tế Quản lý giáo dục nằm trong lĩnh vực quản lý văn hoá t tởng

Quản lý giáo dục, theo nghĩa rộng là quản lý mọi hoạt động giáo dụctrong xã hội Quá trình đó bao gồm các hoạt động giáo dục và có tính giáo dụccủa bộ máy nhà nớc, của các tổ chức xã hội, của hệ thống giáo dục quốc dân… khả năng t

Quản lý giáo dục theo nghĩa hẹp bao gồm “Quản lý hệ thống giáo dục”

là quản lý các hệ thống GD - ĐT diễn ra trong các đơn vị hành chính (xã,huyện, tỉnh, toàn quốc) và “Quản lý nhà trờng” là quản lý các hoạt động GD -

ĐT diễn ra trong các cơ sở giáo dục

Quản lý giáo dục ( quản lý nhà trờng) trong chế độ XHCN của nớc ta là

hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp theo qui luật chủ thểquản lý (hệ thống giáo dục) làm cho hệ vận hành theo đờng lối và nguyên lýgiáo dục của Đảng, thực hiện đợc các tính chất của nhà trờng XHCN, mà tiêu

điểm hội tụ là quá trình dạy học và giáo dục thế hệ trẻ đạt đợc yêu cầu của xãhội Có thể khái quát: Quản lý giáo dục là những tác động có chủ định của chủthể quản lý đến đối tợng quản lý nhằm đạt đến những mục tiêu đã xác định Quản lý giáo dục là yếu tố rất quan trọng tác động đến chất lợng đào tạo, lànhân tố quan trọng để phát triển sự nghiệp giáo dục

1.2.3 Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học:

1.2.3.1.Hoạt động dạy học:

Giáo dục đợc thực hiện bằng nhiều con đờng, trong đó con đờng quantrọng nhất là tổ chức dạy học và chỉ đạo dạy học Thông qua hoạt động dạyhọc, nhằm cung cấp cho học sinh hệ thống kiến thức khoa học, bồi dỡng phơngpháp t duy sáng tạo và kỹ năng thực tiễn, nhằm nâng cao trình độ học vấn, hìnhthành lối sống văn hoá Mục đích cuối cùng là làm cho mỗi học sinh trở thànhnhững ngời tự chủ, năng động, sáng tạo Nh vậy, dạy học là con đờng cơ bảnnhất để đạt tới mục đích giáo dục tổng thể, HĐDH đợc thực hiện thông qua cácthành tố cấu trúc sau đây:

- Mục tiêu dạy học: Đó là nhân cách ngời học đáp ứng yêu cầu của xã hội

- Nội dung dạy học: Những kiến thức cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đạithể hiện ở nội dung chơng trình sách giáo khoa, giáo án và kế hoạch dạy học

- Phơng pháp dạy học: Việc sử dụng PPDH phù hợp làm tăng hiệu quả củaHĐDH

- Phơng tiện dạy học: Cơ sở vật chất, trang thiết bị ĐDDH, nguồn tài chínhphục vụ cho dạy học

- Hình thức tổ chức dạy học: Hình thức tổ chức dạy học phong phú, phù hợp

sẽ tăng hiệu quả của HĐDH

- Kết quả: Là chất lợng học tập, tu dỡng của học sinh do mục tiêu đề ra

HĐDH luôn bị chi phối bởi các yếu tố của môi trờng Có thể biểu diễnmối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của HĐDH bằng sơ đồ sau:

PP: Phơng pháp.

PT: Phơng tiện.

HT: Hình thức.

KQ: Kết quả.

(GS.TSKH: Thái Duy Tuyên – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Giáo dục học.

Tài liệu dùng cho các trờng Đại học, Cao đẳng - 2003)

Qua sơ đồ ta thấy, các thành tố cấu trúc của HĐDH có quan hệ tơng táclẫn nhau, bổ sung, phối hợp với nhau trong sự tác động của môi trờng tự nhiên

và xã hội Việc tác động tốt vào mối quan hệ đó là cơ sở và điều kiện để làmtăng hiệu quả của HĐDH, nâng cao CLGD Mối quan hệ giữa các thành tố cấutrúc của HĐDH đợc phản ánh trong quá trình dạy học, với vai trò điều kiển củathầy và tự điều kiển của trò HĐDH bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học,

đó là hai mặt không thể tách rời nhau luôn tác động lẫn nhau trong một quátrình thống nhất Quá trình dạy học thực chất là sự thể hiện toàn bộ hoạt động

có chủ định, có kế hoạch của thầy và trò, làm cho học sinh nắm vững và có hệthống kiến thức về tự nhiên và xã hội, rèn luyện kỹ năng, kỹ sảo, thói quen,hành động

Nếu quá trình dạy học đợc tổ chức một cách khoa học, các thành tố cấutrúc của HĐDH đợc thực hiện và phối hợp một cách hợp lý, thì sẽ đạt đợc mụctiêu của GD - ĐT

1.2.3.2.Quản lý hoạt động dạy học:

Trong quản lý nhà trờng, quản lý HĐDH là nhiệm vụ hàng đầu Quản lý HĐDH là quản lý có hiệu quả các thành tố cấu trúc của HĐDH, cần phải tạo

điều kiện và tác động cho sự cộng tác tối u giữa giáo viên và học sinh, nhằmxác định đúng mục tiêu, lựu chọn nội dung chơng trình thích hợp, thực hiện

đúng kế hoạch, áp dụng hài hoà các phơng pháp, tận dụng các phơng tiện và

điều kiện hiện có, tổ chức linh hoạt các hình thức dạy học, tìm ra phơng thức

KT - ĐG kết quả dạy học đáng tin cậy để quản lý HĐDH có hiệu quả cần tuyệt

đối chú ý những vấn đề cơ bản sau:

+ Chỉ đạo nội dung chơng trình dạy học: Nội dung chơng trình dạy họcthờng xuyên đợc cụ thể hoá bằng mục tiêu dạy học trong từng bộ môn, thôngqua nội dung đó mà ngời học sinh tiếp tục hoàn thiện, phát triển những nănglực trí tuệ và nhân cách của mình theo mục tiêu đó

+ Quản lý việc sử dụng sách giáo khoa là pháp chế trong quản lý tài liệu,hớng dẫn dạy và học Tính linh hoạt trong quản lý nội dung, chơng trình dạy

học thể hiện ở chỗ tinh giản, mở rộng, bổ xung những nội dung đặc thù trongphạm vi cần thiết đối với từng loại trờng.

+ Chỉ đạo hoạt động dạy học trên lớp: Chỉ đạo phơng hớng chính trị t ởng của bài giảng, vì phơng hớng chính trị t tởng của bài giảng là yếu tố hàng

t-đầu góp phần hình thành sự phát triển nhân cách ngời học

Trong điều kiện kinh tế xã hội hiện nay, sự tăng trởng vợt bậc khối lợng

và tính phức tạp của sản xuất đời sống, ngời quản lý nói chung và quản lý giáodục nói riêng, giữ một vai trò đặc biệt quan trọng Để đạt đợc những yêu cầu vềHĐDH thì phải có sự chỉ đạo đúng hớng của ngời hiệu trởng

1.2.4 Giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH:

Giải pháp là các phơng pháp, biện pháp cụ thể để giải quyết một vấn đềnào đó

Chỉ đạo là hớng dẫn theo đờng hớng, chủ trơng nhất định, là phơng

thức tác động của chủ thể quản lý nhằm tạo cho tổ chức vận hành đúng kếhoạch

Giải pháp chỉ đạo cũng thể hiện rõ tính chất năng động sáng tạo của chủthể chỉ đạo trong mỗi tình huống, mỗi đối tợng nhất định Tính hiệu quả của chỉ

đạo phụ thuộc một phần quan trọng vào việc lựa chọn đúng đắn và áp dụng linhhoạt các giải pháp chỉ đạo

Giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS là việc tìm

ra các phơng pháp, biện pháp cụ thể linh hoạt hớng dẫn công tác quản lýHĐDH ở các trờng THCS của phòng GD&ĐT theo một đờng hớng, chủ trơng

đã định sẵn

1.3- Công tác quản lý HĐDH của Hiệu trởng trờng THCS:

1.3.1 Đặc điểm HĐDH và đặc điểm quản lý HĐDH:

1.3.1.1 Đặc điểm HĐDH:

HĐDH trong trờng THCS là hoạt động của hai nhân tố: Giáo viên và họcsinh, với nội dung chủ yếu là dạy và học HĐDH mang một số đặc điểm sau:

+ HĐDH là hoạt động nhận thức diễn ra với tính chủ động của học sinh

và vai trò chủ đạo của giáo viên

+ HĐDH còn là sự tự vận động của ngời học, là việc tự học một cách chủ

động của học sinh mà cách thức là do ngời thầy giáo truyền cho Thực tế chothấy, dù điều kiện bên ngoài đa vào tốt đến mấy nhng nếu học sinh không đủ

nỗ lực bản thân để tự học, tự biến đổi mình đến mức cần thiết thì mục tiêu GD

-ĐT mong muốn không thể trở thành hiện thực đợc Ngợc lại nếu có sự nỗ lực,

cố gắng tự học bền bỉ thì dù điều kiện còn thiếu thốn, giá trị nhận thức gia tăng

ở bản thân học sinh do giáo dục mang lại vẫn sẽ hình thành, học sinh chiếmlĩnh giá trị đó biến thành của mình và từng bớc tự tạo thành năng lực mới

+ Vai trò của giáo viên quyết định chất lợng trong HĐDH, thông quaviệc sử dụng nhiều biện pháp, phối hợp với cả đội ngũ giáo viên nhà trờng, đểtừng bớc hình thành nhân cách cho học sinh, trang bị cho học sinh những trithức khoa học hiện đại, đáp ứng những yêu cầu tiến bộ của xã hội

Việc nâng cao CLGD trong HĐDH đòi hỏi ở đội ngũ giáo viên ngoàinhững tri thức khoa học đã đợc chuẩn hoá theo mục tiêu GD - ĐT còn phải đảmbảo về nhân cách, đó là phẩm chất chính trị, là lòng yêu ngời, yêu nghề, là trình

độ học vấn, là sự thông tinh nghề nghiệp, là phong cách ứng xử, kỹ năng giaotiếp… khả năng tcủa ngời giáo viên

1.3.1.2 Đặc điểm quản lý HĐDH:

Quản lý HĐDH ở trờng THCS có đặc điểm nh sau:

+ Quản lý HĐDH phải chú ý tới đặc trng riêng của cấp học: THCS là cấp

đầu trong bậc học trung học, học sinh đã biết cách học sau khi học xong bậctiểu học, nhng chơng trình học ở THCS đòi hỏi giáo viên phải sử dụng nhiềuphơng pháp mới phù hợp hơn nhằm giúp cho học sinh tiếp thu hệ thống tri thứccủa nhiều môn khoa học cơ bản

+ Quá trình quản lý HĐDH ở trờng THCS phải chú ý tính toàn diện vàtính định hớng Học sinh tốt nghiệp THCS sẽ trực tiếp chịu sự phân luồng tựnhiên theo các hớng: Tiếp tục học ở THPT; tiếp tục học ở trung học chuyênnghiệp; tiếp tục học ở trờng dạy nghề hoặc vào đời, trực tiếp lao động trong cáclĩnh vực khác nhau của nền kinh tế xã hội Vì vậy, quản lý HĐDH ở trờngTHCS phải chú ý tính toàn diện và hớng nghiệp trong khi thực hiện chơng trình.Qua quá trình dạy học, phải trang bị cho học sinh trình độ văn hoá tơng đốihoàn chỉnh, có năng lực làm các loại hình lao động phổ thông, có ý thức chọnlựa nghề nghiệp, sẵn sàng đi vào học nghề và tham gia sản xuất, tham gia côngtác trong xã hội, hoặc tiếp tục học lên bằng nhiều con đờng khác nhau

+ Quản lý HĐDH ở trờng THCS phải chú ý đến tâm sinh lý học sinh:Học sinh THCS chủ yếu trong độ tuổi thiếu niên từ 11 đến 15 tuổi, đây là độtuổi đang có sự chuyển hoá mạnh mẽ về tâm, sinh lý, chịu ảnh hởng lớn bởinhân cách ngời giáo viên Vai trò ngời giáo viên trong trờng THCS càng có ýnghĩa to lớn đối với sự phát triển của học sinh

Trên đây là những đặc điểm có ý nghĩa rất quan trọng, hiệu trởng cầnphải quan tâm để có biện pháp phù hợp trong công tác quản lý HĐDH ở trờngTHCS

1.3.2 Mục tiêu quản lý HĐDH của hiệu trởng trờng THCS:

Mục tiêu quản lý dạy học phụ thuộc vào mục tiêu của GD - ĐT Mục tiêugiáo dục cấp THCS là nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quảcủa giáo dục Tiểu học, có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biếtban đầu về kỹ thuật và hớng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trunghọc chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Mục tiêu quản lý HĐDH của hiệu trởng trờng THCS là mô hình t duy dựkiến sẽ đạt đến về mặt chất lợng dạy học của nhà trờng vào cuối năm học, th-ờng đợc đề ra trong bản kế hoạch năm học của nhà trờng Hiệu trởng chịu tráchnhiệm hoạch định kế hoạch, đồng thời phải tổ chức thực hiện mục tiêu quản lýHĐDH trong nhà trờng

Hệ thống mục tiêu quản lý cũng chính là nhiệm vụ của nhà trờng phảithực hiện trong suốt quá trình dạy học Nếu các mục tiêu đợc thực hiện trọn vẹn

sẽ trở thành cơ sở xác định hiệu quả giáo dục của nhà trờng trong việc thực hiệnnhiệm vụ dạy học

1.3.3 Nội dung quản lý HĐDH của hiệu trởng:

Trong trờng THCS mọi hoạt động đều nhằm phục vụ và nâng cao chất ợng của HĐDH Hiệu trởng phải chỉ đạo đồng bộ tất cả mọi hoạt động trong tr-ờng Tuy nhiên trong đó, công tác quản lý HĐDH vẫn là trọng tâm, là khâuchủ yếu Hiệu trởng thực hiện quản lý HĐDH phải đảm bảo các nội dung cụ thểsau:

+ Xây dựng và chỉ đạo thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học

+ Xây dựng và tổ chức hoạt động của đội ngũ giáo viên

+ Chỉ đạo việc thực hiện nội dung chơng trình và kế hoạch giảng dạy.+ Chỉ đạo việc sử dụng phơng pháp dạy học

+ Chỉ đạo việc soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp

+ Xây dựng và tổ chức hệ thống các biện pháp kiểm tra đánh giá

+ Chỉ đạo việc chuẩn bị hồ sơ chuyên môn

+ Xây dựng và tổ chức hoạt động của hệ thống các khối lớp học sinh.+ Xây dựng và chỉ đạo công tác thi đua “Hai tốt”

+ Xây dựng và tổ chức sử dụng cơ sở vật chất phục vụ dạy học

1.4 - Hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS:

Trong chỉ đạo công tác quản lý HĐDH Phòng Giáo dục và Đào tạo phải

áp dụng một hệ thống các hoạt động cụ thể, có phân công trách nhiệm, có kếhoạch chi tiết nhằm phát huy tốt các tiềm năng và năng lực quản lý của Hiệu tr-ởng các trờng THCS

1.4.1 Chỉ đạo công tác lập kế hoạch quản lý HĐDH:

Công tác lập kế hoạch quản lý HĐDH của Hiệu trởng các trờng THCS cóvai trò quan trọng đối với việc thực hiện các nhiệm vụ của nhà trờng THCS Vìvậy trong công tác chỉ đạo của phòng GD&ĐT đối với các trờng THCS vấn đềcần quan tâm đầu tiên đó là chỉ đạo công tác lập kế hoạch quản lý HĐDH củaHiệu trởng ngay từ trớc khi tiến hành khai giảng năm học

Lập kế hoạch là thiết kế trớc các bớc đi cho hoạt động tơng lai để đạt đợcnhững mục tiêu đã xác định thông qua việc sử dụng tối u những nguồn nhân lực

và vật lực đã có và sẽ đợc khai thác

Lập kế hoạch có thể đợc phân loại theo chỉ số thời gian: kế hoạch chiếnlợc (dài hạn) và kế hoạch hành động (ngắn hạn) Lập kế hoạch quản lý HĐDHcủa Hiệu trởng các trờng THCS thuộc loại kế hoạch hành động (ngắn hạn, trong

1 năm học) Do đó cho nên, kế hoạch quản lý HĐDH của Hiệu trởng các trờngTHCS phải đặt ra những mục tiêu cụ thể trớc mắt và các hoạt động cụ thể trongkhoảng thời gian một năm học Công việc này liên quan đến việc phân công lao

động cho đôị ngũ cán bộ giáo viên, xác định việc tuyển sinh, phân bổ diện tích

sử dụng của nhà trờng, xây dựng những bộ môn mới, các chơng trình giáo dụcmới, những thay đổi trong chơng trình giáo dục đã có hoặc đổi mới phơng phápgiảng dạy

Kế hoạch quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trởng các trờng THCS baogồm: + Kế hoạch thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học

+ Kế hoạch tổ chức hoạt động (sử dụng và bồi dỡng) đội ngũ giáo viên.+ Kế hoạch thực hiện nội dung chơng trình và kế hoạch giảng dạy

+ Kế hoạch quản lý chỉ đạo việc sử dụng phơng pháp dạy học

+ Kế hoạch quản lý chỉ đạo việc soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp

+ Kế hoạch tổ chức hệ thống các biện pháp kiểm tra đánh giá

+ Kế hoạch quản lý việc chuẩn bị hồ sơ chuyên môn

+ Kế hoạch tổ chức hoạt động của hệ thống các khối lớp học sinh

+ Kế hoạch chỉ đạo công tác thi đua “Hai tốt”

+ Kế hoạch tổ chức sử dụng cơ sở vật chất phục vụ dạy học.

Phòng GD&ĐT tổ chức duyệt kế hoạch cho tất cả các trờng THCS trớcthời điểm khai giảng năm học mới Trên cơ sở những tính toán cụ thể để lập kếhoạch của các nhà trờng, phòng GD&ĐT lập một Hội đồng duyệt kế hoạch baogồm: Chủ tịch Hội đồng là Trởng phòng hoặc Phó trởng phòng phụ trách cấphọc THCS, phó chủ tịch hội đồng là tổ trởng chuyên môn tổ THCS, các uỷ viên

và th ký là các chuyên viên chỉ đạo chuyên môn tổ THCS

Hội đồng duyệt kế hoạch tiến hành xem xét kế hoạch của các nhà trờng

có đảm bảo tính khoa học, có phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trờng haykhông, có đảm bảo để nhà trờng phát triển một cách bền vững theo đúng quan

điểm chỉ đạo chuyên môn của các cấp quản lý GD hay không; cần điều chỉnhnhững vấn đề gì để kế hoạch có tính khả thi cao và đạt hiệu quả cao hơn trongthực hiện

Chúng ta biết rằng, nếu phòng GD&ĐT làm tốt chức năng chỉ đạo côngtác lập kế hoạch của các nhà trờng nói chung và nhà trờng THCS nói riêng là b-

ớc đầu thành công trong công tác quản lý, chỉ đạo của mình Lập kế hoạchquản lý HĐDH là điểm xuất phát, là giai đoạn đầu của công tác quản lý giáodục Nhiệm vụ của phòng GD&ĐT là giúp các nhà quản lý giáo dục tìm kiếmnhững con đờng thuận lợi, những biện pháp tốt, lựa chọn những phơng tiện hữuhiệu để đạt đợc mục tiêu giáo dục

1.4.2 Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch quản lý HĐDH:

Sau khi duyệt kế hoạch quản lý HĐDH việc chỉ đạo các nhà trờng THCS

tổ chức thực hiện kế hoạch là vấn đề mà tổ thanh tra chỉ đạo chuyên môn THCSphải quan tâm thờng xuyên trong suốt quá trình một năm học

Trớc hết, các chỉ tiêu nhiệm vụ của nhà trờng đề ra trong kế hoạch phải

đợc thông qua trong nghị quyết đại hội công nhân viên chức nhà trờng đầu nămhọc và trở thành mục tiêu phấn đấu của tập thể nhà trờng

Kế hoạch tổng thể của nhà trờng sẽ đợc cụ thể thành kế hoạch từngtháng, từng tuần của nhà trờng, của các tổ bộ môn để tiến hành thực hiện.Trong quá trình thực hiện, có thể xuất hiện những vấn đề nh tính cha hợp lý của

kế hoạch, sự thay đổi về đội ngũ cán bộ giáo viên, học sinh và các điều kiệnkhác thì cần điều chỉnh bổ xung kế hoạch cho phù hợp

Để việc thực hiện kế hoạch của các nhà trờng có hiệu quả và theo đúngquan điểm chỉ đạo, Phòng GD&ĐT phải tổ chức các hội nghị về các chuyên đềchuyên môn: Hội nghị về Hớng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học, hớng dẫn về

các qui định về hồ sơ chuyên môn, các qui định về yêu cầu chuyên môn đối vớigiáo viên và học sinh; hội nghị về viết sáng kiến kinh nghiệm và sử dụng, làm

đồ dùng dạy học; hội nghị chỉ đạo về công tác thi, về phơng pháp giảng dạy, vềbồi dỡng học sinh giỏi và học sinh yếu kém

Các quan điểm chỉ đạo tại các hội nghị sẽ đợc thống nhất chung trongtoàn huyện và trở thành các tiêu chí trong các kỳ thanh tra, kiểm tra chuyênmôn, là cơ sở để đánh giá thi đua các nhà trờng

Việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch của phòng GD&ĐT gắn liền với côngtác thanh tra, kiểm tra công tác quản lý HĐDH của các nhà trờng và việc chỉ

đạo công tác Kiểm tra nội bộ trờng học

1.4.3.Thanh tra, kiểm tra công tác quản lý HĐDH của các trờng THCS và chỉ đạo công tác Kiểm tra nội bộ trờng học:

Kiểm tra công tác quản lý HĐDH của các trờng THCS là là quá trình xem xét thực tế, đánh giá thực trạng tình hình hoạt động dạy học của nhà trờngTHCS so với kế hoạch quản lý HĐDH của nhà trờng đã đợc duyệt, đánh giáviệc thực hiện nhiệm vụ dạy học của nhà trờng theo qui định của Luật giáo dục;

Điều lệ nhà trờng, việc thực hiện các Qui chế chuyên môn do các cấp quản lýgiáo dục ban hành

Kiểm tra nội bộ trờng học là hoạt động nghiệp vụ quản lý của Hiệu trởng

để điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm sự diễn biến

và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trờng và đánh giákết quả các hoạt động giáo dục đó có phù hợp với mục tiêu, kế hoạch chuẩnmực và qui chế đã đề ra hay không Từ đó tìm ra những biện pháp động viên,kích thích, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh thích hợp nhằm nâng cao chất lợng

và hiệu quả GD&ĐT trong nhà trờng [30]

Thanh tra công tác quản lý HĐDH của các trờng THCS là kiểm tra cótính chất nhà nớc của cơ quan quản lý GD&ĐT cấp trên đối với cơ quan, tổchức và cá nhân cấp dới do một tổ chức chuyên biệt (tổ chức thanh tra) tiếnhành với các chức năng: đánh giá, phát hiện, điều chỉnh và giúp đỡ Hiệu trởngcác trờng THCS nhằm đảm bảo pháp chế, giữ vững kỷ cơng, tăng cờng kỷ luật

và góp phần nâng cao chất lợng và hiệu quả giáo dục và đào tạo

Hệ thống thanh tra giáo dục bao gồm ba cấp: Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT

và Phòng GD&ĐT

* Thanh tra, kiểm tra công tác quản lý HĐDH:

Kiểm tra nói chung và thanh tra giáo dục nói riêng đều xuất phát từ luận

điểm cơ bản “Sự liên hệ ngợc” - Định nghĩa nôm na là “Thông tin lại quay trở

về với ngời ra quyết định quản lý sau một hành động”, chúng đều là hệ thốngphản hồi

Cơ sở lý luận của kiểm tra, thanh tra giáo dục là tạo lập mối liên hệthông tin ngợc trong QLGD, cung cấp những thông tin đã đợc xử lý, đánh giáchính xác - đó là nguồn thông tin cần thiết, cực kỳ quan trọng để hệ quản lý

điều chỉnh và hoạt động có hiệu quả hơn, đồng thời hệ bị quản lý tự điều chỉnh

ý thức, hành vi và hoạt động của mình ngày càng tốt hơn

ab

Trong đó: a Mối liên hệ thông tin thuận

b Mối liên hệ thông tin ngợc bên ngoài

b’ Mối liên hệ thông tin ngợc bên trong

bb’: Nền tảng của sự điều chỉnh (do thanh tra, kiểm tra đem lại)gồm hai quá trình - Điều chỉnh của nhà quản lý

- Tự điều chỉnh của ngời dới quyền

Kiểm tra, thanh tra giáo dục đều là hệ thống phản hồi, hệ thống này trìnhbày việc thanh tra, kiểm tra theo một quan niệm toàn diện và hiện thực

Về thực tiễn, trong GD&ĐT chúng ta có hệ thống GD quốc dân rộng lớngồm nhiều tổ chức, cơ quan, cơ sở giáo dục ở những tầng bậc khác nhau, vớinhững chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau và hệ thống các loại hình tr -ờng học rất đa dạng với những mục tiêu, kế hoạch đào tạo, phơng pháp đào tạokhác nhau Do đó lãnh đạo và quản lý phải kiểm tra, thanh tra các hoạt động,công việc, mối quan hệ và kết quả của đối tợng để đánh giá, phát hiện, điềuchỉnh, giúp đỡ và phòng ngừa, trên cơ sở đó rút kinh nghiệm cải tiến cơ chếquản lý, hoàn thiện chu trình quản lý mới phù hợp và có hiệu quả hơn

* Chỉ đạo công tác kiểm tra nội bộ trờng học:

- Nội dung kiểm tra nội bộ trờng học:

Hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trờng rất phong phú phức tạp

và nhiều mặt Hiệu trởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động,mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình giáo dục - dạy học và những điềukiện phơng tiện của nó không loại trừ mặt nào Song trên thực tế, KTNBTH cần

tập trung vào các vào các nội dung chính không tách rời nhau mà luôn liênquan chặt chẽ với nhau, bao gồm:

a/ Thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục và phổ cập giáo dục:

b/ Thực hiện các nhiệm vụ của kế hoạch giáo dục đào tạo:

c/ Xây dựng đội ngũ:

d, Xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học:

e, Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trởng:

- Công tác chỉ đạo:

Trên cơ sở kế hoạch tổ chức hệ thống các biện pháp kiểm tra đánh giá của cáctrờng THCS đã đợc duyệt, phòng giáo dục chỉ đạo Hiệu trởng các nhà trờngTHCS thực hiện lịch KTNBTH, có lu hồ sơ kết quả kiểm tra và tự kiểm tra, kếtquả điều chỉnh kế hoạch hoạt động của nhà trờng trên cơ sở việc kiểm traNBTH đã đợc tiến hành

Việc thanh tra, kiểm tra công tác quản lý HĐDH của các trờng THCS vàchỉ đạo công tác Kiểm tra nội bộ trờng học là vấn đề thể hiện rõ nét vai trò chỉ

đạo công tác quản lý HĐDH của phòng GD&ĐT, vì vậy các hình thức thanhtra, kiểm tra và chỉ đạo công tác kiểm tra nội bộ trờng học phải đợc tiến hànhthờng xuyên dới nhiều hình thức: Thanh tra toàn diện theo lịch, kiểm tra độtxuất, thanh tra theo chuyên đề, kiểm tra đánh giá từng mặt hoạt động

Làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá sẽ có tác dụng lớn trongviệc kích thích nâng cao chất lợng quản lý HĐDH đồng thời điều chỉnh cáchoạt động của các nhà trờng THCS theo đúng quan điểm chỉ đạo của các cấpquản lý giáo dục

1.4.4 Chỉ đạo công tác thi đua:

Thi đua là biện pháp quan trọng kích thích động viên tính tích cực hoạt

động của cá nhân và tập thể Phòng GD&ĐT chỉ đạo công tác thi đua thôngqua các hoạt động:

+ Xây dựng các tiêu chí cho các danh hiệu thi đua

+ Tổ chức đăng ký thi đua, kiểm tra thi đua ngay từ đầu năm học

+ Bình xét các danh hiệu thi đua theo luật thi đua và các tiêu chí thi đua

Kết luận chơng I

Từ những nét chủ yếu về lịch sử vấn đề nghiên cứu, các khái niệm cơbản, một số đặc trng chủ yếu của việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH trong tr-ờng THCS Đồng thời trên cơ sở lý luận của việc nghiên cứu các giải pháp chỉ

đạo công tác quản lý HĐDH của hiệu trởng đợc thực hiện trong mối quan hệbiện chứng với các mặt hoạt động khác Chúng tôi có thể kết luận nh sau:

- Một trong những mục đích phát triển giáo dục của nớc ta trong giai

đoạn hiện nay là phải nâng cao CLGD

- Dạy học là con đờng cơ bản nhất, chuẩn tắc nhất để thực hiện mục đíchgiáo dục Quản lý HĐDH là một bộ phận của quá trình quản lý giáo dục tổngthể và là tiền đề để nâng cao CLGD

- Các giải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH của các trờng THCS làyếu tố quan trọng để nâng cao CLGD tại các trờng THCS

Các vấn đề đã trình bày chỉ là những tri thức lý luận, còn việc đa ra cácgiải pháp chỉ đạo công tác quản lý HĐDH nhằm nâng cao CLGD cần phảinghiên cứu về thực trạng GD&ĐT, thực trạng việc chỉ đạo công tác quản lý

HĐDH ở các trờng THCS trong giai đoạn hiện nay Vấn đề đó chúng tôi sẽtiếp tục trình bày ở chơng 2.

Chơng 2:

Thực trạng việc chỉ đạo công tác quản lý

hoạt động dạy học ở các trờng THCS

huyện Đông Sơn-Thanh Hoá

2.1.Khái quát tình hình kinh tế - xã hội huyện Đông Sơn:

Trong trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam, địa danh Đông Sơn đã gắnliền với tên gọi của một nền văn hoá rực rỡ – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng văn hoá Đông Sơn với trống

đồng nổi tiếng, sản phẩm của nền văn minh ngời Việt cổ

Đông Sơn là huyện đồng bằng nằm ở cửa ngõ phía Tây thành phố ThanhHoá Phía Bắc Đông Sơn giáp huyện Thiệu Hoá, phía Nam giáp huyện QuảngXơng và Nông Cống, phía Đông giáp thành phố Thanh Hoá, phía Tây giáphuyện Triệu Sơn

Đông Sơn là huyện có diện tích nhỏ nhất tỉnh Thanh Hoá, với diện tíchtoàn huyện là 10.678,25 ha Bình quân diện tích tự nhiên là 0,09 ha/ngời, trongkhi đó bình quân diện tích trung bình trên đầu ngời của tỉnh Thanh Hoá là0,324 ha/ngời Diện tích đất nông nghiệp là 7.188,04 ha chiếm 67,33% diệntích đất tự nhiên Bình quân diện tích đất nông nghiệp là: 606 m2/ngời, thấphơn so với bình quân chung của toàn tỉnh Về khoáng sản Đông Sơn có 10 xã

có núi đá với nhiều chủng loại trữ lợng tơng đối lớn, tạo điều kiện cho việc pháttriển ngành vật liệu xây dựng và chế tác đá

Đông Sơn có đờng giao thông thuận tiện cho việc giao lu kinh tế - vănhoá, thuận tiện cho việc sử dụng các phơng tiện vận tải cơ giới, và thô sơ

Đông Sơn cũng có nhiều vùng có loại đất sét tốt để phát triển nghề gạchngói và gốm sứ, tập trung ở các xã Đông Hng, Đông Phú, Đông Văn, ĐôngQuang, Đông Vinh và Đông Nam.

Với nguồn tài nguyên phong phú và sự lao động cần cù sáng tạo, của

ng-ời dân Đông Sơn đã tạo dựng cho mình một cuộc sống phong phú, đa dạng vềkinh tế và văn hoá

Số dân huyện Đông Sơn tính đến năm 2008 là 111.356 ngời Đông Sơn làhuyện có mật độ dân số cao khoảng 1.100 ngời/km2, đây là nguồn nhân lực quígiá để phát triển kinh tế xã hội ở địa phơng, hơn nữa nguồn nhân lực trẻ và cótrình độ văn hoá ngày càng đợc nâng cao Số ngời trong độ tuổi lao động từ 16

đến 55 tuổi luôn chiếm 70% số dân Tỉ lệ tăng dân số tự nhiên là 0,63 % Xuthế tăng dân số tự nhiên giảm từ 0,1% đến 0,15% hàng năm

Đông Sơn là địa phơng có truyền thống hiếu học và lịch sử văn hoá lâu

đời, về các mặt chính trị, kinh tế, xã hội tơng đối ổn định Nông nghiệp kháphát triển, về trồng trọt cây lúa là chủ yếu trên diện tích là 7.065,94 ha chiếm66,44% tổng diện tích đất, còn lại là các cây trồng khác, về chăn nuôi chủ yếu

là nuôi lợn Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp: chủ yếu là làm đá xẻ, nungvôi, làm gạch, các ngành cơ khí… khả năng t

Giáo dục và đào tạo phát triển theo tinh thần nghị quyết TWII khoá VIII

Hệ thống qui mô các cấp cấp học, trờng học đợc xắp xếp ổn định: Mỗi xã đều

có một trờng Mầm non, 1 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 2 trờng Tiểu học, 1 trờng THCS Toàn huyện có 4trờng THPT và một TT GDTX

Công tác xã hội hoá giáo dục đợc nâng cao chất lợng Sự phối hợp giữanhà trờng, gia đình và xã hội ngày càng mang lại hiệu quả giáo dục cao

Công tác y tế, công tác dân số kế hoạch hoá gia đình Có nhiều tiến bộ,cơ sở vật chất, y cụ đợc bổ xung, luôn nâng cao chất lợng khám và điều trị ởbệnh viện đa khoa huyện và các trạm y tế ở tuyến xã, thị trấn

Nhìn chung về các mặt văn hoá xã hội của huyện Đông Sơn rất pháttriển, tuy nhiên việc chỉ đạo cha đợc thờng xuyên cần đợc sự quan tâm đầu thơn nữa

Tóm lại, sự phát triển KT - XH của Đông Sơn rất thuận lợi cho việc pháttriển GD - ĐT Các cấp, các ngành cần phải chú trọng và quan tâm đến việcnâng cao chất lợng GD - ĐT, giáo dục truyền thống địa phơng cho tất cả mọingời, đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên

2.2.Tình hình GD&ĐT huyện Đông Sơn năm học 2007 - 2008:

2.2.1 Tình hình GD&ĐT chung của toàn huyện:

Năm học 2007 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 2008 ngành GD&ĐT Đông Sơn đợc sự quan tâm chỉ

đạo sát sao của lãnh đạo các cấp, sự đồng tình ủng hộ của các ban ngành, đoànthể và nhân dân địa phơng trong toàn huyện, đặc biệt là sự nhiệt tình ủng hộcủa đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhà giáo trong các nhà trờng đã tạo thànhmột sức mạnh tổng hợp quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ GD&ĐT

Công tác xã hội hoá giáo dục đợc nhân dân đồng tình hởng ứng, tích cựctham gia, thờng xuyên quan tâm, chăm lo cho sự nghiệp giáo dục

Nhân dân trong huyện đều ý thức đợc quyền và nghĩa vụ của mình đốivới việc đa con em trong độ tuổi đến trờng, vì vậy tỉ lệ PCGD của toàn huyệnluôn đạt kết quả cao

Ngành GD&ĐT Đông Sơn ổn định ở các cấp học: Mầm non, Tiểu học,THCS, THPT và TT GDTX với số lợng học sinh tính từ mẫu giáo là 24.270 họcsinh, số lớp là 772, số trờng là 68 trờng Trong đó có 21 trờng Mầm non báncông, 22 trờng Tiểu học và 20 trờng THCS công lập, 2 trờng THPT công lập, 1trờng THPT bán công, 1 trờng THPT Dân lập, 1 TT GDTX

Nhìn chung, số lợng học sinh Mầm non, Tiểu học, THCS, TTGDTXgiảm so với năm học trớc ( 25.350 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 24.270 = 1.080 = 4,3%), nguyên nhânchính là do tỉ lệ tăng dân số tự nhiên giảm Số lợng học sinh THPT không giảm,nguyên nhân chính là do nhu cầu học tập ngày càng tăng cao, trình độ dân trítăng Chất lợng và hiệu quả giáo dục ngày càng tăng ở tất cả các ngành học,CLGD đợc xếp loại A cấp tỉnh, là một trong những huyện có CLGD dẫn đầutoàn tỉnh

Bảng 1: Chất lợng giáo dục đạo đức học sinh năm học 2007 - 2008:

Xếp loại hạnh kiểm

Ghi chú

Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu

Chất lợng và hiệu quả giáo dục cho thấy sự nỗ lực phấn đấu của tất cảCBGV và học sinh, đặc biệt là sự quan tâm đến phong trào GD - ĐT huyện nhàcủa các cấp lãnh đạo, các ngành trong huyện

Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên nhìn chung thừa về số lợng (toànngành GD&ĐT Đông Sơn thừa 298 giáo viên, trong đó THCS thừa 136 giáoviên, Tiểu học thừa 162 giáo viên), tơng đối đảm bảo về chất lợng Hầu hết đạttiêu chuẩn và trên tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, có 155 cán bộ quản lý,

đa số cán bộ quản lý đã đợc bồi dỡng ngiệp vụ QLGD Tổng số cán bộ giáoviên là 1710 ngời Tuy nhiên về đội ngũ giáo viên hiện tại đang bất hợp lý vềcơ cấu, môn thừa giáo viên, môn thiếu giáo viên và cha phân bố đồng đều giáoviên ở các nhà trờng

Công tác bồi dỡng giáo viên đã mang lại hiệu quả thiết thực Từ năm

2005 đến nay, đã có 300 ngời đi học đạt chuẩn và trên chuẩn

Các hoạt động thi đua có tác dụng rất tốt để nâng cao CLGD Phòng GD

- ĐT đã triển khai các hoạt động nh: Thi GV giỏi, viết SKKN và làm ĐDDH

Công tác phát triển Đảng rất đợc quan tâm, đây là lực lợng nòng cốttrong các nhà trờng Toàn huyện có 849 đảng viên phòng trào Đoàn trong cácnhà trờng đợc chú trọng toàn huyện có 327 cán bộ giáo viên sinh hoạt đoàn,

đây là lực lợng tạo ra các phong trào bề nổi trong các nhà trờng

- Cơ sở vật chất các nhà trờng đã đợc tăng cờng, hiện nay toàn huyện đã

có 21/21 xã, thị trấn có nhà cao tầng (ít nhất là của 1 cấp học) với phòng họckiên cố là 451, phòng học cấp bốn là 215, văn phòng, th viện, phòng thínghiệm là 118

Bảng 3: Kết quả xây dựng CSVC đến tháng 8/2008:

(Đơn vị tính: phòng )

Chỉ tiêu Mầm non Tiểu học TH CS TTGD TX Ghi chú

Trang thiết bị phục vụ cho dạy và học mỗi năm đợc cấp bổ xung (theochơng trình đổi mới giáo dục phổ thông) cho từng nhà trờng với số lợng khôngnhỏ, tuy vậy so với yêu cầu dạy học vẫn còn thiếu nhiều; CSVC để bảo quản và

sử dụng thiết bị dạy học ở hầu hết các nhà trờng cha đảm bảo (cha có phònghọc bộ môn, phòng thiết bị) Công tác xây dựng th viện còn yếu, số th viện đạtchuẩn quốc gia còn ít, ngời quản lý và sử dụng thiết bị còn thiếu và yếu, nhậnthức về vai trò của sách và thiết bị trong việc nâng cao chất lợng giảng dạy họctập cha đúng mức

Cơ sở vật chất so với yêu cầu còn thiếu quá nhiều, khối phổ thông mới đủbàn ghế phòng học cho cả 2 ca, các phòng chức năng, thiết bị còn thiếu nhiều,khối Mầm non có 17/21 = 81% các trờng cơ sở vật chất cha đạt yêu cầu

Bảng 4: Kết quả công tác xây dựng trờng đạt chuẩn quốc gia:

S

TT

Cấp học bậc học

Số trờng đã đạt chuẩn quốc gia

nhân chính là do công tác tham mu của cán bộ quản lý giáo dục các cấp cònhạn chế, công tác xã hội hoá để xây dựng CSVC nhà trờng cha thực hiện tốt.

Nhìn chung, năm học 2007 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 2008 ngành GD&ĐT Đông Sơn còn gặprất nhiều khó khăn về xây dựng CSVC cho các nhà trờng, về công tác bố trí, sắpxếp đội ngũ giáo viên Tuy nhiên bằng sự nỗ lực quyết tâm phấn đấu của toànthể cán bộ giáo viên trên địa bàn huyện, đợc sự ủng hộ của lãnh đạo và nhândân, sự phát huy truyền thống hiếu học của học sinh huyện nhà, năm học 2007– Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 2008 huyện Đông Sơn đã hoàn thành tốt nhiệm vụ Ngành GD&ĐT ĐôngSơn đợc cụm thi đua gồm 8 huyện đồng bằng Thiệu Hoá, Yên Định, Hà Trung,Nông Cống, Triệu Sơn, Đông Sơn, Vĩnh Lộc, Thọ Xuân suy tôn là đơn vị dẫn

đầu, đề nghị tặng cờ thi đua của UBND tỉnh Thanh Hoá

2.2.2.Tình hình GD - ĐT bậc THCS:

Toàn huyện có 20 trờng THCS, với 7351 học sinh, so với năm học trớcgiảm 8760 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 7531 = 1229, tỉ lệ giảm là 14 % (số học sinh nữ là 3566, tỉ lệ là47%.)

- Tổng số lớp 222 , trong đó: Lớp 6: 48; Lớp 7: 57; Lớp 8: 56; Lớp 9: 61

- Tổng số học sinh 7531, trong đó: Lớp 6: 1628; Lớp 7: 1961; Lớp 8: 1882; Lớp 9: 2060

Chất lợng và hiệu quả giáo dục tơng đối tốt so với mặt bằng chung trongtoàn tỉnh Chất lợng đại trà của học sinh THCS năm học 2007 – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng 2008:

Bảng 5: Chất lợng xếp loại văn hoá, hạnh kiểm học sinh THCS

Kết quả thi chọn học sinh giỏi năm học 2007-2008:

- Thi HSG cấp huyện 613 học sinh tham dự và có 227 học sinh đạt giải

Trong đó có 10 giải nhất, 32 giải nhì, 80 giải ba và 105 giải khuyến khích

- Thi HSG cấp tỉnh có 135 học sinh tham dự và có 71 học sinh đạt giải.

Trong đó có 06 giải nhất, 19 giải nhì, 27 giải ba và 19 giải khuyến khích

- Thi HSG cấp quốc gia có 02 học sinh đạt giải Trong đó có 01 giải nhì và

01 giải khuyếnkhích

Về đội ngũ CBGV: Nhìn chung đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên có

điều kiện để nâng cao CLGD Với số lợng cán bộ quản lý là 47 ngời, đa số đãqua bồi dỡng QLGD Tổng số cán bộ giáo viên là 651 ngời, giáo viên có trình

độ chuẩn là 446 ngời đạt 74,2%, trên chuẩn là 183 ngời, đạt 22,1%, giáo viêndới chuẩn là 22 ngời chiếm 3,7% Các trờng đều có kế hoạch cử giáo viên đihọc đại học và cao đẳng để đạt chuẩn và nâng cao trình độ chuyên môn Chấtlợng đội ngũ giáo viên đợc nâng lên, năm học này toàn huyện đã có 50 giáoviên giỏi cấp huyện và 12 giáo viên giỏi cấp tỉnh, 01 GVG cấp quốc gia

Phong trào viết SKKN và làm ĐDDH tơng đối tốt, nhiều SKKN và

ĐDDH đợc giải đi dự thi cấp tỉnh, đã có 36 SKKN và 19 ĐDDH đợc xếp loạicấp tỉnh

Về cơ sở vật chất, nhiều nhà trờng có nhà cao tầng, có 19/20 trờng cónhà cao tầng, 189 phòng học kiên cố, 33 phòng học cấp bốn và 20 văn phòng,

11 phòng thí nghiệm, 16 th viện Các trờng đều có chi bộ Đảng, Đoàn thanhniên, Hội khuyến học, các tổ chức đó hoạt động rất hiệu quả

* Những hạn chế:

Số giáo viên văn hoá bậc THCS toàn huyện là thừa 98 giáo viên (trong

đó số giáo viên Văn – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Sử – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng GDCD thừa 53 ngời, giáo viên Toán – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Lý thừa

45 ngời), song ở các trờng phân bố không đồng đều giữa các bộ môn, các bộmôn Hoá, Địa còn thiếu và việc bố trí số lợng giáo viên ở các trờng cha hợp lý

Điều này cũng có nguyên nhân khách quan là do những năm gần đây số lợnghọc sinh THCS giảm nhiều, những môn học biên chế nhiều tiết/tuần sẽ thừagiáo viên nhiều, những môn học có số tiết/tuần ít thì số lợng giáo viên ít lại th-ờng là những giáo viên cao tuổi nên đến tuổi về hu Trong khi đó do tổng toànhuyện thừa giáo viên nên đã 5 năm nay huyện không tuyển mới giáo viên Tìnhtrạng đó dẫn tới việc đội ngũ giáo viên THCS của huyện có xu hớng già hoá vềtuổi đời và việc mất cân đối về bộ môn ngày cao

Chất lợng chuyên môn ở một số trờng còn hạn chế, nhất là các trờng xatrung tâm huyện Cơ sở vật chất còn thiếu nhiều, đặc biệt là hệ thống phòngchức năng, th viện, phòng thí nghiệm Những hạn chế đó có ảnh hởng rất lớn

tới việc nâng cao CLGD toàn diện cho học sinh Đòi hỏi phải có sự quan tâm

đồng bộ hơn nữa của các cấp, các ngành trong huyện

2.3.Thực trạng chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS huyện

Đông Sơn - Thanh Hoá:

Để khảo sát thực trạng chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờngTHCS, chúng tôi tiến hành khảo sát ở phòng GD&ĐT và 20 trờng THCS trên

địa bàn huyện Đông Sơn – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng Thanh Hoá

2.3.1.Đội ngũ lãnh đạo và chuyên viên phòng GD&ĐT và đội ngũ hiệu trởng các trờng THCS:

Bảng 6: Đội ngũ lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT:.

Số năm làm CT quản lý (hoặc

CT ở PGD)

Loại hình

đào tạo CM

Trình độchuyên môn

Đã qua lớp QLGD

H

ĐH

C

Đ

CH

ĐH

TC

SC

Qua khảo sát đội ngũ lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT Đông Sơn,chúng tôi thấy rằng:

Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn có 17 ngời, trong đó có 04 lãnh đạo, 01 ởng phòng và 02 phó trởng phòng, 01 Chủ tịch Công đoàn chuyên trách PhòngGD&ĐT Đông Sơn đợc chia thành 03 tổ công tác, trởng phòng và các phó trởngphòng trực tiếp phụ trách các tổ công tác:

+ Tổ tổng hợp: Do trởng phòng GD&ĐT Nguyễn Xuân Thiện phụ trách

Tổ đảm nhiệm các mặt công tác tài vụ, tổ chức cán bộ, chế độ chính sách, côngtác thanh tra

+ Tổ Tiểu học, THCS : do phó trởng phòng Hoàng Thanh Long phụtrách Tổ chỉ đạo hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, thanh tra việc dạy và học,công tác quản lý trờng học, , ngoài ra các thành viên trong tổ còn đảm nhậncác nhiệm vụ tổng hợp, thống kê, kế hoạch, xây dựng CSVC, thi đua khen th-ởng, tuyển sinh Tổ phân thành hai tổ chuyên môn: Tổ THCS và tổ Tiểu học, mỗi

tổ có một tổ trởng

+ Tổ giáo dục mầm non và thực hiện công tác quản lý nhà nớc các trờngTHPT, TTGDTX: do phó trởng phòng Phạm Thị Nhung phụ trách Tổ đảm nhậncác mặt công tác chỉ đạo hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, thanh tra việc dạy vàhọc của ngành học Mầm non; chỉ đạo công tác bồi dỡng giáo viên toàn ngànhGD&ĐT; chỉ đạo công tác thi TN THPT, công tác tuyển sinh và các vấn đề vềCSVC các trờng THPT, TTGDTX

- Số lợng cán bộ nữ của phòng GD&ĐT Đông Sơn chiếm tỉ lệ lớn 9/17

=52,9% Đây là nét đặc thù trong công tác bồi dỡng đội ngũ của ngành GD&ĐT

Đông Sơn, khẳng định vai trò của cán bộ nữ trong công tác lãnh chỉ đạo củangành

- Phần lớn các đồng chí chuyên viên có tuổi đời còn trẻ, có năng lực làmviệc đợc đánh giá cao, năng động, sáng tạo là điều kiện thuận lợi cho công tácchỉ đạo chuyên môn

* Nhợc điểm:

Cũng vì đội ngũ chuyên viên phòng GD&ĐT tuổi đời còn trẻ nên vốnkinh nghiệm trong công tác cha nhiều, là vấn đề cần rèn luyện đối với đội ngũchuyên viên của phòng GD&ĐT

Tỉ lệ chuyên viên nữ cao cũng có một số hạn chế đối với công tác chỉ

đạo, vì phụ nữ thờng bị ảnh hởng nhiều công việc gia đình nên để có thể hoànthành tốt nhiệm vụ thì phải nỗ lực cố gắng nhiều

Việc phân công về số lợng con ngời và bố trí nhiệm vụ ở các tổ công táccha thực sự cân đối hợp lý, việc biên chế số lợng con ngời và phân công côngviệc giữa các tổ cần phải có sự xắp sếp bố trí lại thì hiệu quả công tác chỉ đạo sẽcao hơn, công việc ít bị chồng chéo trong cùng một thời điểm

Số lợng cán bộ chuyên viên Phòng GD&ĐT đợc đào tạo hệ đại họcchính qui chiếm tỉ lệ thấp, đây cũng là vấn đề cần lu ý khi thực hiện công tác tổchức luân chuyển cán bộ giữa phòng GD&ĐT và các nhà trờng

* Đội ngũ tổ chuyên môn THCS: (Bảng 7)

Giới tính Tuổi Số

năm công tác

Sốnăm làm CT quản lý (hoặc

CT ở PGD)

Loại hình

đào tạo CM

Trình độ chuyên môn

Đã qua lớp QLGD

Nam Nữ

C H

Đ H

C

Đ

C H

Đ H

T C

S C

Tổ chuyên môn THCS có 08 ngời do đồng chí phó trởng phòng HoàngThanh Long phụ trách, đồng chí Lê Thị Phơng Lan làm tổ trởng, tổ có 4 nam và

4 nữ, có 2 đồng chí có trình độ chuyên môn thạc sĩ và 5 đồng chí trình độ đạihọc hệ đào tạo tại chức

* Ưu điểm:

Đội ngũ tổ chuyên môn THCS tơng đối đồng đều về tuổi đời (từ 33 đến 40 tuổi)

và tuổi nghề (từ 11 đến 19 năm ) Trình độ đào tạo chuyên môn 100% đạt trênchuẩn cấp THCS

Bảng 8: Đội ngũ hiệu trởng các trờng THCS:

Số năm làm quản ly

Trình độ chuyên môn Đã qua lớp

QLGD

Ghi chú

Na m

C H

Đ H

T C

S C

- Hầu hết số hiệu trởng đã công tác nhiều năm trong ngành giáo dục (từ

16 năm trở lên), đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn về chuyên môn, có 13 ngời

có trình độ đại học, 06 ngời có trình độ cao đẳng Các hiệu trởng hầu hết đã qualớp QLGD sơ cấp hoặc trung cấp, có 02 đồng chí đang học cao học QLGD

- Trong số 19 hiệu trởng có 9 ngời là nữ, điều đó nói lên sự khẳng địnhcủa giới nữ trong công tác quản lý nhà trờng

- Nh vậy, nhìn chung các hiệu trởng đều có kiến thức khoa học cơ bảntheo tiêu chuẩn cấp học, có kinh nghiệm trong công tác quản lý.

* Nhợc điểm:

- Hiện tại có 01 trờng Hiệu trởng vừa mất cha bổ nhiệm Hiệu trởng mới,

đồng chí Phó hiệu trởng đang phụ trách trờng (THCS Đông Anh), 01 trờng Hiệutrởng chuẩn bị nghỉ hu (THCS Nguyễn Chích), 01 trờng Hiệu trởng đang trongthời gian xem xét hình thức kỷ luật (THCS Đông Tiến) Đó là một vấn đề tơng

đối khó khăn đối với công tác chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ở các trờng THCScủa phòng GD&ĐT Đông Sơn

- Hầu hết hiệu trởng không qua lớp đào tạo quản lý chính qui, chỉ đợcbồi dỡng chơng trình sơ cấp, nên việc nắm bắt lý luận QLGD còn hạn chế

- Số hiệu trởng có tuổi đời cao nhiều, từ 50 tuổi trở lên là 10 đ/c chiếm50%, nếu tính từ 48 tuổi trở lên là 15 đ/c chiếm 75% , nên việc quản lý HĐDHchủ yếu dựa vào kinh nghiệm, việc vận dụng đổi mới giáo dục vào quản lýHĐDH còn nhiều bất cập Vì vậy, việc nâng cao trình độ của công tác lý luậnchính trị và quản lý GD - ĐT đối với đội ngũ hiệu trởng trờng THCS là việc làmcần thiết

- Việc bồi dỡng đội ngũ cán bộ quản lý kế cận cũng cần phải đợc hết sứcchú trọng, trong thời gian khoảng 5 - 6 năm tới số Hiệu trởng THCS đến tuổinghỉ hu là 6 đ/c chiếm tỉ lệ 30%

- ít hài lòng), yếu (CLL - còn lo lắng) bằng các thang điểm 4; 3; 2; 1 tơng ứng

Bảng 9: Tổng hợp kết quả điều tra về phẩm chất, kỹ năng lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT (Kết quả tự đánh giá của cán bộ phòng GD&ĐT)

2 Nhiệt tình, năng động, sáng tạo trong công tác 20 27 4 3,19

3 Tầm nhìn rộng, có hiểu biết về sứ mệnh, nhiệm

4 Có phong cách lãnh chỉ đạo dân chủ 16 27 4 1 3,0

5 Có phẩm chất chính trị, đạo đức lơng tâm trong

6 Gơng mẫu, lời nói đi đôi với việc làm 8 30 8 2,88

7 Yêu nghề, yêu trẻ, quý trọng con ngời 40 12 6 3,63

10 Am hiểu tình hình KT – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng XH, chính trị của địa

11 Vận dụng sáng tạo chủ trơng, chính sách của

nhà nớc và địa phơng vào công tác tham mu,

6 Gơng mẫu, lời nói đi đôi với việc làm 60 54 20 4 2,94

7 Yêu nghề, yêu trẻ, quý trọng con ngời 52 54 18 7 2,79

10 Am hiểu tình hình KT – Tiến sĩ: Ngô Sỹ Tùng XH, chính trị của

11 Vận dụng sáng tạo chủ trơng, chính sách của

nhà nớc và địa phơng vào công tác tham mu,

Nhóm 1: Các hoạt động mang tính hành chính - pháp chế:

Phòng GD&ĐT chỉ đạo công tác quản lý HĐDH theo qui định quản lý nhànớc về GD Yêu cầu Hiệu trởng các nhà trờng thực hiện công tác quản lýHĐDH nghiêm túc theo qui chế chuyên môn, các qui định trong Luật giáo dục;

Điều lệ trờng phổ thông, nhiệm vụ và kế hoạch năm học đặt ra cho công tácquản lý HĐDH trong việc nâng cao CLGD

Nhóm 2: Các hoạt động có tính chất tạo động lực.

Phòng GD&ĐT sử dụng các hoạt động nhằm năng cao trình độ và trang bị các kiến thức mang tính công cụ quản lý cho đội ngũ Hiệu trởng các trờngTHCS, tuyên truyền, vận động làm cho họ hiểu rõ nội dung, yêu cầu, lợi ích,cách thức tiến hành của công tác quản lý HĐDH trong việc nâng cao CLGD để

họ tự giác, chủ động thực hiện, đồng thời có quyết định khen thởng, động viênhay phê bình, kỷ luật đúng mức

Nhóm 3: Các hoạt động nhằm tăng cờng kỹ năng lãnh chỉ đạo:

Nhóm hoạt động này nhằm phát huy năng lực, uy tín của đội ngũ lãnh

đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT trong việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ởcác trờng THCS, thu thập, xử lý và chuyển tải các thông tin tới Hiệu trởng các tr-ờng THCS, các cấp chính quyền, đoàn thể, các lực lợng xã hội quan tâm tớiGD&ĐT làm tăng hiệu quả của việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH

Cách phân chia trên cũng chỉ là tơng đối để khảo sát trên góc độ tổngquan, còn trong thực tế chỉ đạo công tác quản lý HĐDH, các hoạt động trên phảiphối hợp với nhau một cách khoa học, phù hợp thì mới mang lại hiệu quả cao Để đánh giá thực trạng các hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH ởcác trờng THCS huyện Đông Sơn tỉnh Thanh Hoá, chúng tôi đã tiến hành điềutra, khảo sát đồng loạt trên tất cả khách thể nghiên cứu

Trên cơ sở những tài liệu đã nghiên cứu, chúng tôi chủ yếu tiến hành tổ chức điều tra bằng phiếu hỏi đối với các khách thể:

10 lãnh đạo chuyên viên phòng GDTrH Sở GD&ĐT Thanh Hoá

08 lãnh đạo, chuyên viên tổ chuyên môn THCS phòng GD&ĐT Đông Sơn,Thanh hoá 20 Hiệu trởng của 20 trờng THCS huyện Đông Sơn Thanh Hoá Nội dung các câu hỏi trên phiếu đối với các khách thể đợc biên soạngiống nhau, nhằm đánh giá một cách cụ thể, khách quan thực trạng việc chỉ đạocông tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS

Việc in sẵn phiếu, các khách thể chỉ việc đánh dấu vào ô chọn (hoặccho điểm) giúp cho việc thực hiện đỡ mất thời gian, lợng thông tin thu đợc nhiều Với câu hỏi là các hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH, chúng tôi

đã tiến hành khảo sát để đánh giá nhận thức và thực trạng các hoạt động chỉ đạocông tác quản lý HĐDH ở các trờng THCS huyện Đông Sơn - Thanh Hoá.

Đánh giá về mặt nhận thức chúng tôi chia ra ba mức độ và cho điểm nhsau: Rất cần thiết: 3 điểm; Cần thiết: 2 điểm; Không cần thiết: 1 điểm

Đánh giá về thực trạng (biểu hiện thực tế) chúng tôi chia làm ba loại:

Đã làm tốt: 3 điểm; Trung bình: 2 điểm; Cha tốt: 1 điểm

Sau khi tổng hợp số liệu, chúng tôi đã tính điểm trung bình và xếp loạitheo thứ bậc:

Thứ bậc 1: Có điểm bình quân từ 2,91 đến 3,00

Thứ bậc 2: Có điểm bình quân từ 2,81 đến 2,90Thứ bậc 3: Có điểm bình quân từ 2,71 đến 2,8 0Thứ bậc 4: Có điểm bình quân từ 2,61 đến 2,70Thứ bậc 5: Có điểm bình quân từ 2,51 đến 2,60Thứ bậc 6: Có điểm bình quân từ 2,41 đến 2,50Thứ bậc 7: Có điểm bình quân từ 2,31 đến 2,40Thứ bậc 8: Có điểm bình quân từ 2,21 đến 2,30Thứ bậc 9: Có điểm bình quân từ 2,11 đến 2,20Thứ bậc 10: Có điểm bình quân từ 2,01 đến 2,10Thứ bậc 11: Có điểm bình quân từ 1,91 đến 2,00Thứ bậc 12: Có điểm bình quân từ 1,81 đến 1,90Thứ bậc 13: Có điểm bình quân từ 1,71 đến 1,80Thứ bậc 14: Có điểm bình quân từ 1,61 đến 1,70Thứ bậc 15: Có điểm bình quân từ 1,51 đến 1,60Thứ bậc 16: Có điểm bình quân từ 1,41 đến 1,50 Các hoạt động đợc đánh giá ở mức độ tốt có điểm trung bình từ 1,71 đến3,00 xếp thứ bậc từ thứ 3 đến thứ 1

Các hoạt động đánh giá ở mức độ thấp có điểm trung bình từ 2,10 đến 1,41xếp thứ bậc từ 10 đến 16

Kết quả khảo sát đợc thống kê bởi các bảng biểu với số liệu cụ thể Nhữngkết luận đa ra là tổng hợp kết quả của các phơng pháp khảo sát, điều tra, kiểmtra, quan sát, trao đổi, phỏng vấn trong phạm vi nghiên cứu của đề tài

2.3.2.1.Nhận thức về sự cần thiết việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH:

2.3.2.1.a, Nhận thức của Hiệu trởng các trờng THCS:

Bảng 11: Kết quả tổng hợp đánh giá nhận thức của Hiệu trởng các trờng THCS;

T

T

Các hoạt động chỉ đạo công tác quản lý HĐDH

ở trờng THCS

Mức độ cần thiết

Rấtcần cần khôngcần

điểm

BQ thứbậc

2 Yêu cầu Hiệu trởng các trờng THCS lập kế

hoạch quản lý HĐDH và tổ chức duyệt kế hoạch 36 8 4 2,4 7

3 Quán triệt yêu cầu quản lý việc thực hiện chơng

4 Qui định số lợng, chất lợng hồ sơ chuyên môn

của nhà trờng, lịch thanh tra, kiểm tra theo định

5 Các qui định về kiểm tra, đánh giá học sinh; qui

định về yêu cầu chuyên môn và hồ sơ chuyên

6 Yêu cầu về nội dung, tính chất và lịch sinh hoạt

của các tổ chuyên môn trong các nhà trờng 18 28 2,3 8

7 Chỉ đạo các nhà trờng tổ chức viết SKKN và làm

8 Chỉ đạo công tác kiểm tra việc sử dụng ĐDDH,

việc thực hiện các tiết thực hành, thực nghiệm. 36 4 6 2,3 8

9 Thực hiện thanh tra kiểm tra chuyên môn theo

đúng lịch và kiểm tra đột xuất. 12 24 4 2,0 11

10 Qui định chế độ dự giờ đánh giá giáo viên của

11 Chỉ đạo sử dụng đúng phơng pháp giảng dạy

12 Chỉ đạo cán bộ quản lý nắm vững các tiêu chuẩn

13 Chỉ đạo công tác thi nghiêm túc, đúng qui chế 27 2 2,9 2

16 Thờng xuyên tổ chức kiểm tra đột xuất việc thực

hiện chơng trình của các nhà trờng. 6 32 2 2,0 11

17 Chỉ đạo thi chọn giáo viên giỏi cấp trờng, tổ

chức thi chọn giáo viên giỏi cấp huyện. 54 4 2,9 2

18 Chỉ đạo tổ chức hội nghị báo cáo SKKN và xét

duyệt SKKN cấp trờng, tổ chức xét duyệt SKKN

cấp huyện và tổ chức hội nghị báo cáo SKKN

điển hình cấp huyện có vận dụng hiệu quả trong

thực tiễn.

19 Chỉ đạo đổi mới việc kiểm tra đánh giá kết quả

20 Tổ chức hội nghị giao ban hàng tháng có chất

l-ợng, đánh giá các mặt hoạt động trong tháng và

21 Tạo điều kiện cho đội ngũ lãnh đạo, chuyên

viên, cán bộ quản lý và giáo viên đi học tập nâng

cao trình độ chuyên môn và trình độ quản lý Có

biện pháp bồi dỡng đội ngũ đảm bảo về chuyên

môn và nghiệp vụ quản lý.

22 Bố trí, xắp sếp đội ngũ lãnh đạo, chuyên viên,

cán bộ quản lý các nhà trờng khoa học, phù hợp

với điều kiện thực tiễn để đảm bảo các hoạt động

của đội ngũ đạt hiệu quả cao.

23 Quan tâm chỉ đạo xây dựng CSVC, các trang

thiết bị phục vụ dạy học trong các nhà trờng. 48 8 2,8 3

24 Chỉ đạo các nhà trờng tham mu để Hội phụ

huynh, Hội khuyến học hoạt động có hiệu quả. 18 20 4 2,1 10

25 Chỉ đạo các nhà trờng trong việc đẩy mạnh mối

quan hệ giữa nhà trờng, gia đình và xã hội để

xây dựng phong trào giáo dục và học tập lành

27 Có biện pháp chuyển tải thông tin bằng văn bản,

trao đổi, hội họp và thu thập thông tin ngợc 12 32 2,2 9

28 Duy trì thờng xuyên qui trình thu nhận, xử lý và

29 Theo dõi chính xác kết quả quản lý HĐDH để

đánh giá đợc hiệu quả chỉ đạo công tác quản lý

31 Nắm bắt kịp thời những đổi mới về GD&ĐT để

kịp thời chỉ đạo điều chỉnh công tác quản lý

32 Có kế hoạch cụ thể việc chỉ đạo công tác quản lý

HĐDH trong từng giai đoạn và xác định nhiệm

33 Tổ chức cho cán bộ quản lý và giáo viên các nhà

trờng đợc tham quan học hỏi kinh nghiệm về

HĐDH của các điển hình tiên tiến về phong trào

dạy học.

Qua số liệu ở bảng 11 cho thấy hiệu trởng đã nhận thức tơng đối tốt về vaitrò, vị trí của việc chỉ đạo công tác quản lý HĐDH trong nhà trờng Chứng tỏhiệu trởng đã xác định việc quản lý HĐDH trong nhà trờng là một nhiệm vụquản lý trung tâm cơ bản, nó chi phối, tác động đến các hoạt động quản lý khác

và tổ chức tốt các hoạt động quản lý khác là để hỗ trợ cho quản lý HĐDH diễn ratốt hơn

2.3.2.1.b Nhận thức của lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT:

Bảng 12: Kết quả tổng hợp đánh giá nhận thức của lãnh đạo chuyên viên phòng GD&ĐT:

TT công tác quản lý HĐDH ở trờng THCS Các hoạt động chỉ đạo Rất Mức độ cần thiết

cần Cần

không cần

điểm BQ

thứ bậc

1 Tổ chức học tập, nghiên cứu nhiệm vụ năm học,

các qui chế chuyên môn, các văn bản hớng dẫn

về chuyên môn của các cấp quản lý giáo dục 18 4 2,75 3

2 Yêu cầu Hiệu trởng các trờng THCS lập kế 6 10 1 2,13 9

hoạch quản lý HĐDH và tổ chức duyệt kế hoạch

3 Quán triệt yêu cầu quản lý việc thực hiện chơng

4 Qui định số lợng, chất lợng hồ sơ chuyên môn

của nhà trờng, lịch thanh tra, kiểm tra theo định

5 Các qui định về kiểm tra, đánh giá học sinh; qui

định về yêu cầu chuyên môn và hồ sơ chuyên

6 Yêu cầu về nội dung, tính chất và lịch sinh hoạt

của các tổ chuyên môn trong các nhà trờng 6 10 1 2,10 10

7 Chỉ đạo các nhà trờng tổ chức viết SKKN và làm

8 Chỉ đạo công tác kiểm tra việc sử dụng ĐDDH,

việc thực hiện các tiết thực hành, thực nghiệm. 12 8 2,50 6

9 Thực hiện thanh tra kiểm tra chuyên môn theo

đúng lịch và kiểm tra đột xuất. 6 10 1 2,11 9

10 Qui định chế độ dự giờ đánh giá giáo viên của

11 Chỉ đạo sử dụng đúng phơng pháp giảng dạy

12 Chỉ đạo cán bộ quản lý nắm vững các tiêu chuẩn

13 Chỉ đạo công tác thi nghiêm túc, đúng qui chế 21 2 2,88 2

16 Thờng xuyên tổ chức kiểm tra đột xuất việc thực

hiện chơng trình của các nhà trờng. 6 12 2,25 8

17 Chỉ đạo thi chọn giáo viên giỏi cấp trờng, tổ

chức thi chọn giáo viên giỏi cấp huyện. 18 4 2,75 3

18 Chỉ đạo tổ chức hội nghị báo cáo SKKN và xét

duyệt SKKN cấp trờng, tổ chức xét duyệt SKKN

cấp huyện và tổ chức hội nghị báo cáo SKKN

điển hình cấp huyện có vận dụng hiệu quả trong

thực tiễn.

19 Chỉ đạo đổi mới việc kiểm tra đánh giá kết quả

20 Tổ chức hội nghị giao ban hàng tháng có chất

l-ợng, đánh giá các mặt hoạt động trong tháng và

kết quả hoạt động của các đơn vị. 21 2 2,88 2

21 Tạo điều kiện cho đội ngũ lãnh đạo, chuyên

viên, cán bộ quản lý và giáo viên đi học tập nâng

cao trình độ chuyên môn và trình độ quản lý Có

biện pháp bồi dỡng đội ngũ đảm bảo về chuyên

môn và nghiệp vụ quản lý.

22 Bố trí, xắp sếp đội ngũ lãnh đạo, chuyên viên,

cán bộ quản lý các nhà trờng khoa học, phù hợp

với điều kiện thực tiễn để đảm bảo các hoạt động

của đội ngũ đạt hiệu quả cao.

23 Quan tâm chỉ đạo xây dựng CSVC, các trang

thiết bị phục vụ dạy học trong các nhà trờng. 21 2 2,88 2

24 Chỉ đạo các nhà trờng tham mu để Hội phụ 6 8 2 2,00 11