Nghiên cứu hiệu quả ứng dụng một số bài tập phát triển tố chất sức mạnh tốc độ thân chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể dục nhào lộn cho sinh viên k42 thể dục trường đại học vinh

Để hoànthành đợc bài tập đòi hỏi ngời tập phải đợc trang bị đầy đủ về mặt thể lực và ýchí… đặc biệt là thể lực chung và thể lực chuyên môn, trong đó các tố chất thể lựcnh: Sức mạnh, sức

bộ giáo dục và đào tạo Trờng Đại học Vinh khoa giáo dục thể chất

-Hà văn tuấn nghiên cứu hiệu quả ứng dụng một số bài tập phát triển tố chất sức mạnh tốc độ thân - chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể dục nhào lộn cho sinh viên K42- thể dục Trờng Đại học Vinh luận văn tốt nghiệp vinh 5- 2003 ******** Nhận xét của giáo viên hớng dẫn: ………

………

………

………

………

………

………

………

………

Nhậ n xét của hội đồng khoa học :

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Mục lục

Trang

2 Mục đích - nhiệm vụ - phơng pháp nghiên cứu 6

1 đặt vấn đề

Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận cấu thành nền giáo dục xã hộichủ nghĩa Nhằm đào tạo nên con ngời mới có trình độ văn hoá, có sức khoẻ

và các phẩm chất đạo đức tốt Thể dục là một nội dung quan trọng của TDTT

Ngày nay TDTT phát triển rất mạnh mẽ và bộ môn thể dục nói riêngcũng phát triển một cách nhanh chóng với nhiều hình thức và nội dung phongphú, nó trở thành một bộ phận của hệ thống giáo dục thể chất Thể dục có một

vị trí quan trọng đối với sự phát triển và hoàn thiện về mặt thể chất, chuẩn bịcho con ngời bớc vào cuộc sống lao động và học tập, bảo vệ tổ quốc hiệu quảcao

ý thức đợc tầm quan trọng của thể dục và do tính chất đa dạng về nộidung của thể dục mà môn học đã sớm đợc đa vào chơng trình giảng dạy chínhkhoá cho các cấp học, ngành học từ mẫu giáo đến đại học Đặc biệt là nộidung thể dục có đẳng cấp cao thờng đợc áp dụng cho các trờng chuyên ngànhnhằm phát triển đúng hớng các tố chất thể lực nói chung và tố chất sức mạnhtốc độ nói riêng

Thể dục tự do nhào lộn trên thảm hay nói gọn lại thể dục nhào lộn làmột trong sáu nội dung của môn thể dục dụng cụ thi đấu (xà đơn, xà kép,vòng treo, ngựa vòng, nhảy chống, thể dục nhào lộn), đặc thù của môn này là

có kỹ thuật phức tạp, độ khó quy định từng đẳng cấp khác nhau Để hoànthành đợc bài tập đòi hỏi ngời tập phải đợc trang bị đầy đủ về mặt thể lực và ýchí… đặc biệt là thể lực chung và thể lực chuyên môn, trong đó các tố chất thể lựcnh: Sức mạnh, sức nhanh, độ dẻo… có ảnh hởng rất lớn đến việc tiếp thu các trithức nhằm hình thành các kỷ năng vận động trong qúa trình học tập các bài tậpquy định

Trong thể dục nhào lộn bao gồm những hoạt động động (có đà lăng) vànhững động tác tĩnh (dùng sức) Trong quá trình vận động vừa phải biết kếthợp hài hoà giữa việc dùng đà lăng và dùng sức hợp lý Tính chất co cơ cũngrất phức tạp, vừa phải biết kết hợp sức mạnh nhng vừa đòi hỏi sức nhanh (sứcmạnh tốc độ) vừa khéo léo khi thực hiện các thao tác uyển chuyển nhẹ nhàng.Vì vậy có thể khẳng định sức mạnh tốc độ là một trong những tố chất quantrọng nhất trong tập luyện môn thể dục nhào lộn

Bài tập thể dục nhào lộn quy định cho sinh viên chuyên ngành giáo dụcthể chất đợc đa vào chơng trình đào tạo là cha có sự kế thừa ở cấp THPT, các

em cha đợc tập luyện môn học này Do vậy khi tham gia tập luyện môn thể

dục nhào lộn các em đều cho rằng đây là môn học rất khó, tập luyện vất vả.Bài tập quy định đẳng cấp không cao lắm so với đẳng cấp vận động viên, songhọc sinh phổ thông khi mới bớc vào trờng thì đây là một lĩnh vực hoàn toànmới lạ.

Phần lớn học sinh phổ thông khi mới bớc vào trờng thì những chỉ số thểlực nói chung còn rất kém để sẵn sàng tiếp thu những môn học chuyên ngànhnói chung và môn thể dục nhào lộn nói riêng Đặc biệt tố chất sức mạnh tốc

độ còn rất hạn chế, mà tố chất này lại rất cần để hình thành khả năng vận độngcủa môn học

Qua quan sát thực tế quá trình tập luyện của sinh viên chuyên ngành thểdục trong những năm gần đây chúng tôi nhận thấy kết quả tập luyện còn chacao Kết quả tập luyện cha cao là có nguyên nhân của nó, có nguyên nhânkhách quan và nguyên nhân chủ quan

* Nguyên nhân khách quan: Đây là một môn học khó, kỹ thuật phức tạp,

tr-ớc đây nhà trờng quy định học phần này có 4 đơn vị học trình (tơng đơng 60tiết) nhng vài năm trở lại đây chủ trơng cắt giảm số tiết học nên học phần nàychỉ còn lại 2 đơn vị học trình (tơng đơng 30 tiết) nên thời gian dành cho tậpluyện là rất ngắn

* Nguyên nhân chủ quan: Sinh viên chuyên ngành còn cha đợc chuẩn bị tốt

các tố chất thể lực chung và chuyên môm, đặc biệt là tố chất sức mạnh tốc độ

Từ những nguyên nhân khách quan và chủ quan trên mà môn học này

đã khó lại càng trở nên khó hơn Vì vậy việc không thể thiếu đó là áp dụngngay những bài tập bổ trợ thể lực cho sinh viên khi mới vào trờng (chuẩn bịthể lực ban đầu) áp dụng các bài tập thể lực ở cuối các buổi tập là việc làmthờng xuyên Bài tập thể lực ở giai đoạn này chủ yếu phát triển các nhóm cơbụng và chi trên Tuy nhiên sự phát triển các tố chất này ở các đối tợng làkhông nh nhau, nên cần phải nghiên cứu giải đáp các vấn đề đợc đa ra trên

đây để tìm kiếm các biện pháp có hiệu quả để phát triển tố chất sức mạnh tốc

độ phù hợp ngời tập

Đứng trớc những đòi hỏi mới nhằm nâng cao chất lợng học tập và giảngdạy, trớc thực tế tập luyện của sinh viên chuyên ngành thể dục, nhiều vấn đềbức xúc đang đợc đặt ra và cần đợc giải quyết Xuất phát từ thực tiễn và tầmquan trọng của vấn đề, để góp phần nâng cao trình độ tập luyện môn thể dụcnhào lộn cho sinh viên chuyên ngành thể dục, chúng tôi đã mạnh dạn tiếnhành nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu hiệu quả ứng dụng một số bài tập phát triển tố chất sức

mạnh tốc độ thân – chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể dục nhào lộn cho sinh viên K42 – chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể Thể dục Tr ờng Đại học Vinh ”.

Với khuôn khổ của một khoá luận và với khả năng còn hạn chế của mộtsinh viên lần đầu tham gia nghiên cứu khoa học Chúng tôi mới chỉ nêu lênmột số bài tập và phơng pháp tập luyện thiết thực nhằm phát triển tố chất sứcmạnh tốc độ thân - chi trên trong quá trình tập luyện môn thể dục nhào lộn đểsinh viên các khoá sau tham khảo và học tập

2 Mục đích nhiệm vụ ph– nhiệm vụ – ph – nhiệm vụ – ph ơng pháp nghiên cứu.

2.1 Mục đích nghiên cứu.

Tiến hành nghiên cứu khoá luận chúng tôi nhằm mục đích đa ra một sốbài tập và một phơng pháp cụ thể để phát triển tố chất sức mạnh tốc độ thântrên và chi trên cho ngời tập nói chung và cho sinh viên chuyên ngành giáodục thể chất trờng đại học Vinh nói riêng để đạt hiệu quả hơn nữa trong quátrình tập luyện, trên cơ sở đó góp phần cung cấp thêm nguồn tài liệu cho giáoviên – chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể sinh viên tham khảo trong công tác giảng dạy và tập luyện môn thểdục dụng cụ nói chung và môn thể dục nhào lộn nói riêng đạt hiệu quả cao

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Để đạt đợc mục đích nghiên cứu của khoá luận, chúng tôi giải quyếtcác nhiệm vụ chính sau:

2.2.1 Nhiệm vụ 1 : Điều tra trình độ tố chất thể lực nói chung và tố chất

sức mạnh tốc độ của sinh viên chuyên ngành giáo dục thể chất khoá 42

2.2.2 Nhiệm vụ 2 : Nghiên cứu hiệu quả ứng dụng một số bài tập bổ trợ

thể lực thực hiện theo phơng pháp tập luyện vòng tròn phát triển tố chất sứcmạnh tốc độ thân -chi trên trong tập luyện môn thể dục nhào lộn cho sinh viênchuyên ngành giáo dục thể chất (khoá 42)

Các tài liệu tham khảo bao gồm:

- Các sách và tài liệu giảng dạy môn lý luận và phơng pháp TDTT

- Một số tài liệu xác suất thống kê trong TDTT

- Một số luận văn khoa học của các sinh viên những năm gần đây

- Một số đề tài khoa học trong hội nghị khoa học

- Một số tài liệu về phơng pháp nghiên cứu khoa học TDTT

Tất cả các tài liệu tham khảo bao gồm nhiều tên loại khác nhau, cácthông tin từ tài liệu nghiên cứu đợc lựa chọn, sàng lọc, phân tích đợc sử dụngtrong quá trình nghiên cứu và viết luận văn

2.3.2 Phơng pháp quan sát s phạm.

Đợc sử dụng quan sát trực tiếp quá trình học tập và rèn luyện của sinhviên chuyên ngành trờng đại học Vinh từ đó nâng cao độ chính xác và kháchquan của đề tài.

1 Những tố chất thể lực chung và chuyên môn nào cần u tiên phát

triển cho sinh viên chuyên ngành thể dục trong tập luyện môn thểdục nhào lộn?

2 Nên lựa chọn những bài tập nào để phát triển sức mạnh tốc độ thân-

chi trên trong tập luyện môn thể dục nhào lộn?

3 Các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ thân- chi trên nên tập theo

phơng pháp nào là hiệu quả nhất?

Chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn các sinh viên chuyên ngành thể dụckhác nhau ở trờng đại học Vinh, trong nghiên cứu chúng tôi cũng đã tiến hànhphỏng vấn các giáo viên, giảng viên dạy chuyên ngành TDTT Số ngời đợcphỏng vấn là 67 và đã thu đợc những thông tin cần thiết và chính xác ở cáccâu hỏi, từ đó chúng tôi có thêm cơ sở thực tiễn, tăng thêm độ tin cậy cho sốliệu để lựa chọn các bài tập nghiên cứu ứng dụng trong quá trình nghiên cứu

đề tài

Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn các phơng án trả lời để thuận tiện cho ngời đợcphỏng vấn không phải suy nghĩ lâu, ngời đợc phỏng vấn chỉ cần đọc kỹ câu hỏi vàgợi ý để chọn câu trả lời và điền vào phiếu hỏi theo hớng dẫn

Tổng số phiếu hỏi phát ra là 67, số phiếu thu về là 62, chiếm tỷ lệ96,77%

Sau khi thu nhận phiếu hỏi chúng tôi đã sử dụng các thuật toán họcthông thơng xử lý kết quả nghiên cứu

2.3.4 Phơng pháp dùng bài kiểm tra (bài thử test).

Để đánh giá trình độ thể lực chung và chuyên môn của sinh viênchuyên ngành thể dục, trong nghiên cứu chúng tôi đã sử dụng các bài thử sau:

1- Co tay xà đơn tính số lần trong 10 '’' : T thế chuẩn bị treo ngời trên xà

đơn, dùng sức mạnh của 2 tay kéo thân ngời lên sao cho cằm ngang xà, yêucầu thực hiện liên tục

2- Chống đẩy xà kép tính số lần trong 10'': T thế chuẩn bị: Chống thẳng

2 tay, toàn thân khống chế căng, gập 2 khớp khuỷu tay, thân ngời lên xuốngtrong một mặt phẳng, yêu cầu xuống hết và thực hiện liên tục

3- Ke bụng tính số lần trong 10'': T thế chuẩn bị: Nằm ngửa trên thảm

tự do 2 tay ôm sau gáy, gập bụng yêu cầu cùi tay chạm 2 chân, thực hiện liêntục

4- Gập duỗi lng tính số lần trong 10 '’' : T thế chuẩn bị: Nằm xấp trênthảm tự do 2 tay ôm gáy, yêu cầu duỗi lên cao hết cở, thực hiện tích cực vàliên tục

2.3.5 Phơng pháp thực nghiệm s phạm.

Để đánh giá hiệu quả các bài tập đợc lựa chọn đợc thực hiện theo phơngpháp tập luyện vòng tròn, chúng tôi đã tổ chức thực nghiệm s phạm theo phơngpháp song song Cụ thể là chúng tôi phân nhóm đối tợng một cách ngẫu nhiênthành nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm Sau đó cho nhóm thực nghiệm tậptheo các bài tập và phơng pháp mà chúng tôi lựa chọn, còn nhóm đối chứng tậptheo các bài tập và phơng pháp thông thờng , thời gian và điều kiện tập luyện nhnhau

thời gian thực nghiệm 3 tháng(12 tuần) từ tháng 10/2002 đến tháng12/2002 với tổng số buổi tập là 48 buổi (mỗi tuần 4 buổi)

Thời gian dành cho tập luyện các bài tập sức mạnh tốc độ thân chi trênvào cuối phần cơ bản của các buổi học, mỗi buổi tiến hành từ 15’' đến 20’' Tr-

ớc thực nghiệm s phạm kết quả đánh giá các bài thử sức mạnh tốc độ chi trên đợc ghi vào biên bản, sau thực nghiệm s phạm một lần nữa kết quảcác bài tập đợc đánh giá lại theo đúng cách thực hiện lúc trớc thực nghiệm sphạm Sau đó dùng phơng pháp toán học thống kê sẽ xác định đợc giá trị tincậy về sự khác biệt Các tổ hợp bài tập đợc chúng tôi giới thiệu ở phần phụ lụccủa luận văn khoa học

thân-Các bài thử đợc thực hiện theo phơng pháp vòng tròn, phơng pháp này

có đặc điểm là: Các bài tập sức mạnh tốc độ thân- chi trên đợc coi là các trạmsắp xếp theo sơ đồ một vòng tròn, ngời tập thực hiện xong bài tập 1 chuyểnsang bài tập 2, 3… cho đến hết 1 vòng tròn khép kín Lợng vận động bài tập

có thể thay đổi bằng cách:Tăng ,giảm sốlần lặp lại của mỗi "trạm" Tăng,

giảm số vòng tuần hoàn Tăng, giảm tốc độ lặp lại động tác Tăng, giảm thờigian nghỉ giữa các" trạm"

2.3.6 Phơng pháp toán học thống kê.

Để đánh giá đợc hiệu quả các bài tập do chúng tôi lựa chọn và xâydựng, các kết quả ngiên cứu thu về thông qua thực nghiệm s phạm đợc xử lýbằng các thuật toán thống kê, để từ đó có thể kiểm chứng và đa ra kết luận

Các công thức toán học thống kê sau đây đợc chúng tôi sử dụng:

+ Công thức tính số trung bình cộng ( X ):

n

x X

B

A X X

B

A X X

3 Tổ chức nghiên cứu.

3.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài đợc tiến hành từ tháng 9/2002 đến tháng 5/2003, chia làm 4 giai

đoạn

 Giai đoạn 1: (9/2002) giai đoạn này là giai đoạn chuẩn bị cho công tác

nghiên cứu, trong đó có chọn đề tài và lập đề cơng nghiên cứu

Đọc tham khảo tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu (việc nàycòn tiến hành trong suốt quá trình nghiên cứu) Tìm hiểu các test đánh giátrình độ thể lực chung và chuyên môn của sinh viên chuyên ngành thể dục,chuẩn bị các phiếu hỏi và các phơng tiện cần thiết cho công tác nghiên cứu,tiến hành phỏng vấn

 Giai đoạn 2 : (10/2002 – chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể 12/2002) dùng các bài thử đã nghiên cứu

tiến hành khảo sát sức mạnh tốc độ thân- chi trên của sinh viên thể dục khoá

42 và thực nghiệm một số bài tập thực hiện theo phơng pháp tập luyện vòngtròn phát triển sức mạnh tốc độ, xử lý các tài liệu có liên quan đến vấn đềnghiên cứu

 Giai đoạn 3: (1/2003 – chi trên nhằm nâng cao hiệu quả tập luyện môn thể 4/2003) xử lý các số liệu thu thập đợc qua

nghiên cứu dùng thuật toán để chỉnh lý, tiến hành phân tích kết quả nghiêncứu và viết bản thảo chính

 Giai đoạn 4: (5/2003) chuẩn bị các biểu mẫu và tiến hành báo cáo đề

tài khoa học trớc hội đồng khoa học

3.2 Đối tợng nghiên cứu.

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu với đối tợng là sinh viên chuyên ngànhthể dục khoá 42 ở trờng đại học Vinh với số lợng là 20 ngời

3.3 Địa điểm nghiên cứu.

Nhà tập đa chức năng khoa thể dục trờng Đại học Vinh Nghệ An

3.4 Trang thiết bị nghiên cứu.

- Đồng hồ bấm giây : 2 cái

- Máy tính điện tử : 1 cái

- Giấy in phiếu hỏi

4.Phân tích kết quả nghiên cứu

4.1 Phân tích nhiệm vụ thứ nhất:

Điều tra tố chất sức mạnh tốc độ thân- chi trên của sinh viên chuyên ngànhgiáo dục thể chất khoá 42

67 ngời (Các câu hỏi đợc trình bày trên bảng 1) Kết quả phỏng vấn nh sau:

a/ Về câu hỏi: Các tố chất thể lực chung hay chuyên môn nào dới đây

cần u tiên phát triển cho sinh viên chuyên ngành thể dục trong tập luyện mônthể dục nhào lộn, chép theo thứ tự: Thứ nhất là sức mạnh và sức mạnh tốc độ

có 62/62 ngời tán thành chiếm tỷ lệ 100% Sau đó thứ tự là các tố chất độ dẻo(90,32%), sức nhanh và khả năng thăng bằng (83,89%), sức mạnh tĩnh lựcchiếm (80,61%) Ngoài ra các tố chất còn lại chiếm tỷ lệ % thấp hơn

Nh vậy các nhà chuyên môn đều khẳng định rằng tố chất sức mạnh vàsức mạnh tốc độ là 2 tố chất quan trọng nhất cần u tiên phát triển cho sinhviên chuyên ngành giáo dục thể chất trong tập luyện các môn thể dục nóichung và môn thể dục nhào lộn nói riêng

b/ Về câu hỏi: Nên lựa chọn những bài tập nào dới đây để phát triển sức

mạnh tốc độ thân-chi trên trong tập luyện môn thể dục nhào lộn : Có tới 62/62ngời đồng ý nên lựa chọn hai bài tập co tay xà đơn và chống đẩy xà kép đểphát triể sức mạnh tốc độ cho vai và tay chiếm tỷ lệ100% Hai bài tập ke bụng

và gập duỗi lng cũng có số ngời lựa chọn cao 60/62 ngời chiếm tỷ lệ 96,6%.Tiếp đến bài tập bật xa tại chỗ phát triển sức mạnh cho chi dới cũng có tỷ lệngời lựa chọn cao 57/62 ngời chiếm tỷ lệ 91/2% Các bài tập còn lại số ngờilựa chọn ít nên tỷ lệ phần trăm thấp hơn so với các bài tập trên

c/ Về câu hỏi: Các bài tập sức mạnh tốc độ thân- chi trên nên tập theo

phơng pháp tập luyện nào là hiệu quả nhất, trong phiếu hỏi chúng tôi đã đa ramột số phơng pháp tập luyện và kết quả phỏng vấn nh sau:

Phơng pháp tập luyện thông thờng đợc 20/62 ngời đồng ý chiếm tỷ lệ32,62% Phơng pháp trò chơi vận động có 42/62 ngời lựa chọn, chiếm tỷ lệ67,61% Phơng pháp thi đấu có 38/62 ngời lựa chọn, chiếm 61,29% Phơngpháp vòng tròn có số ngời lựa chọn cao nhất là 54/62 ngời, chiếm tỷ lệ

86,91% Các phơng pháp còn lại số ngời lựa chọn ít nên tỷ lệ phần trăm nhỏchúng tôi không nêu ra trên đây.

Nh vậy qua kết quả phỏng vấn phơng pháp đợc mọi ngời lựa chọn có tỷ

lệ % cao nhất là phơng pháp tập luyện vòng tròn (còn gọi là phơng pháp tuầnhoàn) có số ngời đồng ý cao nhất, sau đó là phơng pháp trò chơi vận động

Kết quả phỏng vấn này là cơ sở để chúng tôi lựa chọn phơng pháp vòngtròn là phơng pháp chủ yếu để phát triển sức mạnh tốc độ cho sinh viên chuyênngành giáo dục thể chất(kết quả phỏng vấn đợc trình bày trên bảng 1)

Bảng I Kết quả phỏng vấn

1 Những tố chất thể lực chung và chuyên môn nào

cần phát triển cho sinh viên chuyên ngành thể dục

trong tập luyện môn thể dục nhào lộn?

2 Nên lựa chọn những bài tập nào dới đây để phát

triển sức mạnh tốc độ thân - chi trên trong tập

luyện môn thể dục nhào lộn?