Bé GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ===***=== NGUYỄN THỊ THUÝ CƯỜNG KẾT HỢP PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THỐNG VỚI PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY “PHẦN THỨ HAI” MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ
Trang 1Bé GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
===***===
NGUYỄN THỊ THUÝ CƯỜNG
KẾT HỢP PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THỐNG VỚI PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY “PHẦN THỨ HAI” MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
- LÊNIN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH
TẾ-KỸ THUẬT NGHỆ AN
Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học
Bộ môn Giáo dục Chính trị
Mã số: 60 14 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS ĐINH THẾ ĐỊNH
NGHỆ AN – 2012
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy giáo, cô giáo Khoa Giáo dục Chính trị, Khoa Sau Đại học - Trường Đại học Vinh đã dành nhiều tâm huyết truyền đạt những tri thức quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học và luận văn.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy giáo TS ĐinhThế Định người đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt qúa trình học tập, nghiên cứu và
đã hướng dẫn, đóng góp những ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn này Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu, Tổ Bộ môn Lý luận Chính trị trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An cùng các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã động viên, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình theo học chương trình Cao học tại Trường Đại học Vinh cũng như để hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Vinh, tháng 9 năm 2012
Tác giả luận văn
1
Trang 3QĐ-GDĐT: Quyết định- giáo dục đào tạo
Trang 4MỤC LỤC
Trang
A MỞ ĐẦU 1
B NỘI DUNG 9
Chương 1: Cơ sở Lý luận và thực tiễn của việc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống với phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin 9
1.1 Cơ sở lý luận kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực 9
1.2 Thực trạng kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy “Phần thứ hai” môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An.31 Kết luận chương 1 42
Chương 2: Thực nghiệm sư phạm kết hợp phương pháp truyền thống với phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy " phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin ở trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An 44
2.1 Chuẩn bị thực nghiệm 44
2.2 Tiến hành thực nghiệm 46
2.3 Đánh giá kết quả thực nghiệm 63
Kết luận chương 2 68
Chương 3: Quy trình và giải pháp kết hợp phương pháp truyền thống với phương pháp tích cực trong giảng dạy " phần thứ
Trang 5hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An 70
1
Trang 63.1 Quy trình kết hợp phương pháp truyền thống với phương pháp tích cực trong giảng dạy " Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa
Mác - Lênin 70
3.2 Giải pháp kết hợp phương pháp truyền thống với phương pháp tích cực trong giảng dạy " Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin 78
Kết luận chương 3 86
C KẾT LUẬN 88
D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
E PHỤ LỤC 94
Trang 7A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thế kỷ XXI, loài người đang chứng kiến những sự đổi thay vô cùng tolớn trên toàn thế giới, đó là sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoahọc và công nghệ, xu thế toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ ảnh hưởng to lớn đếncuộc sống, sự phát triển của tất cả các quốc gia Sự ra đời của nền kinh tế trithức đặt ra những vấn đề mới cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo của tất cả cácnước trong đó có Việt Nam Vì vậy, từ những thập kỷ cuối của thế kỷ XX, nhiềuquốc gia trên thế giới đã chuẩn bị và triển khai cải cách giáo dục, mà trọng điểm
là cải cách chương trình, sách giáo khoa theo hướng tinh giản, tập trung vào cáckiến thức, kỹ năng cơ bản và thiết thực, tích hợp được nhiều mặt giáo dục, coitrọng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, sử dụng nhiều hình thức tổchức dạy học đa dạng, đổi mới phương pháp dạy học, tạo mọi điều kiện để pháthuy tính độc lập, tự chủ của người học nhằm tạo ra những con người mới đápứng yêu cầu của xã hội hiện đại Việc đổi mới phương pháp dạy học là mộttrong những yêu cầu bức thiết hiện nay
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộngsản Việt Nam khóa VIII đã khẳng định: "Đổi mới phương pháp giáo dục và đàotạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện cách tư duy sáng tạo của ngư-
ời học Từng bước áp dụng phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vàoquá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu chongười học, nhất là sinh viên đại học"."[9; 41]
Đổi mới phương pháp dạy học trong các bậc học, cấp học, đặc biệt trongtrường Đại học và Cao đẳng là yêu cầu cấp thiết trong quá trình phát triển giáodục và đào tạo Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là phải biết
kế thừa có chọn lọc những mặt tích cực của của phương pháp cũ đồng thời tiếp
1
Trang 8thu những phương pháp dạy học mới hay nói cách khác là phải biết kết hợpphương pháp truyền thống với phương pháp tích cực.
Ở nước ta, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học được triển khai từ lâu vớinhiều hình thức, quy mô khác nhau, góp phần phát huy được truyền thống hiếuhọc trong nhà trường Quá trình đổi mới phương pháp dạy học được thực hiệntheo hướng người dạy đóng vai trò chủ đạo tổ chức quá trình học tập, thúc đẩy,phát huy vai trò tích cực của người học
Đổi mới phương pháp dạy học ở nước ta, trong những năm qua đã manglại hiệu quả đáng kể, chất lượng dạy và học được nâng lên Tuy nhiên, phươngpháp dạy học ở các trường về cơ bản vẫn còn tồn tại tình trạng dạy học thụđộng, nặng đối phó với thi cử Nhiều giáo viên sử dụng phương pháp dạy họckhông phù hợp, lạm dụng trực quan và máy móc trong dạy học Hiện tượng đọcchép và nhìn chép còn phổ biến Chính vì vậy, việc đổi mới phương pháp dạyhọc không thể là một sớm, một chiều và cũng không thể chỉ một vài cá nhânhoặc một vài nơi triển khai, mà cần có sự đồng bộ và còn là trách nhiệm củatừng thầy cô giáo, nhà trường, địa phương và cả ngành giáo dục Quá trình đổimới phương pháp dạy học đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau Kết hợpphương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực là mộttrong những phương pháp để phát huy cao hơn hiệu quả dạy học
"Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin
là những kiến thức về kinh tế chính trị có nhiều khái niệm phạm trù, quy luậttrừu tượng và có tính khái quát rất cao sinh viên mới bước đầu được tiếp cậnnhưng thời lượng rất hạn chế giảng viên không thể chuyển tải hết nội dung mônhọc trên lớp, nên cần tăng cường thời gian tự học của sinh viên Vì vậy, đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng kết hợp phương pháp truyền thống vớiphương pháp tích cực là một yêu cầu khách quan của việc đổi mới phương phápdạy học "Phần thứ hai" môn học này
2
Trang 9Với ý nghĩa trên, chúng tôi chọn đề tài: “Kết hợp phương pháp truyền
thống với phương pháp tích cực trong giảng dạy “Phần thứ hai” môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao đẳng KT- KT Nghệ An” làm đề tài luận văn
2 Tình hình nghiên cứu
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực hạnchế mặt tiêu cực trong giảng dạy nói là một trong những vấn đề được nhiềunhà giáo dục trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu từ rất lâu và đangtừng bước được bổ sung, hoàn thiện dần trong quá trình phát triển của lịch
do Alex Osbom (Mỹ) phát triển từ 1950 dựa trên kỹ thuật Ân Độ Prai-Barshân;phương pháp dạy học theo dự án có nguồn gốc từ Châu Âu từ thế kỷ XVI ở Ý,Pháp Đầu thế kỷ XX các nhà sư phạm Mỹ như Ricsard, J Deway đã xây dựng
lý luận dạy học theo dự án
Ở Việt Nam, thời gian qua đã có nhiều nhà khoa học, nhà sư phạm nghiêncứu về vấn đề này Nhiều bài báo, nhiều cuốn sách, công trình nghiên cứu đãđược công bố, hỗ trợ rất lớn cho đội ngũ giáo viên, học sinh,sinh viên tham
khảo, học tập Những công trình tiêu biểu như : ‘‘Giáo dục học’’ của GS Hà Thế Ngữ ; ‘‘Một số vấn đề của lý luận dạy học hiện đại’’ của GS Nguyễn Ngọc Quang; ‘‘Lý luận dạy học’’ của GS Đặng Vũ Hoạt ;‘‘Phương pháp dạy học
3
Trang 10truyền thống và đổi mới’’ của Thái Duy Tuyên…và rất nhiều công trình nghiên
cứu đã thành công trên lĩnh vực này Các tác giả đều khẳng định vận dụng ơng pháp dạy học tích cực không có nghĩa là phương pháp dạy học truyền thống
phư-đã mất đi khả năng truyền đạt của mình đến người học, mà trái lại nó vẫn có một
vị trí, ưu điểm nhất định trong quá trình dạy học Phương pháp dạy học truyềnthống sẽ phát huy được tính tích cực của nó nếu như trong quá trình dạy học ng-ười giáo viên biết kết hợp một cách nhuần nhuyễn giữa phương pháp dạy họctruyền thống với phương pháp dạy học tích cực
TS Nguyễn Lương Bằng trong bài viết "Đổi mới phương pháp giảng dạy
lý luận Mác-Lênin ở các trường đại học hiện nay", đã cho rằng: "Mỗi phươngpháp giảng dạy đều có giới hạn của mình, ngoài giới hạn ấy phải áp dụngphương pháp khác, phải tìm cách sử dụng mọi phương pháp cho đúng chỗ Điều quan trọng trong giảng dạy các môn học Mác-Lênin không chỉ là tìm raphương pháp mới, mà còn là ở chỗ biết sử dụng phương pháp truyền thống mộtcách thành thạo, có hiệu quả Phương pháp truyền thống in bóng dáng vàophương pháp mới, tiếp sức, thúc đẩy phương pháp mới phát triển bền vững, làmcho giáo dục- đào tạo vừa phát triển, vừa giữ vững được bản sắc của dân tộc".Tác giả khẳng định tiếp: "Đi lên từ truyền thống bao giờ cũng bền vững, dễtruyền thụ Đổi mới từng bước, không nóng vội, nhưng cũng không chần chừ "[1; 88]
Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã xácđịnh: “Cần đổi mới mạnh mẽ chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học
lý luận, coi trọng chất lượng và tính hiệu quả… Phát huy tính sáng tạo, chủ độngcủa người học, dành nhiều thời gian cho việc tự học, tự đọc các tác phẩm lý luận vàvăn kiện của Đảng"[3; 142]
Đến Đại hội X, Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Đổi mới, nâng cao chất ượng, hiệu quả công tác giảng dạy và học tập lý luận…" "[11; 98]
l-4
Trang 11Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được giới thiệu rộng rãi trên cácloại báo chí và tạp chí chuyên ngành Đã có nhiều bài báo, cuốn sách, tạp chítrong thời gian qua nghiên cứu về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học học theohướng tích cực hóa hoạt động dạy học Các tác giả đều cho rằng, đổi mớiphương pháp dạy học không có nghĩa là đoạn tuyệt hoàn toàn phương pháp dạyhọc truyền thống, không biết kế thừa những mặt tích cực của nó Để khắc phụcnhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống là sinh viên thụ động tiếpthu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ; kiến thức thiên về lý luận, ít chú ýđến kỹ năng thực hành, người giảng viên cần phải biết kết hợp phương pháp dạyhọc truyền thống với phương pháp dạy học tích cực một cách linh hoạt, sáng tạophù hợp với thực tiễn dạy học.
Gần đây nhất với công trình "Đổi mới phương pháp giảng dạy không phủ
nhận phương pháp giáo dục truyền thống’’ của PTS Nguyễn Văn Vọng không
bác bỏ một phương pháp cụ thể nào, mà là sự kế thừa, nâng cao; là sự kết hợpcác phương pháp một cách hợp lý, phù hợp với đối tượng và điều kiện thực tế Như vậy, từ những góc độ khác nhau các tác giả đã đề cập đến, đã phân tích
sự cần thiết phải đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa ở các cấp học, bậc học.Tuy nhiên, chưa có một công trình nào đi sâu nghiên cứu: Kết hợp phương pháptruyền thống với phương pháp tích cực trong giảng dạy "Phần thứ hai" môn họcNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin ở trường Cao đẳng KT- KTNghệ An Vì vậy, chúng tôi chọn nội dung này làm đề tài nghiên cứu, với mongmuốn góp phần nhỏ bé vào lý luận và thực tiễn về việc kết hợp phương pháptruyền thống với phương pháp tích cực trong quá trình đổi mới phương phápgiảng dạy "Phần thứ hai" môn học này
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của việc kết hợp phương pháp dạy họctruyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong dạy học "Phần thứ hai"
5
Trang 12môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin và từ kết quả thựcnghiệm luận văn đề xuất một số quy trình và giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng giảng dạy lý luận chính trị nói chung và giảng dạy "Phần thứ hai" mônNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin ở Trường CĐ KT-KT Nghệ
An hiện nay
3.2 Nhiệm vụ
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc kết hợp phương pháp dạy họctruyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong "Phần thứ hai" môn Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
- Tiến hành thực nghiệm việc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống
và phương pháp dạy học tích cực trong dạy học "Phần thứ hai" môn Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin ở Trường Cao Đẳng Kinh tế- KỹThuật Nghệ An
- Đề xuất quy trình và giải pháp để thực hiện việc kết hợp PPDH truyềnthống với PPDH tích cực trong giảng dạy "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý
cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao Đẳng Kinh Tế -Kỹ Thuật Nghệ
An
4 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc kết hợp phương pháp giảng dạytruyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy "Phần thứ hai"Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin và thực nghiệm dạy học ở :Chương IV: Học thuyết giá trị (Phần II 1 Hàng hoá và hai thuộc tính của hànghoá) và Chương V: Học thuyết giá trị thặng dư (Phần V.1.Tuần hoàn và chuchuyển của tư bản) ở một số lớp kế toán thuộc hệ cao đẳng chính quy củaTrường CĐ KT-KT Nghệ An
5 Phương pháp nghiên cứu
6
Trang 13+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết gồm: Phân tích và tổng hợptài liệu, phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết, phương pháp giảthuyết, phương pháp lôgíc và lịch sử.
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn gồm: Phương pháp quan sátkhoa học, phương pháp trao đổi kinh nghiệm, phương pháp thực nghiệm sưphạm, phương pháp điều tra, phỏng vấn, so sánh, phân tích, tổng hợp
6 Giả thuyết khoa học
Kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tíchcực vào dạy học "Phần thứ hai" môn học Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin một cách đúng đắn, phù hợp thì sẽ phát huy được tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo của sinh viên trong học tập, góp phần nâng cao chấtlượng dạy và học "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác-Lênin
7 Ý nghĩa của luận văn
- Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho việcnghiên cứu và dạy học "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin
- Góp phần giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong việc đổi mớiphương pháp dạy học "Phần thứ hai" môn học Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin
7
Trang 148 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo, phụ lục,luận văn gồm ba chương
Ch
ương 1 : Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc kết hợp phương pháp dạy
học truyền thống với phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy môn Nhữngnguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin
Ch
ương 2 : Thực nghiệm sư phạm kết hợp phương pháp truyền thống với
phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy "Phần thứ hai" môn Những
nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin ở Trường Cao Đẳng Kinh tế - Kỹthuật Nghệ An
Ch
ương 3 : Quy trình và giải pháp kết hợp phương pháp truyền thống với
phương pháp tích cực trong giảng dạy "Phần thứ hai"môn Những nguyên lý cơbản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao Đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An
8
Trang 15B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC KẾT HỢP PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRUYỀN THỐNG VỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN
1.1 Cơ sở lý luận kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và ương pháp dạy học tích cực
ph-1.1.1 Phương pháp dạy học truyền thống
Phương pháp là con đường, là công cụ nhận thức, là cách thức để đạtđược mục tiêu Phương pháp là hệ thống các nguyên tắc rút ra từ tri thức về thếgiới quan để điều chỉnh nhận thức và hoạt động thực tiễn nhằm đạt được mụctiêu đề ra
Theo V.I.Lênin: “Trong nhận thức đang tìm tòi, phương pháp cũng làcông cụ, là một thủ đoạn đứng về phía chủ quan, qua thủ đoạn đó nó có quan hệvới khách thể” [23; 237]
Phương pháp là hình thức tìm hiểu thấu đáo về mặt lý luận và thực tiễnhiện thực khách quan xuất phát từ quy luật vận động của khách thể nghiên cứu
Vì vậy, phương pháp là một hệ thống các nguyên tắc điều khiển cải tạo hiệnthực hay hoạt động nhận thức lý luận của con người
Với quan niệm trên đây, phương pháp là con đường, cách thức và biệnpháp để đạt tới mục đích trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn
- Khái niệm phương pháp dạy học
Định nghĩa chung nhất về phương pháp dạy học là những con đường,cách thức tiến hành hoạt động dạy học
9
Trang 16Các cấp độ của dạy học:
Cấp độ thứ nhất: Dạy học là hoạt động của một hệ thống nhiều tầng bậc,
từ quy mô quốc gia đến một cấp học, bậc học, ngành học…
Cấp độ thứ hai: Dạy học được hiểu là một hoạt động cụ thể, diễn ra theo
một quá trình, trong một không gian thời gian nhất định và được cấu trúc bởi cácyếu tố: mục đích, nội dung dạy học, các hoạt động dạy - học và kết quả dạy học
Cấp độ thứ nhất: PPDH là cách thức triển khai của một hệ thống dạy
học đa tầng, đa diện: cho một bậc học, cấp học, ngành học, phương thứchọc…
Cấp độ thứ hai: PPDH được hiểu là phương pháp triển khai một quá trình
dạy học cụ thể Tức là cách thức hình thành mục đích dạy học, cách thức soạnthảo và triển khai nội dung dạy học, cách thức tổ chức hoạt động dạy và hoạtđộng học nhằm hiện thức hóa mục đích, nội dung dạy học vàcách thức kiểm tra,đánh giá kết quả của quá trình dạy học
Cấp độ thứ ba: PPDH là cách thức tiến hành các hoạt động của người dạy
và người học nhằm thực hiện một nội dung dạy học đã được xác định
Ở cấp độ đầu, PPDH mang đậm tính chiến lược, có nhiều yếu tố lýluận, phương pháp luận Dần về các cấp độ sau, PPDH mang tính chiến lược,
kỹ thuật
10
Trang 17- Khái niệm phương pháp dạy học truyền thống
PPDH truyền thống là PPDH lấy hoạt động của thầy là trung tâm, là chủthể, là tâm điểm, người học là khách thể, là quỹ đạo Ở đây, chủ yếu là cácphương pháp thuyết trình diễn giảng, truyền thụ kiến thức một chiều, chứ khôngphải là các phương pháp tìm tòi, điều tra, giải quyết vấn đề, dạy học tương tác
Theo Frire – nhà xã hội học, nhà giáo dục học nổi tiếng người Braxin đãgọi phương pháp dạy học truyền thống là "Hệ thống ban phát kiến thức", là quátrình chuyển tải thông tin từ đầu thầy sang đầu trò một cách thụ động
Phương pháp dạy học truyền thống là những cách thức dạy học quenthuộc đã có từ lâu đời và được bảo tồn, duy trì qua nhiều thế hệ Về cơ bản,phương pháp này lấy hoạt động của người thầy là trung tâm Thực hiện cách dạyhọc này, người dạy là người thuyết trình, diễn giảng, người học là người nghe,nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo Với PPDH truyền thống, người dạy là chủ thể, làtâm điểm, người học là khách thể, là quỹ đạo Giáo án dạy theo phương phápnày được thiết kế kiểu đường thẳng theo hướng từ trên xuống Nội dung bài dạytheo phương pháp truyền thống có tính hệ thống, tính logic cao Song do quá đềcao người dạy nên nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống là ngườihọc thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về
lý luận, do đó kỹ năng thực hành vận dụng vào đời sống thực tế của người học
bị hạn chế
Phương pháp dạy học truyền thống có rất nhiều phương pháp như:phương pháp thuyết trình, phương pháp kể chuyện, phương pháp trực quan, PPthông báo, PP giảng giải, PP so sánh, PP phân tích và tổng hợp, PP quy nạp vàdiễn dịch chúng tôi không có ý trình bày tất cả mà chỉ khai thác những mặttích cực và ưu điểm của các phương pháp dạy học truyền thống Trong cácPPDH truyền thống, phương pháp thuyết trình vẫn là chủ đạo và nó có mặt ở tất
cả các loại bài giảng
11
Trang 18Phương pháp thuyết trình trong giảng dạy " Phần thứ hai" môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
Theo TS Vương Tất Đạt, "Phương pháp thuyết trình là phương pháp dạyhọc trong đó giáo viên dùng lời nói sinh động gợi cảm, thuyết phục để truyềnthụ hệ thống tri thức môn học cho học sinh theo chủ đích nhất định Nhờ vậy,học sinh tiếp thu bài một cách có ý thức"[13; 108]
Theo tác giả Phùng Văn Bộ "Thuyết trình là dùng lời nói của giảng viên
để trình bày, thuyết minh, khai thác, phân tích một nội dung lý luận nào đó.Thuyết trình nhằm mục đích: truyền đạt kiến thức, thông báo hoặc thuyết lý mộtnội dung khoa học"[8; 71]
Phương pháp thuyết trình bao gồm:
+ Thuyết trình kiểu mô tả, phân tích
Thuyết trình kiểu mô tả, phân tích là PPDH mà khi muốn làm rõ bản chất
của vấn đề nghiên cứu, GV có thể dùng công thức, sơ đồ, biểu mẫu, để mô tảphân tích nhằm chỉ ra những đặc điểm, khía cạnh của từng nội dung
+ Thuyết trình kiểu thuật chuyện
Thuyết trình kiểu thuật chuyện là phương pháp giáo viên dùng lời nóibiểu cảm và các thao tác thuật lại những sự kiện kinh tế - xã hội, những câuchuyện hoặc tác phẩm văn học, phim ảnh, làm tư liệu để phân tích, minh họa,khái quát và rút ra nhận xét, kết luận nhằm xây dựng biểu tượng, dẫn dắt sinhviên tiếp cận và làm nổi bật nội dung của tri thức cần truyền thụ
+ Thuyết trình kiểu nêu vấn đề
Thuyết trình kiểu nêu vấn đề là phương pháp giảng viên có thể diễn đạtvấn đề dưới dạng nghi vấn, gợi mở để gây tình huống lôi cuốn sự chú ý của sinhviên trong quá trình trình bày nội dung bài giảng
+ Thuyết trình kiểu nêu vấn đề có tính giả thuyết
Thuyết trình kiểu nêu vấn đề có tính giả thuyết là giảng viên đưa vào bàihọc một số giả thuyết hoặc quan điểm có tính chất mâu thuẫn với vấn đề đang
12
Trang 19nghiên cứu, nhằm xây dựng tình huống có vấn đề thuộc loại giả thuyết Kiểunêu vấn đề này đòi hỏi sinh viên phải lựa chọn quan điểm đúng, sai và cólập luận vững chắc về sự lựa chọn của mình Đồng thời, sinh viên phải biếtcách phê phán, bác bỏ một cách chính xác, khách quan những quan điểmkhông đúng đắn, chỉ ra tính không khoa học và nguyên nhân của nó.
+ Thuyết trình kiểu so sánh, tổng hợp
Thuyết trình kiểu so sánh, tổng hợp là phương pháp dạy học giảng viêncần xác định những tiêu chí để so sánh từng mặt, từng thuộc tính hoặc quan hệgiữa hai đối tượng đối lập nhau, nhằm rút ra kết luận cho từng tiêu chí so sánh.Mặt khác, giảng viên có thể sử dụng số liệu thống kê để phân tích, so sánh rút rakết luận nhằm góp phần làm tăng tính chính xác và tính thuyết phục của vấn đề
+ Thuyết trình kết hợp với sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin
Thuyết trình kết hợp với sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin
là phương pháp dạy học giảng viên lựa chọn sử dụng ngày càng nhiều cácphương tiện công nghệ thông tin, làm tăng sức hấp dẫn và hiệu quả nội dungbài giảng như: máy chiếu, băng ghi âm, băng ghi hình, đĩa CD, phần mềmmáy vi tính, để minh họa nội dung bài giảng không giống như trước đây,giảng viên chỉ có thể sử dụng lời nói giàu hình tượng và gợi cảm kèm theonhững cử chỉ, điệu bộ diễn tả nội tâm hoặc có thêm bộ tranh giáo khoa hỗtrợ
- Những ưu điểm và hạn chế của việc sử dụng phương pháp dạy học truyền thống trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin
Sử dụng phương pháp dạy học truyền thống trong giảng dạy "Phần thứ
hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin có ưu điểm:
+ Có khả năng cung cấp cho sinh viên một khối lượng tri thức, thông tin
có hệ thống, chính xác trong một thời gian ngắn Nó đặc biệt có giá trị khi
13
Trang 20nghiên cứu những phần khó của chương trình lý thuyết hoặc những phần màgiáo trình và sách tham khảo của SV không nói đến.
+ PPDH truyền thống không đòi hỏi phải có nhiều phương tiện, thiết bịdạy học, giảng viên đỡ tốn sức lực, SV học ít vất vả, ít mắc phải sai lầm Nó chỉphù hợp với những sinh viên học yếu và sinh viên dân tộc, vùng cao; học viêncác lớp tại chức
Sử dụng phương pháp dạy học truyền thống trong giảng dạy "Phần thứhai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin có hạn chế:
+ SV chủ yếu chỉ dùng trí nhớ để nắm lấy nội dung bài học ghi được ởtrên lớp, ít khi nghiên cứu giáo trình và tài liệu tham khảo
+ Người học thụ động; chưa phát huy được tính tích cực, độc lập, tư duysáng tạo, chủ động của người học
1.1.2 Phương pháp dạy học tích cực
- Khái niệm phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ởnhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học Phương pháp dạy học tích cựchướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học,nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải làtập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy
Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc tổ chức cho người học học
tập thông qua các hoạt động Tạo mọi điều kiện để người học tham gia các hoạtđộng một cách sáng tạo, tự giác, tích cực, chủ động Khi vận dụng các phươngpháp dạy học tích cực, GV với vai trò là người hướng dẫn rèn luyện cho SVphương pháp tự học, phát huy sự tìm tòi độc lập của từng SV hoặc thông quatừng nhóm, thông qua thảo luận, thí nghiệm, thực hành, thâm nhập thực tế của
SV theo mục tiêu của chương trình, bài học GV tổng hợp các ý kiến, những
14
Trang 21kinh nghiệm, vốn hiểu biết của từng SV và tập thể lớp học để xây dựng nội dungbài học.
Theo chúng tôi, phương pháp dạy học tích cực là một nhóm các phươngpháp mà khi vận dụng vào dạy học giáo viên luôn hướng dẫn, tổ chức cho họcsinh thực hiện các hoạt động học tập để từng bước nắm vững các nội dung củachương trình, đạt được các mục tiêu của bài học
- Những đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực
+ Phương pháp dạy học tích cực là các phương pháp mà trong đó quá trình dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của người học
Nét đặc thù của phương pháp này là: sinh viên vừa là đối tượng vừa làchủ thể của quá trình dạy học Sinh viên không chỉ tiếp thu những kiến thức từngười dạy, mà phải thông qua hoạt động tự lực để chiếm lĩnh nó và làm biến đổibản thân Tâm lí học sư phạm cũng khẳng định rằng: nhân cách của trẻ đượchình thành và phát triển thông qua các hoạt động có ý thức của chủ thể Vì vậy
có thể nói, hoạt động học là cách tốt nhất để làm biến đổi chính người học Dạyhọc không còn là sự truyền thông tin từ thầy sang trò, thầy không còn là ngườitruyền thông tin mà phải là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển các hoạt độnghọc tập của SV
15
Trang 22+ Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
Rèn luyện cho người học phương pháp tự học không chỉ là biện phápnhằm nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu của dạy học Con ngườiđược đào tạo trước hết phải là con người năng động, có tính tích cực, có khảnăng tự học, tự nghiên cứu để tự hoàn thiện mình
Mặt khác, trong một thời gian ngắn nhà trường không thể kịp trang bị chongười học những kiến thức cần thiết trong kho tàng kiến thức của nhân loại đangngày một phong phú thêm Do vậy, người thầy phải tìm cách hình thành ở sinhviên phương pháp và năng lực tự học, tự nghiên cứu để có thể tự chiếm lĩnh kiếnthức và hoàn thiện bản thân sau này
Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam là mộttấm gương sáng về ý chí, quyết tâm tự học trong những điều kiện khó khăn nhất.Người đã chỉ rõ: “Về việc học phải lấy tự học làm cốt”
Đồng chí Nguyễn Minh Hiển đã viết: Tự học là một khâu rất quantrọng trong quá trình giáo dục, góp phần hình thành và nâng cao năng lực,phẩm chất của học sinh, sinh viên, đặc biệt trong điều kiện hiện nay Đây làvấn đề không chỉ liên quan đến người học mà cả người dạy Việc khơi dậy,hướng dẫn, đẩy mạnh, phát huy nội lực tự học trong việc dạy và học là quántriệt chủ trương xã hội hóa giáo dục mà Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm[19; 1]
+ Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
Kinh nghiệm của ông cha đúc kết trong câu “Học thầy không tày họcbạn” là sự khẳng định vai trò của học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp táctrong từng nhóm nhỏ, trong mỗi lớp học hiện nay Khi vận dụng các phươngpháp dạy học tích cực vào dạy học thì mỗi GV đã thiết kế một chuỗi các hoạtđộng nối tiếp nhau, tuy nhiên do trình độ của SV không đồng đều nên GV cầntạo mọi điều kiện để mỗi SV được bộc lộ khả năng của mình trong các hoạtđộng thông qua các nhóm nhỏ từ 6 đến 10 em, ý kiến của mỗi cá nhân nếu được
16
Trang 23tôn trọng, khuyến khích thì sẽ tạo nên sự gắn kết giữa học sinh với nhau trongmỗi nhóm nhỏ và trong lớp học Xây dựng tinh thần tập thể, cùng tìm hiểu,khám phá kiến thức, làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết nhữngvấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thật sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoànthành nhiệm vụ chung Trong quá trình học tập hợp tác trong từng nhóm nhỏ sẽtừng bước xây dựng cho SV tinh thần hợp tác khi hòa nhập cộng đồng xã hội vàquen dần với sự phân công lao động trong xã hội, cũng như tạo tiền đề cho việctham gia vào quá trình hội nhập, hợp tác quốc tế của nước ta trong giai đoạn mớihiện nay.
+ Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Quá trình dạy học bao gồm hai hoạt động dạy và học, với hai chủ thể làthầy và trò Trong quá trình này luôn có sự điều chỉnh và tự điều chỉnh Vì vậy,ngoài sự đánh giá của thầy, phải có sự tự đánh giá của trò Qua tự đánh giá, sinhviên sẽ đưa ra những nhận định về bản thân và tự điều chỉnh cách học của mìnhcho phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả học tập Trong phương pháp dạy học tíchcực, người ta chú trọng đến việc dạy cho sinh viên cách tự học đi kèm theo lànăng lực tự đánh giá của sinh viên Thiếu năng lực này sinh viên không thể tựđiều chỉnh cách học của mình và không hoàn chỉnh được phương pháp tự học.Như vậy, năng lực tự học luôn gắn liền với năng lực tự đánh giá, tự điều chỉnh,
mà tự học là dấu hiệu của phương pháp tích cực Do vậy, khả năng rèn luyệnnăng lực tự đánh giá của sinh viên cũng là một dấu hiệu của phương pháp dạyhọc tích cực
+ Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp lấy người học làm trung tâm
Phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm là dạy học hướng vàongười học, căn cứ vào người học, tập trung vào người học; tức là nhấn mạnh vaitrò của người học trong quá trình dạy học, khác với cách tiếp cận truyền thốnglâu nay là nhấn mạnh vai trò của người dạy Vì vậy, nếu người học không tự
17
Trang 24giác chủ động, không có phương pháp học tốt thì hiệu quả của việc dạy sẽ rấthạn chế Khi đã coi trọng vai trò của người học, thì phải phát huy tính tích cực,chủ động của người học.
Tóm lại, đặc trưng chung của các phương pháp dạy học tích cực là:
“Phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duysáng tạo của người học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươnlên” [20; 9]
- Các phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực có rất nhiều phương pháp, trong phạm vi
đề tài này, chúng tôi chỉ nghiên cứu một số phương pháp dạy học có nhiều ưuthế trong việc phát huy tính tích cực của người học trong trong qu¸ tr×nh häc tËpm«n Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin
+ Phương pháp vấn đáp (đàm thoại)
Phương pháp vấn đáp hay còn được gọi là phương pháp đàm thoại là mộttrong những phương pháp dạy học được rất nhiều GV vận dụng ở nhiều mônhọc khác nhau và trong "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác-Lênin
“Phương pháp vấn đáp là quá trình tương tác giữa người dạy với ngườihọc, được thực hiện thông qua hệ thống câu hỏi và câu trả lời tương ứng về mộtchủ đề nhất định được người dạy và người học đặt ra Kết quả là dưới sự dẫn dắtcủa người dạy, người học thể hiện được suy nghĩ, ý tưởng của mình; khám phá
và lĩnh hội được đối tượng học tập’’ [21; 209]
Đối với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin,phương pháp đàm thoại sẽ giúp cho sinh viên tiếp cận, hiểu và từng bước nắmvững kiến thức mang tính phổ biến, khái quát và trừu tượng cao, nhưng lại rấtthiết thực và gắn bó với cuộc sống hiện tại và tương lai của sinh viên Đồng thờidưới sự hướng dẫn của giảng viên, sinh viên sẽ hình thành, phát triển năng lực
tư duy lôgíc, độc lập, sáng tạo Thông qua đàm thoại, giảng viên có thể kiểm tra
18
Trang 25đánh giá kết quả giảng dạy của bản thân, kết quả thu nhận tri thức của sinh viên
và bổ sung những khiếm khuyết của bản thân giảng viên, của sinh viên trongquá trình dạy học
Căn cứ vào tính chất của hoạt động nhận thức có thể phân loại ba phươngpháp vấn đáp cơ bản như sau:
- Vấn đáp tái hiện: Đó là khi GV đặt ra những câu hỏi chỉ yêu cầu SV nhớ
lại kiến thức đã biết và trả lời dựa vào trí nhớ, không cần suy luận, không mấtnhiều thời gian, các câu hỏi thường không khó hiểu, SV không phải chuẩn bịtrước ở nhà, những kiến thức đó đã có sẵn trong trí óc, SV chỉ cần tái hiện lại vàtrả lời theo yêu cầu của câu hỏi
- Vấn đáp giải thích - minh họa: Nhằm mục đích làm sáng tỏ một nội
dung nào đó trong bài học, GV nêu những câu hỏi kèm theo những ví dụ minhhọa để SV dễ hiểu, dễ nhớ Cùng với việc sử dụng các phương tiện nghe nhìn thìphương pháp vấn đáp giải thích - minh họa luôn đạt được hiệu quả cao
- Vấn đáp tìm tòi: Là khi GV dùng một hệ thống câu hỏi để hướng dẫn
sinh viên từng bước phát hiện những nội dung của bài học, những quy luật, bảnchất của vấn đề đang nghiên cứu, tìm hiểu Với phương pháp này GV là người
tổ chức, hướng dẫn để sinh viên tự lực phát hiện kiến thức mới và qua đó rènluyện các kỹ năng trong nhận thức
Những yêu cầu chung của phương pháp đàm thoại trong dạy học mônNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
Thứ nhất, tuỳ theo mục đích và nội dung của bài lên lớp, GV cần lựa chọn
hình thức đàm thoại cho phù hợp Điều đó, không có nghĩa là tuyệt đối khôngđược sử dụng kết hợp nhiều hình thức đàm thoại trong một giờ lên lớp Sau khi
đã lựa chọn hình thức đàm thoại, phải lựa chọn hình thức đặt câu hỏi phù hợpvới nó để xác định loại câu hỏi cần nêu ra
Thứ hai, các câu hỏi đặt ra cần xắp xếp theo một hệ thống xác định đồng
thời cần tạo ra sự liên hệ khi chuyển từ câu hỏi này sang câu hỏi kia
19
Trang 26Thứ ba, câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng, chính xác cả về nội dung và từ ngữ Thứ tư, câu hỏi phải phù hợp với nội dung bài giảng, gần gũi với thực tế
hay những nội dung kiến thức SV đã tích luỹ được
Thứ năm, câu hỏi đặt ra phải phù hợp với đặc điểm tâm - sinh lý, thực tế
xã hội, trình độ của SV Khi nêu câu hỏi cần tính đến đối tượng SV khác nhautrong lớp một mặt kích thích sự phát triển trí tuệ ở SV trung bình và khá, mặtkhác có thể giúp SV yếu kém phát huy tính tích cực, do đó động viên sự hănghái học tập của học sinh
+ Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
Phương pháp dạy học nêu vấn đề "đó là phương pháp giảng viên dùng lờinói, hướng học viên đi vào tình huống có vấn đề, nêu vấn đề và tạo ra nhữngđiều kiện cần thiết để giải quyết vấn đề; cuối cùng kiểm tra lại vấn đề đã giảiquyết để đi tới kết luận"[8; 91]
Trong dạy học theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, sinh viên vừanắm được tri thức mới, vừa nắm được phương pháp lĩnh hội tri thức đó, pháttriển tư duy tích cực, sáng tạo, giúp cho sinh viên có được một năng lực thíchứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lý các vấn đề nảysinh
Căn cứ vào lý luận của phương pháp nêu vấn đề trong dạy học, có thểphân chia tiến trình dạy học theo ba giai đoạn cơ bản là:
Giai đoạn thứ nhất: Xây dựng tình huống có vấn đề
Giai đoạn thứ hai: Giải quyết vấn đề
Giai đoạn thứ ba: Hệ thống hoá, tổng hợp tri thức
- Các hình thức của phương pháp nêu vấn đề:
Trình bày nêu vấn đề
Tìm tòi bộ phận (từng phần)
Nêu vấn đề toàn bộ (toàn phần)
20
Trang 27Trong dạy học theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, sinh viên vừanắm được tri thức mới, vừa nắm được phương pháp lĩnh hội tri thức đó, pháttriển tư duy tích cực, sáng tạo, giúp cho sinh viên có được một năng lực thíchứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lý các vấn đề nảysinh.
Mặc dù, phương pháp nêu vấn đề có tác dụng to lớn trong việc truyền thụ
và lĩnh hội tri thức, song cũng không thể coi đó là phương pháp vạn năng ápdụng cho mọi bài giảng Nghệ thuật sư phạm chính là ở chỗ biết kết hợp hài hòaPPDH truyền thống với PPDH tích cực nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong dạyhọc
Sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học môn Những nguyên
lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin sẽ có những ưu điểm :
- Nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học; hướngtới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, giúp
SV hứng thú học tập; chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực củangười dạy
- Phương pháp dạy học tích cực rất chú trọng kỷ năng thực hành, vậndụng tri thức giải quyết các vấn đề thực tiễn; coi trọng rèn luyện tư duy và
tự học
- Đảm bảo cho SV nắm được tri thức một cách vững chắc, sáng tạo, linhhoạt; đồng thời nắm được cả phương pháp tự học, tự nghiên cứu; phát triển tưduy biện chứng và tư duy sáng tạo của SV Nó góp phần thực hiện tốt cả banhiệm vụ dạy học ở đại học, cao đẳng là dạy nghề, dạy phương pháp và dạy lýtưởng đạo đức nghề nghiệp
Bên cạnh ưu điểm,việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy
học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin vẫn còn có hạn
chế:
21
Trang 28- Đòi hỏi phải có nhiều thời gian, nhiều điều kiện, phải có các phương tiệndạy học, cần đầu tư nghiên cứu nhiều công sức của GV và SV mới có thể thựchiện được.
- Không phải lúc nào, chương nào, phần nào, đối tượng nào cũng áp dụngđược, mà phải lựa chọn nội dung, đối tượng để thực hiện phương pháp này
Như vậy, mỗi phương pháp dạy học truyền thống hay tích cực cũng đều
có những đặc điểm, ưu thế và nhược điểm riêng Không có phương pháp dạyhọc nào là chìa khoá vạn năng Việc nghiên cứu kỹ từng bài dạy, từng đặc điểmriêng của bộ môn và đối tượng người học để có sự phối kết hợp đa dạng cácphương pháp dạy học là việc cần làm ngay của mỗi GV để nâng cao chất lượnggiáo dục, đào tạo đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước trong giai đoạn hiện nay
1.1.3 Kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin.
1.1.3.1.Nguyên tắc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực mỗiphương pháp đều có ưu điểm và hạn chế nhất định Mỗi phương pháp có một giátrị riêng, không có phương pháp nào là vạn năng, giữ vị trí độc tôn, trong dạyhọc nên cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp
Việc lựa chọn phương pháp dạy học trong trong giảng dạy "Phần thứ hai"môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin không thể tiến hànhmột cách tùy tiện, bất kỳ, mà giảng viên cần tuân thủ hệ thống các nguyên tắcnhư: nguyên tắc tính khoa học, nguyên tắc tính thực tiễn, nguyên tắc phát huytính tích cực của người học, nguyên tắc tính Đảng, nguyên tắc tính vừa sức.Đồng thời trong quá trình sử dụng và kết hợp PPDH truyền thống với PPDH tíchcực cần được xem xét mối quan hệ của phương pháp dạy học với các yếu tố liên
22
Trang 29quan, đó là: với mục tiêu dạy học; với nội dung dạy học; với nhu cầu, hứng thú,thói quen học tập của sinh viên; với năng lực, sở trường, kinh nghiệm sư phạmcủa giảng viên; với điều kiện giảng dạy và học tập.
Chẳng hạn, nên sử dụng PP thuyết trình khi giới thiệu chủ đề, gợi mở vấn
đề, nhận xét đánh giá, tổng kết khắc sâu, mở rộng nâng cao kiến thức làm chongười học nhận thức được vấn đề một cách chính xác, vững chắc Để phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, tăng cường mối quan hệ tácđộng qua lại giữa thầy và trò thì cần sử dụng PP đàm thoại kết hợp với thuyếttrình
Muốn phát huy trí thông minh, tư duy sáng tạo của sinh viên trong họctập, thì giảng viên có thể sử dụng phương pháp nêu vấn đề kết hợp với đàmthoại, diễn giảng nhằm tổ chức cho người học tìm tòi bộ phận hay toàn bộ vấn
đề nghiên cứu
Khi cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học của nhà trường đầy đủ, thuận lợithì cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, nhưng việc sửdụng nó trong bài giảng điện tử phải theo hướng phát huy tính tích cực chủđộng, sáng tạo của người học; năng cao năng suất lao động và hiệu quả tronggiảng dạy, học tập
1.1.3.2 Đặc trưng và yêu cầu của việc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực
Quá trình sử dụng và kết hợp PPDH truyền thống với PPDH tích cực saocho phù hợp với nội dung dạy học và đối tượng tiếp thu môn học thì giảng viêncần tiến hành một số bước cụ thể
Một là, nghiên cứu tài liệu để lựa chọn chính xác những PPDH cho phù
hợp nội dung dạy học từng phần, từng chương, từng mục
Hai là, trong mỗi một tiết giảng tránh sử dụng một phương pháp dạy học
quá lâu Giảng viên phải thấy được những đặc điểm, hình thức tổ chức, ưu điểm,
23
Trang 30hạn chế và khó khăn nhất định của mỗi phương pháp trong quá trình dạy học màphối kết hợp nhuần nhuyễn đan xen vào nhau giữa các PPDH.
Ba là, chọn thời điểm thích hợp với nội dung dạy học để sử dụng PPDH
nào là chủ yếu
Bốn là, căn cứ vào trình độ, năng lực lĩnh hội tri thức của người học mà
lựa chọn PPDH cho phù hợp, nhằm mang lại hiệu quả thiết thực nhất
Năm là, hướng dẫn sinh viên cách tự học, tự nghiên cứu giáo trình, tài liệu
tham khảo có liên quan trước và sau khi đến lớp học kiến thức bài học mới; và
có giải pháp kiểm tra việc thực hiện tự học của sinh viên phù hợp với hình thứcđào tạo
1.1.3.3 Những ưu điểm và hạn chế của việc kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong dạy học “Phần thứ hai” môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin.
Từ đặc điểm môn học, đối tượng, phạm vi nghiên cứu, kết cấu nội dungchương trình, giáo trình và tính đặc thù của tri thức kinh tế cùng với thực trạngdạy học "Phần thứ hai" môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin hiện nay đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy
"Phần thứ hai" môn học này theo hướng kết hợp PPDH truyền thống với PPDHtích cực Việc kết hợp PPDH truyền thống với PPDH tích cực trong dạy học
"Phần thứ hai" môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin córất nhiều ưu điểm nhưng bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế nhất định
+ Rất chú trọng kỷ năng thực hành, vận dụng tri thức giải quyết các vấn
đề thực tiễn; coi trọng rèn luyện tư duy và tự học
24
Trang 31+ Đảm bảo cho SV nắm được tri thức một cách vững chắc, sáng tạo, linhhoạt; đồng thời nắm được cả phương pháp tự học, tự nghiên cứu; phát triển tưduy biện chứng và tư duy sáng tạo của SV Nó góp phần thực hiện tốt cả banhiệm vụ dạy học ở đại học, cao đẳng là dạy nghề, dạy phương pháp và dạy lýtưởng đạo đức nghề nghiệp.
+ Giảm bớt tính chủ quan, phiến diện, tăng tính khách quan khoa họctrong kiến thức của SV; hình thành thói quen tương tác trong học tập, tăng nănglực hợp tác và không khí hiểu biết, đoàn kết, tin cậy lẫn nhau
+ Cải thiện mối quan hệ thầy- trò, trò- trò, giảng viên có thông tin phảnhồi từ SV để điều chỉnh việc dạy của thầy, việc học của trò đồng thời tăngcường mối giao cảm thầy trò, khiến cho giờ học trở nên sinh động, hấp dẫnhơn
+ Có khả năng cung cấp cho sinh viên một khối lượng tri thức, thông tin
có hệ thống, chính xác trong một thời gian ngắn Nó đặc biệt có giá trị khinghiên cứu những phần khó của chương trình lý thuyết hoặc những phần màgiáo trình và sách tham khảo của SV không nói đến
+ PPDH truyền thống không đòi hỏi phải có nhiều phương tiện, thiết bịdạy học, giảng viên đỡ tốn sức lực, SV học ít vất vả, ít mắc phải sai lầm Nó chỉphù hợp với những sinh viên học yếu và sinh viên dân tộc, vùng cao; học viêncác lớp tại chức
Về hạn chế
Thứ nhất, nếu giảng viên còn trẻ, kinh nghiệm chưa có thì thường gặp khó
khăn, lúng túng trong việc giảng dạy kết hợp
Thứ hai, nếu giảng viên lựa chọn phương pháp kết hợp không phù hợp
với nội dung thì không phát huy được tính tích cực trong dạy học
Thứ ba, nếu điều kiện cơ sở vật chất không thuận lợi thì cũng không thực
hiện được sự kế hợp này
25
Trang 321.1.4 Sự cần thiết phải kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy " Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An.
1.1.4.1 Mục đích, yêu cầu và nội dung"Phần thứ hai" môn Những nguyên
lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin.
- Mục đích, yêu cầu "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác- Lênin là làm cho sinh viên nhận thức được:
Học thuyết kinh tế của Mác là “nội dung chủ yếu của chủ nghĩa Mác” ; làkết quả vận dụng thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng duy vậtvào quá trình nhiên cứu phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Bộ Tư bảnchính là công trình khoa học vĩ đại nhất của C.Mác V.I Lênin đã chỉ rõ: “Mụcđích cuối cùng của bộ sách này là phát hiện ra quy luật kinh tế của sự vận độngcủa xã hội hiện đại, nghĩa là của xã hội tư bản chủ nghĩa, của xã hội tư sản.Nghiên cứu sự phát sinh, phát triển và suy tàn của những quan hệ sản xuất củamột xã hội nhất định trong lịch sử, đó là nội dung của học thuyết kinh tế củaMác” mà trọng tâm của nó là học thuyết giá trị và học thuyết giá trị thặng dư.[24;54]
Học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất tưbản chủ nghĩa không chỉ bao gồm học thuyết của C.Mác về giá trị và giá trịthặng dư mà còn bao gồm học thuyết kinh tế của V.I.Lênin về chủ nghĩa tư bảnđộc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Nội dung các học thuyết này bao gồm những nguyên lý cơ bản nhất củachủ nghĩa Mác- Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
+ Để từ đó sinh viên có thể tiếp cận được nội dung Phần thứ ba của mônhọc này, tiếp cận môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng củaĐảng Cộng sản Việt Nam, hiểu biết nền tảng tư tưởng của Đảng;
+ Xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng cho sinh viên;
26
Trang 33+ Từng bước xác lập thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luậnchung nhất để tiếp cận các khoa học chuyên ngành được đào tạo.
- Nội dung "Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Lênin (Ban hành theo Quyết định số 52/2008/QĐ-BGDĐT ngày 18 tháng 9 năm
Mác-2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) quy định:
1 Tên Phần thứ hai: học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác – Lênin vềphương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
2 Thời lượng Phần thứ: 2 tín chỉ (nghe giảng: 70%, thảo luận: 30%)
3 Trình độ: Dùng cho sinh viên khối không chuyên ngành Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh trình độ Đại học, Cao đẳng
4 Điều kiện tiên quyết: Bố trí học năm thứ nhất trình độ đào tạo Đại học,Cao đẳng khối không chuyên ngành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; là
"Phần thứ hai’’môn học đầu tiên của chương trình các môn Lý luận Chính trịtrong trường Đại học, Cao đẳng
5 Mô tả vắn tắt nội dung: Căn cứ vào mục tiêu "Phần thứ hai”của mônhọc, nội dung "Phần thứ nhất" được cấu trúc thành 3 chương trình bày ba nộidung trọng tâm thuộc học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác- Lênin về phươngthức sản xuất tư bản chủ nghĩa
6.Nội dung khái quát chương trình "Phần thứ hai” học thuyết kinh tế củachủ nghĩa Mác - Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
Chương IV Học thuyết giá trị
I Điều kiện ra đời, đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hoá
1 Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa
2 Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa
II Hàng hoá
1.Hàng hoá và hai thuộc tính hàng hoá
2 Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá
27
Trang 343 Lượng giá trị hàng hoá và các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hànghoá.
III- Tiền tệ
1 Lịch sử ra đời và bản chất của tiền tệ
2 Các chức năng của tiền tệ:
IV Quy luật giá trị
1 Nội dung của quy luật giá trị
2 Tác động của quy luật giá trị
Chương V: Học thuyết giá trị thăng dư
I Sự chuyển hoá của tiền thành tư bản
1 Công thức chung của tư bản
2- Mâu thuẫn của công thức chung của tư bản
3 Hàng hoá sức lao động
II Quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư trong xã hội tư bản
1 Sự thống nhất giữa quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng và quá trình sảnxuất ra giá trị thăng dư
2 Bản chất của tư bản, sự phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tưbản khả biến
3 Tỷ suất giá trị thặng dư và khối lượng giá trị thặng dư
4 Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư và giá trị thặng dư siêu nghạch
5 Sản xuất giá trị thặng dư- quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản
III Tiền công trong chủ nghĩa tư bản
1 Bản chất kinh tế của tiền công
2 Hai hình thức cơ bản của tiền công trong chủ nghĩa tư bản
3 Tiền công danh nghĩa và tiền công thực thực tế
IV Sự chuyển hoá của giá trị thặng dư thành tư bản - tích luỹ tư bản
1 Thực chất và động cơ của tích luỹ tư bản
2 Tích tụ tư bản và tập trung tư bản
28
Trang 353 Cấu tạo hữu cơ của tư bản
V Quá trình lưu thông của tư bản và giá trị thặng dư
1 Tuần hoàn và chu chuyển của tư bản
2 Tái sản xuất và lưu thông của tư bản xã hội
3 Khủng hoảng kinh tế trong chủ nghĩa tư bản
VI Các hình thái tư bản và các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư
1 Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, lợi nhuận và tỉ suất lợi nhuận
2 Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất
3 Sự chuyển hoá của giá trị hàng hoá thành giá cả sản xuất
4 Sự phân chia giá trị thặng dư giữa các giai cấp bóc lột trong chủ nghĩa
tư bản
Chương VI: Học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
I- Chủ nghĩa tư bản độc quyền
1 Nguyên nhân chuyển biến của chủ nghĩa tư bản từ cạnh tranh tự dosang độc quyền
2.Những đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
3 Sự hoạt động của quy luật giá trị và quy luật giá trị thặng dư trong giaiđoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền
II Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
1 Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc quyềnnhà nước
2 Những biểu hiện chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nướcIII Những nét mới trong sự phát triển của chủ nghĩa tư bản hiện đại
1 Sự phát triển nhảy vọt về lực lượng sản xuất
2 Nền kinh tế đang có xu hướng chuyển từ kinh tế công nghiệp sang kinh
tế tri thức
3 Sự điều chỉnh về quan hệ sản xuất và quan hệ giai cấp
29
Trang 364 Thể chế quản lý kinh daonh trong nội bộ doanh nghiệp có những biếnđổi lớn
5 Điều tiết vĩ mô của nhà nước ngày càng được tăng cường
6 Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng quan trọng trong hệthống kinh tế tư bản chủ nghĩa, là lực lượng chủ yếu thúc đẩy toàn cầu hóa kinhtế
7 Điều tiết và phối hợp quốc tế được tăng cường
IV Vai trò, hạn chế và xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
1 Vai trò của chủ nghĩa tư bản đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội
2 Hạn chế của chủ nghĩa tư bản
3 Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
"Phần thứ hai" môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênintrình bày ba nội dung trọng tâm thuộc học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Trong quá trình giảng dạy cáchọc thuyết kinh tế, người dạy cần phải vận dụng, phối hợp linh hoạt các PPDHtruyền thống với các PPDH tích cực Việc kết hợp các PPDH như thế nào là phảicăn cứ vào nội dung từng phần, từng chương, từng mục của "Phần thứ hai" mônhọc này để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học
1.2 Thực trạng kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và
phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy “Phần thứ hai” môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở Trường Cao đẳng Kinh tế-
Kỹ thuật Nghệ An.
1.2.1 Khái quát về trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An
- Đặc điểm của Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An.
Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An được thành lập trên cơ sởnâng cấp từ Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An tại Quyết định số483/QĐ- BGD&ĐT ngày 31/01/2005 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo.Tiền thân của trường được nhập từ các trường trung cấp Tài chính, Kế hoạch,
30
Trang 37Thương nghiệp, Thống kê, Nghiệp vụ ăn uống, Nông- Lâm nghiệp, Thủy lợi,Công nghiệp địa phương, Nông- Lâm Miền núi, Nông nghiệp Nghệ Tĩnh, Nôngnghiệp I, Hợp tác xã mua bán Nếu tính cả các trường của tỉnh Hà Tĩnh thì cóhơn 20 trường thành viên Đến nay trường đã có bề dày truyền thống hơn 50năm xây dựng và phát triển.
Nhiệm vụ của trường là:
+ Đào tạo và bồi dưỡng sinh viên có trình độ Cao đẳng và các trình độthấp hơn trong lĩnh vực Kinh tế, Tài chính, Kỹ thuật Nông nghiệp, Lâm nghiệp,Thủy lợi, Bảo quản chế biến lâm sản
+ Tổ chức nghiên cứu khoa học phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xãhội của Tỉnh, khu vực và cả nước
- Trường có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng, trực thuộcUBND tỉnh Nghệ An, chịu sự quản lý Nhà nước về giáo dục của Bộ Giáo dục vàĐào tạo Trường hoạt động theo Điều lệ Trường Cao đẳng
Về tổ chức bộ máy:
- Tổng số cán bộ hiện nay là 165, giáo viên 120, Tiến sỹ 03, Thạc sỹ 50,Đại học 85, còn lại là trình độ khác
- Ban giám hiệu bao gồm: Hiệu trưởng và 03 phó Hiệu trưởng
- Các phòng chức năng: có 07 phòng: Tổ chức- Hành chính, Đào tạo, Tàichính- kế toán, Quản trị- Thiết bị, Công tác HSSV, Thanh tra- khảo thí và Kiểmđịnh chất lượng, Khoa học và HTQT
- Các khoa, Bộ môn trực thuộc Ban giám hiệu:
+ Khoa Kế toán- Phân tích, có hai bộ môn:Kế toán và Thống kê Phân tích;+ Khoa tài chính- Quản trị, có hai bộ môn: Tài chính tín dụng, Quản trịkinh doanh
+ Khoa Cơ sở Cơ bản, có 04 bộ môn: Ngoại ngữ, Tin học, Văn hóa vàkhoa học cơ sở, Giáo dục thể chất- quốc phòng;
31
Trang 38+ Khoa Nông lâm ngư, có các bộ môn: Trồng trọt, Lâm nghiệp, Địachính, Căn nuôi- Thú y, Thủy lợi- Cơ điện.
+ Bộ môn lý luận chính trị: giảng dạy các môn học thuộc chuyên nghànhchính trị
- Các Trung tâm và bộ phận khác:
+ Trung tâm Tn học- Ngoại ngữ;
+ Trung tâm thực hành, thực nghiệm;
+ Trung tâm Thông tin Thư viện;
+ Ban quản lý Ký túc xã;
+ Y tế- Nhà ăn
Quy mô và nghành nghề đào tạo
- Quy mô đào tạo: Hiện nay quy mô đào tạo của trường gần 8000 sinhviên cả hai hệ Cao đẳng và Trung cấp (là Trường Cao đẳng duy nhất ở Nghệ An
có số sinh viên trên 5500)
vụ thực hành, thực tập của học sinh, sinh viên, ký túc xá khép kín với quy mô
500 sinh viên
Với những đóng góp to lớn của mình, nhà trường đã được tặng nhiềuHuân chương, Bằng khen, Cờ thi đua của Nhà nước, Chính phủ, các bộ, banngành, UBND tỉnh Ngày 17/11/2010, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập,trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An đã vinh dự được Nhà nước tặng
32
Trang 39thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất Với bề dày truyền thống của mìnhnhà trường đã và đang khẳng định được thương hiệu một trường trọng điểm củatỉnh Nghệ An và khu vực Bắc miền Trung, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lựccho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới Phát huy nhữngthành tích đã đạt được, trong thời gian tới nhà trường quyết tâm phấn đấu nângcao thương hiệu đưa trường thành trường Đại học Kinh tế - Kỹthuật Nghệ An trong nhiệm kỳ 2010 - 2015.
33
Trang 40- Đội ngũ giáo viên giảng dạy lý luận chính trị.
Đội ngũ giáo viên giảng dạy lý luận chính trị Trường Cao đẳng Kinh
Tế-Kỹ Thuật Nghệ An có 18 cán bộ, trong đó có 15 giảng viên cơ hữu và 3 giảngviên kiêm nhiệm
Về trình độ chuyên môn của giảng viên: có 2 giảng viên đạt trình độ tiến
sỹ, 3 giảng viên đang làm nghiên cứu sinh, 7 giảng viên trình độ thạc sỹ, 3 giảngviên đang học cao học, 3 giảng viên trình độ Đại học
Về tinh thần trách nhiệm của giảng viên: Hầu hết giảng viên trong tổ đều
có tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề, luôn tìm tòi học hỏi để nâng cao trình
độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy Các giảng viên mỗi người mộthoàn cảnh, một tính cách, một sở thích, một lứa tuổi khác nhau nhưng khi vàonhiệm vụ chuyên môn, tất cả đều đồng tâm hiệp lực phấn đâú để khẳng địnhmình, giữ gìn uy tín trước học sinh, sinh viên và thương hiệu của nhà trường
Để nâng cao chất lượng giảng dạy, cán bộ giảng viên bộ môn Lý luậnchính trị Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Nghệ An đã tích cực tìm tòi nhiêncứu khoa học Đã có nhiều đề tài cấp trường được xếp loại khá, điển hình là có 3
đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, một đề tài Nhà nước, một đề tài cấp Tỉnh vànhiều bài viết được đăng trên các tạp chí và tập san của nhà trường Bên cạnhhoạt động chuyên môn, Bộ môn còn tích cực tham gia các hoạt động đoàn thể,văn nghệ, thể dục, thể thao, các cuộc thi tìm hiểu và giành được giải cao Hiệnnay, bộ môn đảm nhiệm giảng dạy bốn môn học ở trình độ cao đẳng và hai môn
ở trình độ trung cấp chuyên nghiệp cho hơn 8000 học sinh, sinh viên
Một yêu cầu cấp thiết đặt ra cho bộ môn là làm thế nào để nâng cao chấtlượng giảng dạy Vì những môn học này mang tính trìu tượng, nặng về lý luậnnếu giảng viên không chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn, cải tiến phươngpháp, áp dụng những phương pháp mới, cập nhật kiến thức, gắn lý luận với thựctiễn thì bài giảng sẽ trở nên khô khan, khó hiểu không thu hút được sự chú ý củahọc sinh dẫn đến chất lượng không cao và cũng sẽ không làm tròn nhiệm vụ bồi
34