Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức chuyên môn ở các trường THPT huyện thuận thành, tỉnh bắc ninh luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Hoạt động của các tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện ThuậnThành, tỉnh Bắc Ninh những năm qua về cơ bản đáp ứng được yêu cầu nâng caochất lượng giáo dục học sinh THPT, như: tổ trưởng c

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

CAO THỊ HẠNH

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THPT

HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 05

VINH, 2011

LỜI CẢM ƠNVới tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầygiáo, cô giáo khoa Sau đại học trường Đại học Vinh và các thầy, cô giáo đãtham gia giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều kiện để tôi học tập, nghiên cứu hoàn thànhnhiệm vụ đề tài luận văn của mình.

Tôi chân thành cảm ơn bạn bè đồng nghiệp đã quan tâm, động viên, vàtạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ trong việc cung cấp tài liệu, số liệu, đóng góp ýkiến trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành đề tài luận văn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Phó giáo sư, Tiến sĩ Hà Văn Hùng - Người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình

nghiên cứu, hoàn thành đề tài luận văn này Đồng thời tôi xin chân thành cảmơn: Lãnh đạo UBND tỉnh, Sở Giáo dục đào tạo tỉnh Bắc Ninh, huyện ủy, UBND

và các phòng ban chức năng huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, lãnh đạo vàchuyên viên Phòng GDĐT cùng các cán bộ trường THPT huyện Thuận Thành

đã tận tình giúp đỡ tôi thực hiện được mục đích nghiên cứu của mình

Trong quá trình học tập, nghiên cứu, tôi đã có nhiều cố gắng để hoànthành nhiệm vụ khoá học nói chung và hoàn thành đề tài luận văn nói riêng Kếtquả nghiên cứu ban đầu, có thể còn nhiều thiếu sót Kính mong các nhà khoahọc, các thầy giáo, cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến để tôi tiếp tục nghiên cứusửa chữa và hoàn thiện hơn

Xin Chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 12 năm 2011

Tác giả luận văn

CAO THỊ HẠNH

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 5

1.3 Nội dung quản lý hoạt động chuyên môn trong trường THPT 201.4 Các yếu tố quản lý có ảnh hưởng đến chất lượng hoạtđộng của tổ

28

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN

MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THPTHUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY

49

Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆUTRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THUẬNTHÀNH, TỈNH BẮC NINH

74

3.1 Một số căn cứ đề xuất biện pháp 743.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 763.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn 763.4 Khảo sát tính khả thi của các biện pháp 104

PHỤ LỤC

BẢNG CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

THPT Trung học phổ thôngTTCM Tổ trưởng tổ chuyên môn

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thực tiễn lịch sử nhân loại cho thấy, muốn phát triển các lĩnh vực của đờisống xã hội, trước hết phải phát triển con người, mà một trong những vấn đề

quan trọng hàng đầu để phát triển con người là phải phát triển giáo dục đào tạo.Nhận thức rõ vai trò của giáo dục đào tạo đối với sự nghiệp cách mạng của đấtnước, Đảng ta đã có nhiều chủ trương lớn để phát triển giáo dục đào tạo, cụ thểnhư: từ nghị quyết TW 4 khoá VII, nghị quyết TW 2 khoá VIII đến các kỳ ĐạiHội IX, X, XI Đảng ta luôn khẳng định vai trò Quốc sách hàng đầu của giáo dụcđào tạo Nâng cao chất lượng GD nhằm đáp ứng yêu cấu phát triển KT - XHtrong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) đất nước, là tráchnhiệm nặng nề của toàn Đảng, toàn dân; trong đó ngành GD góp phần hết sức tolớn Lực lượng có vai trò quan trọng quyết định chất lượng GD là đội ngũ nhàgiáo và cán bộ quản lý GD Chỉ thị số 40/CT - TW ngày 15/6/2004 của Ban bíthư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lýgiáo dục (QLGD) là một minh chứng, khẳng định sự quan tâm của Đảng và vaitrò quan trọng của lực lượng này [8] [9] [10].

Ở các trường THPT, tổ chuyên môn (TCM) được thành lập theo quy địnhcủa Điều lệ trường trung học TCM là một bộ phận quan trọng trong tổ chức nhàtrường, bộ phận này là lực lượng có vai trò quan trọng, góp phần nâng cao chấtlượng GD trong các trường THPT, bởi họ trực tiếp là những giáo viên chủnhiệm và giảng dạy đối với các lớp Vì vậy, hoạt động của tổ chuyên môn tốthay chưa tốt là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến chất lượng GD củanhà trường [11]

Hoạt động của các tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện ThuậnThành, tỉnh Bắc Ninh những năm qua về cơ bản đáp ứng được yêu cầu nâng caochất lượng giáo dục học sinh THPT, như: tổ trưởng chuyên các tổ đều quán triệtđược nhiệm vụ của tổ, xây dựng kế hoạch, tham mưu cho Hiệu trưởng phâncông giáo viên chủ nhiệm các lớp cũng như giảng dạy đối với các lớp, bồidưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu… Điều đó chứng tỏ hoạt động củacác thành viên trong tổ, từ tổ trưởng đến các giáo viên các trong tổ ở các trườngTHPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh về cơ bản đã phát huy được vai trò

của mình trong các hoạt động của nhà trường, góp phần quan trọng vào nângcao chất lượng giáo dục của nhà trường.

Tuy vậy, xét một cách toàn diện thì kết quả hoạt động của tổ chuyên môn

ở các trường THPT trong huyện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và thếmạnh của các trường Tổ trưởng ở các tổ chuyên môn làm công tác quản lý chủyếu dựa vào kinh nghiệm, đa số còn lúng túng trong việc lập kế hoạch chungcủa tổ, gặp khó khăn khi tổ chức sinh hoạt chuyên môn Có những thầy, cô ở các

tổ chưa thật sự gắn bó với công việc, tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình vớicông việc chưa cao, hiện tượng muộn giờ, nhầm lớp của giáo viên vẫn còn; việc

tự học, tự rèn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục ở một

số giáo viên chưa thực sự tích cực Để khắc phục những hạn chế này, phải tiếnhành đồng bộ nhiều biện pháp và phải được kết hợp từ nhiều phía: từ Giám hiệuđến các tổ trưởng và ý thức, tinh thần trách nhiệm của từng giáo viên… Bởi vậy,

tìm ra một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên

môn của hiệu trưởng các trường THPT huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh

vừa là vấn đề cơ bản lâu dài, vừa là vấn đề cấp bách nhằm đáp ứng yêu cầu nângcao chất lượng giáo dục nói chung, nâng cao chất lượng giáo dục THPT ở huyệnThuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay nói riêng Đó là lý do tác giả lựa chọnnghiên cứu đề tài luận văn của mình

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động của tổchuyên môn ở các trường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các

trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng

hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh BắcNinh

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Bằng việc đề xuất và vận dụng tốt một số biện pháp quản lý khoa học, cótính khả thi, thì sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn ởtrường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

5 NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về biện pháp quản lý hoạt động của tổchuyên môn ở các trường THPT

5.1.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở cáctrường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

5.1.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt độngcủa tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiệnnay

5.2 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

5.2.1 Về nội dung: Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lý của hiệu

trưởng, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn, gắn với đặcđiểm các trường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

5.2.2 Về địa bàn: Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 3 trường THPTcông lập trong huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh; số lượng người khảo sátgồm: 15 cán bộ quản lý giáo dục (kể cả tổ trưởng các tổ chuyên môn) và 135giáo viên giảng dạy ở các bộ môn

5.2.3 Thời gian: Đề tài nghiên cứu và khảo sát thực tế tại các trườngTHPT công lập huyện Thuận Thành từ năm 2008 đến nay

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp tổng hợp, phân tích, hệ thống hoá các vấn đề lý luận liênquan đến đề tài

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát

Phương pháp điều tra

Phương pháp chuyên gia

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

6.3 Nhóm phương pháp bổ trợ

Phương pháp sử dụng thống kê toán học trong việc xử lý các kết quảnghiên cứu

7 Cẩu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn được chialàm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường

THPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

Chương 3: Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ

chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT huyện Thuận Thành, tỉnh BắcNinh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

1.1 Tổng quan về nghiên cứu vấn đề

Trong hệ thống giáo dục (GD) quốc dân nước ta, trung học cơ sở và trunghọc phổ thông (THPT) là 2 bậc học của giáo dục phổ thông Giáo dục bậc họctrung học góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách học sinh (HS),đồng thời tạo cơ sở cho việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triểnkinh tế - xã hội (KT - XH) của đất nước Cấp học THPT là cấp học có nhiệm vụ:giúp HS củng cố và phát triển những kết quả của trung học cơ sở, hoàn thiện họcvấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp,

có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tụchọc đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc đi vào cuộc sống lao động [11]

Đảng ta đã khẳng định: phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu Nâng cao chất lượng GD nhằm đáp ứng yêu cấu phát triển KT - XH trongthời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH,HĐH) đất nước là trách nhiệmnặng nề của toàn Đảng, toàn dân; trong đó ngành GD góp phần hết sức to lớn.Lực lượng có vai trò quan trọng quyết định chất lượng GD là đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý GD Chỉ thị số 40/CT - TW ngày 15/6/2004 của Ban bí thư vềviệc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục(QLGD) là một minh chứng, khẳng định sự quan tâm của Đảng và vai trò quantrọng của lực lượng này [5] [10]

Ở các trường THPT, tổ chuyên môn (TCM) được thành lập theo quy địnhcủa Điều lệ trường trung học TCM là một bộ phận quan trọng trong tổ chức nhàtrường Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT là nội dung được đề cậprất sơ lược trong các chuyên đề bồi dưỡng cho hiệu trưởng Vấn đề quản lý hoạtđộng tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT huyện Thuận Thành tỉnhBắc Ninh, trong những năm học qua đã được hiệu trưởng các trường và Sở Giáodục đào tạo đặc biệt quan tâm và là một trong những nhiệm vụ hàng đầu trongnhiệm vụ quản lý của hiệu trưởng nhà trường, trong giai đoạn toàn ngành giáo

dục thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông, sách giáo khoamới, đổi mới phương pháp giảng dạy hiện nay [7].

Tuy nhiên ở ngành giáo dục tỉnh Bắc Ninh đến nay chưa có ai nghiên cứu,tổng kết rút kinh nghiệm đi sâu đến việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn củahiệu trưởng các trường THPT Từ thực tế trên, tác giả luận văn mong muốn rằng

qua nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt

động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT huyện Thuận thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay” sẽ giúp hiệu trưởng các trường THPT trong huyện có

được những biện pháp quản lý khoa học, có hiệu quả thiết thực và làm thay đổimột số mặt hoạt động các tổ chuyên môn ở các trường; có những giải pháp quản

lý hữu hiệu, khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trườngTHPT huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài.

1.2.1 Quản lý

1.2.1.1 Khái niệm

Từ khi xã hội loài người được hình thành, hoạt động tổ chức, quản lý đãđược quan tâm Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công lao động nhằmđạt được hiệu quả cao hơn Đó là hoạt động giúp cho người đứng đầu tổ chứcphối hợp sự nổ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng nhằm đạt

được mục tiêu đề ra K.Marx đã viết: “Bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng

trực tiếp nào được thực hiện ở qui mô tương đối lớn đều cần đến một chừng mực nhất định của sự quản lý Quản lý là sự xác lập sự tương hợp giữa các công việc cá thể và hoàn thành những chức năng chung xuất hiện trong sự vận động đối với các bộ phận riêng lẽ của nó” [8].

Trong nghiên cứu khoa học, có rất nhiều quan niệm về quản lý theonhững cách tiếp cận khác nhau Chính vì sự đa dạng về cách tiếp cận, dẫn đến sựphong phú về quan niệm Sau đây là một số khái niệm thường gặp:

- Khi nói đến quản lý, K.Marx ví hoạt động này như là công việc củangười nhạc trưởng, ông viết: “Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, còndàn nhạc thì cần nhạc trưởng”[21].

- Theo từ điển giáo dục học, quản lý là hoạt động tác động có định hướng,

có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bịquản lý) trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của

tổ chức [38]

- Theo GS.TS Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của những người lao động (nói chung

là khách thể quản lý ) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [29]

- Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều chỉnh các quá trình xã hội và hành

vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với qui luật, đạt tới mụcđích đề ra và đúng ý chí của người quản lý

- Quản lý là sự tác động của cơ quan quản lý vào đối tượng quản lý để tạo

ra một sự chuyển biến toàn bộ hệ thống nhằm đạt đến một mục đích nhất định[29]

- Theo PGS.TS Đặng Quốc Bảo: Công tác quản lý lãnh đạo một tổ chứcxét cho cùng là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau: Quản và Lý.Quá trình “Quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái ổn định, quátrình “Lý” gồm việc sửa sang sắp xếp, đổi mới đưa vào thế “phát triển” [1]

Qua các khái niệm về quản lý, chúng ta có thể quan niệm: "Quản lý lànhững tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượngquản lý nhằm đảm bảo sự vận động, phát triển của hệ thống phù hợp với qui luậtkhách quan, trong đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, các

cơ hội để đạt được mục tiêu đã xác định theo ý chí của chủ thể quản lý" Nhưvậy, rõ ràng “Quản lý không chỉ là một khoa học mà còn là nghệ thuật” và

“Hoạt động quản lý vừa có tính chất khách quan, vừa có tính chất chủ quan, vừa

có tính chất pháp luật nhà nước, vừa có tính chất xã hội rộng rãi… chúng lànhững mặt đối lập trong một thể thống nhất” [1].

- Quản lý có hai chức năng cơ bản: duy trì và phát triển Để đảm bảo đượchai chức năng này, hoạt động quản lý phải bao gồm 4 chức năng cụ thể [12]:

+ Lập kế hoạch

+ Tổ chức thực hiện kế hoạch

+ Chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch

+ Kiểm tra, đánh giá

1.2.1.2 chức năng quản lý

Theo lý luận quản lý hiện đại, quản lý có 4 chức năng sau đây:

+ Chức năng kế hoạch: Là chức năng đầu tiên quan trọng nhất của quátrình quản lý Kế hoạch được hiểu là việc xác định và thực hiện hệ thống mụctiêu ,chỉ tiêu bằng các biện pháp cụ thể trong các điều kiên xác định

+ Chức năng tổ chức: Là sắp xếp, bố trí một cách khoa học và phù hợpnhững nguồn lực (nhân lực, vật lực và tài lực)của hệ thống thành một hệ toànvẹn nhằm đảm bảo cho chúng tương tác với nhau để đạt được mục tiêu của hệthống một cách tối ưu nhất, hiệu quả nhất [13]

Đây là một chức năng quan trọng, đảm bảo tạo thành sức mạnh của tổ

chức để thực hiện thành công kế hoạch Như V.I Lênin nói: “Tổ chức là nhân

tố sinh ra hệ toàn vẹn, biến một tập hợp các thành tố rời rạc thành một thể thống nhất” [17].

+ Chức năng chỉ đạo: có tính chất tác nghiệp, điều chỉnh, điều hành hoạtđộng của hệ thống nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã định để biến mục tiêu dựkiến thành kết quả hiện thực Trong quá trình chỉ đạo phải thường xuyên bám sátcác hoạt động, các trạng thái vận hành của hệ thống đúng tiến trình, đúng kếhoạch đã định Đồng thời phát hiện ra những sai sót để kịp thời sửa chữa, điều

chỉnh không làm thay đổi mục tiêu, hướng vận hành của hệ thống nhàm giữvững mục tiêu chiến lược mà kế hoạch đã đề ra.

+ Chức năng kiểm tra, đánh giá: Thu thập những thông tin ngược từ đốitượng quản lý trong quá trình vận hành của hệ thống để đánh giá mục tiêu dựkiến ban đầu và toàn bộ kế hoạch đã đạt đến mức độ nào? Trong quá trình kiểmtra kịp thời phát hiện những sai sót trong quá trình hoạt động để kịp thời điềuchỉnh, sửa chữa mục tiêu, đòng thời tìm ra nguyên nhân thành công, thất bạigiúp cho chủ thể quản lý rút ra được kinh nghiệm để thực hiện cho quá trìnhquản lý tiếp theo [12]

Tổng hợp tất cả các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trìnhquản lý Điều đáng chú ý là trong quá trình quản lý, người quản lý thực hiện mộtdẫy các chức năng liên tiếp một cách lôgíc, bắt buộc Bắt đầu từ việc xác địnhmục tiêu và nhiệm vụ quản lý, cho đến khi kiểm tra kết quả đạt được và tổng kếtquá trình quản lý Mỗi quá trình quản lý xẩy ra trong một thời gian cụ thể củamột chu trình quản lý nhất định Trong một chu trình quản lý các chức năng kếtiếp nhau và độc lập với nhau chỉ mang tính tương đối, bởi vì một số chức năng

có thể diễn ra đồng thời hoặc kết hợp với việc thực hiện các chức năng khác

Ngoài bốn chức năng nêu trên trong chu trình quản lý, chủ thể quản lýphải sử dụng thông tin như là một công cụ hay chức năng đặc biệt để thực hiệncác chức năng trên

Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau:

Hình 1.2 mối quan hệ của các chức năng trong chu trình quản lý

Môi trường quản lý

1.2.2.Quản lý giáo dục; quản lý trường học

1.2.2.1.Quản lý giáo dục

Từ điển giáo dục định nghĩa khái niệm quản lý giáo dục:

- (Nghĩa rộng) Quản lý giáo dục là thực hiện việc quản lý trong lĩnh vựcgiáo dục Ngày nay lĩnh vực giáo dục mở rộng nhiều hơn so với trước, do chỗ

mở rộng đối tượng giáo dục từ thế hệ trẻ sang người lớn và toàn xã hội Tuynhiên, giáo dục thế hệ trẻ vẫn là bộ phận nòng cốt của lĩnh vực giáo dục chotoàn xã hội [29]

- (Nghĩa hẹp) Quản lý giáo dục chủ yếu là quản lý giáo dục thế hệ trẻ,giáo dục nhà trường, giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân

- Quản lý giáo dục gồm hai mặt lớn là quản lý nhà nước về giáo dục, quản

lý nhà trường và các cơ sở giáo dục khác Quản lý giáo dục là việc thực hiện vàgiám sát những chính sách giáo dục đào tạo trên cấp độ quốc gia, vùng, địaphương và cơ sở

Kế hoạch

quản lý

Chỉ đạo

- Quản lý giáo dục còn là một ngành, một bộ phận khoa học có tính chấtliên ngành nhằm vận dụng những khoa học quản lý sao cho phù hợp với nhu cầu

và đặc điểm của hệ thống giáo dục Trong quá trình nghiên cứu về lĩnh vực quản

lý giáo dục có nhiều khái niệm như sau:

- Theo Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kếhoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằmmục đích đảm bảo cho sự hình thành nhân cách thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức

và vận dụng những qui luật chung của xã hội cũng như các qui luật của quản lýgiáo dục, của sự phát triển tâm lý và thể lực của trẻ em” [20]

- Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tácđộng có mục đích, có kế hoạch, phù hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáodục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng,thực hiện được các tính chất của nhà trường Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêuđiểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu

dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [15] Những khái niệm trên tuy có diễnđạt khác nhau nhưng tựu trung quản lý giáo dục được hiểu là sự tác động có tổchức, có định hướng phù hợp với qui luật khách quan của chủ thể quản lý đếnđối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và của toàn bộ hệthống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định [29]

Chủ thể quản lý chính là bộ máy quản lý các cấp

Đối tượng quản lý chính là nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật vàhoạt động thực hiện chức năng của giáo dục đào tạo

Nội dung của quản lý giáo dục bao gồm một số vấn đề cơ bản:

- Xây dựng, chỉ đạo thực hiện chính sách, chiến lược, qui hoạch, kế hoạchphát triển giáo dục

- Ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản qui phạm pháp luật về giáodục, cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học

- Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục.

- Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng CBQL, giáo viên

- Huy động, quản lý sử dụng các nguồn lực…

Quản lý giáo dục được phân công theo nguyên tắc khác nhau: Theo địabàn lãnh thổ, theo chuyên môn, kỹ thuật, theo mục tiêu quản lý

1.2.2.2 Quản lý trường học

Nhà trường là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáodục dưới sự tương tác của hai nhân tố: Thầy – trò Trường học là tổ chức giáodục cơ sở, nơi trực tiếp làm công tác giáo dục và đào tạo học sinh Nó là tế bào

cơ sở, chủ chốt của bất cứ hệ thống giáo dục ở cấp nào

Tác giả Phạm Minh Hạc viết: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lốigiáo dục của Đảng trong phạm vi và trách nhiệm của mình, tức là đưa nhàtrường vận hành theo nguyên lý giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”[14]

Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý trường học được hiểu là một hệthống những tác động sư phạm hợp lý và có hướng đích của chủ thể quản lý đếntập thể giáo viên, học sinh và các phối hợp sức lực và trí tuệ của họ vào mọi mặthoạt động của nhà trường hướng vào hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mụctiêu dự kiến” [20]

Như vậy, quản lý nhà trường về bản chất là quản lý con người (tập thể cán

bộ, giáo viên và học sinh) Do đó có thể khẳng định: Quản lý nhà trường là hệthống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản

lý nhà trường đến khách thể quản lý nhà trường (giáo viên, nhân viên, họcsinh…) nhằm làm cho các hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trường đạt tớimục tiêu giáo dục, ngày càng phát triển bền vững

Căn cứ nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường được qui định trong mục 2điều 58, chương III của Luật Giáo dục nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa ViệtNam năm 2005 thì quản lý trường học trước hết là quản lý dạy và học, quản lý

các hoạt động bên trong của nhà trường, đồng thời phải bao gồm việc quản lýcác quan hệ giữa nhà trường và xã hội bên ngoài [30].

Quản lý trường học về bản chất là quản lý con người Trong nhà trường,

hệ bị quản lý là tập thể giáo viên và tập thể học sinh, hệ quản lý là lãnh đạo nhàtrường (Hiệu trưởng) Có thể nói rằng: quản lý nhà trường chủ yếu là tác độngđến tập thể giáo viên để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trìnhgiáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo

1.2.2.3 Quản lý nhà trường THPT

Giáo dục THPT là cấp học cuối cùng của bậc học phổ thông Nhà trườngTHPT là một tổ chức sư phạm – xã hội Nó vừa là đơn vị cơ sở của hệ thốnggiáo dục Quốc dân, vừa là một tổ chức xã hội, có mối quan hệ đặc biệt mật thiếtvới cộng đồng và xã hội Trường THPT được coi là trung tâm giáo dục, văn hoá,khoa học kỹ thuật tại cộng động, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh

tế - xã hội

Điều 26 Luật Giáo dục (2005) ghi rõ: “Giáo dục THPT được thực hiệntrong ba năm học, từ lớp 10 đến lớp 12 Học sinh vào lớp 10 phải có bằng tốtnghiệp THCS, có tuổi là 15 tuổi” [7, 31 TTCM] Mục tiêu của giáo dục THPTlà: “Giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quảcủa giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thôngthường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát triển phát huy năng lực

cá nhân, để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học Đại học, Cao đẳng, Trungcấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống”[7, 32 TTCM]

Giáo dục THPT nhằm góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức, cótay nghề, có năng lực thực hành, tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đứccách mạng, có tinh thần yêu nước, yêu CNXH Nhà trường đào tạo thế hệ trẻtheo hướng toàn diện và năng lực chuyên môn sâu, có ý thức và khả năng tự

tạo việc làm trong nền kinh tế nhiều thành phần, có khả năng làm việc hợp táctheo nhóm [23].

Quản lý nhà trường nói chung, quản lý nhà trường THPT nói riêng thựcchất là quản lý quá trình hình thành, tự hình thành nhân cách – nhân cách củanhững công dân nước Việt tương lai, các mối quan hệ quản lý trong trường học,đặc biệt trong quá trình dạy học – giáo dục, mang bản chất tính dân chủ và tựquản hết sức sâu sắc Quá trình: thầy dạy – trò học là quá trình hoạt động cộngđồng và hợp tác trên nền tảng dân chủ Còn việc học phải mang tính tự quản ( tựgiác, tích cực, tự lực, sáng tạo) cao độ Tất cả những điều này được thể hiệntrong nhà trường THPT

1.2.3 Tổ chuyên môn trong nhà trường phổ thông

1.2.3.1 Tổ chuyên môn

- Theo quy định của điều lệ trường trung học, Giáo viên trong một trườngTHPT được tổ chức thành các tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm mônhọc

- Về số lượng: mỗi tổ chuyên môn có ít nhất 5 thành viên trở lên Nếukhông đủ 05 giáo viên cùng bộ môn, Hiệu trưởng thành lập tổ chuyên môn ghépgồm những giáo viên bộ môn có chuyên môn được đào tạo gần nhau (thườngchia ra tổ như: tổ toán tin, tổ lý hoá công nghệ, tổ văn, tổ sử địa, giáo dục côngdân…) Mỗi tổ chuyên môn có 01 tổ trưởng, 01 hoặc 02 tổ phó do hiệu trưởng

bổ nhiệm và giao nhiệm vụ

- Về lề lối làm việc của các tổ chuyên môn: Tổ chuyên môn sinh hoạt 2lần /1tháng Mỗi lần từ 3 đến 4 tiết

- Nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường THPT:

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng vàquản lý kế hoạch của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình, cácquy định khác của Bộ GD & ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường [2] [3]

+ Chịu trách nhiệm giảng dạy cho học sinh theo nội dung chương trình đãđược quy định, đồng thời chịu trách nhiệm trước nhà trường về chất lượng dạyhọc bộ môn.

+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra đánh giákiểm tra chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhàtrường

+ Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

1.2.3.2 Hoạt động tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn môn chính là quản lý hoạt động giảng dạytrên phân môn chính của tổ mà các thành viên đã được đào tạo

Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò quyết định đến chất lượng giáodục của nhà trường Hoạt động của tổ chuyên môn phải bám sát nội dungchương trình dạy học theo quy định của Bộ GD, Sở GD và Nhà trường

Tổ chuyên môn là nơi thực hiện đường lối chính sách của Đảng, Nhànước, Bộ GD & ĐT, Sở GD & ĐT, địa phương và Nhà trường về GD

Tổ chuyên môn là đơn vị thực hiện mọi quá trình chỉ đạo đổi mới phươngpháp để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường Chính vì vậy mà hiệutrưởng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tốt thì sẽ góp phần nâng cao chấtlượng dạy và học trong nhà trêng

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là những tác động có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (tổ chuyên môn)nhằm đảm bảo cho hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp đạt hiệu quả vàphù hợp với điều kiện thực tế của trường, trong đó sử dụng và khai thác có hiệuquả nhất các tiềm năng, các cơ hội để nâng cao chất lượng giảng dạy - giáo dụctrong nhà trường theo ý chí của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) [2] [30]

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động của chủ thể quản lý (Hiệutrưởng) nhằm tập hợp vào tổ chức các hoạt động của tổ chuyên môn, giáo viên,

học sinh các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa các nguồn lựcgiáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường.

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn chủ yếu là tác động đến tổ trưởngchuyên môn và tập thể giáo viên trong tổ chuyên môn để tổ chức và phối hợphoạt động của họ trong quá trình giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo Dạyhọc - giáo dục là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng vàphức tạp trong nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này Vì vậy quản lý hoạtđộng tổ chuyên môn của Hiệu trưởng thực chất là quản lý quá trình dạy học -giáo dục trong nhà trường

Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường gồm có:

- Quản lý hoạt động của giáo viên ở trên lớp theo phân phối chương trìnhquy định của Bộ GD & ĐT

- Quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực học tập cho học sinh(như ôn thi học sinh giỏi, Đại học và phù đoạ học sinh yếu kém…) theo quyđịnh của Bộ GD & ĐT, Sở GD & ĐT và nhà trường

- Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượngdạy và học trong nhà trường

- Quản lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng theo chuyên đề bồi dưỡng giáoviên định kỳ theo chương trình của Bộ GD & ĐT, viết sáng kiến kinh nghiệmgiảng dạy hàng năm, tổ chức hoạt động ngoại khoá…

- Ngoài ra, các thành viên trong tổ còn tham gia các công tác khác như:Công tác đoàn thể, công tác chủ nhiệm… khi được hiệu trưởng hoặc đoàn thểgiao nhiệm vụ

1.2.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn

a/ khái niệm

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là những tác động có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (tổ chuyên môn)

nhằm đảm bảo cho hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp đạt hiệu quả vàphù hợp với điều kiện thực tế của trường, trong đó sử dụng và khai thác có hiệuquả nhất các tiềm năng, các cơ hội để nâng cao chất lượng giảng dạy-giáo dụctrong nhà trường theo ý chí của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) [12].

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động của chủ thể quản lý (Hiệutrưởng) nhằm tập hợp vào tổ chức các hoạt động của tổ chuyên môn, giáo viên,học sinh các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa các nguồn lựcgiáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn chủ yếu là tác động đến tổ trưởngchuyên môn và tập thể giáo viên trong tổ chuyên môn để tổ chức và phối hợphoạt động của họ trong quá trình giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo Dạyhọc - giáo dục là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng vàphức tạp trong nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này Vì vậy quản lý hoạtđộng tổ chuyên môn của Hiệu trưởng thực chất là quản lý quá trình dạy học -giáo dục trong nhà trường

Như vậy, theo chúng tôi thì quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong tường

THPT là một loại lao động để điều khiển lao động Đó là quá trình tác động có

định hướng của hiệu trưởng đến các tổ chuyên môn và các yếu tố khác nhằm giúp tổ chuyên môn đạt được mục tiêu, kế hoạch đề ra

b/ Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường THPT b.1/ Theo chức năng quản lý

Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn có thể là:

- Quản lý công tác kế hoạch và thực hiện kế hoạch dạy học của các tổchuyên môn và giáo viên

- Quản lý công tác nhân sự và bồi dưỡng giáo viên theo yêu cầu của hoạtđộng chuyên môn

- Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá và việc thực hiện kế hoạch dạy họccủa tổ chuyên môn, kế hoạch dạy học của giáo viên.

- Quản lý công tác đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động dạy học của tổchuyên môn và của giáo viên

b.2/ Theo nội dung hoạt động của tổ chuyên môn

Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng là:

- Quản lý việc xây dựng kế hoạch dạy học môn học và các hoạt động giáodục thông qua dạy học do tổ chuyên môn phụ trách

- Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của giáo viên

- Quản lý hoạt động bổi dưỡng nâng cao chất lượng học sinh

- Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên và tổ chức sinh hoạt chuyên đềtheo yêu cầu giáo dục và các hoạt động giáo dục ngoài môn học

- Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả dạy học của giáo viên

Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phối hợp các cách tiếp cận nói trên đểnghiên cứu về nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

1.2.5 Chất lượng, chất lượng giáo dục

Chất lượng là một khái niệm khá trừu tượng, đa chiều, đa nghĩa và có thểđược xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau Sau đây là một số định nghĩa tươngđối phổ biến [38]:

- Chất lượng “ là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật,

sự việc” [20]

- Chất lượng “là sự phù hợp với mục tiêu” [34]

- Chất lượng “ là tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạocho đối tượng (thực thể) đó khả năng thoả mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặcnhu cầu tiềm ẩn” [39]

Như vậy, nói đến chất lượng là nói đến cái làm nên giá trị của con người,

sự vật; cái phù hợp với mục tiêu được đặt ra từ trước Chất lượng giáo dục vừa là

thước đo, vừa là điều kiện của sự phát triển giáo dục Khái niệm chất lượng giáodục không phải là tĩnh tại mà luôn phải nhận thức lại, bổ sung và cần cụ thể hoá.

- Quan niệm truyền thống coi chất lượng giáo dục là chất lượng của cácmặt trí, đức, thể, mỹ, lao động; được thể hiện trong mục tiêu kế hoạch đào tạocủa nhà trường, phản ánh mô hình nhân cách phát triển toàn diện

- Theo giáo sư Hà Thế Ngữ quan niệm: “Chất lượng giáo dục là chấtlượng của nhân cách được đào tạo và cũng là chất lượng của quá trình đào tạonhân cách Tiền đề và cốt lõi của mọi sự tạo thành và nâng cao chất lượng là sựhình thành, củng cố và phát triển những năng lực và những nhu cầu mới

1.2.6 Biện pháp; biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn

1.2.6.1 Biện pháp

Theo định nghĩa của từ điển tiếng việt: Biện pháp là cách làm, cách giảiquyết một vấn đề cụ thể Như vậy: biện pháp mang tính cụ thể ở diện hẹp, nónghiêng về cách làm của một cá nhân hoặc một cơ sở [38]

Biện pháp được hiểu là cách làm, cách giải quyết một công việc, một vấn

đề cụ thể Trong hoạt động, biện pháp là yếu tố hợp thành phương pháp, phụthuộc vào phương pháp Trong nhiều tình huống cụ thể, biện pháp là phươngpháp có thể chuyển hoá lẫn nhau Lúc này biện pháp được sử dụng tương ứngvới khái niệm thủ thuật thực hiện phương pháp [29]

Biện pháp với tư cách là cách thức tiến hành công việc hay giải quyết vấn

đề sẽ có quan hệ với phương pháp theo kiểu quan hệ giữa các hoạt động tácnghiệp với các yếu tố định hướng các hoạt động ấy [37]

1.2.6.2 Biện pháp quản lý

Biện pháp quản lý là những cách thức cụ thể để thực hiện phương pháp quản lý

Vì đối tượng quản lý phức tạp nên đòi hỏi các biện pháp quản lý phải đa dạng,phong phú, linh hoạt phù hợp với đối tượng quản lý

Các biện pháp quản lý có liên quan chặc chẽ với nhau tạo thành một hệthống các biện pháp Các biện pháp quản lý này sẽ giúp cho nhà quản lý thựchiện tốt các phương pháp quản lý của mình, mang lại hiệu quả hoạt động tối ưucủa bộ máy.

1.2.6.3 Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng tổ chuyên môn

Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn là cáchvận dụng sáng tạo chức năng quản lý của hiệu trưởng nhằm tác động đến các tổchuyên môn và các yếu tố khác có liên quan để nâng cao chất lượng hoạt độngchuyên môn trong nhà trường hực tế cho thấy, đối tượng quản lý càng đa dạng,phức tạp đòi hỏi các biện pháp quản lý phải phong phú, đa dạng ninh hoạt

1.3 Nội dung quản lý hoạt động chuyên môn trong trường THPT

1.3.1 Quản lý công tác kế hoạch của tổ chuyên môn và của giáo viên

a/ Vai trò của công tác kế hoạch đối với tổ chuyên môn

Đây là quá trình xác định mục tiêu hoạt động của tổ chuyên môn và quyđịnh những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu Nó có vai trò định hướngcho toàn bộ các hoạt động, là cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việcthực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình thựchiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường, của tổ cũng như của từng cá nhân

b/ Các loại kế hoạch của hiệu trưởng cần quản lý đối với tổ chuyên môn và đối với giáo viên

Kế hoạch dạy học; kế hoạch chủ nhiệm; kế hoạch công tác

Chương trình công tác hàng tháng

Lịch sinh hoạt tổ, nhómchuyên môn

Giáo viên

Kế hoạch dạy học; kế hoạch chủ nhiệm; kế hoạch công tác

Kế hoạch dạy học; kế hoạch chủ nhiệm; kế hoạch công tác

Kế hoạch tự học,

tự bồi dưỡng và viết sáng kiến kinh nghiệm

Sổ báo giảng

c/ Biện pháp quản lý kế hoạch của hiệu trưởng đối với tổ chuyên môn

c.1/ Quản lý việc lập kế hoạch

Để lập được kế hoạch đáp ứng với mục tiêu, sát với tình hình thực tế và

có tính khả thi thì hiệu trưởng tiến hành các bước sau:

- Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên: Công việc này yêucầu hiệu trưởng cần làm cho cán bộ quản lý và giáo viên hiểu rõ vai trò, đặcđiểm và cách thức làm kế hoạch

- Thành lập tổ, nhóm để xây dựng kế hoạch: Sau khi cán bộ quản lý, giáoviên được nâng cao nhận thức hiệu trưởng tiến hành thành lập tổ, nhóm gồm các

tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch, đội ngũ này có tráchnhiệm:

+ Xác định mục tiêu, chương trình công tác của tổ, nhóm trên tinh thầnmục tiêu của nhà trường

+ Tiến hành thu thập các thông tin, tổ chức đánh giá thông tin, dự báo sựphát triển từ đó xác định các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, các phương pháp, biệnpháp thực hiện trong kỳ kế hoạch

- Lập kế hoạch sơ bộ

- Lập kế hoạch chính thức

c.2/ Quản lý việc thực hiện kế hoạch

+ Quản lý việc triển khai và tổ chức việc thực hiện kế hoạch: Sau khi kếhoạch chính thức thức được xây dựng, hiệu trưởng phê duyệt kế hoạch và bố tríthời gian để tổ, nhóm chuyên môn sinh hoạt triển khai kế hoạch đã đề ra

+ Theo dõi, giám sát điều chỉnh và sửa chữa (nếu có)

c.3/ Quản lý kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch

Chỉ đạo việc kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện kế hoạch để rút ra bàihọc kinh nghiệm để điều chỉnh kế hoạch cho kỳ sau

1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học

Giáo viên là chủ thể quản lý trực tiếp hoạt động dạy học, vì hoạt động baogiờ cũng diễn ra ở cấp độ cá nhân, gắn liền với chủ thể hoạt động Nội dungquản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng thông qua tổ chuyên môn bao gồm[6] [11]:

- Quản lý việc lập kế hoạch dạy học của giáo viên

- Quản lý việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên

- Quản lý lớp học và hoạt động của học sinh trong các hoạt động giáo dựcngoài môn học

- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Quản lý việc phát triển kế hoạch dạy học và giáo dục của giáo viên trongchu trình dạy học tiếp theo

1.3.3 Quản lý hoạt động nâng cao chất lượng học tập của học sinh

Các biện pháp thực hiện nội dung quản lý hoạt động nâng cao chất lượnghọc tập của học sinh

a/ Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng học tập của học sinh

Ngay từ đầu năm học, với học sinh khối 10 chỉ trong tuần thứ hai sau khigọi học sinh vào nhập học, hiệu trưởng phải tổ chức kiểm tra các môn văn hoá

để đánh giá và phân loại chất lượng đầu vào Với học sinh khối 11 và 12 thì căn

cừ vào kết quả xếp loại học lực của năm học trước để phân loại học sinh Giaocho các tổ, nhóm chuyên môn thống kê số lượng học sinh xếp loại học lực giỏ,khá và học sinh yếu kém theo môn học

b/ lập kế hoạch nâng cao chất lượng học tập của học sinh

Căn cứ vào kết quả đã khảo sát về tình hình thực tế của nhà trường, hiệutrưởng giao cho phó hiệu trưởng chuyên môn cùng với các tổ trưởng, nhómtrưởng chuyên môn sắp xếp lớp học theo khối với các đối tượng học sinh và tiếnhành cử giáo viên có năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt trực tiếptham gia bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém Đồng thời phân

công giáo viên tham gia ôn luyện để nâng cao chất lượng đại trà đối với các lớphọc sinh có học lực trung bình và trung bình khá Từ đó thống nhất kế hoạchnâng cao chất lượng học tập của học sinh, thông qua thời khoá biểu.

c/ Thực hiện kế hoạch nâng cao chất lượng học tập của học sinh

Căn cứ vào kế hoạch đã đề ra, hiệu trưởng tổ chức, triển khai lịch học vàquản lý hoạt động học tập để nâng cao chất lượng học tập của học sinh cả vềthời gian và chất lượng học tập, tinh thần, thái độ và phương pháp học tập Đểquản lý hoạt động dạy học nhàm nâng cao chất lượng học tập của học sinh thìngười quản lý cần chú ý tới việc quản lý hoạt động động học của của học sinh.Hiệu trưởng căn cứ vào tình hình cụ thể của nhà trường mà đề ra các biện phápgiáo dục thái độ, động cơ học tập, xây dựng nề nếp, nội quy học tập thống nhấttrong toàn trường

1.3.4 Quản lý việc bồi dưỡng, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và công tác nghiên cứu khoa học cho giáo viên

Để quản lý tốt công tác tự học, tự bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học củagiáo viên, ngay từ đầu năm học, hiệu trưởng cùng BGH và các TTCM phải bànbạc thống nhất xây dựng dựng kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng cho giáo viên [11]

Hàng năm, cùng với TTCM, hiệu trưởng phải đánh giá, phân loại nănglực của từng giáo viên trong tổ để có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên Việc đánhgiá, phân loại giáo viên phải chính xác Để phân loại giáo viên một cách kháchquan, hiệu trưởng phải thu thập và phân tích thông tin từ nhiều kênh, như: dựgiờ thăm lớp, dùng phiếu thăm dò của học sinh, thông qua tổ, nhóm chuyênmôn, lấy ý kiến từ phía cha nẹ học sinh… Đây là việc làm rất cần thiết đối vớihiệu trưởng các nhà trường trong việc quản lý giáo viên Việc phân loại đúnggiáo viên, giúp hiệu trưởng phân công giảng dạy phù hợp, tổ chức bồi dưỡnggiáo viên đúng năng lực làm cho công tác giảng dạy của giáo viên đáp ứng đượcyêu cầu của người học, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường

Cùng với tổ trưởng, hiệu trưởng cân nhắc xem trong tổ chuyên môn, ai có khảnăng đi đào tạo trên chuẩn, đào tạo ngắn hạn, dài hạn và có chế độ động viênkhuyến khích giáo viên tham gia các học tập trên chuẩn, như đào tạo Thạc sĩ vàcác lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn ngắn hạn theo chương trình bồi dưỡngthường xuyên của Bộ, Sở Phải coi vấn đề bồi dưỡng thường xuyên để nâng caonghiệp vụ là quyền lợi và nghĩa vụ đối với mọi giáo viên trong điều kiện nhàtrường khó khăn về kinh phí không có điều kiện cho đi học tập trung dài hạnnhiều.

Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn bàn bạc để lên kế hoạch cụ thể vềvấn đề tự học, tự bồi dưỡng của tổ mình qua việc phân công cụ thể cho từnggiáo viên nghiên cứu những vấn đề cần thiết để thảo luận trước tổ trong buổihọp chuyên môn, như: những nội dung dạy học khó, phương pháp dạy học mới,những chuyên đề về đổi mới phương pháp giảng dạy… Từ đó, các giáo viênđược phân công chịu trách nhiệm giảng dạy nêu vấn đề để cả tổ cùng bàn bạc,thảo luận đi đến thống nhất chung

Hiệu trưởng có kế hoạch phân công giáo viên kèm cặp giúp đỡ lẫn nhautrong chuyên môn: Đồng chí có năng lực kèm đồng chí yếu, đặc biệt là đối vớinhững giáo viên trẻ mới ra trường đang có thời gian tập sự phải phân công ngườikèm cặp hướng dẫn chu đáo Hiệu trưởng cần phải giảm số giờ tối đa theo quyđịnh để giáo viên đang tập sự có điều kiện dự giờ thăm lớp, học hỏi đồngnghiệp Trong bản kế hoạch của mình, mỗi cá nhân đều phải đăng ký vấn đề tựhọc, tự bồi dưỡng Tất cả các giáo viên trong nhà trường đều phải có sổ tự học,

tự bồi dưỡng, đây là một loại hồ sơ bắt buộc đối với giáo viên

Ngay từ đầu năm học, hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn bàn bạc chocác cá nhân trong tổ chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong năm và xây dựng

kế hoạch bảo vệ đề cương, bảo vệ chính thức Phải coi việc viết sáng kiến kinh

nghiệm là việc làm bắt buộc đối với tất xả các giáo viên và là tiêu chí xếp loạithi đua đối với tổ trưởng, cá nhân.

Để có điều kiện tốt cho giáo viên trong công tác tự học, tự bồi dưỡng thìhiệu trưởng bàn bạc với BGH uỷ quyền cho phó hiệu trưởng chuyên môn có kếhoạch thường xuyên tổ chức các chuyên đề, hội thi trong nhà trường, như:Chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi vàphụ đạo học sinh yếu – kém, chuyên đề trao đổi kinh nghiệm luyện thi đại học;hội thi thao giảng giáo viên giỏi tuyến trường để chọn giáo viên giỏi cụm, phongtrào dự giờ thăm lớp do công đoàn tổ chức; hội thi làm đồ dùng dạy học, cácchuyên đề ngoại khoá… Tất cả các hoạt động đó đều có tác dụng nâng cao nănglực dạy học của giáo viên Vì vậy, nhà trường phải có kế hoạch cụ thể để tất cảgiáo viên tham gia Sau mỗi lần tổ chức các hội thi đều phải rút kinh nghiệm,tổng hợp khen – chê đúng lúc, đúng chỗ để động viên khuyến khích mọi người

1.3.5 Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch chuyên môn

- Kiểm tra là chức năng cơ bản, có vai trò quan trọng trong quá trình quản

lý trường học nói chung, quản lý hoạt động tổ chuyên môn nói riêng Chúng ta

có thể khẳng định rằng, không có kiểm tra thì không có quản lý Như vậy, kiểmtra, đánh giá hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng là biện pháp quan trọngkhông thể thiếu được trong quá trình quản lý Mục đích kiểm tra, đánh giá hoạtđộng tổ chuyên môn của hiệu trưởng:

+ Kiểm tra hoạt động tổ chuyên môn nhằm nắm bắt được tinh thần thái độthực hiện quy chế chuyên môn, thực hiện nhiệm vụ của người giáo viên và cótác dụng uốn nắn, giáo dục những giáo viên có tư tưởng sai lệch trong hoạt độngchuyên môn

+ Kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn nhằm mục đích đưa nề nếphoạt động chuyên môn trong nhà trường thành kỷ cương trách nhiệm, góp phần

nâng cao chất lượng dạy và học.

+ Kiểm tra đánh giá hoạt động chuyên môn còn giúp cho hiệu trưởng các

nhà trường kịp thời điều chỉnh kế hoạch hoạt động chuyên môn của nhà trườngcho đúng hướng, phù hợp với thực tiễn nhà trường và đảm bảo cho hoạt độngchuyên môn đạt được mục tiêu đã định

- Để tránh tình trạng phát động phong trào, nhưng không tổ chức kiểm tra,đánh giá rút kinh nghiệm mà để cả một thời gian dài mới nhìn lại, trong quátrình quản lý hoạt động tổ chuyên môn, hiệu trưởng phải coi công việc kiểm tra,đánh giá là công việc thường xuyên, đều đặn và kiểm tra ở mọi góc độ theo kếhoạch đã định trước, kiểm tra đột xuất, kiểm tra thông qua các hình thức nắm bắtthông tin trong tập thể giáo viên và học sinh

+ Ngay từ đầu năm học, hiệu trưởng nhà trường căn cứ vào kế hoạch hoạtđộng chuyên môn, kế hoạch hoạt động tổ để đề ra kế hoạch cụ thể trong công táckiểm tra, đánh giá

+ Khâu kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn là khâu rất phức tạpnhưng lại cực kỳ quan trong, đòi hỏi hiệu trưởng phải sử dụng nhiều kênh,nguồn thông tin trong kiểm tra, đánh giá Đánh giá phải đúng, mang tính sưphạm để phát huy được sức mạnh của nội lực trong tập thể sư phạm Vì hoạtđộng chuyên môn là hoạt động đặc thù do đó, công tác kiểm tra đánh giá củahiệu trưởng phải kết hợp cả khoa học quản lý, khoa học sư phạm thì mới cóhiệu quả

+ Kiểm tra đánh giá hoạt động chuyên môn phải tiến hành thường xuyênmỗi buổi học, tuần học, tháng và liên tục thông báo, rút kinh nghiệm có thể làriêng đối với cá nhân giáo viên, tổ trưởng hoặc trước tập thể sư phạm nếu thấyvấn đề cần phải đưa ra rút kinh nghiệm chung

+ Trong kiểm tra đánh giá hoạt động chuyên môn, hiệu trưởng phải thực

sự khách quan, công tâm vì mục đích phát triển chung của cả nhà trường Tránhtình trạng thiên vị, trù dập, áp đặt và chủ nghĩa cá nhân trong công tác kiểm trađánh giá nói chung, kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn nói riêng Có nhưvậy hoạt động của các tổ chuyên môn trong các nhà trường mới trở thành hoạtđộng nòng cốt, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng dạy học trongnhà trường

1.4 Các yếu tố quản lý có ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường

1.4.1 Yếu tố khách quan

1.4.1.1 Nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục THPT

Hoạt động giáo dục là hoạt động là hoạt động rất quan trọng, góp phần tolớn thúc đẩy xã hội loài người phát triển vì nó tác động đến mọi hoạt động kháctrong xã hội Đặc biệt sự phát triển kinh tế của xã hội, nhất là sự hội nhập vàoWTO, chúng ta rất cần đội ngũ nhân lực có chất lượng cao, sáng tạo và tự chủtrong công việc Sự trì trệ của giáo dục phổ thông trong thời gian qua đã đặt rayêu cầu cấp thiết phải đổi mới về nội dung, chương trình và phương pháp, từ đóthúc đẩy việc đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Những vấn đề

đó đã thúc đẩy tổ chuyên môn trong nhà trường THPT phải không ngừng đổimới nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục THPT

1.4.1.2 Các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước và Bộ GD & ĐT

- Theo định hướng và chính sách phát triển xã hội: Đảng cộng sản ViệtNam đã nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của giáo dục trong sự nghiệp CNH,

HĐH đất nước Hội nghị lần thứ II BCHTW Đảng khoá VIII đã nêu rõ: “Để

thực hiện mục tiêu chiến lược mà Đại hội VIII đã đề ra cần phải khai thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau, trong đó nguồn nhân lực con người là quý báu nhất, có vai trò quyết định, đặc biệt là đối với nước ta khi nguồn lực tài

chính và nguồn lực vật chất còn hạn hẹp Nguồn lực đó là nguồn lực lao động

có trí tuệ cao, có tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt đẹp, được đào tạo bồi dưỡng và phát huy bởi một nền giáo dục tiên tiến gắn liền với khoa học công nghệ hiện đại Giáo dục phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước, đội ngũ lao động cho khoa học và công nghệ” Những quan điểm chỉ đạo

của Đảng và Nhà nước đã ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao chất lượng hoạtđộng giáo dục phổ thông nói chung và hoạt động của tổ chuyên môn trongtrường THPT nói riêng

1.4.2 Yếu tố chủ quan

1.4.2.1 Nhận thức của hiệu trưởng và cán bộ tổ chuyên môn

Trong xu thế phát triển giáo dục hiện nay thì các hiệu trưởng trong cáctrường THPT nói riêng, các nhà quản lý giáo dục nói chung đều đã nhận thứcđược rằng phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản lýhoạt động tổ chuyên môn của mình để qua đó tác động một cách có hiệu quả vàoquá trình nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

1.4.2.2 Năng lực của hiệu trưởng và TTCM

- Hiệu trưởng và các TTCM cần có năng lực quản lý trên cơ sở có trình độphẩm chất chính trị để nắm vững và thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ của ngành,của trường và tổ mình phụ trách

- Họ phải giỏi về chuyên môn nghiệp vụ; phải nắm vững khoa học nghệthuật quản lý để xác định được và thực hiện có hiệu quả các biện pháp quản lý;phải có nhân cách quản lý, từ đó mới tổ chức tốt quá trình quản lý nhà trường, tổchuyên môn mà mình phụ trách

1.4.2.3 Các điều kiện khác

Để nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường thì cácđiều kiện khác như: Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy và

học phải được tăng cường và liên tục bổ sung, nhất là các thiết bị thực hành vàthiết bị để ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

1.5 Cơ sở pháp lý của đề tài

1.5.1 Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo ở Việt Nam 2006 - 2020

1.5.1.1 Mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo ở Việt Nam 2006 - 2020 a/ Mục tiêu chung

+ Tạo bước chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục theo hướng tiếpcận với trình độ tiên tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phục vụthiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của từng vùng, từngđịa phương, hướng tới một xã hội học tập Phấn đấu đưa nền giáo dục nước tathoát khỏi tình trạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với các nước phát triển trongkhu vực

+ Ưu tiên nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, đặc biệt chú trọng nhânlực khoa học – công nghệ trình độ độ cao, cán bộ quản lý kinh doanh giỏi vàcông nhân kỹ thuật lành nghề, trực tiếp góp phần nâng cao sức cạnh tranh củanền kinh tế, đẩy mạnh tiến độ thực hiện phổ cập phổ thông trung học cơ sở

+ Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình giáo dục cáccấp, các bậc học và trình độ đào tạo, phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầuvừa tăng quy mô, vừa tăng cao chất lượng hiệu quả và đổi mới phương pháp dạyhọc, đổi mới quản lý giáo dục, tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triểngiáo dục

b/ Mục tiêu cụ thể phát triển giáo dục THPT

- Giáo dục phổ thông: Thực hiện giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ.Cung cấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thống và có tính hướng nghiệp, tiếp cậntrình độ các nước phát triển trong khu vực Xây dựng thái độ học tập đúng đắn,phương pháp học tập tập chủ động, tích cực, sáng tạo, lòng ham học, ham hiểubiết, năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống

- Trung học phổ thông: Thực hiện chương trình phân ban hợp lý nhằmđảm bảo cho học sinh có học vấn phổ thông cơ bản theo một chuẩn thống nhất,đồng thời tạo điều kiện cho sự phát huy năng lực của mỗi học sinh, giúp họcsinh có những hiểu biết về kỹ thuật, chú trọng hướng nghiệp để tạo điều kiệnthuận lợi cho việc phân luồng sau trung học phổ thông, để học sinh vào đời hoặcchọn ngành nghề học tiếp sau khi tốt nghiệp.

1.5.1.2 Quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục và đào tạo trong thời

kỳ CNH, HĐH

Chiến lược phát triển giáo dục của Chính phủ đã khẳng định: “Để đi tắt

đón đầu từ một nước kém phát triển thì vai trò của giáo dục và khoa học công nghệ lại càng có tính chất quyết định Giáo dục phải đi trước một bước, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Để thực hiện thành công chiến lược phát triển kinh – xã hội” [8].

- Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật giáo dục(2005, 2009), Báo cáo chính trị tại Đại hội IX của Đảng (2001) và Chiến lượcphát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã chỉ rõ những quan điểm chỉ đạo pháttriển giáo dục nước ta là:

+ Giáo dục là quốc sách hàng đầu

+ Xây dựng nền giáo dục có tính nhân dân, dân tộc, khoa học hiện đại,theo định hướng XHCN, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng

+ Phát triển giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tiến bộkhoa học công nghệ, củng cố quốc phòng - an ninh

+ Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân

1.5.1.3 Giải pháp phát triển giáo dục giai đoạn 2006-2020 của Nhà nước a/ Đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục và đào tạo

Mục tiêu, nội dung, chương trình được đổi mới theo hướng chuẩn hoá,hiện đại hoá, tiếp cận với trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới Đồng thời

thích ứng với nhu cầu nguồn nhân lực cho lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước,của từng vùng và địa phương Thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành, giáodục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhàtrường kết hợp hợp với giáo dục gia đình và xã hội Chú trọng giáo dục thể chất,bồi dưỡng nhân cách người học Hiện đại hoá trang thiết bị giảng dạy và họctập, phòng thí nghiệm, cơ sở thực hành Nhanh chóng áp dụng công nghệ thôngtin vào giáo dục, để đổi mới phương pháp giáo dục và quản lý, phát triển độingũ nhà giáo đảm bảo về số lượng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lượng, đápứng yêu cầu vừa tăng quy mô, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục.

Đổi mới và hiện đại hoá phương pháp giáo dục, chuyển từ việc truyền đạttri thức thụ động, thầy giảng trò ghi sang hướng dẫn người học tư duy trong quátrình tiếp cận tri thức, dạy cho người học phương pháp tự học, tự thu nhận thôngtin một cách hệ thống và có tư duy phân tích, tổng hợp, phát triển được năng lực

tự học của một cá nhân, tăng cường tính chủ động, tính tự chủ của học học sinh,sinh viên trong quá trình học tập, hoạt động tự quản trong nhà trường và thamgia các hoạt động xã hội

Đổi mới chương trình đào tạo bồi dưỡng giáo viên, chú trọng rèn luyện,giữ gìn và nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo

b/ Đổi mới quản lý giáo dục

Đổi mới cơ bản về tư duy và phương thức quản lý giáo dục theo hướngnâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước, phân cấp mạnh mẽ nhằm phát huy tínhchủ động và tự chịu trách nhiệm của các địa phương, của các cơ sở giáo dục,giải quyết một cách có hiệu quả các vấn đề bức xúc, ngăn chặn và đẩy lùi cáchiện tượng tiêu cực

Đổi mới cơ chế và phương thức quản lý theo hướng phân cấp một cáchhợp lý, nhằm giải phóng và phát huy mạnh mẽ tiềm năng, sức sáng tạo, tính chủđộng và tự chịu trách nhiệm của mỗi cấp và mỗi cơ sở giáo dục, giải quyết một

cách có hiệu quả những bất cập của toàn hệ thống quản lý giáo dục trong quátrình phát triển.

Xây dựng và thực hiện chuẩn hoá đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục Đàotạo và bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiếnthức, kỹ năng quản lý và rèn luyện phẩm chất đạo đức, đồng thời điều chỉnh, sắpxếp lại cán bộ theo yêu cầu mới, phù hợp với phẩm chất năng lực của từngngười

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với giáo dục, các cấp uỷ đảng từ

TW đến địa phương thường xuyên lãnh đạo, kiểm tra và thực hiện các chủtrương, chính sách giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng nề nếp kỷ cương, coiviệc phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục là chỉ tiêu phấn đấu xây dựng đảng

bộ TSVM, phát triển đảng, tăng cường xây dựng và củng cố tổ chức đảng thực

sự trở thành hạt nhân lãnh đạo trong nhà trường

c/ Tiếp tục hoàn chính cơ cấu, hệ thống giáo dục quốc dân và phát triển mạng lưới trường lớp, cơ sở giáo dục

Hoàn thiện cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng đa dạng hoá,chuẩn hoá, liên thông, liên kết từ giáo dục phổ thông, giáo dục dạy nghề đến caođẳng, đại học và sau đại học Tổ chức phân luồng sau trung học cơ sở và trunghọc phổ thông

Phát triển mạng lưới trường lớp, cơ sở giáo dục theo hướng khắc phục cácbất hợp lý về cơ cấu trình độ, ngành nghề và cơ cấu vùng miền, gắn nhà trườngvới xã hội, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và ứng dụng Ưu tiên phát triểncác trường cao đẳng kỹ thuật công nghệ; ưu tiên phát triển các cơ sở giáo dục ởcác vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa

d/ Tăng cường nguồn tài chính, cơ sở vật chất cho giáo dục

Tăng cường đầu tư ngân sách Nhà nước cho giáo dục, huy động mọinguồn lực trong xã hội để phát triển giáo dục Đổi mới cơ chế quản lý tài

chính, chuẩn hoá, hiện đại hoá trường sở, trang thiết bị giảng dạy, nghiên cứu

và học tập

e/ Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục

Khuyến khích huy động để toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục Tạo

cơ hội cho mọi người ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học thường xuyên, họcsuốt đời, tiến tới một xã hội học tập

g/ Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về giáo dục

Khuyến khích mở rộng và đẩy mạnh các quan hệ hợp tác về đào tạo,nghiên cứu với các trường, các cơ quan nghiên cứu có uy tín, chất lượng caotrên thế giới, nhằm trao đổi những kinh nghiệm tốt, phù hợp với điều kiện ViệtNam và tăng thêm nguồn lực cho giáo dục

1.5.2 Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2010 – 2015 của tỉnh Bắc Ninh và huyện Thuận Thành - Bắc Ninh

1.5.2.1 Mục tiêu chung

- Nghị quyết Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh Bắc Ninh nhiệm kỳ 2010 –

2015 đã quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ X củaĐảng, tiếp tục đưa Nghị quyết TW 2 (khoá VIII) lên tầm cao mới, tạo điều kiệnvững chắc cho việc phát triển nguồn nhân lực có chất lượng của tỉnh, phục vụcho sự nghiệp CNH, HĐH tỉnh và đất nước [8] [9]

- Nghị quyết Đại hội đại biểu đảng bộ huyện Thuân Thành nhiệm kỳ2010- 2015 cũng đã quán triệt và xác định mục tiêu thực hiện Nghị quyết Đạihội Đảng cấp cấp Trong đó xác định, tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW 2 (khoáVIII), triển khai và thực hiện Chiến lược phát triển GD & ĐT của Chính phủgiai đoạn 2001 – 2020, Chiến lược phát triển nguồn nhân lực đất nước giai đoạn

2011 – 2020; tạo sự chuyển biến rõ rệt trong nâng cao chất lượng giáo dục củahuyện Tiếp tục triển khai tích cực và thực hiện có hiệu quả việc đổi mới nộidung, chương trình giáo dục phổ thông của Bộ GD & ĐT Giải quyết rất điểm

những yếu kém, bất cập, những bức xúc trong giáo dục Nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện, chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi, đưa công tác xã hội hoágiáo dục sang giai đoạn mới, tạo điều kiện vững chắc cho việc đẩy mạnh pháttriển nguồn nhân lực có chất lượng, góp phần đắc lực phục vụ sự nghiệp CNH,HĐH quê hương, đất nước [10].

1.5.2.2 Mục tiêu cụ thể

a/ Mục tiêu phát triển giáo dục của tỉnh Bắc Ninh

- Tạo bước chuyển biến vững chắc về chất lượng giáo dục theo hướng tiếpcận với trình độ tiên tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn đất nước và tỉnh,góp phần thiết thực cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, của đất nước vàhướng tới một xã hội học tập

- Coi trọng nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực; đẩy mạnh tiến độ xâydựng các cấp trường đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn toàn tỉnh

b/ Mục tiêu phát triển giáo dục của huyện Thuận Thành

- Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục ở các cấp và trình độđào tạo, phát triển đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu vừa tăng quy mô, vừanâng cao chất lượng, hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới quản lýgiáo dục, tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triển giáo dục

- Tiếp tục tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho dạy và học theohướng chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá Xây dựng cả 3 trường THPT đạtchuẩn quốc gia [28]

1.6 Kết luận chương 1

Tác giả đã phân tích, hệ thống hoá những nội dung cơ bản và chủ yếu làcác khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, tổ chuyên môn trong nhà trường, hoạtđộng của tổ chuyên môn trong nhà trường, đặc biệt là những nội dung quản lýhoạt động của tổ chuyên môn trường THPT Đây là những vấn đề rất cơ bản,điều kiện cần thiết để hiệu trưởng thực hiện các chức năng kế hoạch, tổ chức,

chỉ đạo, kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn trong các trường THPT Từ

đó, có cơ sở để nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tổchuyên môn trong các nhà trường THPT, nhằm nâng cao chất lượng dạy và họccủa nhà trường

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THUẬN THÀNH,

TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, KT - XH, văn hoá, giáo dục của huyện thuận thành, tỉnh bắc ninh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, KT-XH, văn hoá của huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

* Điều kiện tự nhiên

Thuận Thành là huyện nằm ở bờ nam sông Đuống của tỉnh Bắc Ninh Bắcgiáp các huyện Tiên Du và Quế Võ, ranh giới là con sông Đuống Nam giáphuyện Văn Lâm của tỉnh Hưng Yên Tây giáp huyện Gia Lâm của thành phố HàNội Đông giáp các huyện Gia Bình và Lương Tài

Diện tích: 116,04km2 Dân số: 144.716 người (năm 2010)Mật độ: 1.172 người/km2 Huyện lỵ: Thị trấn Hồ

Bao gồm thị trấn Hồ và 17 xã là: An Bình, Đại Đồng Thành, Đình Tổ, GiaĐông, Hà Mãn, Hoài Thượng, Mão Điền, Nghĩa Đạo, Ngũ Thái, Nguyệt Đức,Ninh Xá, Song Hồ, Song Liễu, Thanh Khương, Trạm Lộ, Trí Quả, Xuân Lâm.Thuận Thành xưa là tên phủ của tỉnh Bắc Ninh, kiêm lý huyện Siêu Loại, saunăm 1945 là huyện của tỉnh Bắc Ninh [28]

* Tình hình văn hoá, xã hội

Thuận Thành là huyện đồng bằng, được phù sa sông Đuống bồi đắp quanhnăm Khí hậu mang tính chất gió mùa đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ,lắm nắng nhiều mưa Nhiệt độ trung bình 27 - 28oC Đây là những điều kiệnthuận lợi để phát triển nông nghiệp của huyện Bên cạnh đó, huyện cũng có